Գործ հ.ԵԴ1/0551/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
09 ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան/

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնանի պաշտպան Մ․Մանգասարյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Էդ․Մկրտչյան/ 2026թ․ փետրվարի 27-ի թիվ ԵԴ1/0551/01/25 որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է թիվ ԵԴ1/0551/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Յուսեֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ և 7-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով /2 դրվագ/, 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 7-րդ և 8-րդ կետերով /3 դրվագ/, 192-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 7-րդ և 8-րդ կետերով /3 դրվագ/, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով /2 դրվագ/։
Առաջին ատյանի դատարանի 2026թ․ փետրվարի 27-ի որոշմամբ Մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստի միջոցով 17․03․2026թ. հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Մ․Մանգասարյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 2026թ․ մարտի 30-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով և դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 09․04․2026թ․:
Հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ վերանայման վարույթի մասնակիցների կողմից պատասխան, բացատրություն, նյութեր և միջնորդություններ չեն ներկայացվել։

2․Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Յուսեֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ և 7-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով /2 դրվագ/, 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 7-րդ և 8-րդ կետերով /3 դրվագ/, 192-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 7-րդ և 8-րդ կետերով /3 դրվագ/, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով /2 դրվագ/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<․․․նա, 2024թ․ հունիսի 30-ին՝ ժամը 20:37-ի սահմաններում, Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեի հետ միասին՝ նախնական համաձայնությամբ, Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմին, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմին և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդին ապօրինի զրկել են ազատությունից, որից հետո ուրիշի գույքը և անձնագիրը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված փայտյա և մետաղյա առարկաներով, Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի մարմնի տարբեր հատվածներ հարվածներ հասցնելու եղանակով Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմից հափշտակել են 120.000 ՀՀ դրամ գումար և վերջինիս անձնագիրը, իսկ Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմից հափշտակել են 15.765 ՀՀ դրամին համարժեք 2.500 եգիպտական փաունդ և վերջինիս անձնագիրը:
Այդուհետ, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեի հետ միասին՝ նախնական համաձայնությամբ, Սուբի Ժալալ Իբրահիմից հափշտակություն կատարելու դիտավորությունն իրագործելու նպատակով՝ Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի կամքին հակառակ տեղափոխել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտա 16 հասցեում գտնվող <<Ռոսիա մոլ>>-ի դիմացի հատվածը, որից հետո՝ արդեն 2024թ․ հուլիսի 1-ին՝ ժամը 00:30-ի սահմաններում, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեի հետ միասին՝ նախնական համաձայնությամբ, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավությամբ Երևան քաղաքի Խորենացի փողոցի 10 հասցեի դիմացի հատվածում բռնություն գործադրելով՝ մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված փայտյա և մետաղյա առարկաներով, Սուբի Ժալալ Իբրահիմին հարվածներ հասցնելու եղանակով նրանից հափշտակել են 1.164.480 ՀՀ դրամին համարժեք, 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար և <<Ռեդմի 13>> մոդելի բջջային հեռախոսը:
Այսպես. 2024թ․ հունիս ամվսա ընթացքում Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեն հանդիպել են Սուբի Ժալալ Իբրահիմին, որի ընթացքում վերջիններիս միջև առաջացել է բանավեճ՝ կապված արաբ բանվորներին քիչ աշխատավարձ վճարելու վերաբերյալ: Այդուհետ՝ նույն օրը, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան և Սուբի Ժալալ Իբրահիմը միասին գնացել են խանութ, որտեղ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանը նկատել է Սուբի Ժալալ Իբրահիմի մոտ առկա 4.500 ԱՄՆ դոլար գումարը: Դրանից հետո, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան, նպատակադրվելով հափշտակել Սուբի Ժալալ Իբրահիմի մոտ առկա խոշոր չափերի գումարը, նախնական համաձայնության գալով Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի հետ, խաբեությամբ՝ աշխատանքի ընդունելու պատրվակով, 2024թ․ հունիսի 30-ին <<Զվարթնոց օդանավակայանի>> հարևանությամբ գտնվող իրենց տուն են հրավիրել ազգությամբ արաբ Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմին, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմին և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդին: Վերջիններիս կողմից նշված հասցե ժամանելուց հետո՝ 2024թ․ հունիսի 30-ին՝ ժամը 20:37-ի սահմաններում, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան նախնական համաձայնության գալով Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի հետ և շահադիտական դրդումներով՝ կողպելով <<Զվարթնոց օդանավակայանի>> հարևանությամբ գտնվող իրենց տան մուտքի դռան կողպեքը Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմին, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմին և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդին ապօրինի զրկել են ազատությունից:
Բացի այդ, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան, նույն ժամանակահատվածում և նույն վայրում բռնություն գործադրելով և բռնություն գործադրելու սպառնալիքներով նպատակադրվելով հափշտակել ազատությունի ապօրինի զրկված Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի մոտ առկա գումարները և վերջիններիս անձնագրերը, նախնական համաձայնության գալով Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի հետ, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված մետաղյա և փայտյա ձողերով հարվածներ են հասցրել Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի պատճառելով կյանքի համար ոչ վտանգավոր, առողջության կարճատև քայքայումով, թեթև ծանրության հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ արտահայտված ձախից ճակատային և աջից սրունքի միջին երրորդի առաջային մակերեսի շրջանների սալջարդ վերքերի ձևով, որից հետո Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի գումարները և վերջիններիս անձնագրերը հափշտակելու դիտավորությունն ավարտին հասցնելու նպատակով, սպիտակ գույնի դանակը պահելով Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի կոկորդի հատվածին՝ վերջինիս ամուսնու առջև բռնաբարելու և սպանելու սպառնալիք է հնչեցրել: Որից հետո Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմից հափշտակել են 120.000 ՀՀ դրամ գումար և վերջինիս Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության անձնագիրը, իսկ Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմից հափշտակել են 15.765 ՀՀ դրամին համարժեք 2.500 եգիպտական փաունդ և վերջինիս Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության անձնագիրը:
Բացի այդ, ավազակային հափշտակությունն կատարելուց հետո Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան նախնական համաձայնության գալով Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի հետ, շահադիտական դրդումներով՝ Սուբի Ժալալ Իբրահիմից խոշոր չափերի գումարը հափշտակելու նպատակն իրագործելու համար Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի և Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի նկատմամբ սպանության սպառնալիքներ հնչեցնելու եղանակով հարկադրել են վեջինիս զանգահարել Սուբի Ժալալ Իբրահիմին և խաբեության եղանակով փորձել են վերջինիս կանչել <<Զվարթնոց օդանավակայանի>> հարևանությամբ գնտվող իրենց տուն, սակայն իրենց մտադրությունն չիրագործվելու պայմաններում Սուբի Ժալալ Իբրահիմի հետ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել հանդիպել վերջինիս հետ Երևան քաղաքի Խորենացի 10 հասցեում, որից հետո Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմի, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդի կամքին հակառակ՝ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի կողմից մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես պատրաստված և հարմարեցված սպիտակ գույնի դանակը Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմի մեջքի հատվածում պահելու եղանակով, վերջիններիս <<տաքսի>> ծառայության մեքենայով <<Զվարթնոց օդանավակայանի>> հարակից տարածքում գտնվող Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի տնից տեղափոխել են Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտա 16 հասցեում գտնվող <<Ռոսիա մոլ>>-ի դիմացի հատված, որտեղ Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմին և Իհմադ Համդի Մահամադ Աբդելհամիդին բաց թողնելուց հետո Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեն սպառնացել է Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալիմին ոստիկանություն դիմելու դեպքում վերջինիս բռնաբարել, իսկ ամուսնուն՝ Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմին՝ մորթել, որից հետո հեռացել են՝ իրենց հետ տեղափոխելով Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամադ Իբրահիմին՝ վերջինիս կամքին հակառակ:
Բացի այդ, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան նախնական համաձայնության գալով Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի հետ՝ Սուբի Ժալալ Իբրահիմից խոշոր չափերի գումարը հափշտակելու վերաբերյալ 2024թ․ հուլիսի 1-ին՝ ժամը 00:30-ի սահմաններում, Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամեդի Իբրահիմի հետ ժամանել են Սուբի Ժալալ Իբրահիմի հետ նախապես պայմանավորված վայր՝ Երևան քաղաքի Խորենացի 10 հասցե, որից հետո Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամեդի Իբրահիմը Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնենի կողմից հնչեցված սպանության սպառնալիքների հարկադրանքի ներքո զանգահարել է Սուբի Ժալալ Իբրահիմին և հայտնել է, որ թե իբրև չեն կարողանում գտնել հանդիպման վայրը՝ այդ կերպ ստիպելով Սուբի Ժալալ Իբրահիմին դուրս գալ շինությունից: Սուբի Ժալալ Իբրահիմի շինությունից դուրս գալուց և Երևան քաղաքի Խորենացի 10 հասցեի դիմացի հատված հասնելուց անմիջապես հետո, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեն իրենց հետ նախապես վերցրած և մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով՝ փայտյա և երկաթյա ձողերով, սկսել են հարվածներ հասցնել Սուբի Ժալալ Իբրահիմի մարմնի տարբեր հատվածներին, որի արդյունքում Սուբի Ժալալ Իբրահիմը ընկել է գետնին, իսկ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեն շարունակել են հարվածներ հասցնել Սուբի Ժալալ Իբրահիմի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ այդ կերպ կոտրելով վերջինիս դիմադրությունը և Սուբի Ժալալ Իբրահիմին պատճառելով կյանքի համար ոչ վտանգավոր, առողջության կարճատև քայքայումով, թեթև ծանրության հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ արտահայտված ձախից ստորին կոպի շրջանի ճանկռվածքների ձախից անցումով ստորակնակապճային, ձախից այտոսկրի մարմնի շրջանների վրա` ձախ աչքի ստորին կոպի, ձախից՝ քիթ-շրթունքային ծալքի շրջանների արյունազեղումների, ձախից արմնկահոդի թիկնային մակերեսի շրջանի քերծվածքների, ձախից վերին շրթունքի լորձաթաղանթի պատռվածքի, ձախից անցումով վերհոնքային, հոնքային շրջանների վրա՝ ձախից ճակատային, աջից անցումով կողմնային շրջանի վրա` աջից հետին ճակատային, աջից գլխի հետին կողմնային և ձախից գլխի հետին կողմնային շրջանների սալջարդ վերքերի ձևով, ձախից անցումով վերհոնքային, հոնքային շրջանների վրա՝ ձախից ճակատային, աջից անցումով կողմնային շրջանի վրա աջից հետին ճակատային, աջից գլխի հետին կողմնային և ձախից գլխի հետին կողմնային շրջանների սալջարդ վերքերի տեսքով: Այդուհետ, Սուբի Ժալալ Իբրահիմի գետնին ընկնելուց հետո Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնան և Ասսեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեն Սուբի Ժալալ Իբրահիմի նկատմամբ բռնություն գործադրելու եղանակով գրպանից հափշտակել են 1.164.480 ՀՀ դրամին համարժեք, 3.000 ԱՄՆ դոլար գումար և <<Redmi 13>> մոդելի, 170.000 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի՝ այդ կերպ Սուբի Ժալալ Իբրահիմին պատճառելով 1.334.480 ՀՀ դրամի գույքային վնաս>>։

3․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով։
Պաշտպան Մ․Մանգասարյանը իր ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքում նշում է, որ դատական վերանայման բողոքի հիմքերն են`
1/ դատական սխալը` միջազգային պայմանագրի կամ նյութական օրենքի խախտումը կամ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումը, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա.
2/ որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանքի առկայությունը, որը կարող է ազդել դատական ակտի իրավաչափության վրա:
Յուսուֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնան 01.07.2024թ. գտնվում է անազատության մեջ:
Վերոգրյալ նորմերի ու դրանց վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ նախադեպային իրավական դիրքորոշումների համադրումից հետևում է, որ անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել միայն կալանավորման պայմանի և հիմքերի միաժամանակյա առկայության դեպքում։ Դրանցից որևէ մեկի բացակայությունն ինքնին բացառում է անձի նկատմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառումը։ Այսինքն, անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպիսի դատարանն իր պատճառաբանված որոշմամբ հիմնավորի, որ ներկայացված նյութերը բավարար են գալու այն եզրահանգման, որ անձի արարքում առկա է հիմնավոր կասկածը, այսինքն՝ ներկայացված նյութերը բավարար են հիմնավորված համարելու, որ անձն առնչություն ունի իրեն առաջադրված մեղադրանքին, ինչպես նաև՝ անձին ազատությունից զրկելն անհրաժեշտ է քրեական գործի հետագա քննության համար և այդ նպատակի համար անձին ազատությունից զրկելն այլընտրանք չունի։
Բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ դատարանը որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվելու հարցը քննելիս ճիշտ գնահատականի չի արժանացրել այն հանգամանքները, որոնք էական նշանակություն ունեն կալանքի ընտրության հարցում:
Գործի փաստական հիմքերի ուսուսմնասիրությունը գնահատելով վերոնշյալ իրավական հիմքերի և հիմնավորումների շրջանակում, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ գնահատականի չի արժանացրել կալանավորման հիմքի առկայությունը։
Ըստ էության, Առաջին ատյանի դատարանը նման ռիսկի բարձր հավանականությունը պայմանավորել է հետևյալ հանգամանքներով։
Մեղադրյալը ազատության մեջ մնալով, կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու և ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու հետ կապված պարտականությունները:
Դատարանի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ՝ կարող է ապօրինի ազդել դեպքին ականատես անձանց վրա իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ տալու նպատակով։
Բացի դրանից քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, արդեն իսկ հարցաքննվել են տուժողներ՝ Իբրահիմ Նաբիլ Մուհամեդ Իբրահիմը և Սամիա Իբրահիմ Աբդուլ Ալը, որոնք հայտարարել են, որ ցանկանում են վերադառնալ իրենց երկիրը, Յուսեֆ Ալմաթարնը նախաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել, որով համագործակցելով վարույթն իրականացնող մարմնի հետ հաստատել է Ասեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեի կատարած արարքները, ինչպես նաև որ Ասեմը վերցրել է իրեն բջջային հեռախոսը, որում առկա են եղել լուսանկարներ, որոնք վկայում են այն մասին, որ իր քույրերը առանց գլխաշորի խրախճանքի են մասնակցում: Տվյալ նկարները ունենալով Ասեմը սկսել է իրեն շանտաժի ենթարկել, իսկ եթե Ասեմը այդ նկարները ուրիշ տեղ ցույց տար, ապա իր ընտանիքը մեծ խնդիրներ կունենային: Հայտնել է, որ շանտաժի մեջ գտնվելու պայմաններում ինքը մնացել է Ասեմի հետ: Տեսանյութի տարածման դեպքում իրենց երկրում սպանություններ տեղի կունենային, իր քույրերը կմնային առանց ամուսնության, իրենց ընտանիքը կխայտառակվի: Ասեմ Խալիդ Սուլիաման Ալ-Մատառնեին դատաքննության ժամանակ հայտարարել է, որ Յուսեֆ Ալմաթարնին առնչություն չունի մեղսագրված արարքի հետ, որով զգալիորեն նվազեցնում է վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունները, որոնցով Յուսեֆ Ալմաթարնին ենթադրյալ կարող էր գործի քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել, ինչ վերաբերում է խոչընդոտելուն, ապա այդ կապակցությամբ ենթադրական բնույթի են, իսկ արդեն հարցաքննված տուժողների կամ վկաների վրա ազդեցություն ունենալու դիտավորություն և հնարավորություն չունի, որով ցածր եմ համարում հավանականությունը, որ Յուսեֆ Ալմաթարնիի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել:
Բացի դրանից, Յուսեֆ Ալմատարին նախկինում քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, նախկինում արատավորված չի եղել որևէ հակաօրինական արարք կատարելուն, ժամանել է ՀՀ աշխատելու և ընտանիքի սոցիալական խնդիրները լուծելու և մինչև ձերբակալվելը ուներ աշխատանք, գիտակցում է ենթադրյալ ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքնորը:
Վերլուծելով Առաջին ատյանի կողմից կատարված դատողությունները պարզ է դառնում, որ դրանք կրում են վերացական բնույթ և չեն բխում գործեց ձեռք բերաված փաստական տվյալների ամբողջությունից, պայմանավորված են ենթադրյալ կատարված հանցագործության բնույթից:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու հիմքին, այս առումով դատարանը այն պայմանավորել է մեղսագրվող արարքի ծանրության և ակնկալվող պատժի խստության հետ համակցությամբ:
Նշվածի վերաբերյալ իր անհամաձայնությունն է հայտնում դատարանի նման ձևակերպմանը, քանի որ մեղսագրվող արարքի ծանրությունն արդեն իսկ ենթադրում է խիստ պատիժ և հետևաբար կալանավորումը պայմանավորելով մեղսագրվող արարքի ծանրությամբ՝ դատարանը հակադրվել է Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ որոշումներում արտահայտած դիրքորոշումներին, որոնցում հստակ նշած է, որ անձի հնարավոր վարքագծի գնահատումը պետք է պայմանավորել ոչ միայն մեղսագրվող արարքի ծանրությամբ, այլ այն պետք է գնահատման ենթարկվի կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների համակցության մեջ, մինչդեռ դատարանն այն գնահատել է ակնկալվող պատժի խստության համակցության մեջ՝ փորձելով իր այս ձևակերպումը որպես հիմնավորում տեղավորել Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումների տրամաբանության շրջանակում՝ առանց վերլուծելու և գնահատելու գործի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Յուսուֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնային նույնիսկ չի էլ փորձել անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել կամ չկատարել օրենքով կամ դատարանի որոշմամբ սահմանված իր վրա դրված պարտականությունները:
Այսպիսով, բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ դատական ակտում դատարանը չի կարողացել հիմնավորել Յուսուֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնայինի հիմնավոր կերպով ազատությունից զրկելու իրավաչափ անհրաժեշտությունը։ Դատարանը չի հիմնավորել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման անբավարար լինելը և չհիմնավորված կերպով, անտեսելով նվազագույնի սկզբունքը՝ մեղադրյալ Յուսուֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնայի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը հերթական անգամ երկարաձգել է երեք ամիս ժամկետով։
Վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ հիմք են տալիս գալու եզրահանգման, որ կալանավորում խափանման միջոցը չափազանց խիստ և ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի մասնավորապես վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծը։
Գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջներն ապահովելու տեսանկյունից կարող են գործուն միջոցներ հանդիսանալ վարչական հսկողությունը համակցված բացակայելու արգելքի հետ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ, 389-րդ հոդվածներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0551/01/25 գործով 2026 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը և կայացնել դատական ակտ, Յուսուֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնայի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ:

4․Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումները ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Առաջին ատյանի դատարանի 2026թ․ փետրվարի 27-ի որոշումը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Մ․Մանգասարյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` /…/
4/ անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով./…/>>:
Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի 2077 /2015/ հանձնարարականի 1-ին կետում ամրագրված է, որ կալանավորումը պետք է օգտագործվի բացառության կարգով, որպես վերջին միջոց, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար չեն քրեական վարույթի անվտանգությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
/.../
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ /…/
3/ չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1/ մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2/ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3/ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
/…/
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։
/…/
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1/ վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
<<3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1/ դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2/ փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3/ ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
2. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, իսկ գրավոր ընթացակարգով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակիցներին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան:
3. Եթե վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայումն իրականացվում է առաջին ատյանի դատարանում ընթացող վարույթի պայմաններում, ապա վերանայման արդյունքով վերաքննիչ դատարանի կայացրած եզրափակիչ դատական ակտը հայտարարվում է առաջին ատյանի դատարանի առաջիկա նիստում>>։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ <</…/ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք/եր/ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ /…/>>:
Դատական քննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. <</.../ [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։
/…/ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։/…/>>:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020թ․ մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ՝ <<․․․որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/>> ։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, հիմնավորված կերպով արձանագրել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն գտել է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված դատարանի 2025թ․ նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ <<հիմքերը>> /իրավաչափության պայմանները/՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։
Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկել են հետևյալ հանգամանքները.
- թեև սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, սակայն դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի հետ,
- մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ,
- մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը:
Ամփոփելով նշվածը՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով արձանագրել է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան:
Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափ կերպով արձանագրել է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026թ․ հունիսի 1-ը։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատման, և դրանց հիման վրա հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի բացակայության վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքի պատճառաբանություններին՝ փաստում է, որ բողոքաբերի կողմից բարձրացված հարցին գնահատական տալու իրավասություն ունի Առաջին ատյանի դատարանն՝ իր կողմից կայացվելիք դատավճռով, հակառակ դեպքում կարող է վտանգվել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, քանի որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու առաջադրված մեղադրանքին։
Վերաքննիչ դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործով խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից, մասնավորապես, այն, որ․ <</…/ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն:
Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը լուծելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանին մեղսագրվող արարքի հակաիրավականությունը, նրա անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը, եկել է իրավաչափ հետևության, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի բնույթը՝ դրա կատարման եղանակը, առանձնահատկությունները և ժամանակագրությունը թույլ են տվել պատկերացում կազմել վերջինիս հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման վերաբերյալ ու բացահայտել մեղադրյալի անձնային այն հատկանիշները, որոնք բացասական են բնութագրում վերջինիս ու էապես բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում փախուստի դիմելու, ինչպես նաև գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, և այդ համատեքստում իրավացիորեն գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հիմքերը բացակայում են, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի դիրքորոշումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա:
Ինչ վերաբերում է Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի անձի վերաբերյալ պաշտպանի ներկայացրած փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին, սույն որոշմամբ արված վերլուծության համատեքստում, բավարար չեն այլընտրանքային այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու մտահոգությունները չեզոքացնելու համար:
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ և հիմնավոր եզրահանգման առ այն, որ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված կալանավորման հիմքերի չեզոքացման և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ, հաշվի առնելով, որ դրանք բավարար և պիտանի միջոց չեն հանդիսանում բացառելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը։
Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցը քննարկելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանն արել է իրավաչափ հետևություններ, որոնք ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Ուստի, նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի՝ կալանքի տակ գտնվելու տևողության վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Վճռաբեկ դատարանը նախադեպային որոշումներով բազմիցս արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում այսպիսի մոտեցում ունի նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը՝ նշելով, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ։ Տվյալ դեպքում՝ սույն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում, Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը չի կարող համարվել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոն:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հատուկ վերանայման բողոքում բարձրացված մյուս հարցերին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ անդրադարձել է իր կողմից կայացված որոշման մեջ, որի հետևություններին Վերաքննիչ դատարանը համաձայն է և այդ պատճառով նպատակահարմար չի գտնում նորից մեկ առ մեկ անդրադառնալ դրանց:
Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում նշված՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<…չնայած <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը պարտավորեցնում է դատարաններին պատճառաբանել իրենց դատական ակտերը, սակայն դա չի կարող մեկնաբանվել որպես ցանկացած փաստարկի առնչությամբ պատճառաբանված պատասխան ներկայացնելու պահանջ /տե՛ս Van de Hurk v. the Netherlands գործով Եվրոպական դատարանի` 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61/ և Դատարանի որոշումից պետք է պարզ դառնա, որ գործի համար էական նշանակություն ունեցող հարցերը քննարկվել են>> /տե՛ս Boldea v. Romania գործով Եվրոպական դատարանի` 2007 թվականի փետրվարի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 19997/02, կետ 30/:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամմադ Խալիլ Ալմաթարնանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Յուսեֆ Մոհամադ Խալիֆ Ալմաթարնանի պաշտպան Մ․Մանգասարյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել, իսկ <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026թ․ փետրվարի 27-ի թիվ ԵԴ1/0551/01/25 որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ