Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0534/01/25








ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» փետրվարի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գ․Աբելյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի (ծնված՝ 2002 թվականի փետրվարի 24-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է քաղաք Երևան, Ջրվեժ Բանավան 1 հանրակացարան, 418 բնակարան, բնակվում է՝ քաղաք Երևան, Սվաճյան փողոց, 62 շենք, բնակարան 56 հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 8-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի տեսուչ Ն․Բարսեղյանը զեկուցագիր է ներկայացրել, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 1-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի ավագ պարեկ` Վահե Հարությունյանը, Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի (ծնված` 2002 թվականի փետրվարի 24-ին, ք. Երևան, Ջրվեժ, Բանավան 12. 418 բն, ՀԾՀ՝ 7422020288) նկատմամբ 2024 թվականի ապրիլի 23-ին` ժամը 06:08-ին, կազմել է թիվ 8180405945 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2024 թվականի ապրիլի 23-ի՝ ժամը 05:40-ին, Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում, «ՆԻՍՍԱՆ» մակնիշի 37 TU 110 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցներ վարելու վարորդական իրավունքի վկայական և ոչ սթափ վիճակում:
(…)
Ներկայացնում եմ թիվ՝ 8180405945 արձանագրությունը, կից նյութերը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից կատարված քաղվածքի պատճենը, որը փաստում է, Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու վարորդական իրավունքի վկայական չի ստացել (…)»:
Դեպքի առթիվ՝ 2024 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՊ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60522124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ․Հարությունյանի կողմից որոշում է կայացրել Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ «(...) [Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի ապրիլի 23-ին՝ ժամը 05:40-ին, վարել է ավտոմեքենա:
Այսպես.
Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 02041)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.140 մգ/լ (առնվազն՝ 0.126 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101017 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի ապրիլի 23-ին՝ ժամը 05:40-ին, Երևան քաղաքի Տերյան փողոցում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 TU 110 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Վահե Հարությունյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 06:08-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405945 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ (...)»։
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին հսկող դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60522124 քրեական վարույթով Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 14-ին հսկող դատախազ Ռ․Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60522124 քրեական վարույթով Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյաննի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված թիվ 60522124 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով քրեական գործը մակագրվել և նույն թվականի փետրվարի 13-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանին։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0534/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Թիվ ԵԴ1/0534/01/25 քրեական գործի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ պատրաստակամություն է հայտնել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ, մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Ս.Մանուկյանի կողմից:
2025 թվականի փետրվարի 14-ին կայացված որոշմամբ արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի (singular) հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկությունների բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգի պահպանված լինելը, Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/0534/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, ապացուցված է համարում մեղադրյալ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)»:
Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, մինչդեռ վերջինս հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած եկամուտը, պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ (5x75․000):
Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո հաշվի առնելով մեղադրյալ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի գույքային դրությունը` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանը գտնում է նաև, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, բացի այդ այդպիսիք սույն վարույթով առկա չեն։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

ՎՃՌԵՑ

1. Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
3. Լիլիթ Ռուդիկի Միրզոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արտավարու¬թային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ