ԵԴ1/0528/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

Քարտուղարությամբ Ն.ՄՈՎՍԵՍՅԱՆԻ,
Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Տուժող ---------------------------
Մեղադրյալ ---------------------------

2025 թվականի սեպտեմբերի 05-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
-------------------------- ծնված ---------------- Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, ըստ իր հայտարարության՝ խնամքին՝ երեք անչափահաս երեխա, դատվածություն չունեցող, զբաղվում է ոսկերչությամբ և քանդակագործությամբ, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ---------------------------, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
08.09.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին։
08.09.2023թ. --------------------------- թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթով ճանաչվել է տուժող:
08.09.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին։
08.09.2023թ. թիվ 08-0008-23 քրեական վարույթը միացվել է թիվ թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթին:
19.12.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 17-0562-23 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
20.12.2023թ. թիվ 17-0562-23 քրեական վարույթը միացվել է թիվ թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթին:
18.11.2024թ. թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությունում կատարվել է շտկում՝ քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով կազմելու վերաբերյալ:
19.11.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթով --------------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը նույն օրը ներկայացվել է վերջինիս:
Նախաքննական մարմնի 19.11.2024թ. որոշմամբ թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթով մեղադրյալ --------------------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
10.02.2025թ. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Գրիգորյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 08-0005-23 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 11․02․2025թ․, և դրան շնորհվել է ԵԴ1/0528/01/25 հերթական համարը: Քրեական գործը մակագրվել և 12.02.2025թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն․ Բաղդասարյանիս։
«Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 14․02.2025թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:
28.02.2025թ. դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, դատարանի որոշմամբ --------------------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
01.08.2025թ. դատարանը մեղադրյալ --------------------------- նկատմամբ կայացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքով՝ 1-ին դրվագով՝ մեղադրական, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքով՝ 2-րդ և 3-րդ դրվագներով՝ արդարացման վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
--------------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով երեք դրվագով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա --------------------------- Երևան քաղաքի --------------------------- տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատական նիստի դահլիճում --------------------------- հասցեին հնչեցրել է սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիք' նրա մոտ ստեղծելով անհանգստություն, վախի զգացում և այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ:
Այսպես.
----------------------------------------------------- ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի --------------------------- տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահլիճում' իր կողմից --------------------------- նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու վերաբերյալ քննվող թիվ ԵԴ/0193/01/22 քրեական գործով կայացած դատալսումների ժամանակ, որպես ամբաստանյալ դիրքոքոշում հայտնելիս, --------------------------- հասցեին հնչեցրել է սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիք, այն է' «ինչի պիտի մնամ կալանքի մեջ, ես իմ մոր հորս մեռած գերեզմանով եմ երդվում, ես վրեժխնդիր եմ լինելու, հենց հիմա թող դատարանը լսի. եթե ես կալանքից դուրս չգամ, ինձի ապօրինի պիտի պահեն, ես հորս ու մորս գերեզման եմ երդվում վրեժխնդիր եմ լինելու, ես ասում եմ տանելու ա շատ մեծ ահավոր մեծ բախման, դրա համար, ես ասում եմ' ես իմ մորս, հորս գերեզման վրեժխնդիր եմ լինելու, պարո'ն դատավրր»՝ այդ կերպ --------------------------- մոտ ստեղծելով անհանգստություն, վախի զգացում և այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ:
Բացի այդ, --------------------------- ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղսքի --------------------------- հասցեում տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահլիճում' իր կողմից --------------------------- նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու վսրաբերյալ քննվող թիվ ԵԴ/0193/01/22 քրեական գործով դատալսումները սկսելուց առաջ, --------------------------- հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ' զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով' այդ կերպ --------------------------- մոտ ստեղծելով անհանգստության, վախի զգացում, այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ, ինչի համար դատարանի կողմից --------------------------- նկատմամբ կիրառվել է 50.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով սանկցիա:
Բացի այդ, ---------------------------, Երևան քաղաքի --------------------------- հասցեում տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահրճում' իր կողմից --------------------------- նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու վերաբերյալ քննվող թիվ ԵԴ/0193/01/22 քրեական գործով կայացված դատավճռով, դատապարտվելով 6 տարի 5 ամիս ժամկետով ազատազրկման, նիստի ավարտից հետո --------------------------- հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ' զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով, այն է' «կսպանի»' այդ կերպ --------------------------- մոտ ստեղծելով անհանգստություն, վախի զգացում, այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ:։

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ --------------------------- ինչպես նախաքննության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով երեք դրվագով ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ այդ բոլոր գրառումները զրպարտանքներ են, նման բան չկա, ինքը հոգեկան հիվանդ չի, հոգեբուժարանում չի պառկել, այդպիսի խնդիրներ չունի: Տուժողը հանդիսանում է իր հորեղբայրը: Տուժողին ոչ սպառնացել է, ոչ էլ սպանելու վերաբերյալ հայտարարություններ է արել: Ճիշտ է, եղել են վիրավորանքներ, բայց դատավորը դրա համար իրեն տուգանել է: Ինքը կարող է նստած լիներ դատական նիստերի դահլիճում, տուժողը պտտվեր և հայհոյեր իրեն: Նա հունից հանել է իրեն, անընդհատ հրահրել է: Վերջերս նոր գործընթաց է սկսվել նրա նկատմամբ, որովհետև փորձել է իր երեխային և աշխատողին մեքենայի տակ գցել, որ ինքը փորձի տնային կալանքի տակ ինչ-որ բան անել: Դատարանում իր կողմից ոչ մի սպառնալիք չի հնչեցվել տուժողի նկատմամբ, վիրավորանքներ հնչել են փոխադարձ, բայց սպառնալիքներ չեն եղել: Տուժողը սկսել է իրեն վիրավորել, հայհոյանքներ հնչեցնել, ինքն էլ նրա հասցեին պատասխան հայհոյանքներ է հնչեցրել: Նա է իրեն անընդհատ սպառնում, ասում, որ պապական թշնամություն կա: Իր կողմից հայհոյանքներ հնչեցնելու ժամանակ բոլոր վկաներն էլ եղել են, բայց նրա հայհոյանքներից հետո: Երբ ասել է վրեժխնդիր է լինելու, նկատի է ունեցել, որ ինքն իրենից պետք է վրեժխնդիր լինի: Տուժողը գրում է, որ ինքը սպառնում է, բայց արդեն մեկ տարի է ինքն իր տան մեջ է, ոչ մի բան չի արել: Ընդունում է, որ ասել է հորս, մորս գերեզման վրեժխնդիր եմ լինելու, նկատի է ունեցել, որ ինքն իրենից պետք է վրեժխնդիր լինի, հացադուլ է արել, ուզել է երակները կտրել: Չէր կարողանում իր անմեղությունն ապացուցել: Հասկանում է վրեժ բառի իմաստը, ցանկացել է ինքնավնասումով վրեժ լուծել ինքն իրենից: Իրեն մեղավոր չի ճանաչում, որովհետև այդպիսի բան չի արել:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում տուժող --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր և մեղադրյալի ընտանիքների մեջ խորը թշնամանք կա, մեղադրանքը դեռևս տասնամյակների պատմություն ունի: Հաճախակի ծեծուջարդ է եղել միմյանց միջև, դրանից կարող է առանձնացել այն դեպքը, երբ 2013թ. մեղադրյալը խոհանոցից դանակը վերցրել է, եկել իրեն դանակահարել, երկու տղաներին էլ հարվածել դանակի երկուական հարվածներով: Իրենց պատճառել է ծանր և միջին ծանրության հարվածներ: Մեղադրյալը հարազատ եղբոր որդին է: Դեռևս 2003թ. քրեական գործ է հարուցվել, սակայն մեծահոգի գտնվելով՝ ինքը բողոք, պահանջ չի ունեցել, դատարանին խնդրել է մեղմ պատիժ տալ և չկալանավորել: Իրենց ընտանիքների միջև միշտ անհաշտ վիճակ է եղել, խորը թշնամանք է եղել: 2021թ. մայիսի 24-ին իր տան դիմաց՝ տղայի մեքենային հենված, դրանից մոտ 50 օր առաջ վեճ է եղել ծառ տնկելու համար, հրազենով իրեն հարված պատճառելուց առաջ: Էլի են եղել վեճեր, եղել են դեպքեր, որ հաշտվել են, մի ամիս հաշտ են եղել, երկու տարի՝ անհաշտ: Դատական նիստից առաջ էլ մեղադրյալն իրեն ու իր տղաներին սպանության սպառնալիքներ է տվել, տղաներին ասել է, որ սպանելու է նրանց կանանց ծոցում: Դատական նիստի ժամանակ ինքը հանգիստ նստած է եղել, մեղադրյալն իրեն սպառնալիքներ և հայհոյանքներ է հնչեցրել, դատարանը բացարձակ ոչ մի միջոց չի ձեռնարկել՝ լինելով շախագրգիռ կողմ: Դատարանին մեղադրյալը շանտաժ էր անում, որ եթե իրեն 20 միլիոն ՀՀ դրամ գրավի դիմաց բաց չթողնեն, հաշվեհարդար է տեսնելու իրենից և իր տղաներից, երդվել է մոր գերեզմանով: Միջնորդություն է ներկայացրել դատարանին, որ դիմի գլխավոր դատախազություն՝ գործ հարուցելու համար, սակայն անտեսվել է իր ասածը, և միջնորդությունը մերժվել է: Մեղադրյալն էլի իր նկատմամբ սեռական բնույթի հայհոյանքներ և սպառնալիքներ է հնչեցրել, ինքն էլ դիմել է ԱԱԾ տնօրենին, որ նոր քրեական վարույթ նախաձեռնվի՝ նշելով, որ իր մեջ խորը մտահոգություն կա, որ մեղադրյալը 2021թ. մայիսի 24-ին չի հասել ուզած նպատակին, ինքը չի մահացել, այդ սպառնալիքներն իրատեսական են: Դիմել է Կենտրոնի և Ավանի դատախազություն: Դրանից հետո 2023թ. դեկտեմբերի 06-ին էլի սպառնալիքներ են հնչել դատավճիռը կայացնելուց հետո, դատավորը, երբ հեռացել է դատական նիստերի դահլիճից, մեղադրյալն էլի սպանության սպառնալիքներ, հայհոյանքներ է հնչեցրել իր և իր պաշտպան Լիպարիտ Սիմոնյանի նկատմամբ, ոստիկանները մեղադրյալին դուրս են հանել դահլիճից, ինքը ոչ մի բան չի ասել: Այդ ժամանակ դահլիճում շատ ոստիկաններ են եղել, նաև դատական նիստերի քարտուղարը: Իր նկատմամբ անգամ պաշտպանության միջոցներ են կիրառվել: Մինչ օրս սպառնալիքներ է հնչեցնում իրենց հասցեին: Իրենց եկել հասել ա, որ մեղադրյալն ասել է, որ պետք է սպանի իրենց: Երբ ինքը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել պաշտպանության միջոց, այդ ժամանակ մեղադրյալը տնային կալանքի տակ է եղել, բայց նա ազատ է եղել, ազատ ելումուտ է արել: Մեղադրյալն ինքն է հայտարարել, որ գաղութում զանգերով հարցեր է լուծում:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես դատական կարգադրիչ ------------նստավայրում: Նիստն ավարտվել է, նկատվել է, որ վիճաբանություն է տեղի ունենում, իրենք կանխել են և դուրս են հրավիրել կողմերին: Հստակ չի հիշում, բայց հավանաբար դատավորը վճիռ էր կարդացել, տուժողի դուրը չէր եկել, այդպես է հիշում: Սպանության սպառնալիքներ չի լսել: Տուժողը փորձել է վեճ ստեղծել, բայց իրենք դուրս են հանել տուժողին: Ներկա է եղել միայն այդ մի դեպքին, նրանց մասնակցությամբ այլ վեճի ականատես չի եղել: Պնդեց և հաստատեց նախաքննական ցուցմունքը:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է --------- նստավայրում որպես ավագ դատական կարգադրիչ: Մեղադրյալին և տուժողին ճանաչում է դատական նիստերից: Դատավոր ----------------- վարույթում քննվում էր --------------------------- գործը: Դեպքի օրը չի հիշում, եթե չի սխալվում, այդ օրը հրապարակվում էր դատավճիռը, լսել են, որ տուժողն ու մեղադրյալը փոխադարձ հայհոյանքներ են հնչեցրել միմյանց հասցեին: Իրենք գնացել են և դուրս են հրավիրել դահլիճից, այդքանով ավարտվել է ամեն ինչ: Բառացի չի կարող ցիտել հնչեցված արտահայտությունները, չի հիշում: Չի հիշում այդպիսի արտահայտություն, որ մահվան սպառնալիք հնչեցրած լինի մեղադրյալը տուժողի հասցեին:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է դատավարության մասնակիցներին, քանի որ հանդիսացել է նիստերի քարտուղար: Դատավոր ----------- վարույթում քննվել է գործն ըստ մեղադրանքի ---------------------------: Տուժող --------------------------- հանդիսանում էր մեղադրյալի հորեղբայրը: Քննիչի մոտ ևս հայտնել է, որ սպանության սպառնալիքներ չեն հնչել: Դատական նիստերն անցել են լարված, երկուսն էլ լարված են եղել իրար նկատմամբ: --------------------------- երբեմն պատասխանել է իր վերաբերյալ հնչեցվածներին: Երբեք չի լսել, որ սպանության սպառնալիքներ հնչեցնի տուժողի հասցեին: Պնդեց և հաստատեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը:
/դատական նիստի արձանագրություն/


Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա --------------------------- ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է մեղադրյալին և տուժողին՝ նախկին աշխատավայրից: 2022թ. սեպտեմբերից 2024թ. սեպտեմբերն աշխատել է Երևան քաղաքի քրեական դատարանում՝ որպես դատավոր --------------------------- գործավար: Եղել է օր, որ ինքը փոխարինել է նիստերի քարտուղարին և մասնակցել է նիստերին: Դեպքը տեղի է ունեցել դատաքննության ընթացքում, հրապարակման պահին եղել է վեճ, դատավճռի եզրափակիչ մասի հրապարակումից հետո կողմերն ունեցել են անհամաձայնություն: Այդ պահին ավելի պոռթկուն եղել է -------------------, միանգամից սկսել է հայհոյախառն արտահայտություններ հնչեցնել ներկաներին, որին պատասխանել է մեղադրյալը: Գործն ինքնին այնպիսին է եղել, որ ամեն դատական նիստի տուժողը փորձել է սադրել մեղադրյալին, մեղադրյալն էլ միշտ պատասխանել է տուժողին, և յուրաքանչյուր նիստի կռիվ է եղել: Իրենք նախապես իմացել են, որ հաստատ մի բան լինելու է, դրա համար այդ նիստերին աշխատել են, որ տղա լինի քարտուղարը, որ այդ հայհոյախառն արտահայտությունները չլսի աղջիկը: Լսել է տարբեր բնույթի և աստիճանի հայհոյանքներ մեղադրյալից, բայց սպանել բառը չի լսել:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.

Տուժող --------------------------- կողմից ներկայացված 2022 թվականի հուլիսի 18-ի և 2023 թվականի հունվարի 10-ին և 11-ին տեղի ունեցած դատական նիստերի' էլեկտրոնային կրիչ հանդիսացող լազերային սկավառւսկի վրա առկա ձայնագրությունների զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի'
«Case #ԵԴ$2Է0193$2F01$2F22 from 18-07-2022» անվանմամբ ձայնագրության 18:27:19-րդ րոպեին, դատական նիստի ընթացքում լսվում է ձայն, որը նշված է «Դիրքորոշում, ամբաստանյալ ---------------------------» անվամբ հետևյալ բովանդակությամբ «ոչ մեկի հանդեպ ոչ թշնամանք ունեմ, ոչ ունեցել եմ, ոչ էլ տրամադրված են ինչ որ մեկի հանդեպ ունենալու: Ես ասում եմ, ինձի կալանքից ապօրինաբար պահում են, հիմա կալանքից թողեք, իսկ եթե հետագայում ես ինձի պիտի մնամ կալանքի մեջ ես իմ մորս, հորս մեռած գերեզմանով եմ երդվում, ես վրեժխնդիր եմ լինելու, հենց հիմա թող դատարանը լսի, եթե ես կալանքից դուրս չգամ ինձի ապօրինի պիտի պահեն ես մորս ու հորս գերեզման եմ երդվում վրեժխնդիր եմ լինելու և դատական նիստերին չեմ ուզում ներկայանամ, կարամ գրավով ներկայացնեմ»: Զննության մասնակից --------------------------- հայտնել է, որ նշված ձայնը պատկանում է իր եղբոր որդուն' ---------------------------, իսկ նշված ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հուլիսի 18-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ------- նստավայրի դատակւսն նիստերի թիվ - դահլիճում: Ձայնագրության 18:30:23-րդ րոպեին դատական նիստի ընթացքում լսվում է ձայն, որը նշված է «Հայտարարություն ամբաստանյալ ---------------------------» անվամբ հետևյալ բովսւնդւսկությամբ' «իմ կողմից ավելորդ բան չի լինելու, բայց ինձի կալանքի տակ պահելուց ես ասում եմ ավելի ծանր հետևանքներա տանելու, ես պարոն դատավոր նախ ունեմ նման ձևի ինձի հասցնելու էտ կարգավիճակին էտ իրավիճակին էտ իրա շնորհիվա, ես որ հասել եմ էս կարգավիճակին, թե խոսքի ինքը ես էլի ասում եմ, ուզումա տիրանա իմ տանը, ուզումա իմ տունը քսնդի, իմ ընտանիքին բւսժանի, իմ երեխեքը գնան, իրա վարքագիծը դայա, դե ասենք մենակ ես եմ ընդե, որպեսզի ասենք ես էլ գնամ, ինքը տիրանա բոլոր դրանց ու էտի տանելուա են հանգամանքին, ես ասում եմ տանելուա շատ մեծ ահավոր մեծ բախման, դրա համար, ես ասում եմ ես իմ մորս հորս գերեզման վրեժխնդիր եմ լինելու պարոն դատավոր, որտև արդեն հասցրել են էտ մակարդակի աստիճանին, տարի երկու ամիսա ինձ պահում են անիմաստ ու ողջամիտ պահելու ձևերում, ու մարդու խոսակցականի մարդու պահելաձևի խաթր ես գտնվում եմ կալանքի տակ ու մարդը նման արարքներա անում, որպեսզի հանցանքը իրականացնի»: Զննության մասնակից --------------------------- հայտարարել է, որ նշված ձայնը պատկանում է իր եղբոր որդուն' ---------------------------, իսկ նշված ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հուլիսի 18-ին, Երևան քաղաքի առաջին աւոյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրի դատւսկան նիստերի թիվ 4 դահլիճում:
«Case #ԵԴ$2Է0193$2F01$2F22 from 10-01-2023» անվանմամբ ձայնագրության 16:52:15-րդ րոպեին, դատական նիստի ընթւսցքում լսվում է ձայն, որը նշված է «Հայտարարություն, տուժողի ներկայացուցիչ Լիպարիտ Սիմոնյան» անվամբ հետևյալ բովանդակությամբ' «Հարգելի դատարան, ընդամենը հետևյալնա, դատական նիստի ավարտից հետո, երբ որ դեռևս մենք գտնվում էինք դահլիճում, ամբաստանյալը սեռական բնույթի հայհոյանքներ տվեց վստահորդիս' --------------------------- հասցեին, նրա մայր և լավ հայհոյելով, երբ փորձեցին կարգադրիչները և ուղեկցողները նրան կանխել, նա շարունակեց հայհոյանքներ տալ և նրան մի կերպ դուրս հանեցին», լսվում է դատավորի հարցը' «իսկ հարգելի ներկայացուցիչ ինչի հիման վրա դա եղավ», պաւտասխան' «ոչ մի բանի, Լավ--------------------------- րենտը որևէ բան չի ասել հարգելի դատարան, --------------------------- դուրս էր գալիս դահլիճից, ես էի --------------------------- ասում էի, ուղղակի դուրս արի դահլիճից հիմա գալիսա և էդ պահին լսվեց հայհոյանքներ սեռական բնույթի»: Լսվում է դատավորի հարցը' «հարգելի մեդադրող այտպես ա եղել»: Լսվում է մեղադրողի պատասխանը' «այո»: Զննության մասնակից --------------------------- հայտարարել է, որ առաջին ձայնը պաւրկանում է իր փաստաբան Լիպարիտ Սիմոնյանին, իսկ երկրորդ և երրորդ ձայները պատկանում են համապատասխանաբար' դատավորին և մեղադրողին, իսկ նշված ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 2023 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի --------------------------- նստավայրի դատական նիստերի թիվ - ոահլիճում: Ձայնագրության 16:56:52-րդ րրպեին, դատական նիստի ընթացքում լսվում է ձայն, որը նշված է «Պատասխաններ, ամբաստանյալ ---------------------------» անվամբ հետևյալ բովանդակությամբ՝ «իմ համար խոսալով գնացել եմ, իրա հետ ովա եղել, ես ջղայնացած իմ մեջ խոսալով գնացել եմ, իրան ես ոչ հայհոյել եմ, ոչ էլ, ինքը խիա տենց իրա վրա վեկալում, որ ես պետքա իրան հայհոյեմ պարոն դատավոր, ինքը վատությունա արել ինձի, մտածումա, որ պիտի իրան հայհոյենք, ինքը վատությունա անում»: Զննության մասնակից --------------------------- հայտարարել է, որ նշված ձայնը պատկանում է իր եղբոր որդուն' -------------------------, իսկ նշված ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 2023 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ---------- նստավայրի դատական նիստերի թիվ - դահլիճում: Ձայնագրության 16:58:01-րդ րոպեին, դատական նիստի ընթացքում լսվում է ձայն, հետևյալ բովանդակությամբ «Դատարանը, լսելով կողմերի կարծիքները, որոշեց ամբաստանյալ -------------------------նկատմամբ կիրառել տուգանք դատավարական սանկցիա' 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Զննության մասնակից ------------------------- հայտարարել է որ նշված ձայնը պատկանում է դատավորին, ով -------------------------՝ իր նկատմամբ կիրառել է դատական սանկցիա' տուգանքի տեսքով, այն բանի համար, որ ------------------------- դատական նիստի դահլիճում իր հասցեին հնչեցրել է հայհոյանքներ և սպառնալիքներ, իսկ նշված ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 2023 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի --------- նստավայրի դատական նիստերի թիվ - դահլիճում:
/1-ին հատոր, վ.թ. 163-157, դատական նիստի արձանագրություն/

Առարկաներ կամ փաստաթղթեր վերցնելու մասին կազմված աոձանագրությունը, համաձայն որի' տուժող ------------------------- ցուցմունքին կից ներկայացրել է 2022 թվականն հուլիսի 18-ի և 2023 թվականի հունվարի 10-ին և 11-ին տեղի ունեցած դատական նիստերի՝ էլեկտրոնային կրիչ հանդիսացող լազերային սկավառակի վրա առկա ձայնագրությունները:
/1-ին հատոր, վ.թ. 67, 150, դատական նիստի արձանագրություն/

Ապացույց ճանաչված հետևյալ արտավարութային փաստաթղթով՝ տուժող ------------------------- կողմից ներկայացված՝ 2022 թվականի հուլիսի 18-ի և 2023 թվականի հունվարի 10-ին և 11-ին տեղի ունեցած դատական նիստերի՝ էլեկտրոնային կրիչ հանդիսացող լազերային սկավառակի վրա առկա ձայնագրությունները:
/1-ին հատոր, վ.թ. 167, 275-279, դատական նիստի արձանագրություն/

27.06.2023թ. ------------------------- կողմից ներկայացրած հանցագործության մւսսին հաղորդումը, համաձայն որի՝ ------------------------- 2022 թվականի հուլիսի 8-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահլիճում դատալսումների ժամանակ, որպես ամբաստանյալ դիրքորոշում հայտնելիս, իր հասցեին հնչեցրել է սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիք, այն է' «ինչի պիտի մնամ կալանքի մեջ, ես իմ մորս, հորս մեռած գերեզմանով եմ երդվում, ես վրէժխնդիր եմ լինելու, հենց հիմա թող դատարանը լսի եթե ես կալանքից դուրս չգւսմ, ինձի ապօրինի պիտի պահեն, ես մորս ու հորս գերեզման եմ երդվում վրեժխնդիր եմ լինելու, ես ասում եմ տանելուա շատ մեծ ահավոր մեծ բախման, դրա համար, ես ասում եմ ես իմ մորս, հորս գերեզման վրեժխնդիր եմ լինելու, պարոն դատավոր:
/1-ին հատոր, վ.թ. 2-5, դատական նիստի արձանագրություն/

01.08.2023թ. ------------------------- կողմից ներկայացրած հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ ------------------------- 2023 թվականի հունվարի 10-ին, Երևան քաղաքի ------------------------- հասցեում տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահլիճում դատալսումները սկսելուց առաջ, իր հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ՝ զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով:
/1-ին հատոր, վ.թ. 67-68, դատական նիստի արձանագրություն/

06.12.2023թ. ------------------------- կողմից ներկայացրած հանցագործության մասին հւսղորդումը, համաձայն որի' ------------------------- 2023 թվականի դեկտեմբերի 6-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի ------------------------- հասցեում տեղակայված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ - դահլիճում դատալսումների ավարտից հետո իր հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ' զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով, այն է' «կսպանի՝ այդ կերպ ------------------------- մոտ ստեղծելով անհանգստություն, վախի զգացում, այդ սպառնալիքն իրականացնելու իրական վտանգ:
/1-ին հատոր, վ.թ. 123, դատական նիստի արձանագրություն/

14.11.2024թ. ------------------------- կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին հասցեագրված դիմումը, համաձայն որի' ------------------------- նկատմամբ թիվ ԵԴ/3193/01/22 վարույթով (նախաքննական համարը' 13139621) որպես խափանման մհջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը համակցված 5 միլիոն գրավի հետ, իսկ ------------------------- փաստացի գտնվում է ազատության մեջ և իրական վտանգ կա, որ վերջինս կարող է իրականացնել իր կիսատ թողած հանցագործությունը, այն է' վտանգ սպառնալ իր կյանքին և առողջությսնը և խնդրել է, որ իր նկատմամբ կիրառվի հատուկ պւսշւոպւսնության միջոց:
/1-ին հատոր, վ.թ. 152, դատական նիստի արձանագրություն/

Հանրային մեղադրողը միջնորդեց դատարանին սահմանափակել իր կողմից ներկայացված ապացույցների հետագա հետազոտումը, որի շարքին էր դասվում վկա Անահիտ Առաքելյանի կողմից հիմնական դատալսումների ժամանակ ցուցմունք տալը, որպիսի միջնորդությունը դատարանի կողմից բավարարվեց։
/դատական նիստի արձանագրություն/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.

Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
2)առկա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք (բացառությամբ անմեղսունակության).
3) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ oրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ այլ դատական ակտ.
4) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մաuին դատախազի չվերացված որոշում, բացառությամբ սույն մասի 9-րդ կետով նախատեսված դեպքի.
5) անձն անձեռնմխելիության ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության.
6) իրավասու մարմինը պատշաճ իրավական ընթացակարգի արդյունքում ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին չի զրկել անձեռնմխելիությունից.
7) լրացել է սույն օրենսգրքով սահմանված քրեական հետապնդման առավելագույն ժամկետը, և դատախազն այդ ժամկետի ընթացքում վարույթի նյութերը չի հանձնել դատարան.
8) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա.
9) վարույթով քրեական հետապնդումն իրականացվել է հանրային կարգով, մինչդեռ uույն oրենuգրքի պահանջներին համապատասխան` քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվեր միայն մասնավոր կարգով.
10) անձը մահացել է.
11) անձն արարքի կատարման պահին չի հաuել քրեական պատաuխանատվության ենթարկելու` oրենքով նախատեuված տարիքին.
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
13) անձը համաներմամբ ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.
14) անձին մեղսագրվող արարքն ապաքրեականացվել է։
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքները ռեաբիլիտացնող են։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա:
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Անդրադառնալով հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների չափանիշների և բավարարության հարցին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(…) Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
(…) Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
(…) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ
հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
(…)
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե´ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.1-31.3-րդ և 33-րդ կետերը)։
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով ------------------------- երեք դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացվածված մեղադրանքներին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Գնահատելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները՝ թույլատրելիության տեսանկյունից, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել տվյալ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանը փաստում է, որ նշված ապացույցները համապատասխանում են վերաբերելիության չափանիշին, այն է՝ իրենց բովանդակությամբ կարող են ծառայել սույն գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելուն:
Գնահատելով ------------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 1-ին դրվագով /18.07.2022թ. դրվագ/ ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցում պարունակվող փաստական տվյալները, դատարանը հանգում է հետևության, որ տվյալ մասով մեղադրանքը հաստատվում է տուժող ------------------------- ցուցմունքով, 18.07.2022թ. դատական նիստի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակով, այն զննության ենթարկելու արձանագրությամբ, -------------------------՝ 27.06.2023թ. հաղորդմամբ, 14.11.2024թ. դիմումով: Նշված ձայնագրության բովանդակության վերլուծությունից երևում է, որ մեղադրյալի կողմից վրեժխնդիր լինելու վերաբերյալ հայտարարությունից հետո վերջինս ի թիվս այլնի՝ հայտնում է, որ իրա /նկատի ունենալով տուժողին/ շնորհիվ է, որ հասել է այս կարգավիճակին, նա ցանկանում է իր տունը քանդել, տիրանա դրան, ու դա տանելու է շատ մեծ բախման: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի պատճառաբանությանն այն մասին, որ վրեժխնդիր լինել ասելով նկատի է ունեցել, որ ինքն իրենից պետք է վրեժխնդիր լինի, դատարանը գտնում է, որ այն պարզապես զուրկ է տրամաբանությունից /հատկապես այն պայմաններում, երբ մեղադրյալը հայտնեց, որ հասկանում է բառի իմաստը/: Հարկ է նկատել նաև, որ նույն հարցի վերաբերյալ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալը տվել է այլ պատասխան, մասնավորապես նշել է, որ վրեժխնդիր ասելով նկատի է ունեցել, որ դատարանում քննվող քրեական գոծով կբացահայտվեն Լ.Առուշանյանի ստերը, և նա օրենքի սահմաններում իր պատիժը կստանա: Վերոգրյալը բավարար հիմքեր է տալիս կասկածի տակ դնելու նրա հայտնած տեղեկությունների արժանահավատությունը:
Այսպիսով դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են ------------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 1-ին դրվագով /18.07.2022թ. դրվագ/ ներկայացված մեղադրանքն ապացուցված համարելու համար:
Գնահատելով ------------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-րդ մասով՝ երկրորդ դրվագով /10.01.2023թ. դրվագ/ ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ տուժող -------------------------, վկա ------------------------- ցուցմունքները, 10.01.2023թ. դատական նիստի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը, այն զննության ենթարկելու արձանագրությունը, -------------------------՝ 01.08.2023թ. հաղորդումը՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցից բխող փաստական տվյալները միմյանց հետ, դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից 10.01.2023թ. դատական նիստից առաջ սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով զուգորդված հայհոյախառն արտահայտություններ հնչեցնելու մասին տեղեկություններ պարունակվում են տուժող ------------------------- ցուցմունքում, վերջինիս կողմից ներկայացված հաղորդման մեջ: Ինչ վերաբերում է վկա -------------------------ցուցմունքին, ապա վերջինս թե նախաքննության ընթացքում, թե դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով հայտնել է, որ մարդու կյանքի և առողջության դեմ, կյանքի դեմ ուղղված սպառնալիք որևէ մեկի կողմից ինքն անձամբ չի լսել, իսկ կոնկրետ 10.01.2023թ. դատական նիստից առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին որևէ տեղեկություն չի հայտնել: Անդրադառնալով 10.01.2023թ. դատական նիստի ձայնագրության բովանդակությանը՝ դատարանը փաստում է, որ դրանում քննարկվում են նախորդ դատական նիստից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունները, իսկ սույն դեպքում ------------------------- մեղադրանք է առաջադրվել 10.01.2023թ. դատական նիստից առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների համար: Այլ կերպ՝ դատական նիստի ձայնագրության մեջ պարունակվող տվյալները որևէ առնչություն չունեն 2023թ. հունվարի 10-ի դատական նիստից առաջ տեղի ունեցած իրադարձությունների հետ:
Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ որ մեղադրյալի կողմից 10.01.2023թ. դատական նիստից առաջ սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով զուգորդված հայհոյախառն արտահայտություններ հնչեցնելու մասին տեղեկությունների միակ աղբյուրը տուժող ------------------------- է:
Գնահատելով ------------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-րդ մասով՝ երրորդ դրվագով /06.12.2023թ. դրվագ/ ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ տուժող -------------------------, վկաներ Բ------------------------- ցուցմունքները, -------------------------՝ 06.12.2023թ. հաղորդումը՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցից բխող փաստական տվյալները միմյանց հետ, դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից 06.12.2023թ. դատական նիստի ավարտից հետո ------------------------- հասցեին սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով զուգորդված հայհոյախառն արտահայտություններ, մասնավորապես՝ կսպանի արտահայտությունը հնչեցնելու մասին տեղեկություններ պարունակվում են տուժող Լ.Առուշանյանի ցուցմունքում, վերջինիս կողմից ներկայացված հաղորդման մեջ: Ինչ վերաբերվում է վկաներ ------------------------- ցուցմունքներին, ապա վերջիններիս թե նախաքննության ընթացքում, թե դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներում առկա չեն տվյալներ սպառնալիքներ հնչեցնելու մասին, վկաները հայտնել են, որ լսել են փոխադարձ հայհոյանքներ, սակայն չեն հիշում, որ սպառնալիքներ հնչած լինեն:
Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ 06.12.2023թ. դատական նիստի ավարտից հետո ------------------------- հասցեին սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով զուգորդված հայհոյախառն արտահայտություններ, մասնավորապես՝ կսպանի արտահայտությունը հնչեցնելու մասին տեղեկությունների միակ աղբյուրը տուժող ------------------------- է:
Դատարանն արձանագրում է, որ չնայած տուժողի ցուցմունքն իր բնույթով ոչ միայն ապացույցի ինքնուրույն տեսակ է, այլև նրա իրավունքների և շահերի պաշտպանության միջոց, որով վերջինս, որպես դատավարական սուբյեկտ, իրացնում է իր իրավունքներն ու օրինական շահերը, և տուժողի՝ դատավարության շահագրգիռ կողմ լինելն ինքնին չի նվազեցնում նրա ցուցմունքի ապացուցողական արժեքը(ապացուցողական ուժ, հավաստիություն), սակայն տուժողի ցուցմունքը չի կարող ինքնաբերաբար արժանահավատ գնահատվել, այլ այն արժանահավատության տեսանկյունից նույնպես ենթակա է գնահատման գործում առկա այլ ապացույցների հետ համակցությամբ: Այլ կերպ՝ տուժողի ցուցմունքը ենթակա է գնահատման արժանահավատության տեսանկյունից և որպես ածանցյալ ապացույց, գործում առկա այլ ապացույցների հետ համակցությամբ կարող է օգտագործվել ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքները հաստատված համարելու համար: Դատարանը գտնում է, որ տուժողի ցուցմունքը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում գնահատման ենթարկվի գործում առկա բոլոր ապացույցների հետ համակցությամբ:
Տուժող ------------------------- կողմից տրված ցուցմունքը գնահատելիս, կարևոր է դրա բովանդակությունը հաստատող նույն տեղեկատվության ստացումը մեկ այլ՝ գործի ելքով չշահագրգռված անձից կամ այլ օբյեկտիվ աղբյուրից, որն առանց ներքին հակասությունների, գործում առկա մյուս ապացույցներին համահունչ կպարունակի ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ճշմարտացի և արժանահավատ տեղեկատվություն: Տվյալ դեպքում նշված ապացույցի բովանդակությունը հաստատող նույն տեղեկատվությունը չի ստացվել որևէ այլ աղբյուրից: Նշվածից բացի, այդ տեղեկատվությունը վարույթով ձեռք բերված, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված և վերը շարադրված այլ ապացույցներով չի հաստատվում, այսինքն՝ նույն տեղեկատվությունը պարունակող մեկ այլ՝ վարույթի ելքով չշահագրգռված անձի ցուցմունք կամ այլ օբյեկտիվ աղբյուրից ստացված որևէ ապացույց՝ քրեական գործում առկա չէ: Հարկ է նշել նաև, որ 06.12.2023թ. դեպքին ականատես են եղել նաև վկաներ -------------------------, սակայն տուժողի կողմից հայտնած տեղեկությունները չեն հաստատվել նաև նրանց ցուցմունքներով, իսկ վկաների հայտնած տվյալների արժանահավատությունը կասկածի տակ դնելու համար հիմքեր առկա չեն:
Հետևաբար՝ դատարանն արձանագրում է, որ տուժող ------------------------- կողմից տրված ցուցմունքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան ապացուցված համարելու մեղադրյալ ------------------------- երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-րդ մասով՝ վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները), մասնավորապես՝ այն, որ վերջինս 2023 թվականի հունվարի 10-ին' ժամը 16:30-ից մինչև 16:53:15-ն ընկած ժամանակահատվածում թիվ ԵԴ/0193/01/22 քրեական գործով դատալսումները սկսելուց առաջ, ------------------------- հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ' զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով, ինչպես նաև այն, որ ------------------------- 2023 թվւսկանի դեկտեմբերի 6-ին' ժամը 13:00-ին թիվ ԵԴ/0193/01/22 քրեական գործով կայացած նիստի ավարտից հետո ------------------------- հասցեին հնչեցրել է հայհոյախառն արտահայտություններ' զուգորդված սպանության, առողջությանը վնաս պատճառելու սպառնալիքով, այն է' «կսպանի»:
Այսպիսով, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, ապացույցների պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ ------------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 1-ին դրվագով /18.07.2022թ. դրվագ/ ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2-րդ /10.01.2023թ. դրվագ/ և 3-րդ /06.12.2023թ. դրվագ/ դրվագներով ներկայացված մեղադրանքները չեն ապացուցվել:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, մեղադրյալի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը դասվում է անձի հոգեկան անձեռնմխելիության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին:
Մեղադրյալ ------------------------- նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես նրա անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս դատվածություն չունի:
Դատարանն արձանագրում է, որ ------------------------- պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ ազատության սահմանափակում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դա կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալի և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ ------------------------- նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով՝ քսանապատիկի չափով, որն անհրաժեշտ և բավարար է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ ------------------------- չունի եկամուտ՝ դատարանը գտնում է, որ նշանակվող տուգանքի չափի հաշվարկային հիմք պետք է ընդունել արարքի կատարման պահին գործող «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը՝ 68.000 (վաթսունութ հազար) ՀՀ դրամը:
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ ------------------------- պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, ինչպես նաև առկա չեն իրեղեն ապացույցներ, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, ------------------------- նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Նկատի ունենալով, որ գործում առկա չեն վարութային ծախսերի մասին տվյալներ, դատարանը՝ քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը, գտնում է, որ այն պետք է համարել լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով, դատարանը.


Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ ------------------------- մեղավոր ճանաչել 1-ին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հնոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով՝ Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի՝ 1.500.000 /մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Ճանաչել և հռչակել ------------------------- անմեղությունը՝ երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Ճանաչել և հռչակել ------------------------- անմեղությունը՝ երրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 194-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Մեղադրյալ ------------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ