Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0559/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
10.7
Պատասխանող
Գուրգեն Տոնականյան Սամվելի
Գուրգեն Տոնականյան
ԳՈՒՐԳԵՆ ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 264 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-04-28 | 15:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-09 | 12:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-18 | 11:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-16 | 12:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-12 | 11:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-10 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-05 | 16:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-29 | 12:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-11 | 11:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-10 | 15:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-15 | 11:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-03 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-24 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0559/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
«28» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր
Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Է.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
պաշտպան Վ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ
տուժողներ՝ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
Հ.ԿԱԿՈՍՅԱՆ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0559/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ծնված՝ 15.06.2001 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, աշխատում է որպես բանվոր, ամուսնացած չէ, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Նոր Նորք, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, բն.43 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Արտակ Անդրանիկի Մանուկյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Միքայել Սերգոյի Ամբարյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Համզոյանը որոշում է կայացրել թիվ 14180124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 և 14180124 քրեական վարույթները միացնելու մասին:
Նույնը օրը որոշում է կայացվել թիվ 14178124 քրեական վարույթով 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Հասմիկ Կակաոսյանին վերադարձնելու մասին: 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Արտակ Մանուկյանին վերադարձնելու մասին: 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Միքայել Ամբարյանին վերադարձնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել քննիչ Տ.Սահակյանի՝ 26.09.2024-ին կայացված Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու մասին:
Նույն օրը որոշում է քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 1 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-դ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի փետրվարի 05-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթից Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի վերաբերյալ մասն անջատել, անջատված մասին շնորհել 14122525 համարը:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին թիվ 14122525 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակցությունը:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Կյուրեղյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղադրանք է առաջադրվել է հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց:
Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Տուժող Հասմիկ Կակոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, լույս 24-ի գիշերը, իրեն պատկանող ավտոմեքենան ժամը 5-ի սահմաններում կայանել է իր բնակության վայրի բակային հատվածում և բարձրացել տուն։ Գիշերը ժամը 00։00-ի սահմաններում իր դուստրը եղել է ննջասենյակում, որի պատուհանները նայում են դեպի բակ, ինքն էլ հյուրասենյակում է եղել: Հանկարծ դուստրը եկել է իր մոտ և հայտնել, որ դրսում ինչ-որ բան է կատարվում, կրակ է վառվում, որին ինքը ուշադրություն չի դարձրել: Այնուհետև դուստրը երկրորդ անգամ է եկել և ասել, որ կրակ է երևում, և ձայներ են լսվում: Այդ պահին ինքը բակ է իջել, որտեղ հավաքված են եղել բազմաթիվ մարդիկ, հրշեջներ, նաև ֆոտոլրագրող Գագիկ Շամշյանը: Երբ ինքը իջել է բակ, հարևանները իրեն են մատնացույց արել՝ ասելով, որ իր մեքենան է: Տուժողը հայտնեց, որ բակում իր մշտական կայանելու տեղը չի ունեցել, քանի որ խառը կայանում են: Երբ ինքը բակ է իջել, այդ պահին հրշեջները փորձել են մարել իր և դրա կողքին կայանված երկու ավտոմեքենաների կրակը։ Նշեց, որ Նունե Բաբայանին չի ճանաչում, դեպքից շուրջ մեկ տարի առաջ՝ ամռանը՝ օգոստոս ամսին, վերջինս իրեն և դստերը Ֆրանսիայի Հանրապետության հեռախոսահամարներով մի քանի անգամ զանգել և սպառնալիքներ է հնչեցրել և հայհոյել: Երբ ինքը արգելափակել է համարը, Նունեն իրեն և իր երեխային այլ հեռախոսահամարից է զանգահարել: Իր երեխային նույնիսկ անգլերենով են սպառնացել: Վերջինս այդ լեզուն հասկանում է: Տուժողը հայտնեց այն մասին, որ ինքը Նունե Բաբայանի հետ որևէ հարաբերություն չի ունեցել: Համացանցում ունեցել է որոշակի ակտիվություն, բազմաթիվ հետևորդներ, այդ թվում՝ Արցախյան քառասունչորսօրյա պատերազմի ժամանակ օգնություն է տրամադրել: Տուժողը վստահաբար հայտնեց այն մասին, որ Նունեն իր հետևում մարդ ունի և ընդամենը պատվերներ է կատարում: Ինքը մտածում է, որ իր հետ խնդիր ունեցել է ոչ թե Նունեն, այլ այն մարդը, ով պատվիրել է այս արարքը կատարել, սակայն ոչ մի ապացույց և տվյալ չունի: Ինչ վերաբերում է իր հասցեին, ապա տուժողը նշեց, որ նրանք չեն իմացել իր հասցեն, ինչ-որ մեկը այն տրամադրել է: Այնուհետև հավելեց, որ դեպքից հետո զանգեր չի ստացել, համացանցի միջոցով տեղեկացել է, որ իրեն թուղթուգիր են արել, որի ընթացքը նկարահանել և տեղադրել են սոցիալական էջում: Դեպքից հետո իր Տելեգրամ բջջային հավելվածին հաղորդագրություններ են եկել, այն բովանդակությամբ, որ հաջորդը տունն է լինելու, և ուղարկվել են այրված ավտոմեքենայի լուսանկարները: Տուժողը նշեց, որ Գուրգենը այդքան խելք չի ունեցել, որ կատարեր այս արարքը: Համացանցից տեղեկացել է, որ արարքը կատարվել է հիսուն եվրոյի դիմաց, ասվել է՝ հիսուն եվրոյով վառեցին մեքենաները։ Պատվիրատուն խոստացել է, որ որոշ ժամանակ անց ավելի մեծ գումար կուղարկի: Այրելուց հետո Գուրգենը լուսանկարել և այդ լուսանկարերը անձամբ ուղարկել է Նունեին: Ինքը նույնիսկ դեմքով չի ճանաչել Նունեին, անունը չի իմացել, նրա մասին տեղեկացել է միայն քննչական կոմիտեում: Այս ամենը արվել է վերջինիս ընկերուհու համար, ում անունով բացվել են կեղծ սոցիալական կայքեր, որտեղ նկարներ են տեղադրվել, որի կատարման մեջ իրեն են կասկածել: Ինքը ասել է, որ թող ապացուցեն, որին ի պատասխան իրենք հայհոյել են: Տուժողը նշեց նաև, որ իր մեքենայի դիմացի հատվածը, այդ թվում նաև շարժիչը, ամբողջությամբ վնասվել է: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ գույքային հայցը ցանկանում է Գուրգենից ստանալ, քանի որ այս պահին միայն Գուրգենի մասին է առկա տեղեկություն: Ինքը տեղյակ չէ թշնամության պատճառների մասին, որևէ լուրջ դեպք տեղի չի ունեցել, հավանաբար նախանձն է դրդել: Ինքը ցանկանում է, որ Գուրգենը պատժվի օրենքի ամբողջ խստությամբ:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Տուժող Արտակ Մանուկյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը իրեն պատկանող ավտոմեքենան կայանել է Կոմիտաս 46 շենքի բակում, որտեղ գտնվող տներից մեկում մորաքրոջ որդու հետ վերանորոգում է արել: Մորաքրոջ որդու ավտոմեքենայով գնացել են գյուղ: Այդ գիշեր իրեն զանգահարել և հայտնել են, որ իր ավտոմեքենան այրվում է և անհրաժեշտ են մեքենայի բանալիները, որպեսզի այն բացեն: Երբ իրենք վերադարձել են, արդեն կրակը մարված է եղել: Իր մեքենայի կողքին կայանված են եղել Honda Kona և BMW X6 մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրված են եղել: Իր մեքենան գրեթե ամբողջությամբ այրվել էր: Դրանից հետո իմացել է, որ դիտավորությամբ հրկիզել են, այլ մանրամասներ չգիտի: Տուժողը նշեց, որ մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան են այրել, որի արդյունքում այրվել են նաև կողքին կայանված մեքենաները: Մեքենաները այրելու պատճառը ինքը չգիտի, բացարձակ տեղյակ չէ: Ինքը ոչ ոքի հետ թշնամական հարաբերություններ չի ունեցել: Նշեց, որ վստահ է, որ այրելու դիտավորությունը իր մեքենային ուղղված չի եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը մեկ մետրից քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին: Նշեց, որ չի ճանաչում մեղադրյալին, չունի որևէ հարաբերություն կամ առնչություն, նաև հավելեց, որ մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չունի, իր համար որևէ տարբերություն չկա՝ մեղադրյալը պատիժ կկրի, թե ոչ: Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի հետ ևս շփում չի ունեցել: Մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Տուժող Միքայել Ամբարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը՝ մոտավորապես ժամը 2-ի մոտակայքում, ավտոմեքենայի ազդանշանի /սիգնալիզացիա/ ձայն է լսել և դուրս եկել պատշգամբ և տեսել է, թե ինչպես այրվում իր ավտոմեքենան՝ 2010 թվկանանի ww333ww հաշվառման համարանիշի BMW X6 մակնիշի, որը կայանված է եղել Կոմիտաս 46 հասցեի բակային հատվածում: Կողքին կայանված են եղել ևս երկու ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրվել են: Երկու ավտոմեքենաները կայանված են եղել ձախ հատվածում, իր ավտոմեքենայի անմիջապես կողքին եղել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան: Տուժողը նշեց, որ հետագայում տեղեկացել է, որ այրել են մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան, ինչի արդյունքում վնասվել են նաև կողքին կայանված մյուս մեքենաները: Իրեն հայտնի տվյալներով՝ դեպքը կատարել է Գուրգեն Տոնականյանը, ում ինքը չի ճանաչել: Տուժողը նաև հայտնեց, որ ինքը փոխհատուցման պահանջ ունի: Հայնեց, որ մեղադրյալի հետ որևէ խնդիր չեն ունեցել, մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չհայտնեց: Հավելեց նաև, որ մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը շատ քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Քրիստինե Նազարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին՝ որպես Գուրգեն Տոնականյան անուն-ազգանունով անձի չի ճանաչել, ո՛չ անունն է իմացել, ո՛չ ազգանունը: Շփվել են առցանց եղանակով՝ Տելեգրամ և Տիկտոկ հավելվածներով, որտեղ Գուրգեն Տոնականյանը գրանցված է եղել Պատրիոտ անվամբ: Վկան նշեց, որ դեպքի հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իմացել է, որ Գուրգենը Հասմիկի ավտոմեքենան այրել է: Զանգահարել է Գուրգենին և ասել, որ սխալ քայլ է արել, նա միայն պետք է գնար տեղանքը զննելու: Զանգի ընթացքում Գուրգենը ընդունել է, որ այրել է մեքենան, իրեն թվացել է, թե մի փոքր հատված է այրել, չի մտածել, որ կրակը կարող էր տարածվել: Վկան հայտնեց, որ Գուրգենին չի հարցրել, թե ինչպես է այրել մեքենան, քանի որ այդ պահին խուճապի էր մատնվել: Վկան հայտնեց, որ ի սկզբանե խոսակցությունը վարել են երեքով, իրենց հետ է եղել Նունեն, ում այդ ժամանակ ճանաչել է չորսից հինգ ամիս՝ կրկին Տիկտոկ հավելվածի միջոցով: Նշեց, որ ըստ իրենց նախնական պայմանավորվածության՝ Գուրգենը պետք է ծաղկեպսակ տաներ Հասմիկին՝ վերջինիս վախեցնելու նպատակով՝ ցույց տալով, որ Նունեն կարող է Ֆրանսիայից Հայաստան ինչ-որ բաներ անել: Նունեն Գուրգենին չի ճանաչել, ինքն է ծանոթացրել, քանի որ Նունեին Երևանում այնպիսի մարդ էր պետք, ով ծաղկեպսակը կհասցներ Հասմիկին: Նպատակը եղել է Հասմիկին վախեցնելը, նրա հետ չար կատակ խաղալը, քանի որ վերջինս Նունեին վիրավորել էր, և նրանց միջև թշնամանք կար: Նունեն ճշտել է, թե Երևանում ով կա, որ կարող է Հասմիկին ծաղկեպսակ տանել, իսկ ինքը առաջարկել է Գուրգենին դիմել: Սկզբում որոշել են մեքենան խազել կամ ներկել: Վկան հայտնեց, որ ընդհանուր են զանգի միացել, բայց ինքը մինչև վերջ չի մասնակցել խոսակցությանը, քանի որ ամուսինը պետք է աշխատանքից վերադառնար: Հաջորդ օրը առավոտյան, երբ իմացել է, որ Հասմիկի մեքենան Գուգենը այրել է, զանգահարել է Նունեին, ով իրեն տեղեկացրել է հետևյալը՝ Գուրգենը զանգել է Նունեին՝ հայտնելով, որ իր մոտ շշով բենզին կա: Հարցրել է՝ այրի՞ մեքենան, ինչին Նունեն տվել է իր համաձայնությունը: Նունեն Գուրգենին ասել է, որ ինչ ուզում է անի, ինքը տեր է: Վկան հայտնեց, որ այս պահին շփում չունի Նունեի հետ, տուժողի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ ինքը տեղյակ չէ, թե ով է Նունեին դրդել այդ քայլին: Հայտնեց, որ իր հետ կապ է հաստատել ոմն Զագույլա և հարցրել, թե ինչու են առանց իր իմացության կատարել նշված գործողությունը: Նունեն ու Զագուլյան մոտ ընկերներ են, միմյանց քույրեր են անվանել: Զագուլյայի հետ այլ բան չեն քննարկել: Ինչքանով որ վկան տեղյակ է, Նունեն Գուրգենին հիսուն եվրո է փոխանցել նշված գործողությունը կատարելու համար: Վկան հայտնեց, որ Նունեն Տիկտոկում գրանցված է եղել Քերթեմ պոշկեդ, Դուխով Աղջիկ անուններով: Նշեց, որ իր մասնակցությամբ այրելու վերաբերյալ խոսակցություններ չեն եղել: Երբ զգացել է, որ կրքերը թեժանում են, չի շարունակել մասնակցել քննարկմանը:
Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և վկայի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում վկա Քրիստինե Նազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Ինքը «Օպասնայա» կեղծանունով է գրանցված «Տիկտոկ»-ում, WhatsApp հավելվածում գրանցված է երկու հեռախոսահամարով՝ 041-59-35-35 և 099-666-265 հեռախոսահամարներով, /…/, /…/ սակայն ինքը այդ պահին կտրուկ դեմ է եղել դրան, պատճառաբանելով, որ կողքը այլ մեքենաներ կան ուրիշներին հանկարծ չվնասեն, ավելի լավ է ներկի բալոն վերցնեն և ինչ-որ գրառում անեն Հասմիկի մեքենայի վրա, սակայն ոչ այրեն, դրան կտրականապես դեմ էր: Այնուհետև, ինքը շուտ է դուրս եկել ընդհանուր աուդիոզանգից, քանի որ տանը գործեր ուներ անելու: /…/:
Վկան հայնեց, որ խոսակցություն է եղել այն մասին, որ ավտոմեքենան այրելու ժամանակ կողքը կարող են այլ ավտոմեքենաներ լինել, այդ պատճառով Գուրգենը նախապես պետք է գնար տեղանքը զննելու, տեղեկանալու՝ արդյոք այլ ավտոմեքենաներ կայանում են Հասմիկի ավտոմեքենայի կողքին, թե ոչ: Վկան պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Գարիկ Թումասյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն կանչել են ոստիկանություն, վերցրել իր Յանդեքսի հավելվածը: Իրեն տեսանյութ են ցույց տվել, որտեղ երևացել է, թե ինչպես է կանգնեցնում իր մեքենան, և մի երիտասարդ է նստում, որից հետո շարժվում են: Ինքը ի սկզբանե չի հիշել, թե որտեղ է իջացրել երիտասարդին: Քարտեզով են նայել, գտել այդ օրվա երթուղին և գնացել նույն ճանապարհով, որի վերջնակետը գտնվում էր Մասիվի կամ Ջրվեժի մոտակայքում: Գուրգեն Տոնականյանին վերցրել է Հովսեփ Էմինի փողոցից, գիշերային ժամի: Վկան նշեց, որ մեղադրյալին ընդհանրապես չի հիշում, չի տպավորվել, չի հիշում նաև՝ արդյոք ուղևորը ճանապարհին խոսել է, թե ոչ:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 014083 արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանը հաղորդում է տվել իր գույքը վնասելու հանգամանքների վերաբերյալ:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրությունը
28.09.2024թ. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին քննիչի 28.09.2024թ. որոշման հիման վրա դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալման արձանագրությամբ, որի ընթացքում կատարված անձնական խուզարկությամբ Գ.Տոնականյանից ի թիվս այլնի վերցվել է «Ռեալմի Նոթ մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 147-150, դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Վրացական փողոց 10/3 հասցեում վերցնելու մասին գործող խանութի սեփականատեր Լուսինե Ռաֆֆիի Շահվերդյանը ներկայացրել նույն հասցեում և Կոմիտասի պողոտա 46 շենքի կողային հատվածում տեղադրված՝ իրեն պատկանող տեսանկարահանող սարքերի քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածի տեսագրությունները:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 16-17, դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. դեպքի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ դեպքից անմիջապես հետո զննության է ենթարկվել դեպքի վայր հանդիսացող Կոմիտասի պող. 46 շենքի դիմացի հատվածում գտնող ավտոկայանատեղին, զննության են ենթարկվել նաև դեպքի վայրում կայանված և այրման հետևանքով վնասված գտնվող «Honda Kona 2.0» / մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, «Opel Astra 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և «BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները։
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 7-15, դատական նիստի արձանագրությունը
25.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որոնց զննությամբ պարզվել են, որ դրանք պարունակում են հանցանք կատարած անձի կողմից դեպքի վայր ժամանելու, մինչև դեպքը կատարված գործողությունների, ավտոմեքենաները այրելու և դեպքի վայրից հեռանալու վերաբերյալ տեղեկություններ:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 32-38, դատական նիստի արձանագրությունը
26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով, տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը
26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը
03.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2029/08/24 որոշման հիման վրա կատարվել է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առգրավված՝ «Ռեալմի Նոթ» մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում առկա քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող թվային տվյալների որոնում։ Բջջային հեռախոսում առկա «WhatsApp Business» բջջային հավելվածի զննությամբ պարզվել է, որ բացված է «ahovsepyan» անվանումով 094-67-63-14 հեռախոսահամարով օգտահաշիվ, ով 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ից նամակագրություն ունի «Opasnaya 2» անվանումով 099-66-62-65 հեռախոսահամարով օգտահաշվի հետ, ինչպես նաև +33695321437 հեռախոսահամարով /գրանցված Ֆրանսիայում գրանցված «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի հետ /առանց լուսանկար: Նշված օգտահաշիվների հետ նամակագրության զննությամբ պարզվել է, որ դրանում առկա են լատինատառ, սակայն հայերեն բովանդակությամբ նամակագրություն, որոնք վերաբերում են 24.09.2024թ. կատարված գույքի վնասման դեպքին, առկա են նաև բազմաթիվ աուդիոձայնագրառումներ, որոնք ևս վերաբերում են նշված դեպքին, իսկ «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի կողմից նաև առկա են հաղորդագրություններ, որով տվյալներ են տրամադրվում ավտոմեքենայի վերաբերյալ, մասնավորապես կարմիր Հոնդա 88838 համարներով, 4-5 տարվա, որին ի պատասխան ուղարկված են լուսանկարներ՝ որտեղ պատկերված է տուժող <Կակոսյանի ավտոմեքենային նմանվող ավտոմեքենա, ինչպես նաև 24.09.2024թ. ժամը 00:51-ին ուղարկված է տեսագրություն հրկիզվող ավտոմեքենայի տեսարանով, 3 վայրկյան տևողություն: Առկա են նաև հղումներ, կատարված լրատվական կայքէջերից՝ դեպքի վերաբերյալ: 25.04.2024թ. ժամը 10:18-ին առկա է ելքային լուսանկար, որտեղ պատկերտված է 50 ԵՎՐՈ թղթադրամ, ինչպես նաև փոխանցման անդորրագիր, որի համաձայն «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի միջոցով Գուրգեն Տոնականյանին /հեռ.` 094-67-63-14/ վճարվել է նշված չափի գումար, իսկ փոխանցողի տվյալներն են՝ «NUNE BABA փոխանցման PIN-ը 12272990375։ Վերջին հաղորդագրությունը 13:59-ին, այնուհետև առկա են ևս 4 հաղորդագրություններ 16:54-ին, որոնք ջնջված են: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 23.09.2024թ.՝ ժամը 16:57-ին առկա է մեկ մուտքային աուդիոզանգ 50 րոպե 55 վայրկյան տևողությամբ, որին մասնակցել են միաժամանակ վերը նշված երկու օգտահաշիվները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ բջջային հեռախոսում առկա է 24.09.2024թ. ժամը 11:40-ին կատարված 2 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում են առկայծող փարոսիկները միացված և ճանապարհին կանգնած պարեկային և հրշեջ ավտոմեքենաներ, 24.09.2024թ. ժամը 00:50-ին կատարված 3 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում է դիմացի մասը հրկիզվող ավտոմեքենա և կողքը կայանված սպիտակ գույնի «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենա: Նկարագրված տեսաձայնագրությունները առկա են նաև WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով կատարված վերը նկարագրված նամակագրությունների մեջ: Զննությամբ նաև պարզվել է, բջջային հեռախոսում որ առկա են՝ բջջային հեռախոսի միջոցով կատարված վերը նկարագրված 50 ԵՎՐՈ թղթադրամով 25.09.2024թ. ժամը 10:17-ին կատարված լուսանկարը, 25.09.2024թ. 08:46-ին և 08:49-ին WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով ստացված թվով 2 հատ լուսանկարներ, որոնք պարունակում են տվյալներ 50 ԵՎՐՈ «RIA» միջազգային փոխանցման համակարգի միջոցով փոխանցման վերաբերյալ, մասնավորապես ստացող՝ Գուրգեն Տոնականյան, ուղարկո՝ Նունե Բաբայան, հասցե՝ «2 RUE SUZANNE VALADON, LIMOGES, NOUVELLE», փոստայի կոդ՝ «Aquitaine 87000 - France», հեռ.՝ 33-6 95321437:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 208-235, դատական նիստի արձանագրությունը
11.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված էլեկտրոնային ֆայլը: Զննությամբ պարզվել է, որ քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածում՝ 24.09.2024թ. Գ.Տոնականյանի 094-67-63-14 հեռախոսահամարը սպասարկվել է դեպքի վայրի հարակից տարածքում, մասնավորապես առկա են թվով 2 հատ ելքային հեռախոսազանգեր ժամը 01:06-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոց 31/1 հասցեում, ինչպես նաև 01:21-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 35 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից: Պարզվել է նաև, որ դեպքին հաջորդող օրը՝ 24.09.2024թ. ժամը 12:15-ին առկա է 7 րոպե 12 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսազանգ 041.59-35-35 հեռախոսահամարին /ըստ Գ.Տոնականյանի բջջային հեռախոսի՝ զննության, գրանցված է «OnacнA» անվանումով կոնտակտի ներքո/: 24.09.2024թ. առկա են թվով 3 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 08:50-ին 4 րոպե 3 վայրկյան տևողությամբ, ժամը 12:15-ին առանց տևողության և ժամը 18:10-ին 10 րոպե 20 վայրկյան տևողությամբ: 26.09.2024թ. առկա են թվով 2 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 19:29-ին և 19:30-ին, որոնք առանց տևողության են։
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 29-33, դատական նիստի արձանագրությունը
10.12.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները /1-ին հատոր՝ Վ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էլ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանը /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/: Զննությամբ պարզվել է, որ «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից հայտնվել է, որ «Յանդեքս. Տաքսի» թիվ 3153834 պատվերը եղել է 24.09.2024թ.՝ ժամը 01:35-ից մինչև 01:56-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Հովսեփ Էմին 8 հասցեից Թևոսյան փողոց 20 հասցե, պատվերը ձևակերպողի և ուղևորի հեռախոսահամարը նույնական են՝ +37499920291: Նույն տեղեկությունները պարունակում են նաև վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը իրենից ներկայացնում են 50 ԵՎՐՈ գումարի փոխանցման վերաբերյալ տվյալները:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 172-173, դատական նիստի արձանագրությունը
28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշման հիման վրա «Արդշինբանկ» փակ բաժնետիրական ընկերությունից առգրավվել են «Արդշինբանկ» ՓԲԸ միջոցով «ria» միջազգային փոխանցման համակարգով 12272990375 գաղտնաբառով թիվ FR351051108 վճարման հանձնարարագրով կատարված փոխանցման վերաբերյալ առկա բոլոր տվյալները։
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 165-170, դատական նիստի արձանագրությունը
Փորձագետի թիվ 29682404 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ նշանակված դատահրդեհատեխնիկական, դատաապրանքագիտական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ «BMW» մակնիշի «WW-333-VW» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող Վրաստանի Հանրապետության շուկայական գներով, կարող է կազմել 2.900.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր հազար ՀՀ դրամ: «Opel» մակնիշի «36 DG 845» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող << շուկայական գներով, կարող է կազմել 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող ՀՀ շուկայական գներով, կարող է կազմել 4.200.000 (չորս միլիոն երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
Պարզվել է նաև, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա թիվ 46 հասցեում գտնվող բնակելի շենքի բակային տարածքում կայանված «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838, հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն) ամենայն հավանականությամբ դյուրավառ նյութերի առկայության պարագայում։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհի օջախը գտնվել է ավտոմեքենայի առաջնամասի տակ՝ շարժիչախցիկի հատվածում: Ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված «BMW» մակնիշի WW-333-VW և «OPEL ASTRA 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները և վերածվել ինտենսիվ այրման: Որոշել հրդեհի առաջացման ժամանակը և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ մեթոդիկայի բացակայության պատճառով:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 175-200, դատական նիստի արձանագրությունը
Փորձագետի թիվ 24-2693 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ նշանակված դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ, թուլամտությամբ, ժամանակավոր հոգեկան գործունեության խանգարմամբ չի տառապում, այլ նրա մոտ /առնվազն 2021թ.-ից/ հայտնաբերվում է՝ «Անձի հիսթերիկ խանգարում» /F60.4/ հոգեախտաբանությունը, որը պատանեկան տարիքից սկսել է դրսևորվել «Վարքի և հույզերի խառը խանգարումների» ձևով, որը դրսևորվում է Գ.Տոնականյանի մոտ մտածողության ռիգիդությամբ, դատողությունների մակերեսայնությամբ, հուզական անկայունությամբ, ներշնվողականությամբ, կատեգորիկ, կանխակալ և միակողմանի դատողություններով: Հարկ է նշել, որ «Անձի հիսթերիկ խանգարում»-ը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մոտ չի ուղեկցվում մտածողության, դատողությունների, ինտելեկտուալ-մնեստիկ ոլորտի խանգարումներով, պրոդուկտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, քննադատական և պրոգոնոստիկ ունակությունների խանգարումներով, որոնք չեն սահմանափակել նրա հնարավորությունները իրավախախտումը կատարելիս իրեն հաշիվ տալու, գիտակցելու իր գործողությունների վնասակարությունը և ղեկավարելու դրանք, ուստի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին հարկավոր է կատարածի համար ճանաչել ՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարիք ունի հոգեբույժի մոտ հսկողության և բուժման՝ համաձայն « քրեական օրենսգրքի 22 հոդվածի 2-րդ մասի և 114-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կալանավայրի պայմաններում (կարիքի դեպքում)։ Գ.Տոնականյանն իր ներկա հոգեկան վիճակով սոցիալական վտանգավորություն չի ներկայացնում և բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կարիք չունի: Իր ներկա հոգեկան վիճակով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է ինքնուրույն օգտվել դատավարությամբ իրեն վերապահված իրավունքներից, ինքնուրույն մասնակցել քննչական և դատավարական գործողություններին, կարող է ճիշտ հիշել, վերարտադրել, հասկանալ քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 77-85, դատական նիստի արձանագրությունը
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Honda Kona 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KMBK22AA2JU080333 նույնականացման համարով, «Opel Astral 6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի WOL00005855178396 նույնականացման համարով և BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի՝ WBAF G4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենաները ճանաչվել են իրեղեն ապացույցեր:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 107-108, դատական նիստի արձանագրությունը
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ 24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ Լ.Շահվերդյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 18/, «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. և 09.10.2024թ. տեղեկատվության պահանջների հիման վրա ստացված վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակների /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 34 և 127/, վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարների /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերի /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/ առկայությամբ:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 203-204, դատական նիստի արձանագրությունը
Իրեղեն ապացույց ճանաչված երեք ավտոմեքենաները համարվեցին հետազոտված:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հեռախոսազանգի միջոցով Նունեն և Քրիստինեն իր հետ կապ են հաստատել, երեքով երկար ժամանակ քննարկել են այս հարցը, որից հետո արդեն գիշերը Նունեն իրեն առանձին է զանգահարել: Ինքը գնացել է դեպքի վայր, կատարել է գործողությունը, տեսանկարահանել և ուղարկել է Նունեին: Նունեն իրեն պատմել է, որ Հասմիկը ուղիղ եթերով հայհոյել է իրեն, ինքը վերջինիս թշնամաբար է վերաբերվում: Նունեն անընդհատ հարցնում էր իրեն, թե երբ էր իրենց պայմանավորված գործողությունները անելու: Միանգամից չի ընդունել առաջարկը, ասել է, որ կմտածի: Գիշերը տանից դուրս է եկել, ճանապարհին բենզին է գնել և տաքսիով գնացել դեպքի վայր՝ իր մոտ ունենալով կրակայրիչ: Այրելուց հետո մի քանի վայրկյան տեսանկարահանել է, որից հետո վախից հեռացել է: Քանի որ տաքսին ուշանում էր, իրեն է մոտեցել մի ավտոմեքենա, առաջարկել, որ ուղեկցի, նա էլ համաձայնել է, որից հետո իջել է ճանապարհին և տաքսի ավտոմեքենայով հեռացել: Նունեին ուղարկել է տեսագրությունը և ձայնային հաղորդագրություն: Ձերբակալման օրը խոսել է Քրիստինեի հետ, վերջինս հայտնել է, որ Նունեն ցանկանում է իր հետ խոսել, սակայն չեն հասցրել խոսել միմյանց հետ, քանի որ իրեն ձերբակալել են: Նունեն իրեն գումար է առաջարկել, նաև նկարագրել է Հասմիկի ավտոմեքենան, համարանիշները, բնակության վայրը, որոնցով ինքը կողմնորոշվել է: Երբ հասել է նշված վայրը, մեքենայի կողքին երկու ավտոմեքենաներ են կայանված եղել: Մեղադրյալը հայտնեց, որ սկզբում քննարկել են Հասմիկին ծաղկեպսակ ուղարկելու գաղափարը, որից հետո Նունեն առաջարկել է ավտմեքենան այրել: Հայտնեց, որ նախկինում չի ճանաչել Հասմիկ Կակոսյանին, իրեն ընդամենը պատմել են նրա մասին: Ինքը գումար չի առաջարկել տուժողներին, չի ճանաչում, որևէ հարաբերություն չունի նրանց հետ: Կատարել է Նունեի ասածը և վարձատրվել հիսուն եվրոյի չափով: Չի գիտակցել արարքը, պահի լրջությունը, ընդունում է մեղադրանքը և զղջում է կատարած արարքի համար: Հավալեց, որ իր հետ կապ են հաստատել WhatsApp հավելվածի միջոցով, իսկ Քրիստինեի հետՏելեգրամ հավելվածի միջոցով է ծանոթացել, տուժողի մասին իրեն ասել են, որ տարբեր էջերով նկարներ և հայհոյանքներ է հրապարակել, իրեն նաև ներկայացրել են տեսանյութ, որտեղ տուժողը հայտնել է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է, սակայն նշեց, որ չի հիշում, որ դիտած լինի տեսանյութը:
Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում Գուրգեն Տոնականյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Այնուհետև, նշված անձը իրեն հայտնել է, որ կա մի անձ, ով իր օգնության կարիքը ունի, որից հետո կապ է հաստատել WhatsApp» բջջային հավելվածով Նունե ներկայացած անձի հետ, ում հեռախոսահամարը չի հիշում, վերջինս հայտնել է, որ բնակվում է Գերմանիայում, ինչպես նաև հայտնել է, որ Հասմիկ անունով մի բլոգեր կա, ով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունենում, վիրավորում է մարդկանց՝ անտեղի, բացի այդ վերջինիս վերաբերյալ տվյալներ կան, որ թրքասեր է, իր ելույթներից կտրված, մի տեսագրություն եմ տեսել, որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է», սակայն ոչ ամբողջական տեսագրությունը: Այդ ամենով իր մոտ համոզմունք են առաջացրել, որ այդ անձը վատ մարդ է, Նունեն հայտնել է, որ ցանկանում են պատժել այդ մարդուն և խնդրել է այդ հարցում իրեն օգնել, մասնվորապես հայտնել է, որ Հասմիկը բնակվում է Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեում, բակում կայանում է իրեն պատկանող «Honda» մակնիշի կարմիր գույնի ավտոմեքենան /…/:
Մեղադրյալը նշեց, որ ինքը մտածել է, թե լավ բան է անում, սակայն հետո հասկացել է, որ ոչ: Հայտնեց, որ ընդունում է գույքային հայցը: Ինքը այդ արարքը կատարելու որևէ շարժառիթ չի ունեցել: Հավալեց նաև, որ արարքը կատարելիս մեքենաների մեջ չի նայել՝ պարզելու համար այնտեղ մարդիկ կան, թե ոչ: Եթե տուժողի՝ Հասմիկի մասնակցությամբ տեսագրությունները /որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է»/, ցույց չտային իրեն, ինքը հավանաբար չէր կատարի այս քայլը:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցներով Դատարանի կողմից հաստատվում են հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը, ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց:
Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝
Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
/…/
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝
/.../
2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով,
/.../
4) կատարվել է ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով,
/…/
6) առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:»։
ՀՀ քրեական դատավարության 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով, այնպես էլ Եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ըստ էության վերարտադրել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի իրավունքը, նաև ամրագրել անմեղության կանխավարկածի հիմնական բաղադրիչները, որոնք համակցության մեջ արտացոլում են անմեղության կանխավարկածի բովանդակությունը: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հերքված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատարավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
Ապացույցների գնահատման կանոնները դատարանին պարտավորեցնում են քրեադատավարական նորմերում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա:
Օրենսգրքով սահմանված կանոնը, որի համաձայն չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը, նշանակում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Որպես այդպիսին պետք է հասկանալ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն դրա հավանականության աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը:
Ցանկացած դատավարական ակտում արվող եզրահանգման հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին վարույթի նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Այնուհանդերձ, ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը գործում է մինչև «պատշաճ իրավական ընթացակարգով դրանց գնահատումը», ուստի ապացույցների հետազոտումից հետո բացակայում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու արգելքը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:
Ապացույցների գնահատման բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը: Նշված կանոնից միակ բացառությունն այն հանգամանքներն են, որոնք կարող են հաստատվել միայն որոշակի տեսակի ապացույցներով:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են ապացուցված համարելու Գուրգեն Տոնականյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերը:
Այսպիսով, Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործությունների կատարման մեջ Գուրգեն Տոնականյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը, Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում այն, որ վերջինս դիտավորությամբ կատարել է սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանք:
Դատարանը Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վերջինիս մեղասագրված է մի քանի որակյալ հատկանիշներով հանցանքի կատարում:
Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ս.Խաչատրյանի գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշմամբ ի թիվս այլի, նշվել է. Վերահաստատելով և սույն որոշման 12-րդ կետում տեղ գտած դատողությունների լույսի ներքո զարգացնելով նախորդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու դեպքում պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հատկապես կարևոր է հաշվի առնել նաև հանցանքի կատարման գործիքներն ու միջոցները, պատճառված վնասի չափը, անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ: Մասնավորապես կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը: Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին ակնհայտորեն վկայում է նաև անձի արարքում մեկից ավելի ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, հետևաբար այդ հանգամանքը նույնպես պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս (մանրամասն տե՛ս Գարսևան Ոսկանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԷԴ/0119/01/13 որոշումը):
Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում գործի քննությանը օժանդակելը, ինքնախոստովանական ցուցմունք տալը, մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, ըստ քրեական վարույթում առկա նյութերի, որպես Գուրգեն Տոնականյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ երիտասարդ է, ունի առողջական խնդիրներ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման::
Այսպես, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը, Գուրգեն Տոնականյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող հանգամանքները, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից:
Ինչպես արդեն իսկ նշվել է, Դատարանը պատժաչափը սահմանելիս հաշվի է առնում նաև մի քանի որակյալ հատկանիշներով մեղսագրված արարքի կատարումը, որին վերաբերելի նախադեպային որոշումը ևս վերը մեջբերվել է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Անդրադառալով Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Հասմիկ Կակաոսյանի տնօրինմանը, 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Արտակ Մանուկյանի տնօրինմանը, 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Միքայել Ամբարյանի տնօրինմանը, իսկ գործում առկա արտավարութային փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործում: Գ․ Տոնականյանին պատկանող բջջային հեռախոսը, դատական ակտը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, պետք է բավարարել, հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ հենց մեղդադրյալն էլ ընդունում է նշված չափով հասցված վնասը։
Վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված՝ հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ մեղադրյալի վճարունակության վերաբերերյալ տվյալներ Դատարանում առկա չեն:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից:
Գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, բավարարել:
Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
«28» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր
Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Է.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ
պաշտպան Վ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ
տուժողներ՝ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ
Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
Հ.ԿԱԿՈՍՅԱՆ
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0559/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ծնված՝ 15.06.2001 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, աշխատում է որպես բանվոր, ամուսնացած չէ, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Նոր Նորք, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, բն.43 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Արտակ Անդրանիկի Մանուկյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Միքայել Սերգոյի Ամբարյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Համզոյանը որոշում է կայացրել թիվ 14180124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 և 14180124 քրեական վարույթները միացնելու մասին:
Նույնը օրը որոշում է կայացվել թիվ 14178124 քրեական վարույթով 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Հասմիկ Կակաոսյանին վերադարձնելու մասին: 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Արտակ Մանուկյանին վերադարձնելու մասին: 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Միքայել Ամբարյանին վերադարձնելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել քննիչ Տ.Սահակյանի՝ 26.09.2024-ին կայացված Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու մասին:
Նույն օրը որոշում է քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 1 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-դ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի փետրվարի 05-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթից Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի վերաբերյալ մասն անջատել, անջատված մասին շնորհել 14122525 համարը:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին թիվ 14122525 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակցությունը:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Կյուրեղյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղադրանք է առաջադրվել է հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց:
Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Տուժող Հասմիկ Կակոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, լույս 24-ի գիշերը, իրեն պատկանող ավտոմեքենան ժամը 5-ի սահմաններում կայանել է իր բնակության վայրի բակային հատվածում և բարձրացել տուն։ Գիշերը ժամը 00։00-ի սահմաններում իր դուստրը եղել է ննջասենյակում, որի պատուհանները նայում են դեպի բակ, ինքն էլ հյուրասենյակում է եղել: Հանկարծ դուստրը եկել է իր մոտ և հայտնել, որ դրսում ինչ-որ բան է կատարվում, կրակ է վառվում, որին ինքը ուշադրություն չի դարձրել: Այնուհետև դուստրը երկրորդ անգամ է եկել և ասել, որ կրակ է երևում, և ձայներ են լսվում: Այդ պահին ինքը բակ է իջել, որտեղ հավաքված են եղել բազմաթիվ մարդիկ, հրշեջներ, նաև ֆոտոլրագրող Գագիկ Շամշյանը: Երբ ինքը իջել է բակ, հարևանները իրեն են մատնացույց արել՝ ասելով, որ իր մեքենան է: Տուժողը հայտնեց, որ բակում իր մշտական կայանելու տեղը չի ունեցել, քանի որ խառը կայանում են: Երբ ինքը բակ է իջել, այդ պահին հրշեջները փորձել են մարել իր և դրա կողքին կայանված երկու ավտոմեքենաների կրակը։ Նշեց, որ Նունե Բաբայանին չի ճանաչում, դեպքից շուրջ մեկ տարի առաջ՝ ամռանը՝ օգոստոս ամսին, վերջինս իրեն և դստերը Ֆրանսիայի Հանրապետության հեռախոսահամարներով մի քանի անգամ զանգել և սպառնալիքներ է հնչեցրել և հայհոյել: Երբ ինքը արգելափակել է համարը, Նունեն իրեն և իր երեխային այլ հեռախոսահամարից է զանգահարել: Իր երեխային նույնիսկ անգլերենով են սպառնացել: Վերջինս այդ լեզուն հասկանում է: Տուժողը հայտնեց այն մասին, որ ինքը Նունե Բաբայանի հետ որևէ հարաբերություն չի ունեցել: Համացանցում ունեցել է որոշակի ակտիվություն, բազմաթիվ հետևորդներ, այդ թվում՝ Արցախյան քառասունչորսօրյա պատերազմի ժամանակ օգնություն է տրամադրել: Տուժողը վստահաբար հայտնեց այն մասին, որ Նունեն իր հետևում մարդ ունի և ընդամենը պատվերներ է կատարում: Ինքը մտածում է, որ իր հետ խնդիր ունեցել է ոչ թե Նունեն, այլ այն մարդը, ով պատվիրել է այս արարքը կատարել, սակայն ոչ մի ապացույց և տվյալ չունի: Ինչ վերաբերում է իր հասցեին, ապա տուժողը նշեց, որ նրանք չեն իմացել իր հասցեն, ինչ-որ մեկը այն տրամադրել է: Այնուհետև հավելեց, որ դեպքից հետո զանգեր չի ստացել, համացանցի միջոցով տեղեկացել է, որ իրեն թուղթուգիր են արել, որի ընթացքը նկարահանել և տեղադրել են սոցիալական էջում: Դեպքից հետո իր Տելեգրամ բջջային հավելվածին հաղորդագրություններ են եկել, այն բովանդակությամբ, որ հաջորդը տունն է լինելու, և ուղարկվել են այրված ավտոմեքենայի լուսանկարները: Տուժողը նշեց, որ Գուրգենը այդքան խելք չի ունեցել, որ կատարեր այս արարքը: Համացանցից տեղեկացել է, որ արարքը կատարվել է հիսուն եվրոյի դիմաց, ասվել է՝ հիսուն եվրոյով վառեցին մեքենաները։ Պատվիրատուն խոստացել է, որ որոշ ժամանակ անց ավելի մեծ գումար կուղարկի: Այրելուց հետո Գուրգենը լուսանկարել և այդ լուսանկարերը անձամբ ուղարկել է Նունեին: Ինքը նույնիսկ դեմքով չի ճանաչել Նունեին, անունը չի իմացել, նրա մասին տեղեկացել է միայն քննչական կոմիտեում: Այս ամենը արվել է վերջինիս ընկերուհու համար, ում անունով բացվել են կեղծ սոցիալական կայքեր, որտեղ նկարներ են տեղադրվել, որի կատարման մեջ իրեն են կասկածել: Ինքը ասել է, որ թող ապացուցեն, որին ի պատասխան իրենք հայհոյել են: Տուժողը նշեց նաև, որ իր մեքենայի դիմացի հատվածը, այդ թվում նաև շարժիչը, ամբողջությամբ վնասվել է: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ գույքային հայցը ցանկանում է Գուրգենից ստանալ, քանի որ այս պահին միայն Գուրգենի մասին է առկա տեղեկություն: Ինքը տեղյակ չէ թշնամության պատճառների մասին, որևէ լուրջ դեպք տեղի չի ունեցել, հավանաբար նախանձն է դրդել: Ինքը ցանկանում է, որ Գուրգենը պատժվի օրենքի ամբողջ խստությամբ:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Տուժող Արտակ Մանուկյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը իրեն պատկանող ավտոմեքենան կայանել է Կոմիտաս 46 շենքի բակում, որտեղ գտնվող տներից մեկում մորաքրոջ որդու հետ վերանորոգում է արել: Մորաքրոջ որդու ավտոմեքենայով գնացել են գյուղ: Այդ գիշեր իրեն զանգահարել և հայտնել են, որ իր ավտոմեքենան այրվում է և անհրաժեշտ են մեքենայի բանալիները, որպեսզի այն բացեն: Երբ իրենք վերադարձել են, արդեն կրակը մարված է եղել: Իր մեքենայի կողքին կայանված են եղել Honda Kona և BMW X6 մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրված են եղել: Իր մեքենան գրեթե ամբողջությամբ այրվել էր: Դրանից հետո իմացել է, որ դիտավորությամբ հրկիզել են, այլ մանրամասներ չգիտի: Տուժողը նշեց, որ մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան են այրել, որի արդյունքում այրվել են նաև կողքին կայանված մեքենաները: Մեքենաները այրելու պատճառը ինքը չգիտի, բացարձակ տեղյակ չէ: Ինքը ոչ ոքի հետ թշնամական հարաբերություններ չի ունեցել: Նշեց, որ վստահ է, որ այրելու դիտավորությունը իր մեքենային ուղղված չի եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը մեկ մետրից քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին: Նշեց, որ չի ճանաչում մեղադրյալին, չունի որևէ հարաբերություն կամ առնչություն, նաև հավելեց, որ մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չունի, իր համար որևէ տարբերություն չկա՝ մեղադրյալը պատիժ կկրի, թե ոչ: Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի հետ ևս շփում չի ունեցել: Մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Տուժող Միքայել Ամբարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը՝ մոտավորապես ժամը 2-ի մոտակայքում, ավտոմեքենայի ազդանշանի /սիգնալիզացիա/ ձայն է լսել և դուրս եկել պատշգամբ և տեսել է, թե ինչպես այրվում իր ավտոմեքենան՝ 2010 թվկանանի ww333ww հաշվառման համարանիշի BMW X6 մակնիշի, որը կայանված է եղել Կոմիտաս 46 հասցեի բակային հատվածում: Կողքին կայանված են եղել ևս երկու ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրվել են: Երկու ավտոմեքենաները կայանված են եղել ձախ հատվածում, իր ավտոմեքենայի անմիջապես կողքին եղել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան: Տուժողը նշեց, որ հետագայում տեղեկացել է, որ այրել են մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան, ինչի արդյունքում վնասվել են նաև կողքին կայանված մյուս մեքենաները: Իրեն հայտնի տվյալներով՝ դեպքը կատարել է Գուրգեն Տոնականյանը, ում ինքը չի ճանաչել: Տուժողը նաև հայտնեց, որ ինքը փոխհատուցման պահանջ ունի: Հայնեց, որ մեղադրյալի հետ որևէ խնդիր չեն ունեցել, մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չհայտնեց: Հավելեց նաև, որ մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը շատ քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Քրիստինե Նազարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին՝ որպես Գուրգեն Տոնականյան անուն-ազգանունով անձի չի ճանաչել, ո՛չ անունն է իմացել, ո՛չ ազգանունը: Շփվել են առցանց եղանակով՝ Տելեգրամ և Տիկտոկ հավելվածներով, որտեղ Գուրգեն Տոնականյանը գրանցված է եղել Պատրիոտ անվամբ: Վկան նշեց, որ դեպքի հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իմացել է, որ Գուրգենը Հասմիկի ավտոմեքենան այրել է: Զանգահարել է Գուրգենին և ասել, որ սխալ քայլ է արել, նա միայն պետք է գնար տեղանքը զննելու: Զանգի ընթացքում Գուրգենը ընդունել է, որ այրել է մեքենան, իրեն թվացել է, թե մի փոքր հատված է այրել, չի մտածել, որ կրակը կարող էր տարածվել: Վկան հայտնեց, որ Գուրգենին չի հարցրել, թե ինչպես է այրել մեքենան, քանի որ այդ պահին խուճապի էր մատնվել: Վկան հայտնեց, որ ի սկզբանե խոսակցությունը վարել են երեքով, իրենց հետ է եղել Նունեն, ում այդ ժամանակ ճանաչել է չորսից հինգ ամիս՝ կրկին Տիկտոկ հավելվածի միջոցով: Նշեց, որ ըստ իրենց նախնական պայմանավորվածության՝ Գուրգենը պետք է ծաղկեպսակ տաներ Հասմիկին՝ վերջինիս վախեցնելու նպատակով՝ ցույց տալով, որ Նունեն կարող է Ֆրանսիայից Հայաստան ինչ-որ բաներ անել: Նունեն Գուրգենին չի ճանաչել, ինքն է ծանոթացրել, քանի որ Նունեին Երևանում այնպիսի մարդ էր պետք, ով ծաղկեպսակը կհասցներ Հասմիկին: Նպատակը եղել է Հասմիկին վախեցնելը, նրա հետ չար կատակ խաղալը, քանի որ վերջինս Նունեին վիրավորել էր, և նրանց միջև թշնամանք կար: Նունեն ճշտել է, թե Երևանում ով կա, որ կարող է Հասմիկին ծաղկեպսակ տանել, իսկ ինքը առաջարկել է Գուրգենին դիմել: Սկզբում որոշել են մեքենան խազել կամ ներկել: Վկան հայտնեց, որ ընդհանուր են զանգի միացել, բայց ինքը մինչև վերջ չի մասնակցել խոսակցությանը, քանի որ ամուսինը պետք է աշխատանքից վերադառնար: Հաջորդ օրը առավոտյան, երբ իմացել է, որ Հասմիկի մեքենան Գուգենը այրել է, զանգահարել է Նունեին, ով իրեն տեղեկացրել է հետևյալը՝ Գուրգենը զանգել է Նունեին՝ հայտնելով, որ իր մոտ շշով բենզին կա: Հարցրել է՝ այրի՞ մեքենան, ինչին Նունեն տվել է իր համաձայնությունը: Նունեն Գուրգենին ասել է, որ ինչ ուզում է անի, ինքը տեր է: Վկան հայտնեց, որ այս պահին շփում չունի Նունեի հետ, տուժողի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ ինքը տեղյակ չէ, թե ով է Նունեին դրդել այդ քայլին: Հայտնեց, որ իր հետ կապ է հաստատել ոմն Զագույլա և հարցրել, թե ինչու են առանց իր իմացության կատարել նշված գործողությունը: Նունեն ու Զագուլյան մոտ ընկերներ են, միմյանց քույրեր են անվանել: Զագուլյայի հետ այլ բան չեն քննարկել: Ինչքանով որ վկան տեղյակ է, Նունեն Գուրգենին հիսուն եվրո է փոխանցել նշված գործողությունը կատարելու համար: Վկան հայտնեց, որ Նունեն Տիկտոկում գրանցված է եղել Քերթեմ պոշկեդ, Դուխով Աղջիկ անուններով: Նշեց, որ իր մասնակցությամբ այրելու վերաբերյալ խոսակցություններ չեն եղել: Երբ զգացել է, որ կրքերը թեժանում են, չի շարունակել մասնակցել քննարկմանը:
Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և վկայի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում վկա Քրիստինե Նազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Ինքը «Օպասնայա» կեղծանունով է գրանցված «Տիկտոկ»-ում, WhatsApp հավելվածում գրանցված է երկու հեռախոսահամարով՝ 041-59-35-35 և 099-666-265 հեռախոսահամարներով, /…/, /…/ սակայն ինքը այդ պահին կտրուկ դեմ է եղել դրան, պատճառաբանելով, որ կողքը այլ մեքենաներ կան ուրիշներին հանկարծ չվնասեն, ավելի լավ է ներկի բալոն վերցնեն և ինչ-որ գրառում անեն Հասմիկի մեքենայի վրա, սակայն ոչ այրեն, դրան կտրականապես դեմ էր: Այնուհետև, ինքը շուտ է դուրս եկել ընդհանուր աուդիոզանգից, քանի որ տանը գործեր ուներ անելու: /…/:
Վկան հայնեց, որ խոսակցություն է եղել այն մասին, որ ավտոմեքենան այրելու ժամանակ կողքը կարող են այլ ավտոմեքենաներ լինել, այդ պատճառով Գուրգենը նախապես պետք է գնար տեղանքը զննելու, տեղեկանալու՝ արդյոք այլ ավտոմեքենաներ կայանում են Հասմիկի ավտոմեքենայի կողքին, թե ոչ: Վկան պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Գարիկ Թումասյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն կանչել են ոստիկանություն, վերցրել իր Յանդեքսի հավելվածը: Իրեն տեսանյութ են ցույց տվել, որտեղ երևացել է, թե ինչպես է կանգնեցնում իր մեքենան, և մի երիտասարդ է նստում, որից հետո շարժվում են: Ինքը ի սկզբանե չի հիշել, թե որտեղ է իջացրել երիտասարդին: Քարտեզով են նայել, գտել այդ օրվա երթուղին և գնացել նույն ճանապարհով, որի վերջնակետը գտնվում էր Մասիվի կամ Ջրվեժի մոտակայքում: Գուրգեն Տոնականյանին վերցրել է Հովսեփ Էմինի փողոցից, գիշերային ժամի: Վկան նշեց, որ մեղադրյալին ընդհանրապես չի հիշում, չի տպավորվել, չի հիշում նաև՝ արդյոք ուղևորը ճանապարհին խոսել է, թե ոչ:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 014083 արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանը հաղորդում է տվել իր գույքը վնասելու հանգամանքների վերաբերյալ:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրությունը
28.09.2024թ. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին քննիչի 28.09.2024թ. որոշման հիման վրա դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալման արձանագրությամբ, որի ընթացքում կատարված անձնական խուզարկությամբ Գ.Տոնականյանից ի թիվս այլնի վերցվել է «Ռեալմի Նոթ մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 147-150, դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Վրացական փողոց 10/3 հասցեում վերցնելու մասին գործող խանութի սեփականատեր Լուսինե Ռաֆֆիի Շահվերդյանը ներկայացրել նույն հասցեում և Կոմիտասի պողոտա 46 շենքի կողային հատվածում տեղադրված՝ իրեն պատկանող տեսանկարահանող սարքերի քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածի տեսագրությունները:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 16-17, դատական նիստի արձանագրությունը
24.09.2024թ. դեպքի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ դեպքից անմիջապես հետո զննության է ենթարկվել դեպքի վայր հանդիսացող Կոմիտասի պող. 46 շենքի դիմացի հատվածում գտնող ավտոկայանատեղին, զննության են ենթարկվել նաև դեպքի վայրում կայանված և այրման հետևանքով վնասված գտնվող «Honda Kona 2.0» / մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, «Opel Astra 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և «BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները։
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 7-15, դատական նիստի արձանագրությունը
25.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որոնց զննությամբ պարզվել են, որ դրանք պարունակում են հանցանք կատարած անձի կողմից դեպքի վայր ժամանելու, մինչև դեպքը կատարված գործողությունների, ավտոմեքենաները այրելու և դեպքի վայրից հեռանալու վերաբերյալ տեղեկություններ:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 32-38, դատական նիստի արձանագրությունը
26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով, տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը
26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը
03.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2029/08/24 որոշման հիման վրա կատարվել է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առգրավված՝ «Ռեալմի Նոթ» մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում առկա քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող թվային տվյալների որոնում։ Բջջային հեռախոսում առկա «WhatsApp Business» բջջային հավելվածի զննությամբ պարզվել է, որ բացված է «ahovsepyan» անվանումով 094-67-63-14 հեռախոսահամարով օգտահաշիվ, ով 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ից նամակագրություն ունի «Opasnaya 2» անվանումով 099-66-62-65 հեռախոսահամարով օգտահաշվի հետ, ինչպես նաև +33695321437 հեռախոսահամարով /գրանցված Ֆրանսիայում գրանցված «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի հետ /առանց լուսանկար: Նշված օգտահաշիվների հետ նամակագրության զննությամբ պարզվել է, որ դրանում առկա են լատինատառ, սակայն հայերեն բովանդակությամբ նամակագրություն, որոնք վերաբերում են 24.09.2024թ. կատարված գույքի վնասման դեպքին, առկա են նաև բազմաթիվ աուդիոձայնագրառումներ, որոնք ևս վերաբերում են նշված դեպքին, իսկ «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի կողմից նաև առկա են հաղորդագրություններ, որով տվյալներ են տրամադրվում ավտոմեքենայի վերաբերյալ, մասնավորապես կարմիր Հոնդա 88838 համարներով, 4-5 տարվա, որին ի պատասխան ուղարկված են լուսանկարներ՝ որտեղ պատկերված է տուժող <Կակոսյանի ավտոմեքենային նմանվող ավտոմեքենա, ինչպես նաև 24.09.2024թ. ժամը 00:51-ին ուղարկված է տեսագրություն հրկիզվող ավտոմեքենայի տեսարանով, 3 վայրկյան տևողություն: Առկա են նաև հղումներ, կատարված լրատվական կայքէջերից՝ դեպքի վերաբերյալ: 25.04.2024թ. ժամը 10:18-ին առկա է ելքային լուսանկար, որտեղ պատկերտված է 50 ԵՎՐՈ թղթադրամ, ինչպես նաև փոխանցման անդորրագիր, որի համաձայն «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի միջոցով Գուրգեն Տոնականյանին /հեռ.` 094-67-63-14/ վճարվել է նշված չափի գումար, իսկ փոխանցողի տվյալներն են՝ «NUNE BABA փոխանցման PIN-ը 12272990375։ Վերջին հաղորդագրությունը 13:59-ին, այնուհետև առկա են ևս 4 հաղորդագրություններ 16:54-ին, որոնք ջնջված են: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 23.09.2024թ.՝ ժամը 16:57-ին առկա է մեկ մուտքային աուդիոզանգ 50 րոպե 55 վայրկյան տևողությամբ, որին մասնակցել են միաժամանակ վերը նշված երկու օգտահաշիվները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ բջջային հեռախոսում առկա է 24.09.2024թ. ժամը 11:40-ին կատարված 2 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում են առկայծող փարոսիկները միացված և ճանապարհին կանգնած պարեկային և հրշեջ ավտոմեքենաներ, 24.09.2024թ. ժամը 00:50-ին կատարված 3 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում է դիմացի մասը հրկիզվող ավտոմեքենա և կողքը կայանված սպիտակ գույնի «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենա: Նկարագրված տեսաձայնագրությունները առկա են նաև WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով կատարված վերը նկարագրված նամակագրությունների մեջ: Զննությամբ նաև պարզվել է, բջջային հեռախոսում որ առկա են՝ բջջային հեռախոսի միջոցով կատարված վերը նկարագրված 50 ԵՎՐՈ թղթադրամով 25.09.2024թ. ժամը 10:17-ին կատարված լուսանկարը, 25.09.2024թ. 08:46-ին և 08:49-ին WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով ստացված թվով 2 հատ լուսանկարներ, որոնք պարունակում են տվյալներ 50 ԵՎՐՈ «RIA» միջազգային փոխանցման համակարգի միջոցով փոխանցման վերաբերյալ, մասնավորապես ստացող՝ Գուրգեն Տոնականյան, ուղարկո՝ Նունե Բաբայան, հասցե՝ «2 RUE SUZANNE VALADON, LIMOGES, NOUVELLE», փոստայի կոդ՝ «Aquitaine 87000 - France», հեռ.՝ 33-6 95321437:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 208-235, դատական նիստի արձանագրությունը
11.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված էլեկտրոնային ֆայլը: Զննությամբ պարզվել է, որ քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածում՝ 24.09.2024թ. Գ.Տոնականյանի 094-67-63-14 հեռախոսահամարը սպասարկվել է դեպքի վայրի հարակից տարածքում, մասնավորապես առկա են թվով 2 հատ ելքային հեռախոսազանգեր ժամը 01:06-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոց 31/1 հասցեում, ինչպես նաև 01:21-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 35 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից: Պարզվել է նաև, որ դեպքին հաջորդող օրը՝ 24.09.2024թ. ժամը 12:15-ին առկա է 7 րոպե 12 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսազանգ 041.59-35-35 հեռախոսահամարին /ըստ Գ.Տոնականյանի բջջային հեռախոսի՝ զննության, գրանցված է «OnacнA» անվանումով կոնտակտի ներքո/: 24.09.2024թ. առկա են թվով 3 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 08:50-ին 4 րոպե 3 վայրկյան տևողությամբ, ժամը 12:15-ին առանց տևողության և ժամը 18:10-ին 10 րոպե 20 վայրկյան տևողությամբ: 26.09.2024թ. առկա են թվով 2 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 19:29-ին և 19:30-ին, որոնք առանց տևողության են։
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 29-33, դատական նիստի արձանագրությունը
10.12.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները /1-ին հատոր՝ Վ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էլ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանը /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/: Զննությամբ պարզվել է, որ «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից հայտնվել է, որ «Յանդեքս. Տաքսի» թիվ 3153834 պատվերը եղել է 24.09.2024թ.՝ ժամը 01:35-ից մինչև 01:56-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Հովսեփ Էմին 8 հասցեից Թևոսյան փողոց 20 հասցե, պատվերը ձևակերպողի և ուղևորի հեռախոսահամարը նույնական են՝ +37499920291: Նույն տեղեկությունները պարունակում են նաև վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը իրենից ներկայացնում են 50 ԵՎՐՈ գումարի փոխանցման վերաբերյալ տվյալները:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 172-173, դատական նիստի արձանագրությունը
28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշման հիման վրա «Արդշինբանկ» փակ բաժնետիրական ընկերությունից առգրավվել են «Արդշինբանկ» ՓԲԸ միջոցով «ria» միջազգային փոխանցման համակարգով 12272990375 գաղտնաբառով թիվ FR351051108 վճարման հանձնարարագրով կատարված փոխանցման վերաբերյալ առկա բոլոր տվյալները։
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 165-170, դատական նիստի արձանագրությունը
Փորձագետի թիվ 29682404 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ նշանակված դատահրդեհատեխնիկական, դատաապրանքագիտական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ «BMW» մակնիշի «WW-333-VW» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող Վրաստանի Հանրապետության շուկայական գներով, կարող է կազմել 2.900.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր հազար ՀՀ դրամ: «Opel» մակնիշի «36 DG 845» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող << շուկայական գներով, կարող է կազմել 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող ՀՀ շուկայական գներով, կարող է կազմել 4.200.000 (չորս միլիոն երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
Պարզվել է նաև, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա թիվ 46 հասցեում գտնվող բնակելի շենքի բակային տարածքում կայանված «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838, հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն) ամենայն հավանականությամբ դյուրավառ նյութերի առկայության պարագայում։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհի օջախը գտնվել է ավտոմեքենայի առաջնամասի տակ՝ շարժիչախցիկի հատվածում: Ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված «BMW» մակնիշի WW-333-VW և «OPEL ASTRA 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները և վերածվել ինտենսիվ այրման: Որոշել հրդեհի առաջացման ժամանակը և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ մեթոդիկայի բացակայության պատճառով:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 175-200, դատական նիստի արձանագրությունը
Փորձագետի թիվ 24-2693 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ նշանակված դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ, թուլամտությամբ, ժամանակավոր հոգեկան գործունեության խանգարմամբ չի տառապում, այլ նրա մոտ /առնվազն 2021թ.-ից/ հայտնաբերվում է՝ «Անձի հիսթերիկ խանգարում» /F60.4/ հոգեախտաբանությունը, որը պատանեկան տարիքից սկսել է դրսևորվել «Վարքի և հույզերի խառը խանգարումների» ձևով, որը դրսևորվում է Գ.Տոնականյանի մոտ մտածողության ռիգիդությամբ, դատողությունների մակերեսայնությամբ, հուզական անկայունությամբ, ներշնվողականությամբ, կատեգորիկ, կանխակալ և միակողմանի դատողություններով: Հարկ է նշել, որ «Անձի հիսթերիկ խանգարում»-ը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մոտ չի ուղեկցվում մտածողության, դատողությունների, ինտելեկտուալ-մնեստիկ ոլորտի խանգարումներով, պրոդուկտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, քննադատական և պրոգոնոստիկ ունակությունների խանգարումներով, որոնք չեն սահմանափակել նրա հնարավորությունները իրավախախտումը կատարելիս իրեն հաշիվ տալու, գիտակցելու իր գործողությունների վնասակարությունը և ղեկավարելու դրանք, ուստի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին հարկավոր է կատարածի համար ճանաչել ՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարիք ունի հոգեբույժի մոտ հսկողության և բուժման՝ համաձայն « քրեական օրենսգրքի 22 հոդվածի 2-րդ մասի և 114-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կալանավայրի պայմաններում (կարիքի դեպքում)։ Գ.Տոնականյանն իր ներկա հոգեկան վիճակով սոցիալական վտանգավորություն չի ներկայացնում և բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կարիք չունի: Իր ներկա հոգեկան վիճակով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է ինքնուրույն օգտվել դատավարությամբ իրեն վերապահված իրավունքներից, ինքնուրույն մասնակցել քննչական և դատավարական գործողություններին, կարող է ճիշտ հիշել, վերարտադրել, հասկանալ քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 77-85, դատական նիստի արձանագրությունը
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Honda Kona 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KMBK22AA2JU080333 նույնականացման համարով, «Opel Astral 6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի WOL00005855178396 նույնականացման համարով և BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի՝ WBAF G4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենաները ճանաչվել են իրեղեն ապացույցեր:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 107-108, դատական նիստի արձանագրությունը
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ 24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ Լ.Շահվերդյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 18/, «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. և 09.10.2024թ. տեղեկատվության պահանջների հիման վրա ստացված վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակների /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 34 և 127/, վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարների /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերի /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/ առկայությամբ:
տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 203-204, դատական նիստի արձանագրությունը
Իրեղեն ապացույց ճանաչված երեք ավտոմեքենաները համարվեցին հետազոտված:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հեռախոսազանգի միջոցով Նունեն և Քրիստինեն իր հետ կապ են հաստատել, երեքով երկար ժամանակ քննարկել են այս հարցը, որից հետո արդեն գիշերը Նունեն իրեն առանձին է զանգահարել: Ինքը գնացել է դեպքի վայր, կատարել է գործողությունը, տեսանկարահանել և ուղարկել է Նունեին: Նունեն իրեն պատմել է, որ Հասմիկը ուղիղ եթերով հայհոյել է իրեն, ինքը վերջինիս թշնամաբար է վերաբերվում: Նունեն անընդհատ հարցնում էր իրեն, թե երբ էր իրենց պայմանավորված գործողությունները անելու: Միանգամից չի ընդունել առաջարկը, ասել է, որ կմտածի: Գիշերը տանից դուրս է եկել, ճանապարհին բենզին է գնել և տաքսիով գնացել դեպքի վայր՝ իր մոտ ունենալով կրակայրիչ: Այրելուց հետո մի քանի վայրկյան տեսանկարահանել է, որից հետո վախից հեռացել է: Քանի որ տաքսին ուշանում էր, իրեն է մոտեցել մի ավտոմեքենա, առաջարկել, որ ուղեկցի, նա էլ համաձայնել է, որից հետո իջել է ճանապարհին և տաքսի ավտոմեքենայով հեռացել: Նունեին ուղարկել է տեսագրությունը և ձայնային հաղորդագրություն: Ձերբակալման օրը խոսել է Քրիստինեի հետ, վերջինս հայտնել է, որ Նունեն ցանկանում է իր հետ խոսել, սակայն չեն հասցրել խոսել միմյանց հետ, քանի որ իրեն ձերբակալել են: Նունեն իրեն գումար է առաջարկել, նաև նկարագրել է Հասմիկի ավտոմեքենան, համարանիշները, բնակության վայրը, որոնցով ինքը կողմնորոշվել է: Երբ հասել է նշված վայրը, մեքենայի կողքին երկու ավտոմեքենաներ են կայանված եղել: Մեղադրյալը հայտնեց, որ սկզբում քննարկել են Հասմիկին ծաղկեպսակ ուղարկելու գաղափարը, որից հետո Նունեն առաջարկել է ավտմեքենան այրել: Հայտնեց, որ նախկինում չի ճանաչել Հասմիկ Կակոսյանին, իրեն ընդամենը պատմել են նրա մասին: Ինքը գումար չի առաջարկել տուժողներին, չի ճանաչում, որևէ հարաբերություն չունի նրանց հետ: Կատարել է Նունեի ասածը և վարձատրվել հիսուն եվրոյի չափով: Չի գիտակցել արարքը, պահի լրջությունը, ընդունում է մեղադրանքը և զղջում է կատարած արարքի համար: Հավալեց, որ իր հետ կապ են հաստատել WhatsApp հավելվածի միջոցով, իսկ Քրիստինեի հետՏելեգրամ հավելվածի միջոցով է ծանոթացել, տուժողի մասին իրեն ասել են, որ տարբեր էջերով նկարներ և հայհոյանքներ է հրապարակել, իրեն նաև ներկայացրել են տեսանյութ, որտեղ տուժողը հայտնել է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է, սակայն նշեց, որ չի հիշում, որ դիտած լինի տեսանյութը:
Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում Գուրգեն Տոնականյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Այնուհետև, նշված անձը իրեն հայտնել է, որ կա մի անձ, ով իր օգնության կարիքը ունի, որից հետո կապ է հաստատել WhatsApp» բջջային հավելվածով Նունե ներկայացած անձի հետ, ում հեռախոսահամարը չի հիշում, վերջինս հայտնել է, որ բնակվում է Գերմանիայում, ինչպես նաև հայտնել է, որ Հասմիկ անունով մի բլոգեր կա, ով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունենում, վիրավորում է մարդկանց՝ անտեղի, բացի այդ վերջինիս վերաբերյալ տվյալներ կան, որ թրքասեր է, իր ելույթներից կտրված, մի տեսագրություն եմ տեսել, որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է», սակայն ոչ ամբողջական տեսագրությունը: Այդ ամենով իր մոտ համոզմունք են առաջացրել, որ այդ անձը վատ մարդ է, Նունեն հայտնել է, որ ցանկանում են պատժել այդ մարդուն և խնդրել է այդ հարցում իրեն օգնել, մասնվորապես հայտնել է, որ Հասմիկը բնակվում է Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեում, բակում կայանում է իրեն պատկանող «Honda» մակնիշի կարմիր գույնի ավտոմեքենան /…/:
Մեղադրյալը նշեց, որ ինքը մտածել է, թե լավ բան է անում, սակայն հետո հասկացել է, որ ոչ: Հայտնեց, որ ընդունում է գույքային հայցը: Ինքը այդ արարքը կատարելու որևէ շարժառիթ չի ունեցել: Հավալեց նաև, որ արարքը կատարելիս մեքենաների մեջ չի նայել՝ պարզելու համար այնտեղ մարդիկ կան, թե ոչ: Եթե տուժողի՝ Հասմիկի մասնակցությամբ տեսագրությունները /որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է»/, ցույց չտային իրեն, ինքը հավանաբար չէր կատարի այս քայլը:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցներով Դատարանի կողմից հաստատվում են հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը, ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց:
Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս:
Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝
Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
/…/
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝
/.../
2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով,
/.../
4) կատարվել է ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով,
/…/
6) առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով::
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:»։
ՀՀ քրեական դատավարության 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով, այնպես էլ Եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ըստ էության վերարտադրել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի իրավունքը, նաև ամրագրել անմեղության կանխավարկածի հիմնական բաղադրիչները, որոնք համակցության մեջ արտացոլում են անմեղության կանխավարկածի բովանդակությունը: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հերքված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատարավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
Ապացույցների գնահատման կանոնները դատարանին պարտավորեցնում են քրեադատավարական նորմերում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա:
Օրենսգրքով սահմանված կանոնը, որի համաձայն չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը, նշանակում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Որպես այդպիսին պետք է հասկանալ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն դրա հավանականության աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը:
Ցանկացած դատավարական ակտում արվող եզրահանգման հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին վարույթի նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Այնուհանդերձ, ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը գործում է մինչև «պատշաճ իրավական ընթացակարգով դրանց գնահատումը», ուստի ապացույցների հետազոտումից հետո բացակայում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու արգելքը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:
Ապացույցների գնահատման բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը: Նշված կանոնից միակ բացառությունն այն հանգամանքներն են, որոնք կարող են հաստատվել միայն որոշակի տեսակի ապացույցներով:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են ապացուցված համարելու Գուրգեն Տոնականյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերը:
Այսպիսով, Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործությունների կատարման մեջ Գուրգեն Տոնականյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը, Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում այն, որ վերջինս դիտավորությամբ կատարել է սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանք:
Դատարանը Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վերջինիս մեղասագրված է մի քանի որակյալ հատկանիշներով հանցանքի կատարում:
Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ս.Խաչատրյանի գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշմամբ ի թիվս այլի, նշվել է. Վերահաստատելով և սույն որոշման 12-րդ կետում տեղ գտած դատողությունների լույսի ներքո զարգացնելով նախորդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու դեպքում պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հատկապես կարևոր է հաշվի առնել նաև հանցանքի կատարման գործիքներն ու միջոցները, պատճառված վնասի չափը, անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ: Մասնավորապես կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը: Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին ակնհայտորեն վկայում է նաև անձի արարքում մեկից ավելի ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, հետևաբար այդ հանգամանքը նույնպես պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս (մանրամասն տե՛ս Գարսևան Ոսկանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԷԴ/0119/01/13 որոշումը):
Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում գործի քննությանը օժանդակելը, ինքնախոստովանական ցուցմունք տալը, մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։
Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, ըստ քրեական վարույթում առկա նյութերի, որպես Գուրգեն Տոնականյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ երիտասարդ է, ունի առողջական խնդիրներ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման::
Այսպես, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը, Գուրգեն Տոնականյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող հանգամանքները, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից:
Ինչպես արդեն իսկ նշվել է, Դատարանը պատժաչափը սահմանելիս հաշվի է առնում նաև մի քանի որակյալ հատկանիշներով մեղսագրված արարքի կատարումը, որին վերաբերելի նախադեպային որոշումը ևս վերը մեջբերվել է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Անդրադառալով Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Հասմիկ Կակաոսյանի տնօրինմանը, 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Արտակ Մանուկյանի տնօրինմանը, 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Միքայել Ամբարյանի տնօրինմանը, իսկ գործում առկա արտավարութային փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործում: Գ․ Տոնականյանին պատկանող բջջային հեռախոսը, դատական ակտը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել վերջինիս կողմից լիազորված անձին։
Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, պետք է բավարարել, հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ հենց մեղդադրյալն էլ ընդունում է նշված չափով հասցված վնասը։
Վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված՝ հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ մեղադրյալի վճարունակության վերաբերերյալ տվյալներ Դատարանում առկա չեն:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից:
Գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, բավարարել:
Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0559/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 13-02-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14122525 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հ/ հ, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հ/հ և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMV X6» մակնիշի WW 333 WW հ/հ ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գուրգեն |
| Ազգանուն | Տոնականյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 264-րդ Մաս 2-րդ Կետ 2-րդ, 4-րդ, 6-րդ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | դատվածություն չունեցող |
| Պաշտպան | |
| Անուն | - |
| Ազգանուն | - |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 10.7 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 13-02-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոման |
| Ազգանուն | Սմբատյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 14-02-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0559/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «14» փետրվարի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռ․Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0559/01/25 քրեական գործը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/0559/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի փետրվարի 24-ին՝ ժամը 17:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում։ Սույն որոշման օրինակներն երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթը, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ․ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԳՈՒՐԳԵՆ |
| Ազգանուն | ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դ. |
| Ազգանուն | ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՀԱՍՄԻԿ |
| Ազգանուն | ԿԱԿՈՍՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՄԻՔԱՅԵԼ |
| Ազգանուն | ԱՄԲԱՐՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՏԱԿ |
| Ազգանուն | ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԼՈՒՍԻՆԵ |
| Ազգանուն | ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/0559/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «15» մայիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող պաշտպան ԷԴ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ Լ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ տուժող Մ.ԱՄԲԱՐՅԱՆԻ Հ.ԿԱԿՈՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի /ծնված՝ 2001 թվականի հունիաի 15-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, չատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Նոր Նորք Ջրվեժ Բանավան 7-րդ շենք,43-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց. Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը՝ անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով՝ լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տա ան մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով՝ վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման դրել մեքե եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Նկատի ունենալով, որ քննիչը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտության հիմքում չի տեսնում մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ քննիչը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը պայմանավորել է միայն մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու նպատակներով: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով կատարումն ապահովելուն, ըստ այդմ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, թեև պահպանվել է, սակայն որոշակիորեն նվազել է: Եթե նախաքննության սկզբնական փուլում այդ մտավախությունը բարձր էր, ապա գործի քննությանն զուգընթաց կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հիմքերը փոփոխվում են, որպիսին առկա սույն դեպքում: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանքի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունները՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման վերաբերյալ որոշակիորեն նվազել են: Դատարանը վերստին արձանագրում է, որ այդ ռիսկը, նախաքննության սույն փուլում շարունակվում է պահպանվել, սակայն այն որակական առումով ենթարկվել է որոշակի փոփոխությունների: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի որոշումից հետո կատարել է մի շարք քննչական և վարույթային գործողություններ, որպիսի գործողությունների չկատարումը ի թիվս այլնի դրվել էր այն մտավախության հիմքում, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել դրանց կատարմանը: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու նվազ ռիսկը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցությամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, դատվածություն չունի, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ ըստ ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն»-ից տրված գրության՝ 15.07.2021 թվականից գտնվում է հաշվառման մեջ՝ «Վարքի և հույզերի խառը խանգարում՝ դիրքորոշված վարքով (F92) ախտորոշմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 5-րդ կետով սահմանված «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու /ազատությունը սահմանափակելու/ պայմաններում, կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու ռիսկը չեզոքացնելու նպատակին: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն, կամ դրա ժամկետի երկարաձգումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Միաժամանակ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքից բացառություն պետք է անել նաև «ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողներ մասով, որոնք ըստ անհրաժեշտության, պայմանավորված մեղադրյալի առողջական վիճակով, կարող են տեսակցել մեղադրյալին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: /.../: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը էննության առնելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված այն դատողությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ եթե նախաքննության սկզբնական փուլում տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները, որպես կանոն, առավել հիմնավոր են լինում և գործի քննությանն զուգընթաց փոփոխվում են, ավելի են նվազում, ապա սույն դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական տվյալների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս գալու այն եզրակացության, որ տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները չեն ենթարկվել այնպիսի էական փոփոխությունների, որոնք հիմք կհանդիսանային գալու այն եզրակացության, որ առկա են միջնորդություն մերժելու, կամ այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորություն: Դատարանն հաշվի է առնում նաև, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը մեղադրվում է սեփականության, տնտեսության, տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է միայն ազատազրկման ձևով՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, դրա հետ մեկտեղ, հաշվի է առնվում մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության վերաբերյալ քննիչի կողմից բերված հիմնավորումներն իրատեսական են և ունեն ողջամիտ հիմքեր: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունը չկատարելը կանխելու նպատակով պայմանավորված մեղադրյալին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունը դեռ առկա է և դրա նվազման կամ վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն, որը գնահատվում է հաշվի առնելով գործի բարդությունը, ծավալը, անձի դրսևորած վարքագիծը և այլ գործոններ: Ընդ որում՝ Դատարանի համոզմամբ պատշաճ ջանասիրությունը երբեք չի կարող գնահատվել բացառապես այն հանգամանքով, թե քանի քննչական կամ դատավարական գործողություն է կատարվել անձի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում, քանի որ քննության ծավալը և որակը չի կարող որոշվել իրականացված գործողությունների քանակով պայմանավորված: Դատարանի գնահատմամբ սույն գործի հանգամանքների պայմաններում, հիմք ընդունելով նաև տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանները, մեղադրանքի ծանրությունը և գործի այլ հանգամանքները՝ քննիչի դրսևորած ջանասիրությունը կարող է գնահատվել բավարար: Ընդ որում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմը պատշաճորեն հիմնավորել է մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը: Այլ կերպ ասած մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտության վերաբերյալ առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որպիսի պայմաններում քննիչի միջնորդությունը Դատարանը գնահատում է հիմնավոր, որը ենթակա է բավարարման: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում ավելի մեղմ խափանման միջոցները դեռևս ի զորու չեն չեզոքացնելու այն ողջամիտ մտավախությունները, որոնք դրվում են մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմնավորումների հիմքում: Միաժամանակ անդրադառնալով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը սահմանափակելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 24.10.2024 թվականի որոշմամբ արձանագրված սահմանափակումների (արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկացնելու միջոցով ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողի, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին) շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի մայիսի 15-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով: Պաշտպան Լուսինե Հարությունյան չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ: Մեղադրյալ Գ.Տոնականյանը միացավ պաշտպանի դիրքոշմանը: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի, դեկտեմբերի 24-ի և 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին և դեկտեմբերի 24-ին կայացված որոշումները, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում։ Այլ կերպ՝ քանի դեռ գործի քննությունը չի անցել հիմնական դատալումների փուլ, տվյալ պահին գործով ձեռք բերված որևէ ապացույց հետազոտված չէ և տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը գնահատված չէ, գործի քննությանը խոչընդոտելու վտանգի բացակայության մասին պնդել հնարավոր չէ, քանի որ քրեական գործը դեռ նոր է վարույթ ընդունվել, հիմնական դատալսումներ նշանակելու որոշում դեռևս չի կայացվել, ապացույցները չեն հետազոտվել, դատակոչված անձինք չեն հարցաքննվել։ Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը՝ նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումները: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/0559/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «11» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող պաշտպան ԷԴ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ Լ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ մեղադրյալ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ տուժող Մ.ԱՄԲԱՐՅԱՆԻ Հ.ԿԱԿՈՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի /ծնված՝ 2001 թվականի հունիաի 15-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, չատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Նոր Նորք Ջրվեժ Բանավան 7-րդ շենք,43-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը: 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց. Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը՝ անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով՝ լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տա ան մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով՝ վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման դրել մեքե եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Նկատի ունենալով, որ քննիչը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտության հիմքում չի տեսնում մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ քննիչը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը պայմանավորել է միայն մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու նպատակներով: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով կատարումն ապահովելուն, ըստ այդմ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, թեև պահպանվել է, սակայն որոշակիորեն նվազել է: Եթե նախաքննության սկզբնական փուլում այդ մտավախությունը բարձր էր, ապա գործի քննությանն զուգընթաց կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հիմքերը փոփոխվում են, որպիսին առկա սույն դեպքում: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանքի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունները՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման վերաբերյալ որոշակիորեն նվազել են: Դատարանը վերստին արձանագրում է, որ այդ ռիսկը, նախաքննության սույն փուլում շարունակվում է պահպանվել, սակայն այն որակական առումով ենթարկվել է որոշակի փոփոխությունների: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի որոշումից հետո կատարել է մի շարք քննչական և վարույթային գործողություններ, որպիսի գործողությունների չկատարումը ի թիվս այլնի դրվել էր այն մտավախության հիմքում, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել դրանց կատարմանը: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու նվազ ռիսկը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցությամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, դատվածություն չունի, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ ըստ ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն»-ից տրված գրության՝ 15.07.2021 թվականից գտնվում է հաշվառման մեջ՝ «Վարքի և հույզերի խառը խանգարում՝ դիրքորոշված վարքով (F92) ախտորոշմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 5-րդ կետով սահմանված «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու /ազատությունը սահմանափակելու/ պայմաններում, կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու ռիսկը չեզոքացնելու նպատակին: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն, կամ դրա ժամկետի երկարաձգումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Միաժամանակ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքից բացառություն պետք է անել նաև «ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողներ մասով, որոնք ըստ անհրաժեշտության, պայմանավորված մեղադրյալի առողջական վիճակով, կարող են տեսակցել մեղադրյալին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: /.../: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը էննության առնելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված այն դատողությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ եթե նախաքննության սկզբնական փուլում տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները, որպես կանոն, առավել հիմնավոր են լինում և գործի քննությանն զուգընթաց փոփոխվում են, ավելի են նվազում, ապա սույն դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական տվյալների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս գալու այն եզրակացության, որ տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները չեն ենթարկվել այնպիսի էական փոփոխությունների, որոնք հիմք կհանդիսանային գալու այն եզրակացության, որ առկա են միջնորդություն մերժելու, կամ այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորություն: Դատարանն հաշվի է առնում նաև, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը մեղադրվում է սեփականության, տնտեսության, տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է միայն ազատազրկման ձևով՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, դրա հետ մեկտեղ, հաշվի է առնվում մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության վերաբերյալ քննիչի կողմից բերված հիմնավորումներն իրատեսական են և ունեն ողջամիտ հիմքեր: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունը չկատարելը կանխելու նպատակով պայմանավորված մեղադրյալին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունը դեռ առկա է և դրա նվազման կամ վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն, որը գնահատվում է հաշվի առնելով գործի բարդությունը, ծավալը, անձի դրսևորած վարքագիծը և այլ գործոններ: Ընդ որում՝ Դատարանի համոզմամբ պատշաճ ջանասիրությունը երբեք չի կարող գնահատվել բացառապես այն հանգամանքով, թե քանի քննչական կամ դատավարական գործողություն է կատարվել անձի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում, քանի որ քննության ծավալը և որակը չի կարող որոշվել իրականացված գործողությունների քանակով պայմանավորված: Դատարանի գնահատմամբ սույն գործի հանգամանքների պայմաններում, հիմք ընդունելով նաև տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանները, մեղադրանքի ծանրությունը և գործի այլ հանգամանքները՝ քննիչի դրսևորած ջանասիրությունը կարող է գնահատվել բավարար: Ընդ որում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմը պատշաճորեն հիմնավորել է մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը: Այլ կերպ ասած մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտության վերաբերյալ առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որպիսի պայմաններում քննիչի միջնորդությունը Դատարանը գնահատում է հիմնավոր, որը ենթակա է բավարարման: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում ավելի մեղմ խափանման միջոցները դեռևս ի զորու չեն չեզոքացնելու այն ողջամիտ մտավախությունները, որոնք դրվում են մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմնավորումների հիմքում: Միաժամանակ անդրադառնալով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը սահմանափակելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 24.10.2024 թվականի որոշմամբ արձանագրված սահմանափակումների (արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկացնելու միջոցով ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողի, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին) շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի հուլիսի 11-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով: Պաշտպան Լուսինե Հարությունյան չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ: Մեղադրյալ Գ.Տոնականյանը միացավ պաշտպանի դիրքոշմանը: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի, դեկտեմբերի 24-ի, 2025 թվականի փետրվարի 24-ի և 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին և դեկտեմբերի 24-ին կայացված որոշումները, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը՝ նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումները: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է տուժողներ Մ.Ա.-ի և Ա.Մ.-ի չներկայանալու պատճառով: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/0559/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «05» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող պաշտպան ԷԴ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ Հ.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ մեղադրյալ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ տուժող Մ.ԱՄԲԱՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի /ծնված՝ 2001 թվականի հունիաի 15-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, չատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Նոր Նորք Ջրվեժ Բանավան 7-րդ շենք,43-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը: 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը: 2025 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց. Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը՝ անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով՝ լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տա ան մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով՝ վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման դրել մեքե եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Նկատի ունենալով, որ քննիչը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտության հիմքում չի տեսնում մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ քննիչը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը պայմանավորել է միայն մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու նպատակներով: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով կատարումն ապահովելուն, ըստ այդմ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, թեև պահպանվել է, սակայն որոշակիորեն նվազել է: Եթե նախաքննության սկզբնական փուլում այդ մտավախությունը բարձր էր, ապա գործի քննությանն զուգընթաց կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հիմքերը փոփոխվում են, որպիսին առկա սույն դեպքում: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանքի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունները՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման վերաբերյալ որոշակիորեն նվազել են: Դատարանը վերստին արձանագրում է, որ այդ ռիսկը, նախաքննության սույն փուլում շարունակվում է պահպանվել, սակայն այն որակական առումով ենթարկվել է որոշակի փոփոխությունների: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի որոշումից հետո կատարել է մի շարք քննչական և վարույթային գործողություններ, որպիսի գործողությունների չկատարումը ի թիվս այլնի դրվել էր այն մտավախության հիմքում, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել դրանց կատարմանը: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու նվազ ռիսկը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցությամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, դատվածություն չունի, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ ըստ ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն»-ից տրված գրության՝ 15.07.2021 թվականից գտնվում է հաշվառման մեջ՝ «Վարքի և հույզերի խառը խանգարում՝ դիրքորոշված վարքով (F92) ախտորոշմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 5-րդ կետով սահմանված «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու /ազատությունը սահմանափակելու/ պայմաններում, կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու ռիսկը չեզոքացնելու նպատակին: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն, կամ դրա ժամկետի երկարաձգումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Միաժամանակ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքից բացառություն պետք է անել նաև «ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողներ մասով, որոնք ըստ անհրաժեշտության, պայմանավորված մեղադրյալի առողջական վիճակով, կարող են տեսակցել մեղադրյալին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: /.../: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը էննության առնելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված այն դատողությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ եթե նախաքննության սկզբնական փուլում տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները, որպես կանոն, առավել հիմնավոր են լինում և գործի քննությանն զուգընթաց փոփոխվում են, ավելի են նվազում, ապա սույն դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական տվյալների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս գալու այն եզրակացության, որ տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները չեն ենթարկվել այնպիսի էական փոփոխությունների, որոնք հիմք կհանդիսանային գալու այն եզրակացության, որ առկա են միջնորդություն մերժելու, կամ այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորություն: Դատարանն հաշվի է առնում նաև, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը մեղադրվում է սեփականության, տնտեսության, տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է միայն ազատազրկման ձևով՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, դրա հետ մեկտեղ, հաշվի է առնվում մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության վերաբերյալ քննիչի կողմից բերված հիմնավորումներն իրատեսական են և ունեն ողջամիտ հիմքեր: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունը չկատարելը կանխելու նպատակով պայմանավորված մեղադրյալին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունը դեռ առկա է և դրա նվազման կամ վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն, որը գնահատվում է հաշվի առնելով գործի բարդությունը, ծավալը, անձի դրսևորած վարքագիծը և այլ գործոններ: Ընդ որում՝ Դատարանի համոզմամբ պատշաճ ջանասիրությունը երբեք չի կարող գնահատվել բացառապես այն հանգամանքով, թե քանի քննչական կամ դատավարական գործողություն է կատարվել անձի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում, քանի որ քննության ծավալը և որակը չի կարող որոշվել իրականացված գործողությունների քանակով պայմանավորված: Դատարանի գնահատմամբ սույն գործի հանգամանքների պայմաններում, հիմք ընդունելով նաև տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանները, մեղադրանքի ծանրությունը և գործի այլ հանգամանքները՝ քննիչի դրսևորած ջանասիրությունը կարող է գնահատվել բավարար: Ընդ որում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմը պատշաճորեն հիմնավորել է մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը: Այլ կերպ ասած մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտության վերաբերյալ առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որպիսի պայմաններում քննիչի միջնորդությունը Դատարանը գնահատում է հիմնավոր, որը ենթակա է բավարարման: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում ավելի մեղմ խափանման միջոցները դեռևս ի զորու չեն չեզոքացնելու այն ողջամիտ մտավախությունները, որոնք դրվում են մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմնավորումների հիմքում: Միաժամանակ անդրադառնալով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը սահմանափակելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 24.10.2024 թվականի որոշմամբ արձանագրված սահմանափակումների (արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկացնելու միջոցով ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողի, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին) շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի նոյեմբերի 05-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով: Պաշտպանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ: Մեղադրյալ Գ.Տոնականյանը միացավ պաշտպանի դիրքոշմանը: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի, դեկտեմբերի 24-ի, 2025 թվականի փետրվարի 24-ի և 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին և դեկտեմբերի 24-ին կայացված որոշումները, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը՝ նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումները: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | 2 րոպե |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի բացակայության պատճառով: |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0559/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ՏՆԱՅԻՆ ԿԱԼԱՆՔԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ ԿԱՄ ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «16» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/ նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող պաշտպան ԷԴ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ Հ.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ մեղադրյալ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի /ծնված՝ 2001 թվականի հունիաի 15-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, չատված, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան, Նոր Նորք Ջրվեժ Բանավան 7-րդ շենք,43-րդ բնակարան հասցեում/ նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի փետրվարի 24-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը: 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը: 2025 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել Գուրգե Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը: 2025 թվականի նոյեմբերի 05-ին որոշում է կայացվել Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով այն հանցանքի կատարման համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց. Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը՝ անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով՝ լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տա ան մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով՝ վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման դրել մեքե եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Նկատի ունենալով, որ քննիչը դատական նիստի ընթացքում հայտնեց, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտության հիմքում չի տեսնում մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու նպատակը, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ քննիչը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը պայմանավորել է միայն մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու նպատակներով: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով կատարումն ապահովելուն, ըստ այդմ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն փուլում մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման ռիսկը, թեև պահպանվել է, սակայն որոշակիորեն նվազել է: Եթե նախաքննության սկզբնական փուլում այդ մտավախությունը բարձր էր, ապա գործի քննությանն զուգընթաց կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հիմքերը փոփոխվում են, որպիսին առկա սույն դեպքում: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակին համընթաց փոփոխության են ենթարկվում մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանքի հիմքերի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալները, որոնք կայուն չեն, չեն էլ կարող կայուն լինել, քանի որ քրեական վարույթի քննության յուրաքանչյուր փուլում քննությանը զուգընթաց այդ փուլի առանձնահատկություններից և օրենքով սահմանված կարգավորումներից ելնելով՝ փոփոխվում են, ինչից ելնելով էլ՝ Դատարանը գտնում է, որ նշվածի արդյունքում նվազում են փաստական հանգամանքների վրա հիմնված մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը, որն էլ թույլ է տալիս եզրահանգելու, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունները՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարման վերաբերյալ որոշակիորեն նվազել են: Դատարանը վերստին արձանագրում է, որ այդ ռիսկը, նախաքննության սույն փուլում շարունակվում է պահպանվել, սակայն այն որակական առումով ենթարկվել է որոշակի փոփոխությունների: Դատարանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի որոշումից հետո կատարել է մի շարք քննչական և վարույթային գործողություններ, որպիսի գործողությունների չկատարումը ի թիվս այլնի դրվել էր այն մտավախության հիմքում, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել դրանց կատարմանը: Ամփոփելով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև իրատեսական է մեղադրյալի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու նվազ ռիսկը, սակայն Դատարանը գտնում է, որ տվյալ իրավիճակում կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անթույլատրելի է։ Այլ կերպ ասած, Դատարանի համոզմամբ, սույն վարույթով այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցությամբ հնարավոր է հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովմանը: Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, դատվածություն չունի, ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ ըստ ՀՀ ԱՆ «Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն»-ից տրված գրության՝ 15.07.2021 թվականից գտնվում է հաշվառման մեջ՝ «Վարքի և հույզերի խառը խանգարում՝ դիրքորոշված վարքով (F92) ախտորոշմամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածում թվարկված այլընտրանքային խափանման միջոցների միջև ընտրություն կատարելիս դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող ենթադրյալ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը և խափանման միջոցների իրավաչափության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության մասին դատարանի արձանագրած հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 5-րդ կետով սահմանված «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության հասցե և այդ վայրում նրան կալանքի տակ պահելու /ազատությունը սահմանափակելու/ պայմաններում, կարելի է հասնել մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունները չկատարելու ռիսկը չեզոքացնելու նպատակին: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալի նկատմամբ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը կիրառելու համար անհրաժեշտ կարևորագույն պայմանները՝ մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանն ունի մշտական բնակության վայր և այդ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր է չեզոքացնել վերը նշված ռիսկը: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չէ որևէ փաստական հանգամանք, որը կվկայի այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքներն ի զորու չեն կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ «Տնային կալանք» և «Բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցության կիրառման պայմաններում: Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս կամ դրա ժամկետը երկարաձգելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Օրենսդրի կողմից նշված դրույթի ամրագրումը նպատակ է հետապնդել բացառելու կալանքի կիրառումն, կամ դրա ժամկետի երկարաձգումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, գործի քննության սույն փուլում ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ընթացքում անհրաժեշտ է արգելել մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով նշված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին: Միաժամանակ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից իր բնակության վայրում՝ ք․Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, 43-րդ բնակարանում այլ անձանց հյուրընկալելու արգելքից բացառություն պետք է անել նաև «ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողներ մասով, որոնք ըստ անհրաժեշտության, պայմանավորված մեղադրյալի առողջական վիճակով, կարող են տեսակցել մեղադրյալին: Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: /.../: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ արձանագրվել էր հետևյալը. /.../ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի քննության սույն փուլում դեռևս շարունակվում է պահպանվել Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված այն դատողությունները, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով: Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ եթե նախաքննության սկզբնական փուլում տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները, որպես կանոն, առավել հիմնավոր են լինում և գործի քննությանն զուգընթաց փոփոխվում են, ավելի են նվազում, ապա սույն դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական տվյալների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս գալու այն եզրակացության, որ տնային կալանքի անհրաժեշտությունը պայմանավորող հանգամանքները չեն ենթարկվել այնպիսի էական փոփոխությունների, որոնք հիմք կհանդիսանային գալու այն եզրակացության, որ առկա են միջնորդություն մերժելու, կամ այլ՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորություն: Դատարանն հաշվի է առնում նաև, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը մեղադրվում է սեփականության, տնտեսության, տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է միայն ազատազրկման ձևով՝ երեքից վեց տարի ժամկետով, դրա հետ մեկտեղ, հաշվի է առնվում մեղադրյալին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն կրկին արձանագրում է, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու նշված իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության վերաբերյալ քննիչի կողմից բերված հիմնավորումներն իրատեսական են և ունեն ողջամիտ հիմքեր: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված քրեական վարույթին չխոչընդոտելու պարտականությունը չկատարելը կանխելու նպատակով պայմանավորված մեղադրյալին շարունակական տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշմամբ արված դատողությունների հաշվառմամբ, հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունը դեռ առկա է և դրա նվազման կամ վերացման վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական վարույթի ներկա փուլում չներկայացվեցին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: Դատարանը հարկ է համարում նաև նշել, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն, որը գնահատվում է հաշվի առնելով գործի բարդությունը, ծավալը, անձի դրսևորած վարքագիծը և այլ գործոններ: Ընդ որում՝ Դատարանի համոզմամբ պատշաճ ջանասիրությունը երբեք չի կարող գնահատվել բացառապես այն հանգամանքով, թե քանի քննչական կամ դատավարական գործողություն է կատարվել անձի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում, քանի որ քննության ծավալը և որակը չի կարող որոշվել իրականացված գործողությունների քանակով պայմանավորված: Դատարանի գնահատմամբ սույն գործի հանգամանքների պայմաններում, հիմք ընդունելով նաև տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության պայմանները, մեղադրանքի ծանրությունը և գործի այլ հանգամանքները՝ քննիչի դրսևորած ջանասիրությունը կարող է գնահատվել բավարար: Ընդ որում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմը պատշաճորեն հիմնավորել է մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը: Այլ կերպ ասած մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտության վերաբերյալ առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որպիսի պայմաններում քննիչի միջնորդությունը Դատարանը գնահատում է հիմնավոր, որը ենթակա է բավարարման: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում ավելի մեղմ խափանման միջոցները դեռևս ի զորու չեն չեզոքացնելու այն ողջամիտ մտավախությունները, որոնք դրվում են մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմնավորումների հիմքում: Միաժամանակ անդրադառնալով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի կողմից այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը սահմանափակելու ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 24.10.2024 թվականի որոշմամբ արձանագրված սահմանափակումների (արգելել մեղադրյալին շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական և/կամ տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ից, դատարանից ստացվող փոստային առաքանիների)։ Նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում մեղադրյալի մերձավոր ազգականներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկացնելու միջոցով ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի համապատասխան բուժաշխատողի, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին) շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: /.../ Կողմերի դիրքորոշումները. 2026 թվականի փետրվարի 16-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով: Պաշտպանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ: Մեղադրյալ Գ.Տոնականյանը միացավ պաշտպանի դիրքոշմանը: /Կողմերի դիրորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում/: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: … 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական գործի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը, քրեական գործն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյոք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը: Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավասու չէ անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր: Այլ կերպ՝ մեղադրանքի հիմնավոր կամ անհիմն լինելու, մեղադրյալի մեղավորության կամ անմեղության հարցերին դատարանը սույն փուլում չի անդրադառնում և չի էլ կարող անդրադառնալ, քանի որ դրանք բացառապես հետագա փուլերում քննարկան ենթակա հարցեր են և չեն կարող քննարկվել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու ժամանակ։ Վերը շարադրվածի հաշվառմամբ և նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանը արձանագրում է նաև, որ դատավորի կողմից քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց հետո Դատարանն է հանդիսանում քրեական գործի վարույթի պատասխանատուն, և վարույթի ընթացքում առաջացող ռիսկերը հենց նույն քրեական գործի վարույթը ստանձնած դատավորն է գնահատում՝ կաշկանդված չլինելով մինչդատական վարույթի ընթացքում գնահատված ռիսկերով։ Այլ կերպ՝ սույն փուլում գործի քննության ծավալը տարբերվում է մինչդատական վարույթում առկա ծավալից և սույն փուլում Դատարանն է գնահատում դատական քննության ընթացքում առաջացող ռիսկերը՝ այդ թվում նաև խափանման միջոցի ընտրության ժամանակ առկա հիմքերը: Ինչ վերաբերում է կալանավորման կիրառման հիմքերին, ապա նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Ճուղուրյանի և մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որտեղ հետևողականորեն ամրապնդվել և զարգացվել են քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Համադրելով վերը մեջբերված իրավադրույթները և վերլուծությունները սույն գործի փաստական հանգամանքների հետ, ուշադրության դարձնելով նաև մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությանը և այլն, Դատարանն արձանագրում է, որ այս պահին գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի, դեկտեմբերի 24-ի, 2025 թվականի փետրվարի 24-ի և 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշումներով արձանագրված ռիսկերը, իսկ տնային կալանքից տարբերվող, առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցները ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Դատական ակտը չծանրաբեռնելու և կրկնողությունից խուսափելու համար Դատարանը այս մասում կրկին անգամ չի վերլուծում առկա հիմքերը և հիմնավորումները, քանի որ սույն ակտի Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները մասում մեջբերված է Դատարանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին և դեկտեմբերի 24-ին կայացված որոշումները, և նշված որոշմամբ արձանագրված հիմքերն ու հիմնավորումները շարունակում են առկա լինել նաև այս պահին: Միաժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու միջոցով գործի քննությանը հնարավոր է խոչընդոտել ոչ միայն նախաքննության ընթացքում, այլ նաև դատական քննության ընթացքում Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 28-ը՝ նույն ժամկետով պահպանելով առկա սահմանափակումները: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 09-04-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գուրգեն |
| Ազգանուն | Տոնականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | ԳՈՒՐԳԵՆ |
| Ազգանուն | ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0559/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ «28» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/, նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Է.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ պաշտպան Վ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ մեղադրյալ տուժողներ՝ Գ.ՏՈՆԱԿԱՆՅԱՆԻ Ա.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ Հ.ԿԱԿՈՍՅԱՆ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0559/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ծնված՝ 15.06.2001 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, աշխատում է որպես բանվոր, ամուսնացած չէ, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Նոր Նորք, Ջրվեժ, Բանավան 7-րդ շենք, բն.43 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանին տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Արտակ Անդրանիկի Մանուկյանին տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթով Միքայել Սերգոյի Ամբարյանին տուժող ճանաչելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա.Համզոյանը որոշում է կայացրել թիվ 14180124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 և 14180124 քրեական վարույթները միացնելու մասին: Նույնը օրը որոշում է կայացվել թիվ 14178124 քրեական վարույթով 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Հասմիկ Կակաոսյանին վերադարձնելու մասին: 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Արտակ Մանուկյանին վերադարձնելու մասին: 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին՝ Միքայել Ամբարյանին վերադարձնելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է կայացրել քննիչ Տ.Սահակյանի՝ 26.09.2024-ին կայացված Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին ձերբակալելու վերաբերյալ որոշումը վերացնելու մասին: Նույն օրը որոշում է քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել ազատության մեջ գտնող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 1 ամիս ժամկետով: 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին դատախազ Էդ.Գրիգորյանը որոշում է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-դ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/1826/06/24 որոշմամբ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 ամիս ժամկետով: 2025 թվականի փետրվարի 05-ին քննիչ Տ.Սահակյանը որոշում է կայացրել թիվ 14178124 քրեական վարույթից Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի վերաբերյալ մասն անջատել, անջատված մասին շնորհել 14122525 համարը: 2025 թվականի փետրվարի 06-ին թիվ 14122525 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակցությունը: 2025 թվականի փետրվարի 12-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Կյուրեղյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին: 2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0559/01/25 համարը։ Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 14.02.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։ 2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղադրանք է առաջադրվել է հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց: Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. Տուժող Հասմիկ Կակոսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, լույս 24-ի գիշերը, իրեն պատկանող ավտոմեքենան ժամը 5-ի սահմաններում կայանել է իր բնակության վայրի բակային հատվածում և բարձրացել տուն։ Գիշերը ժամը 00։00-ի սահմաններում իր դուստրը եղել է ննջասենյակում, որի պատուհանները նայում են դեպի բակ, ինքն էլ հյուրասենյակում է եղել: Հանկարծ դուստրը եկել է իր մոտ և հայտնել, որ դրսում ինչ-որ բան է կատարվում, կրակ է վառվում, որին ինքը ուշադրություն չի դարձրել: Այնուհետև դուստրը երկրորդ անգամ է եկել և ասել, որ կրակ է երևում, և ձայներ են լսվում: Այդ պահին ինքը բակ է իջել, որտեղ հավաքված են եղել բազմաթիվ մարդիկ, հրշեջներ, նաև ֆոտոլրագրող Գագիկ Շամշյանը: Երբ ինքը իջել է բակ, հարևանները իրեն են մատնացույց արել՝ ասելով, որ իր մեքենան է: Տուժողը հայտնեց, որ բակում իր մշտական կայանելու տեղը չի ունեցել, քանի որ խառը կայանում են: Երբ ինքը բակ է իջել, այդ պահին հրշեջները փորձել են մարել իր և դրա կողքին կայանված երկու ավտոմեքենաների կրակը։ Նշեց, որ Նունե Բաբայանին չի ճանաչում, դեպքից շուրջ մեկ տարի առաջ՝ ամռանը՝ օգոստոս ամսին, վերջինս իրեն և դստերը Ֆրանսիայի Հանրապետության հեռախոսահամարներով մի քանի անգամ զանգել և սպառնալիքներ է հնչեցրել և հայհոյել: Երբ ինքը արգելափակել է համարը, Նունեն իրեն և իր երեխային այլ հեռախոսահամարից է զանգահարել: Իր երեխային նույնիսկ անգլերենով են սպառնացել: Վերջինս այդ լեզուն հասկանում է: Տուժողը հայտնեց այն մասին, որ ինքը Նունե Բաբայանի հետ որևէ հարաբերություն չի ունեցել: Համացանցում ունեցել է որոշակի ակտիվություն, բազմաթիվ հետևորդներ, այդ թվում՝ Արցախյան քառասունչորսօրյա պատերազմի ժամանակ օգնություն է տրամադրել: Տուժողը վստահաբար հայտնեց այն մասին, որ Նունեն իր հետևում մարդ ունի և ընդամենը պատվերներ է կատարում: Ինքը մտածում է, որ իր հետ խնդիր ունեցել է ոչ թե Նունեն, այլ այն մարդը, ով պատվիրել է այս արարքը կատարել, սակայն ոչ մի ապացույց և տվյալ չունի: Ինչ վերաբերում է իր հասցեին, ապա տուժողը նշեց, որ նրանք չեն իմացել իր հասցեն, ինչ-որ մեկը այն տրամադրել է: Այնուհետև հավելեց, որ դեպքից հետո զանգեր չի ստացել, համացանցի միջոցով տեղեկացել է, որ իրեն թուղթուգիր են արել, որի ընթացքը նկարահանել և տեղադրել են սոցիալական էջում: Դեպքից հետո իր Տելեգրամ բջջային հավելվածին հաղորդագրություններ են եկել, այն բովանդակությամբ, որ հաջորդը տունն է լինելու, և ուղարկվել են այրված ավտոմեքենայի լուսանկարները: Տուժողը նշեց, որ Գուրգենը այդքան խելք չի ունեցել, որ կատարեր այս արարքը: Համացանցից տեղեկացել է, որ արարքը կատարվել է հիսուն եվրոյի դիմաց, ասվել է՝ հիսուն եվրոյով վառեցին մեքենաները։ Պատվիրատուն խոստացել է, որ որոշ ժամանակ անց ավելի մեծ գումար կուղարկի: Այրելուց հետո Գուրգենը լուսանկարել և այդ լուսանկարերը անձամբ ուղարկել է Նունեին: Ինքը նույնիսկ դեմքով չի ճանաչել Նունեին, անունը չի իմացել, նրա մասին տեղեկացել է միայն քննչական կոմիտեում: Այս ամենը արվել է վերջինիս ընկերուհու համար, ում անունով բացվել են կեղծ սոցիալական կայքեր, որտեղ նկարներ են տեղադրվել, որի կատարման մեջ իրեն են կասկածել: Ինքը ասել է, որ թող ապացուցեն, որին ի պատասխան իրենք հայհոյել են: Տուժողը նշեց նաև, որ իր մեքենայի դիմացի հատվածը, այդ թվում նաև շարժիչը, ամբողջությամբ վնասվել է: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ գույքային հայցը ցանկանում է Գուրգենից ստանալ, քանի որ այս պահին միայն Գուրգենի մասին է առկա տեղեկություն: Ինքը տեղյակ չէ թշնամության պատճառների մասին, որևէ լուրջ դեպք տեղի չի ունեցել, հավանաբար նախանձն է դրդել: Ինքը ցանկանում է, որ Գուրգենը պատժվի օրենքի ամբողջ խստությամբ: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Տուժող Արտակ Մանուկյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը իրեն պատկանող ավտոմեքենան կայանել է Կոմիտաս 46 շենքի բակում, որտեղ գտնվող տներից մեկում մորաքրոջ որդու հետ վերանորոգում է արել: Մորաքրոջ որդու ավտոմեքենայով գնացել են գյուղ: Այդ գիշեր իրեն զանգահարել և հայտնել են, որ իր ավտոմեքենան այրվում է և անհրաժեշտ են մեքենայի բանալիները, որպեսզի այն բացեն: Երբ իրենք վերադարձել են, արդեն կրակը մարված է եղել: Իր մեքենայի կողքին կայանված են եղել Honda Kona և BMW X6 մակնիշի ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրված են եղել: Իր մեքենան գրեթե ամբողջությամբ այրվել էր: Դրանից հետո իմացել է, որ դիտավորությամբ հրկիզել են, այլ մանրամասներ չգիտի: Տուժողը նշեց, որ մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան են այրել, որի արդյունքում այրվել են նաև կողքին կայանված մեքենաները: Մեքենաները այրելու պատճառը ինքը չգիտի, բացարձակ տեղյակ չէ: Ինքը ոչ ոքի հետ թշնամական հարաբերություններ չի ունեցել: Նշեց, որ վստահ է, որ այրելու դիտավորությունը իր մեքենային ուղղված չի եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը մեկ մետրից քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին: Նշեց, որ չի ճանաչում մեղադրյալին, չունի որևէ հարաբերություն կամ առնչություն, նաև հավելեց, որ մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չունի, իր համար որևէ տարբերություն չկա՝ մեղադրյալը պատիժ կկրի, թե ոչ: Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի հետ ևս շփում չի ունեցել: Մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Տուժող Միքայել Ամբարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի գիշերը՝ մոտավորապես ժամը 2-ի մոտակայքում, ավտոմեքենայի ազդանշանի /սիգնալիզացիա/ ձայն է լսել և դուրս եկել պատշգամբ և տեսել է, թե ինչպես այրվում իր ավտոմեքենան՝ 2010 թվկանանի ww333ww հաշվառման համարանիշի BMW X6 մակնիշի, որը կայանված է եղել Կոմիտաս 46 հասցեի բակային հատվածում: Կողքին կայանված են եղել ևս երկու ավտոմեքենաներ, որոնք նույնպես այրվել են: Երկու ավտոմեքենաները կայանված են եղել ձախ հատվածում, իր ավտոմեքենայի անմիջապես կողքին եղել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան: Տուժողը նշեց, որ հետագայում տեղեկացել է, որ այրել են մեջտեղում կայանված ավտոմեքենան, ինչի արդյունքում վնասվել են նաև կողքին կայանված մյուս մեքենաները: Իրեն հայտնի տվյալներով՝ դեպքը կատարել է Գուրգեն Տոնականյանը, ում ինքը չի ճանաչել: Տուժողը նաև հայտնեց, որ ինքը փոխհատուցման պահանջ ունի: Հայնեց, որ մեղադրյալի հետ որևէ խնդիր չեն ունեցել, մեղադրյալին պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ դիքորոշում չհայտնեց: Հավելեց նաև, որ մեղադրյալի կողմից հաշտվելուն ուղղված գործողություններ չեն եղել: Ավտոմեքենաների միջև հեռավորությունը շատ քիչ է եղել, և ենթադրելի է եղել, որ մի մեքենան այրելու դեպքում կողքի ավտոմեքենաները ևս կվնասվեին: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Վկա Քրիստինե Նազարյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ մեղադրյալին՝ որպես Գուրգեն Տոնականյան անուն-ազգանունով անձի չի ճանաչել, ո՛չ անունն է իմացել, ո՛չ ազգանունը: Շփվել են առցանց եղանակով՝ Տելեգրամ և Տիկտոկ հավելվածներով, որտեղ Գուրգեն Տոնականյանը գրանցված է եղել Պատրիոտ անվամբ: Վկան նշեց, որ դեպքի հաջորդ օրը՝ առավոտյան, իմացել է, որ Գուրգենը Հասմիկի ավտոմեքենան այրել է: Զանգահարել է Գուրգենին և ասել, որ սխալ քայլ է արել, նա միայն պետք է գնար տեղանքը զննելու: Զանգի ընթացքում Գուրգենը ընդունել է, որ այրել է մեքենան, իրեն թվացել է, թե մի փոքր հատված է այրել, չի մտածել, որ կրակը կարող էր տարածվել: Վկան հայտնեց, որ Գուրգենին չի հարցրել, թե ինչպես է այրել մեքենան, քանի որ այդ պահին խուճապի էր մատնվել: Վկան հայտնեց, որ ի սկզբանե խոսակցությունը վարել են երեքով, իրենց հետ է եղել Նունեն, ում այդ ժամանակ ճանաչել է չորսից հինգ ամիս՝ կրկին Տիկտոկ հավելվածի միջոցով: Նշեց, որ ըստ իրենց նախնական պայմանավորվածության՝ Գուրգենը պետք է ծաղկեպսակ տաներ Հասմիկին՝ վերջինիս վախեցնելու նպատակով՝ ցույց տալով, որ Նունեն կարող է Ֆրանսիայից Հայաստան ինչ-որ բաներ անել: Նունեն Գուրգենին չի ճանաչել, ինքն է ծանոթացրել, քանի որ Նունեին Երևանում այնպիսի մարդ էր պետք, ով ծաղկեպսակը կհասցներ Հասմիկին: Նպատակը եղել է Հասմիկին վախեցնելը, նրա հետ չար կատակ խաղալը, քանի որ վերջինս Նունեին վիրավորել էր, և նրանց միջև թշնամանք կար: Նունեն ճշտել է, թե Երևանում ով կա, որ կարող է Հասմիկին ծաղկեպսակ տանել, իսկ ինքը առաջարկել է Գուրգենին դիմել: Սկզբում որոշել են մեքենան խազել կամ ներկել: Վկան հայտնեց, որ ընդհանուր են զանգի միացել, բայց ինքը մինչև վերջ չի մասնակցել խոսակցությանը, քանի որ ամուսինը պետք է աշխատանքից վերադառնար: Հաջորդ օրը առավոտյան, երբ իմացել է, որ Հասմիկի մեքենան Գուգենը այրել է, զանգահարել է Նունեին, ով իրեն տեղեկացրել է հետևյալը՝ Գուրգենը զանգել է Նունեին՝ հայտնելով, որ իր մոտ շշով բենզին կա: Հարցրել է՝ այրի՞ մեքենան, ինչին Նունեն տվել է իր համաձայնությունը: Նունեն Գուրգենին ասել է, որ ինչ ուզում է անի, ինքը տեր է: Վկան հայտնեց, որ այս պահին շփում չունի Նունեի հետ, տուժողի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ ինքը տեղյակ չէ, թե ով է Նունեին դրդել այդ քայլին: Հայտնեց, որ իր հետ կապ է հաստատել ոմն Զագույլա և հարցրել, թե ինչու են առանց իր իմացության կատարել նշված գործողությունը: Նունեն ու Զագուլյան մոտ ընկերներ են, միմյանց քույրեր են անվանել: Զագուլյայի հետ այլ բան չեն քննարկել: Ինչքանով որ վկան տեղյակ է, Նունեն Գուրգենին հիսուն եվրո է փոխանցել նշված գործողությունը կատարելու համար: Վկան հայտնեց, որ Նունեն Տիկտոկում գրանցված է եղել Քերթեմ պոշկեդ, Դուխով Աղջիկ անուններով: Նշեց, որ իր մասնակցությամբ այրելու վերաբերյալ խոսակցություններ չեն եղել: Երբ զգացել է, որ կրքերը թեժանում են, չի շարունակել մասնակցել քննարկմանը: Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և վկայի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում վկա Քրիստինե Նազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Ինքը «Օպասնայա» կեղծանունով է գրանցված «Տիկտոկ»-ում, WhatsApp հավելվածում գրանցված է երկու հեռախոսահամարով՝ 041-59-35-35 և 099-666-265 հեռախոսահամարներով, /…/, /…/ սակայն ինքը այդ պահին կտրուկ դեմ է եղել դրան, պատճառաբանելով, որ կողքը այլ մեքենաներ կան ուրիշներին հանկարծ չվնասեն, ավելի լավ է ներկի բալոն վերցնեն և ինչ-որ գրառում անեն Հասմիկի մեքենայի վրա, սակայն ոչ այրեն, դրան կտրականապես դեմ էր: Այնուհետև, ինքը շուտ է դուրս եկել ընդհանուր աուդիոզանգից, քանի որ տանը գործեր ուներ անելու: /…/: Վկան հայնեց, որ խոսակցություն է եղել այն մասին, որ ավտոմեքենան այրելու ժամանակ կողքը կարող են այլ ավտոմեքենաներ լինել, այդ պատճառով Գուրգենը նախապես պետք է գնար տեղանքը զննելու, տեղեկանալու՝ արդյոք այլ ավտոմեքենաներ կայանում են Հասմիկի ավտոմեքենայի կողքին, թե ոչ: Վկան պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Վկա Գարիկ Թումասյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրեն կանչել են ոստիկանություն, վերցրել իր Յանդեքսի հավելվածը: Իրեն տեսանյութ են ցույց տվել, որտեղ երևացել է, թե ինչպես է կանգնեցնում իր մեքենան, և մի երիտասարդ է նստում, որից հետո շարժվում են: Ինքը ի սկզբանե չի հիշել, թե որտեղ է իջացրել երիտասարդին: Քարտեզով են նայել, գտել այդ օրվա երթուղին և գնացել նույն ճանապարհով, որի վերջնակետը գտնվում էր Մասիվի կամ Ջրվեժի մոտակայքում: Գուրգեն Տոնականյանին վերցրել է Հովսեփ Էմինի փողոցից, գիշերային ժամի: Վկան նշեց, որ մեղադրյալին ընդհանրապես չի հիշում, չի տպավորվել, չի հիշում նաև՝ արդյոք ուղևորը ճանապարհին խոսել է, թե ոչ: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը 24.09.2024թ. բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 014083 արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Հասմիկ Էդուարդի Կակոսյանը հաղորդում է տվել իր գույքը վնասելու հանգամանքների վերաբերյալ: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրությունը 28.09.2024թ. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին քննիչի 28.09.2024թ. որոշման հիման վրա դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալման արձանագրությամբ, որի ընթացքում կատարված անձնական խուզարկությամբ Գ.Տոնականյանից ի թիվս այլնի վերցվել է «Ռեալմի Նոթ մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 147-150, դատական նիստի արձանագրությունը 24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Վրացական փողոց 10/3 հասցեում վերցնելու մասին գործող խանութի սեփականատեր Լուսինե Ռաֆֆիի Շահվերդյանը ներկայացրել նույն հասցեում և Կոմիտասի պողոտա 46 շենքի կողային հատվածում տեղադրված՝ իրեն պատկանող տեսանկարահանող սարքերի քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածի տեսագրությունները: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 16-17, դատական նիստի արձանագրությունը 24.09.2024թ. դեպքի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ դեպքից անմիջապես հետո զննության է ենթարկվել դեպքի վայր հանդիսացող Կոմիտասի պող. 46 շենքի դիմացի հատվածում գտնող ավտոկայանատեղին, զննության են ենթարկվել նաև դեպքի վայրում կայանված և այրման հետևանքով վնասված գտնվող «Honda Kona 2.0» / մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, «Opel Astra 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և «BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները։ տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 7-15, դատական նիստի արձանագրությունը 25.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որոնց զննությամբ պարզվել են, որ դրանք պարունակում են հանցանք կատարած անձի կողմից դեպքի վայր ժամանելու, մինչև դեպքը կատարված գործողությունների, ավտոմեքենաները այրելու և դեպքի վայրից հեռանալու վերաբերյալ տեղեկություններ: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 32-38, դատական նիստի արձանագրությունը 26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով, տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը 26.09.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ձերբակալված Գուրգեն Տոնականյանի մասնակցությամբ զննության են ենթարկվել Լուսինե Շահվերդյանի կողմից 24.09.2024թ. ներկայացված տեսագրությունները, որի ընթացքում ձերբակալված Գ.Տոնականյանը ուսումնասիրելով «A09_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը հայտարարել է, որ տեղանքը իրեն ծանոթ է՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, տեսագրության ժամը 00:45:45-ին բակի կողմից վառ լույսը այն պահին է առաջացել, երբ որ ինքը այրել է ավտոմեքենան, որից հետո այդ կողմից փախուստի դիմող և լույսի կողմը տեսանկարահանող անձը հանդիսանում է ինքը, եղել է նույն հագուստներով, ինչ-որ ներկայումս է, այնուհետև փախուստի է դիմում դեպի ներքև: Այնուհետև, ուսումնասիրելով «A14_20240924003500» անվանումով տեսագրությունը ձերբակալված Գ.Տոնականյանը հայտարարել է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեի բակն է, հայտնեց նաև, որ տեսագրության 00:42-րդ րոպեին տոպրակը և հեռախոսը ձեռքին անձը հանդիսանում է ինքը, այդ պահին արդեն լուսանկարահանել է ավտոմեքենան և սպասում էր Նունեի արձագանքին, որից հետո մոտեցել է մեքենայի դիմացի հատվածին և այն այրել է ու անմիջապես դիմել է փախուստի: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 92-94, դատական նիստի արձանագրությունը 03.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2029/08/24 որոշման հիման վրա կատարվել է Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված առգրավված՝ «Ռեալմի Նոթ» մոդելի 864440077820119/61 և 86440077820101/61 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում առկա քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող թվային տվյալների որոնում։ Բջջային հեռախոսում առկա «WhatsApp Business» բջջային հավելվածի զննությամբ պարզվել է, որ բացված է «ahovsepyan» անվանումով 094-67-63-14 հեռախոսահամարով օգտահաշիվ, ով 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ից նամակագրություն ունի «Opasnaya 2» անվանումով 099-66-62-65 հեռախոսահամարով օգտահաշվի հետ, ինչպես նաև +33695321437 հեռախոսահամարով /գրանցված Ֆրանսիայում գրանցված «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի հետ /առանց լուսանկար: Նշված օգտահաշիվների հետ նամակագրության զննությամբ պարզվել է, որ դրանում առկա են լատինատառ, սակայն հայերեն բովանդակությամբ նամակագրություն, որոնք վերաբերում են 24.09.2024թ. կատարված գույքի վնասման դեպքին, առկա են նաև բազմաթիվ աուդիոձայնագրառումներ, որոնք ևս վերաբերում են նշված դեպքին, իսկ «(S)(N)» անվանումով օգտահաշվի կողմից նաև առկա են հաղորդագրություններ, որով տվյալներ են տրամադրվում ավտոմեքենայի վերաբերյալ, մասնավորապես կարմիր Հոնդա 88838 համարներով, 4-5 տարվա, որին ի պատասխան ուղարկված են լուսանկարներ՝ որտեղ պատկերված է տուժող <Կակոսյանի ավտոմեքենային նմանվող ավտոմեքենա, ինչպես նաև 24.09.2024թ. ժամը 00:51-ին ուղարկված է տեսագրություն հրկիզվող ավտոմեքենայի տեսարանով, 3 վայրկյան տևողություն: Առկա են նաև հղումներ, կատարված լրատվական կայքէջերից՝ դեպքի վերաբերյալ: 25.04.2024թ. ժամը 10:18-ին առկա է ելքային լուսանկար, որտեղ պատկերտված է 50 ԵՎՐՈ թղթադրամ, ինչպես նաև փոխանցման անդորրագիր, որի համաձայն «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի միջոցով Գուրգեն Տոնականյանին /հեռ.` 094-67-63-14/ վճարվել է նշված չափի գումար, իսկ փոխանցողի տվյալներն են՝ «NUNE BABA փոխանցման PIN-ը 12272990375։ Վերջին հաղորդագրությունը 13:59-ին, այնուհետև առկա են ևս 4 հաղորդագրություններ 16:54-ին, որոնք ջնջված են: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 23.09.2024թ.՝ ժամը 16:57-ին առկա է մեկ մուտքային աուդիոզանգ 50 րոպե 55 վայրկյան տևողությամբ, որին մասնակցել են միաժամանակ վերը նշված երկու օգտահաշիվները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ բջջային հեռախոսում առկա է 24.09.2024թ. ժամը 11:40-ին կատարված 2 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում են առկայծող փարոսիկները միացված և ճանապարհին կանգնած պարեկային և հրշեջ ավտոմեքենաներ, 24.09.2024թ. ժամը 00:50-ին կատարված 3 վայրկյան տևողությամբ տեսաձայնագրություն, որում երևում է դիմացի մասը հրկիզվող ավտոմեքենա և կողքը կայանված սպիտակ գույնի «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենա: Նկարագրված տեսաձայնագրությունները առկա են նաև WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով կատարված վերը նկարագրված նամակագրությունների մեջ: Զննությամբ նաև պարզվել է, բջջային հեռախոսում որ առկա են՝ բջջային հեռախոսի միջոցով կատարված վերը նկարագրված 50 ԵՎՐՈ թղթադրամով 25.09.2024թ. ժամը 10:17-ին կատարված լուսանկարը, 25.09.2024թ. 08:46-ին և 08:49-ին WhatsApp Business» բջջային հավելվածի միջոցով ստացված թվով 2 հատ լուսանկարներ, որոնք պարունակում են տվյալներ 50 ԵՎՐՈ «RIA» միջազգային փոխանցման համակարգի միջոցով փոխանցման վերաբերյալ, մասնավորապես ստացող՝ Գուրգեն Տոնականյան, ուղարկո՝ Նունե Բաբայան, հասցե՝ «2 RUE SUZANNE VALADON, LIMOGES, NOUVELLE», փոստայի կոդ՝ «Aquitaine 87000 - France», հեռ.՝ 33-6 95321437: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 208-235, դատական նիստի արձանագրությունը 11.10.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված էլեկտրոնային ֆայլը: Զննությամբ պարզվել է, որ քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող ժամանակահատվածում՝ 24.09.2024թ. Գ.Տոնականյանի 094-67-63-14 հեռախոսահամարը սպասարկվել է դեպքի վայրի հարակից տարածքում, մասնավորապես առկա են թվով 2 հատ ելքային հեռախոսազանգեր ժամը 01:06-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոց 31/1 հասցեում, ինչպես նաև 01:21-ին, որը սպասարկվել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 35 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանների կողմից: Պարզվել է նաև, որ դեպքին հաջորդող օրը՝ 24.09.2024թ. ժամը 12:15-ին առկա է 7 րոպե 12 վայրկյան տևողությամբ հեռախոսազանգ 041.59-35-35 հեռախոսահամարին /ըստ Գ.Տոնականյանի բջջային հեռախոսի՝ զննության, գրանցված է «OnacнA» անվանումով կոնտակտի ներքո/: 24.09.2024թ. առկա են թվով 3 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 08:50-ին 4 րոպե 3 վայրկյան տևողությամբ, ժամը 12:15-ին առանց տևողության և ժամը 18:10-ին 10 րոպե 20 վայրկյան տևողությամբ: 26.09.2024թ. առկա են թվով 2 հատ մուտքային հեռախոսազանգեր նույն հեռախոսահամարից՝ ժամը 19:29-ին և 19:30-ին, որոնք առանց տևողության են։ տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 29-33, դատական նիստի արձանագրությունը 10.12.2024թ. զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ զննության են ենթարկվել վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները /1-ին հատոր՝ Վ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էլ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանը /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/: Զննությամբ պարզվել է, որ «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից հայտնվել է, որ «Յանդեքս. Տաքսի» թիվ 3153834 պատվերը եղել է 24.09.2024թ.՝ ժամը 01:35-ից մինչև 01:56-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Հովսեփ Էմին 8 հասցեից Թևոսյան փողոց 20 հասցե, պատվերը ձևակերպողի և ուղևորի հեռախոսահամարը նույնական են՝ +37499920291: Նույն տեղեկությունները պարունակում են նաև վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարները: Զննությամբ նաև պարզվել է, որ 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերը իրենից ներկայացնում են 50 ԵՎՐՈ գումարի փոխանցման վերաբերյալ տվյալները: տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 172-173, դատական նիստի արձանագրությունը 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշման հիման վրա «Արդշինբանկ» փակ բաժնետիրական ընկերությունից առգրավվել են «Արդշինբանկ» ՓԲԸ միջոցով «ria» միջազգային փոխանցման համակարգով 12272990375 գաղտնաբառով թիվ FR351051108 վճարման հանձնարարագրով կատարված փոխանցման վերաբերյալ առկա բոլոր տվյալները։ տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 165-170, դատական նիստի արձանագրությունը Փորձագետի թիվ 29682404 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ նշանակված դատահրդեհատեխնիկական, դատաապրանքագիտական և դատահետքաբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ «BMW» մակնիշի «WW-333-VW» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող Վրաստանի Հանրապետության շուկայական գներով, կարող է կազմել 2.900.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր հազար ՀՀ դրամ: «Opel» մակնիշի «36 DG 845» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային/ վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող << շուկայական գներով, կարող է կազմել 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի վնասվելու հետևանքով պատճառված նյութական /գույքային վնասի չափը, արժեքային արտահայտությամբ, 2024թ. հոկտեմբեր ամսվա՝ փորձաքննության կատարման ժամանակահատվածի, դրությամբ գործող ՀՀ շուկայական գներով, կարող է կազմել 4.200.000 (չորս միլիոն երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամ: Պարզվել է նաև, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա թիվ 46 հասցեում գտնվող բնակելի շենքի բակային տարածքում կայանված «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838, հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում հրդեհի առաջացման պատճառ է հանդիսացել բաց կրակի աղբյուրը (այրվող լուցկի, կրակայրիչ և այլն) ամենայն հավանականությամբ դյուրավառ նյութերի առկայության պարագայում։ «HYUNDAI KONA 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում առաջացած հրդեհի օջախը գտնվել է ավտոմեքենայի առաջնամասի տակ՝ շարժիչախցիկի հատվածում: Ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված «BMW» մակնիշի WW-333-VW և «OPEL ASTRA 1.6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները և վերածվել ինտենսիվ այրման: Որոշել հրդեհի առաջացման ժամանակը և այրման տևողությունը հնարավոր չէ՝ մեթոդիկայի բացակայության պատճառով: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 175-200, դատական նիստի արձանագրությունը Փորձագետի թիվ 24-2693 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ Գուրգեն Տոնականյանի վերաբերյալ նշանակված դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության արդյունքում պարզվել է, որ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը քրոնիկ հոգեկան հիվանդությամբ, թուլամտությամբ, ժամանակավոր հոգեկան գործունեության խանգարմամբ չի տառապում, այլ նրա մոտ /առնվազն 2021թ.-ից/ հայտնաբերվում է՝ «Անձի հիսթերիկ խանգարում» /F60.4/ հոգեախտաբանությունը, որը պատանեկան տարիքից սկսել է դրսևորվել «Վարքի և հույզերի խառը խանգարումների» ձևով, որը դրսևորվում է Գ.Տոնականյանի մոտ մտածողության ռիգիդությամբ, դատողությունների մակերեսայնությամբ, հուզական անկայունությամբ, ներշնվողականությամբ, կատեգորիկ, կանխակալ և միակողմանի դատողություններով: Հարկ է նշել, որ «Անձի հիսթերիկ խանգարում»-ը Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի մոտ չի ուղեկցվում մտածողության, դատողությունների, ինտելեկտուալ-մնեստիկ ոլորտի խանգարումներով, պրոդուկտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, քննադատական և պրոգոնոստիկ ունակությունների խանգարումներով, որոնք չեն սահմանափակել նրա հնարավորությունները իրավախախտումը կատարելիս իրեն հաշիվ տալու, գիտակցելու իր գործողությունների վնասակարությունը և ղեկավարելու դրանք, ուստի Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին հարկավոր է կատարածի համար ճանաչել ՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարիք ունի հոգեբույժի մոտ հսկողության և բուժման՝ համաձայն « քրեական օրենսգրքի 22 հոդվածի 2-րդ մասի և 114-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կալանավայրի պայմաններում (կարիքի դեպքում)։ Գ.Տոնականյանն իր ներկա հոգեկան վիճակով սոցիալական վտանգավորություն չի ներկայացնում և բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կարիք չունի: Իր ներկա հոգեկան վիճակով Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը կարող է ինքնուրույն օգտվել դատավարությամբ իրեն վերապահված իրավունքներից, ինքնուրույն մասնակցել քննչական և դատավարական գործողություններին, կարող է ճիշտ հիշել, վերարտադրել, հասկանալ քրեական գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող հանգամանքները և տալ ճշմարիտ ցուցմունքներ: տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 77-85, դատական նիստի արձանագրությունը Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Honda Kona 2.0» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KMBK22AA2JU080333 նույնականացման համարով, «Opel Astral 6» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի WOL00005855178396 նույնականացման համարով և BMW X6 351X» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի՝ WBAF G4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենաները ճանաչվել են իրեղեն ապացույցեր: տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 107-108, դատական նիստի արձանագրությունը Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ 24.09.2024թ. առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու մասին արձանագրությամբ Լ.Շահվերդյանի կողմից ներկայացված տեսագրությունները պարունակող լազերային սկավառակի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 18/, «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ից 30.09.2024թ. և 09.10.2024թ. տեղեկատվության պահանջների հիման վրա ստացված վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակների /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 34 և 127/, վկա Գարիկ Թումասյանի ցուցմունքին կից ներկայացված լուսանկարների /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 71-72/, «Րայդթեք էյ էմ» ՍՊԸ-ից ստացված տեղեկատվության պահանջի պատասխանի /1-ին հատոր՝ Գ.Թ. 236/ և 28.11.2024թ. առգրավում կատարելու մասին արձանագրությանը կից փաստաթղթերի /2-րդ հատոր՝ Գ.Թ. 168-169/ առկայությամբ: տե՛ս 2-րդ հատոր, գ.թ. 203-204, դատական նիստի արձանագրությունը Իրեղեն ապացույց ճանաչված երեք ավտոմեքենաները համարվեցին հետազոտված: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հեռախոսազանգի միջոցով Նունեն և Քրիստինեն իր հետ կապ են հաստատել, երեքով երկար ժամանակ քննարկել են այս հարցը, որից հետո արդեն գիշերը Նունեն իրեն առանձին է զանգահարել: Ինքը գնացել է դեպքի վայր, կատարել է գործողությունը, տեսանկարահանել և ուղարկել է Նունեին: Նունեն իրեն պատմել է, որ Հասմիկը ուղիղ եթերով հայհոյել է իրեն, ինքը վերջինիս թշնամաբար է վերաբերվում: Նունեն անընդհատ հարցնում էր իրեն, թե երբ էր իրենց պայմանավորված գործողությունները անելու: Միանգամից չի ընդունել առաջարկը, ասել է, որ կմտածի: Գիշերը տանից դուրս է եկել, ճանապարհին բենզին է գնել և տաքսիով գնացել դեպքի վայր՝ իր մոտ ունենալով կրակայրիչ: Այրելուց հետո մի քանի վայրկյան տեսանկարահանել է, որից հետո վախից հեռացել է: Քանի որ տաքսին ուշանում էր, իրեն է մոտեցել մի ավտոմեքենա, առաջարկել, որ ուղեկցի, նա էլ համաձայնել է, որից հետո իջել է ճանապարհին և տաքսի ավտոմեքենայով հեռացել: Նունեին ուղարկել է տեսագրությունը և ձայնային հաղորդագրություն: Ձերբակալման օրը խոսել է Քրիստինեի հետ, վերջինս հայտնել է, որ Նունեն ցանկանում է իր հետ խոսել, սակայն չեն հասցրել խոսել միմյանց հետ, քանի որ իրեն ձերբակալել են: Նունեն իրեն գումար է առաջարկել, նաև նկարագրել է Հասմիկի ավտոմեքենան, համարանիշները, բնակության վայրը, որոնցով ինքը կողմնորոշվել է: Երբ հասել է նշված վայրը, մեքենայի կողքին երկու ավտոմեքենաներ են կայանված եղել: Մեղադրյալը հայտնեց, որ սկզբում քննարկել են Հասմիկին ծաղկեպսակ ուղարկելու գաղափարը, որից հետո Նունեն առաջարկել է ավտմեքենան այրել: Հայտնեց, որ նախկինում չի ճանաչել Հասմիկ Կակոսյանին, իրեն ընդամենը պատմել են նրա մասին: Ինքը գումար չի առաջարկել տուժողներին, չի ճանաչում, որևէ հարաբերություն չունի նրանց հետ: Կատարել է Նունեի ասածը և վարձատրվել հիսուն եվրոյի չափով: Չի գիտակցել արարքը, պահի լրջությունը, ընդունում է մեղադրանքը և զղջում է կատարած արարքի համար: Հավալեց, որ իր հետ կապ են հաստատել WhatsApp հավելվածի միջոցով, իսկ Քրիստինեի հետՏելեգրամ հավելվածի միջոցով է ծանոթացել, տուժողի մասին իրեն ասել են, որ տարբեր էջերով նկարներ և հայհոյանքներ է հրապարակել, իրեն նաև ներկայացրել են տեսանյութ, որտեղ տուժողը հայտնել է, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է, սակայն նշեց, որ չի հիշում, որ դիտած լինի տեսանյութը: Դատարանը բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, և մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքից հրապարակվեցին հատվածներ, մասնավորապես նախաքննության ընթացքում Գուրգեն Տոնականյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ /…/ Այնուհետև, նշված անձը իրեն հայտնել է, որ կա մի անձ, ով իր օգնության կարիքը ունի, որից հետո կապ է հաստատել WhatsApp» բջջային հավելվածով Նունե ներկայացած անձի հետ, ում հեռախոսահամարը չի հիշում, վերջինս հայտնել է, որ բնակվում է Գերմանիայում, ինչպես նաև հայտնել է, որ Հասմիկ անունով մի բլոգեր կա, ով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունենում, վիրավորում է մարդկանց՝ անտեղի, բացի այդ վերջինիս վերաբերյալ տվյալներ կան, որ թրքասեր է, իր ելույթներից կտրված, մի տեսագրություն եմ տեսել, որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է», սակայն ոչ ամբողջական տեսագրությունը: Այդ ամենով իր մոտ համոզմունք են առաջացրել, որ այդ անձը վատ մարդ է, Նունեն հայտնել է, որ ցանկանում են պատժել այդ մարդուն և խնդրել է այդ հարցում իրեն օգնել, մասնվորապես հայտնել է, որ Հասմիկը բնակվում է Կոմիտասի պողոտա 46 հասցեում, բակում կայանում է իրեն պատկանող «Honda» մակնիշի կարմիր գույնի ավտոմեքենան /…/: Մեղադրյալը նշեց, որ ինքը մտածել է, թե լավ բան է անում, սակայն հետո հասկացել է, որ ոչ: Հայտնեց, որ ընդունում է գույքային հայցը: Ինքը այդ արարքը կատարելու որևէ շարժառիթ չի ունեցել: Հավալեց նաև, որ արարքը կատարելիս մեքենաների մեջ չի նայել՝ պարզելու համար այնտեղ մարդիկ կան, թե ոչ: Եթե տուժողի՝ Հասմիկի մասնակցությամբ տեսագրությունները /որտեղ վերջինս ասում է, «Ղարաբաղը Ադրբեջան է»/, ցույց չտային իրեն, ինքը հավանաբար չէր կատարի այս քայլը: տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները. Հետազոտված ապացույցներով Դատարանի կողմից հաստատվում են հետևյալ փաստական հանգամանքները. Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը, ուրիշի գույքը վնասելու և ոչնչացնելու դիտավորությամբ, հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի, Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաները՝ վերջիններիս պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.550.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանը «WhatsApp հավելվածի միջոցով կապ է հաստատել Նունե Բաբայանի հետ, ով տրամադրելով Հասմիկ Կակոսյանի բնակության՝ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեն, տրանսպորտային միջոցի, հաշվառման համարանիշի և դրա կայանատեղիի վերաբերյալ անհրաժեշտ տվյալներ, Գուրգեն Տոնականյանին առաջարկել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքնենան ներկել կամ հրկիզել՝ հայտնելով, որ այդ կերպ ցանկանում է պատժել Հասմիկ Կակոսյանին, քանի որ վերջինս թրքասեր է, և «Tik Tok» հավելվածի միջոցով իր և այլ անձանց ընտանիքների վերաբերյալ բազմաթիվ հայհոյախառն ելույթներ է ունեցել և վիրավորել մարդկանց: Գուրգեն Տոնականյանը համաձայնվելով կատարել Նունե Բաբայանի խնդրանքը՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ ժամը 00:35-ի սահմաններում, հասնելուն, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 46 հասցեի բակային տարածք, և տեսնելով բակում կայանված Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, նախապես լուսանկարել է այն և ուղարկել Նունե Բաբայանին, վերջինս հաստատել է, որ դա Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենան է և ասել, որ եթե կարող է այրի: Այնուհետև նույն օրը՝ ժամը 00:45-ի սահմաններում, Գ.Տոնականյանը անձնական, սոցիալական բնույթի հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության և թշնամանքի շարժառիթով, իր հետ նախապես վերցրած 1 լիտր տարողությամբ բենզինային վառելիքով` լցված Ֆանտայի պլաստիկ շշի մեջ և դրված պոլիէթելենային տոպրակի մեջ, մոտեցել է Հասմիկ Կակոսյանի ավտոմեքենայի դիմացի հատվածին, բենզինային վառելիքի հիմնական մասը լցրել ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկի վրա, մնացած փոքր մասը՝ շարժիչի տակ, իսկ պոլիէթելենային տոպրակը և պլաստիկ շիշը դրել մեքենայի տակ, որից հետո կրակայրիչով վառել է տոպրակի ծայրից և հրկիզման եղանակով այրել է Հասմիկ Կակոսյանին պատկանող «Honda Kona» մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ավտոմեքենայի առաջնամասի շրջակայքում առաջացած բաց կրակը տարածվել է վերջինիս աջ և ձախ կողմերում կայանված Արտակ Մանուկյանին պատկանող «Opel» մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի և Միքայել Ամբարյանին պատկանող «BMW X6» մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենաների վրա՝ վերածվել ինտենսիվ այրման, որի արդյունքում Հասմիկ Կակոսյանին պատճառվել է 4.200.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, Արտակ Մանուկյանին՝ 450.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, իսկ Միքայել Ամբարյանին՝ 2.900.000 ՀՀ դրամի վնաս: Այսինքն՝ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարում: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝ Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝ /…/ 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը՝ /.../ 2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավտանգ այլ եղանակով, /.../ 4) կատարվել է ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության, անհանդուրժողականության կամ թշնամանքի շարժառիթով, /…/ 6) առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: 6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով: 7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել: 8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:»։ ՀՀ քրեական դատավարության 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով, այնպես էլ Եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ըստ էության վերարտադրել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի իրավունքը, նաև ամրագրել անմեղության կանխավարկածի հիմնական բաղադրիչները, որոնք համակցության մեջ արտացոլում են անմեղության կանխավարկածի բովանդակությունը: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հերքված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատարավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: Ապացույցների գնահատման կանոնները դատարանին պարտավորեցնում են քրեադատավարական նորմերում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Օրենսգրքով սահմանված կանոնը, որի համաձայն չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը, նշանակում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Որպես այդպիսին պետք է հասկանալ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն դրա հավանականության աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը: Ցանկացած դատավարական ակտում արվող եզրահանգման հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը: Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին վարույթի նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց տված գնահատականներով: Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Այնուհանդերձ, ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը գործում է մինչև «պատշաճ իրավական ընթացակարգով դրանց գնահատումը», ուստի ապացույցների հետազոտումից հետո բացակայում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու արգելքը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ: Ապացույցների գնահատման բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը: Նշված կանոնից միակ բացառությունն այն հանգամանքներն են, որոնք կարող են հաստատվել միայն որոշակի տեսակի ապացույցներով: Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են ապացուցված համարելու Գուրգեն Տոնականյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ: Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերը: Այսպիսով, Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործությունների կատարման մեջ Գուրգեն Տոնականյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ - ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. - ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. - դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։ Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …»: Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Դատարանը, Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում այն, որ վերջինս դիտավորությամբ կատարել է սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանք: Դատարանը Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վերջինիս մեղասագրված է մի քանի որակյալ հատկանիշներով հանցանքի կատարում: Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Ս.Խաչատրյանի գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշմամբ ի թիվս այլի, նշվել է. Վերահաստատելով և սույն որոշման 12-րդ կետում տեղ գտած դատողությունների լույսի ներքո զարգացնելով նախորդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 358.1-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարելու դեպքում պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հատկապես կարևոր է հաշվի առնել նաև հանցանքի կատարման գործիքներն ու միջոցները, պատճառված վնասի չափը, անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ: Մասնավորապես կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը: Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին ակնհայտորեն վկայում է նաև անձի արարքում մեկից ավելի ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, հետևաբար այդ հանգամանքը նույնպես պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս (մանրամասն տե՛ս Գարսևան Ոսկանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԷԴ/0119/01/13 որոշումը): Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում գործի քննությանը օժանդակելը, ինքնախոստովանական ցուցմունք տալը, մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը)։ Դատարանը որպես մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Դատարանը, ըստ քրեական վարույթում առկա նյութերի, որպես Գուրգեն Տոնականյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ երիտասարդ է, ունի առողջական խնդիրներ: Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գուրգեն Տոնականյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով: 3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից: 4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին: 5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:: Այսպես, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը, Գուրգեն Տոնականյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող հանգամանքները, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից: Ինչպես արդեն իսկ նշվել է, Դատարանը պատժաչափը սահմանելիս հաշվի է առնում նաև մի քանի որակյալ հատկանիշներով մեղսագրված արարքի կատարումը, որին վերաբերելի նախադեպային որոշումը ևս վերը մեջբերվել է։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․ - գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. - որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ - վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. - ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. - դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. - ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։ Անդրադառալով Գուրգեն Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 2018 թվականի արտադրության Honda Kona 2.0 մակնիշի 88 HB 838 հաշվառման համարանիշի KM8K22AA2JU080333 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Հասմիկ Կակաոսյանի տնօրինմանը, 1995 թվականի արտադրության Opel Astra 1.6 մակնիշի 36 DG 845 հաշվառման համարանիշի W0L000058S5178396 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Արտակ Մանուկյանի տնօրինմանը, 2010 թվականի արտադրության BMW X6 351X մակնիշի WW 333 VW հաշվառման համարանիշի WBAFG4105AL388920 նույնականացման համարով ավտոմեքենան պետք է թողնել/վերադարձնել տուժող Միքայել Ամբարյանի տնօրինմանը, իսկ գործում առկա արտավարութային փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործում: Գ․ Տոնականյանին պատկանող բջջային հեռախոսը, դատական ակտը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել վերջինիս կողմից լիազորված անձին։ Տուժող Հասմիկ Կակոսյանի գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, պետք է բավարարել, հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ հենց մեղդադրյալն էլ ընդունում է նշված չափով հասցված վնասը։ Վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված՝ հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ մեղադրյալի վճարունակության վերաբերերյալ տվյալներ Դատարանում առկա չեն: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Գուրգեն Սամվելի Տոնականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պատժի սկիզբը հաշվել 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ից: Գույքային հայցը՝ 4.500.000 /չորս միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով, բավարարել: Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի: Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-04-2026 |