ԵԴ1/0511/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«26» հունիսի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատական նիստերի քարտուղար
հանրային մեղադրող
մեղադրյալ
Էդ.Մկրտչյան
Գ.Հարությունյան
Վ.Ասատրյան
Ս.Արզումանյան

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի (ծնված` 1968 թվականի նոյեմբերի 25-ին Մարտունի քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, հաշվառված է Գեղարքունիքի մարզի Ծովասար գյուղի 3/3 փողոցի 6-րդ տանը, բնակվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Աբովյան փողոցի 25-րդ տանը)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության քննիչ Ռ.Հակոբյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58223724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ծ.Մնացականյանի որոշմամբ թիվ 58223724 քրեական վարույթով Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության քննիչ Ռ.Հակոբյանի որոշմամբ թիվ 58223724 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվակաի փետրվարի 7-ին Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի վերաբերյալ թիվ 58223724 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0511/01/25 համարը։
2025 թվականի փետրվարի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0511/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքների համար, որ նա, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքացի, 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Ռուսաստանի Դաշնության Մինվոդի քաղաքից թիվ 127 չվերթով ժամանելով Երևան «Զվարթնոց» օդանավակայան, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, իրավունք վերապահող՝ իր լուսանկարով, սակայն Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության (հյուպատոսության) կողմից, Ռուսաստանի Դաշնության Սոչի քաղաքում 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանին տրված թիվ 00511687 Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայականի օգտագործմամբ փորձել է «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները խախտելով ապօրինի հատելու եղանակով մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանը ապօրինի հատելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ վերջինս բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից, քանի որ ՍԷԿՏ համակարգի ստուգմամբ պարզվել է, որ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանն ունի դեպի ՀՀ միակողմանի մուտք սահմանահատում:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը նախնական դատալսումների ժամանակ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, միևնույն ժամանակ չհրաժարվեց նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքից և հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքներում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում:
Դատական նիստի ժամանակ հանրային մեղադրողի կողմից հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ վերջինը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ռուսաստանի Դաշնությունում տեղի ոստիկանների կողմից բերման ենթարկվելու ընթացքում հայտնել է մորեղբոր որդու՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի կենսագրական տվյալները, մտածելով, որ հնարավոր է ոստիկաններն իրեն ազատ արձակեն, քանի որ 1992 թվականին Ռուսաստանի Դաշնությունում դատապարտվել է և իր վերաբերյալ տվյալներն առկա են ոստիկանության բազայում: Դրանից հետո իր նկատմամբ կիրառել են 15-օրյա կալանք, որի ընթացքում իրեն տրամադրել են իր կողմից հայտնած՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյան կենսագրական տվյալներով, սակայն տրամադրել են իր լուսանկարի պարունակությամբ, Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայական, որով ժամանել է Հայաստանի Հանրապետություն:
/Տե՛ս գ.թ. 31-35, 59-65 դատական նիստի արձանագրություն/
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել թիվ 00511687 ՀՀ վերադարձի վկայականը, համաձայն որի՝ Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայականը տրված է 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Սոչի քաղաքում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության (հյուպատոսություն) կողմից: Այն տրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի անվամբ, ծնված՝ 1968 թվականի հունվարի 28-ին ՀՀ-ում։ Ուժի մեջ է մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ը: Առկա է գունավոր լուսանկար, կնիք «Հայաստանի Հանրապետության դեսպանություն Մոսկվա 2» գրառմամբ, ինչպես նաև հյուպատոսի ստորագրությունը: Դարձերեսին առկա է կնիք «Հայաստանի Հանրապետության դեսպանություն Մոսկվա 2» գրառմամբ, հյուպատոսի ստորագրությունը, ինչպես նաև 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Mинеральные воды аэропорт»-ից ելքի և 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Զվարթնոց» օդանավակայան մուտքի կնիքներ: Վկայականում առկա լուսանկարը նույնականացվում է Սևակ Արզումանյանի հետ:
/Տե՛ս գ.թ. 109-113, դատական նիստի արձանագրություն/
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի աշխատակցի առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին, Մին.Վոդի-Երևան թիվ 127 չվերթով ժամանած ՀՀ քաղաքացի Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը (ծնված՝ 25.11.1968թ., անձնագիր՝ AR0541630, վերադարձի վկայական թիվ 00511687, հաշվառված է՝ Գեղարքունիքի մարզ, Մարտունի, Ծովասար, 3/3 փողոց, տուն 6 հասցեում) սահմանային վերահսկողության ժամանակ ԱԱԾ ՍԶ զինծառայողին ներկայացրել է վերոգրյալ վերադարձի վկայականը: ՍԷԿՏ համակարգի ստուգմամբ պարզվել է, որ վերջինս ունի միակողմանի մուտք սահմանահատում: Սևակ Արզումանյանի սահմանահատումը պարզաբանելու ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ իր կողմից ներկայացրած վերադարձի վկայականում առկա կենսորոշիչ տվյալները պատկանում են իր մորեղբոր որդուն՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանին (ծնված՝ 28.01.1968թ., անձնագիր՝ AR0514892, հաշվառված է՝ Գեղարքունիքի մարզ, ք.Մարտունի, Ծովասար, 8-րդ փող., տուն 11 հասցեում), իսկ լուսանկարը իրենն է: Սևակ Արզումանյանը հայտնել է նաև, որ թիվ 00511687 վերադարձի վկայականը ստացել է, 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, ՌԴ Սոչի քաղաքում տեղակայված ՀՀ դեսպանատնից, ինչով փորձել է «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով ապօրինի մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ սահմանապահ զինծառայողների կողմից վերը նշված վերադարձի վկայականում այլ անձի կենսորոշիչ տվյալներ լինելու հանգամանքը բացահայտվել է։
ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ ՍՎՋ «Զվարթնոց» ՍՎ բաժնի աշխատակցի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին, Մին.Վոդի-Երևան թիվ 127 չվերթով ժամանած ՀՀ քաղաքացի Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը (ծնված՝ 25.11.1968թ., անձնագիր՝ AR0541630, վերադարձի վկայական թիվ 00511687, հաշվառված է՝ Գեղարքունիքի մարզ, Մարտունի, Ծովասար, 3/3 փողոց, տուն 6 հասցեում) սահմանային վերահսկողության ժամանակ ԱԱԾ ՍԶ զինծառայողին ներկայացրել է վերոգրյալ վերադարձի վկայականը: ՍԷԿՏ համակարգի ստուգմամբ պարզվել է, որ վերջինն ունի միակողմանի մուտք սահմանահատում: Սևակ Արզումանյանի սահմանահատումը պարզաբանելու ընթացքում վերջինը հայտնել է, որ իր կողմից ներկայացրած վերադարձի վկայականում առկա կենսորոշիչ տվյալները պատկանում են իր մորեղբոր որդուն` Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանին (ծնվ. 28.01.1968թ., անձ. AR0514892, հաշվառված է՝ Գեղարքունիքի մարզ, ք. Մարտունի, Ծովասար, 8-րդ փող., տուն 11 հասցեում), իսկ լուսանկարը իրենն է: Սևակ Արզումանյանը հայտնել է նաև, որ թիվ 00511687 վերադարձի վկայականը ստացել է, 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, ՌԴ Սոչի քաղաքում տեղակայված ՀՀ դեսպանատնից, ինչով փորձել է «Զվարթնոց» հսկիչ անցագրային կետով ապօրինի մուտք գործել ՀՀ, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել, քանի որ սահմանապահ զինծառայողների կողմից վերը նշված վերադարձի վկայականում այլ անձի կենսորոշիչ տվյալներ լինելու հանգամանքը բացահայտվել է։
Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու 1/280901 ակտը, համաձայն որի՝ ուղևորը ներկայացրել է իր լուսանկարով, սակայն այլ անձի պատկանող կենսորոշիչ տվյալներով վերադարձի վկայական: Ուղևորը իրականում հանդիսանում է Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը (ծնված 25.11.1968 թվականին, անձնագիր՝ AR0541630 տրված 19.12.2017-19.12.2027թթ.): Նշված հանգամանքը հաստատվել է նաև ՍԷԿՏ համակարգով:
Սևակ Արզումանյանի և Նելսոն Մելքոնյանի սահմանահատումների պատմությունները, համաձայն որոնց՝ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը (անձնագիր՝ AR0541630, ծնված ՝ 1968 թվականի նոյեմբերի 25-ին) 2018 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 23:23-ին, «Բագրատաշեն» անցակետով հատել է Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը: Նելսոն Մելքոնյանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ ժամը 20:07-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանում փորձել է հատել Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը: Նշումներ հատվածում առկա է լատինատառ գրառում հետևյալ բովանդակությամբ (uxevory nerkayacrel e ir lusankarov, sakayn ayl andzi kensoroshich tvyalnerov veradardzi vkayakan: Irakanum handisanum e Sevak Sesniki Arzumanyan, cnv. 25.11.1968 tv. Naxapatrastvum en nyuter):
Միաժամանակ պարզվել է, որ Նելսոն Մելքոնյանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին «Զվարթնոց» օդանավակայանով մուտք է գործել Հայաստանի Հանրապետություն և դրանից հետո Հայաստանի Հանրապետության սահմանը հատելու վերաբերյալ տեղեկություն առկա չէ։
Անձանց, փաստաթղթերի և անձնական իրերի հանձման-ընդունման թիվ 885 ակտը, համաձայն որի՝ թիվ 885 ակտը կազմվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Զվարթնոց» ՍՎԲ-ում: Ակտի «Հայտնաբերված կեղծ փաստաթուղթ» դաշտում առա է գրառում հետևյալ բովանդակությամբ. Ուղևորը ներկայացրել է իր լուսանկարով, սակայն այլ անձի պատկանող կենսորոշիչ տվյալներով վերադարձի վկայական: Ուղևորը իրականում հանդիսանում է Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը:
/Տե՛ս գ.թ. 173-175, դատական նիստի արձանագրություն/
Զննություն կատարելու մասին 2025 թվականի հունվարի 29-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել Կրասնոդարի երկրամասի ՌԴ ՆԳՆ գլխավոր վարչության, միգրացիայի հարցերով վարչության պետի տեղակալ Դ.Կիլևնիկի կողմից ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանատան խորհրդական Մ.Բադալյանին հասցեագրված՝ Ն.Ռ. Մելքոնյանի վերաբերյալ հարցումը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի՝ հարցմամբ հայտնվում է, որ Ռուսաստանի ՆԳՆԲ Գյուլկևիչյան շրջանի օտարերկրյա քաղաքացիների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց ժամանակավոր պահման Կենտրոնում պահվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանը, ծնված՝ 28.01.1968 թվականին, նախկինում փաստաթղթավորված թիվ AR0514892 անձնագրով, տրված՝ Հայաստանի Հանրապետության իրավասու մարմինների կողմից 17.11.2017 թվականին, գործողության ժամկետը՝ մինչև 17.11.2027թվականը (կորսված է): Կրասնոդար քաղաքի Լենինյան շրջանային դատարանի 12.09.2024 թվականի որոշմամբ Ն. Ռ. Մելքոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՌԴ ՎԻՕ-ի 18.8 հոդվածի 1.1 մասով նախատեսված վարչական իրավախախտում կատարելու համար և նրա նկատմամբ նշանակվել է վարչական տույժ՝ վարչական տուգանքի տեսքով 2000 (երկու հազար) ռուբլու չափով, Ռուսաստանի Դաշնության սահմաններից վարչական վտարմամբ: Վերը շարադրվածից ելնելով խնդրել են հաստատել Ն.Մելքոնյանի՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության պատկանելիությունը, քաղաքացիության հաստատման պարագայում՝ ձևակերպել և ուարկել Ն.Մելքոնյանի անվամբ՝ Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայական, ազատելով նրան հյուպատոսական և այլ վճարների վճարումից:
Ն.Ռ.Մելքոնյանի վերաբերյալ վարչական իրավախախտման գործի վերաբերյալ որոշումը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի՝ Կրասնոդար քաղաքի Լենինյան շրջանի դատարանի դատավոր Դ.Յու.Մոտկոն, դռնբաց դատական նիստում քննել է Ռուսաստանի Դաշնության վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի 18.8 հոդվածի 1.1 մասով նախատեսված վարչական իրավախախտման գործը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի նկատմամբ և պարզել է, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Աելքոնյանը խախտել է Ռուսաստանի Դաշնությունում օտարերկրյա քաղաքացու գտնվելու կարգը, Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում օտարերկրյա քաղաքացու ժամանակավոր գտնվելու ժամկետի ավարտից հետո, Ռուսաստանի Դաշնության՝ 2002 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ 115-ԴՕ «ՌԴ-ում օտարերկրյա քաղաքացու իրավական կարգավիճակի մասին» դաշնային օրենքի 5-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, չի հեռացել Ռուսաստանի Դաշնության տարածքից և առ այսօր բնակվում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում՝ առանց միգրացիոն հաշվառման: Համաձայն ՀԾԱ «Միգրանտ-1» ծառայության տվալների Ն.Ռ.Մելքոնյանը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնությունում 2022 թվականի ապրիլի 27-ից մինչ օրս՝ առանց միգրացիոն հաշվառման, դրանով իսկ խախտելով Ռուսաստանի Դաշնության 2002 թվականի հուլիսի 25- ի N 115-ՌՕ «ՌԴ-ում օտարերկրյա քաղաքացու իրավական կարգավիճակի մասին» դաշնային օրենքի 5-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ կետերը: Դատական նիստերի դահլիճում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Ն.Դ.Մելքոնյանը ընդունել է վարչական իրավախախտման կատարման մեջ իր մեղքը, մեղանչել է տեղի ունեցածի համար: Նա բացատրել է, որ Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում գտնվում է առանց հաշվառման: Լսելով վարչական պատասխանատվության ենթարկվող անձի բացատրությունը, ուսումնասիրելով գործի նյութերը՝ դատավորը հանգել է հետևյալին. Ռուսաստանի Դաշնության վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի 18.8 հոդվածի 1.1 մասի համաձայն, օտարերկրյա քաղաքացու կամ քաղաքացիություն չունեցող անձի կողմից Ռուսաստանի Դաշնությունում կացության (բնակության) ռեժիմի խախտումը արտահայտվում է. Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվելու (բնակության) իրավունքը հաստատող փաստաթղթերի բացակայությամբ, կամ նման փաստաթղթերի կորստի դեպքում համապատասխան մարմնին դրանց կորստի մասին դիմում չներկայացնելու պատճառով կամ Ռուսաստանի Դաշնությունից որոշակի ժամանակահատված մնալուց հետո չհեռանալու դեպքում, եթե այդ գործողությունները չեն պարունակում քրեականորեն պատժելի արարքի հատկանիշեր: Ինչպես հետևում է գործի նյութերից, Ն.Ռ.Մելքոնյանը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, մինչդեռ Ռուսաստանի Դաշնությունում կեցության (բնակության) իրավունքը հաստատող փաստաթղթեր չունի: 1996 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ 114-Դ0՝ «Ռուսաստանի Դաշնությունից ելքի և Ռուսաստանի Դաշնություն մուտքի կարգի մասին» Դաշնային օրենքի 25.10-րդ հոդվածի ուժով, օտարերկրյա քաղաքացին, որը չունի Ռուսաստանի Դաշնությունում կեցության (բնակության) իրավունքը հաստատող փաստաթղթեր, կամ կորցրել է նման փաստաթղթերը և համապատասխան դիմում չի ներկայացրել ներքին գործերի ոլորտում տարածքային դաշնային գործադիր մարմին, համարվում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում ապօրինի գտնվող և Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրությանը համապատասխան պատասխանատվություն է կրում: Նման հանգամանքներում Նելսոնի Ռաֆիկի Մելքոնյանի գործողություններում նկատվում են Ռուսաստանի Դաշնության օրենսգրքի 18.8-րդ հոդվածի 1.1-ին մասով նախատեսված վարչական իրավախախտման նշաններ: Նելսոնի Ռաֆիկի Մելքոնյանի մեղքը վարչական իրավախախտումը կատարելու մեջ հաստատվում է վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությամբ, «Միգրանտ-1» հատուկ ծրագրային ապահովման և տեղեկատվությամբ, ոստիկանության աշխատակցի զեկուցագրով, Նելսոնի Ռաֆիկի Մելքոնյանի գրավոր և բանավոր բացատրություններով։ Բացի այդ, ըստ ՕՏՔ-ի տրամադրած տեղեկատվության, քաղաքացի Ն.Ռ.Մելքոնյանը բազմիցս ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում: Հաշվի առնելով կատարված վարչական իրավախախտման բնույթը, մեղավորի անձը, դատավորը անհրաժեշտ է համարում Նելսոնի Ռաֆիկի Մելքոնյանի նկատմամբ կիրառել վարչական պատիժ վարչական տուգանքի տեսքով՝ Ռուսաստանի Դաշնության սահմաններից վարչական վտարմամբ:
Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի դիմումը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի՝ դիմումը լրացվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի կենսագրական տվյալներով ուղղված Հայաստանի Հանրապետության իրավասու և դիմումով վերջինս խնդրել է տրամադրել քաղաքացիության մարմիններին պատկանելիության երկիր վերադարձի վկայական՝ փաստաթղթերը կորցնելու կապակցությամբ, ազատելով Հայաստանի Հանրապետություն իր անվամբ վերադարձի վկայականի ձևակերպման համար հյուպատոսական վճարների վճարումից՝ կապված նյութական դժվար վիճակի և հյուպատոսական վճարների վճարման համար անհրաժեշտ դրամական միջոցների բացակայության հետ: Դիմումի վերջում առկա է ստորագրություն:
Անձնական տվյալների մշակման և դրանց՝ անդրսահմանային փոխանցման վերաբերյալ համաձայնագիրը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի` Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանը տվել է իր համաձայնությունը իրավասու մարմիններին, մասնավորապես՝ Ռուսաստանի ՆԳՆ Կրասնոդարի երկրամասի ԳՎ-ին և Ռուսաստանի ՆԳՆԲ Գուլկևիչյան միգրացիոն հարցերով բաժնին, իր անձնական տվյալների ավտոմատացված մշակմանը, դրանց անդրսահմանային փոխանցմանը, ինչպես նաև ավտոմատացման գործիքների օգտագործմանը՝ իր անձնական տվյալների մշակման համար: Անձնական տվյալների մշակման համար տրվել է համաձայնություն նշված ցանկի վերաբերյալ. Ազգանուն, անուն, հայրանուն, ծննդյան ամսաթիվ, վայր, տեղեկատվություն նախորդ բնակության պետության քաղաքացիության առկայության կամ բացակայության մասին: Նշված համաձայնագիրը կազմվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին և առկա է ստորագրություն, իսկ ստորագրության կողքին «Ն.Ռ.Մելքոնյան» գրառտումը: Նույն համաձայնագրում առկա է նաև Ռուսաստանի ՆԳՆԲ Գուլկևիչյան շրջանի միգրացիոն հարցերով բաժնի տեսուչ Ի.Կոբելևասի ստորագրությունը, համաձայն որի վերջինս վկայել է համաձայնագրում Ն.Մելքոնյանի ստորագրության իսկությունը, որը դրվել է իր ներկայությամբ, իսկ ստորագրող անձի ինքնությունը պարզված է։
Հարցաթերթիկը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի՝ այն լրացված է Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյան կենսագրական տվյալներով: Ն.Մելքոնյանը հանդիսանում է ՀՀ քաղաքացի, ՌԴ վերջին մուտքը եղել է 2023 թվականին, ՌԴ ժամանելու նպատակը՝ աշխատանքի տեղավորում, ՌԴ սահմանը հատել է անձնագրով, ՌԴ տարածքում կացության հասցեն հանդիսանում է ք.Կրասնոդար, Չապաևի 077/8 հասցեն, անձնագիրը կորցրել է 2023 թվականին, մայրը հանդիսանում է Յագրաս Ավիանի Մելքոնյանը՝ ծնված` 25.11.1930 թվականին: Հարցաթերթիկը լրացված է 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին և առկա է ստորագրություն:
ՀՀ վերադարձի վկայական ստանալու դիմում-հարցաթերթիկը (հայերեն թարգմանությամբ), համաձայն որի՝ հարցաթերթիկը լրացված է Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյան կենսագրական տվյալներով, ով ծնվել է՝ 28.01.1968 թվականին, Մարտունու շրջանի Ծովինար գյուղում, ՀՀ քաղաքացի է, կորցված անձնագիրը տրամադրվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին ՀՀ-ում իրավասու մարմնի կողմից: Որդին հանդիսանում է 1995 թվականի մայիսի 25-ին ծնված Նիկոլայ Նելսոնի Մելքոնյանը, մայրը՝ հանդիսանում է 1930 թվականի նոյեմբերի 25-ին ծնված Յագրաս Ավիանի Մելքոնյանը: ՀՀ-ից ելքի ամսաթիվը 2023 թվականն է, իսկ ժամանել է ՌԴ աշխատանքի անցնելու նպատակով։ ՀՀ վերադառնալու է 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին օդային ճանապարհով։ Հարցաթերթիկը լրացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, առկա է ստորագրություն:
/Տե՛ս գ.թ. 203-207, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի անվամբ լրացված թիվ 00511687 վերադարձի վկայականը սույն քրեական գործով ճանաչվել է իրեղեն ապացույց:
/Տե՛ս հատոր 1 գ.թ. 208, դատական նիստի արձանագրություն/
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումները, համաձայն որոնց՝ անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 1/280901 ակտը, Սևակ Արզումանյանի և Նելսոն Մելքոնյանի սահմանահատումների պատմությունները, անձանց, փաստաթղթերի և անձնական իրերի հանձման-ընդունման թիվ 885 ակտը, Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայական տալու վերաբերյալ հարցաթերթ-միջնորդությունը (հայերեն թարգմանությամբ), Կրասնոդարի երկրամասի ՌԴ ՆԳՆ գլխավոր վարչության, միգրացիայի հարցերով վարչության պետի տեղակալ Դ.Կիլևնիկի կողմից ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանատան խորհրդական՝ Մ.Բադալյանին հասցեագրված Ն.Ռ.Մելքոնյանի վերաբերյալ հարցումը (հայերեն թարգմանությամբ), Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի վերաբերյալ վարչական իրավախախտման գործի վերաբերյալ որոշումը (հայերեն թարգմանությամբ), Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի դիմումը (հայերեն թարգմանությամբ), անձնական տվյալների մշակման և դրանց՝ անդրսահմանային փոխանցման վերաբերյալ համաձայնագիրը (հայերեն թարգմանությամբ), հարցաթերթիկը (հայերեն թարգմանությամբ), ՀՀ վերադարձի վկայական ստանալու դիմում-հարցաթերթիկը (հայերեն թարգմանությամբ) սույն քրեական գործով ճանաչվել են արտավարութային փաստաթղթեր:
/Տե՛ս գ.թ. 6, 9, 10, 14, 24, 176-178, 179-183, 184, 185-186, 187, 188-189, 209-215, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը, հանդիսանալով ՀՀ քաղաքացի, 2024 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Ռուսաստանի Դաշնության Մինվոդի քաղաքից թիվ 127 չվերթով ժամանելով Երևան «Զվարթնոց» օդանավակայան, առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, իրավունք վերապահող՝ իր լուսանկարով, սակայն Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության (հյուպատոսության) կողմից, Ռուսաստանի Դաշնության Սոչի քաղաքում 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանին տրված թիվ 00511687 Հայաստանի Հանրապետություն վերադարձի վկայականի օգտագործմամբ փորձել է «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները խախտելով ապօրինի հատելու եղանակով մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն, սակայն նրա դիտավորության մեջ ընդգրկված՝ ՀՀ պետական սահմանը ապօրինի հատելու հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ վերջինս բռնվել է սահմանապահ ծառայողների կողմից, քանի որ ՍԷԿՏ համակարգի ստուգմամբ պարզվել է, որ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանն ունի դեպի ՀՀ միակողմանի մուտք սահմանահատում:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված են Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները, որոնց նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցանքների կատարման մեջ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքների համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում`
- ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքների կատարման համար անկեղծորեն զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը),
- նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չլինելը:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինի կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ և միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար, հաշվի առնելով նաև այն, որ լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ մեղադրյալը հայտնեց, որ ի վիճակի չէ տուգանք վճարելու և չհրաժարվեց հանրային աշխատանքներ կատարելուց, մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ հանրային աշխատանքներ՝ 100 (մեկ հարյուր) ժամ տևողությամբ։
Միաժամանակ, Դատարանը, նկատի ունենալով, որ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանը մեկից ավելի արարքներով ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված երկու հանցանքներ է կատարել և նա դրանցից ոչ մեկի համար քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվել, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, որի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերի պատճենները և իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի անվամբ լրացված թիվ 00511687 վերադարձի վկայականը պետք է պահել քրեական գործի հետ։
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 (մեկ հարյուր) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 180 (մեկ հարյուր ութսուն) ժամ տևողությամբ:
Սևակ Սեսնիկի Արզումանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Նելսոն Ռաֆիկի Մելքոնյանի անվամբ լրացված թիվ 00511687 վերադարձի վկայականը պահել քրեական գործի հետ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ