ԵԴ1/0492/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Մաթևոսյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),


Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,


«18» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի պաշտպան Սոսե Չանդոյանի հատուկ վերանայման բողոքը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարութային նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի փետրվարի 14-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է ըստ մեղադրանքի՝ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թիվ ԵԴ1/0492/01/25 քրեական գործով վարույթը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 8-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոփոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի պաշտպան Սոսե Չանդոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/0492/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2025 թվականի օգոստոսի 7-ին հանձնվել են Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:


Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի պաշտպան Սոսե Չանդոյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը.
«(…) Մեջբերված իրավական կարգավորումների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով փաստական տվյալները՝ պետք է արձանագրել, որ սույն վարույթով Դատարանը սխալ եզրահանգման է եկել մեղսագրվող արարքում Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի առնչությունը գնահատելու հարցում:
Մասնավորապես, անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, Դատարանը նշել է, որ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0492/01/25 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է Գոռ Թադևոսյանի կողմից իրեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածը։
Դատարանը, սակայն, անտեսել է կարևոր մի փաստ, որ թեև տվյալ փուլում Դատարանը չի իրականացնում ապացույցների գնահատում, այլ միայն հիմնվում է ներկայացված տեղեկությունների և փաստերի վրա, այդուհանդերձ ստուգաչափում իրականացնելուց խուսափելը, չէր կարող բավարար հիմք հանդիսանալ, որն էլ իր հերթին հիմնավոր կասկածի անվան տակ կդրվեր կալանքի հիմքում:
Դատարանը կալանքի հիմքում է դրել այն հանգամանքը, որ Գ. Թադևոսյանը Դատարանի կողմից ուղարկված ծանուցագիրը չի ստացել և հաջորդիվ իմանալով հաջորդ դատական նիստի օրվա և ժամի մասին չի ներկայացել դատարան, այդ իսկ պատճառով Դատարանը Գ. Թադևոսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու որոշում է կայացրել:
Հետաքրքիրն այն է, որ 2025թ. մայիսի 8-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ պարզվել է, որ Երևան քաղաքի Գուրգեն Մահարու փողոցի թիվ 38 և 38/1 հասցեներում Գոռ Թադևոսյան տվյալներով անձ չի բնակվում: Ավելին՝ ըստ հարևանների խոսքերի նախկինում Գ. Թադևոսյանը վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Երևան քաղաքի Գուրգեն Մահարու փողոցի թիվ 38/1 հասցեում, սակայն հետագայում տունը հանձնել ու հեռացել է: Այստեղից հստակ եզրահանգվում է, որ անձը, ով ըստ արձանագրության չի բնակվում նշված հասցեում՝ պատճառահետևանքային կապով պարզապես չէր կարող ստանալ Դատարանի կողմից ուղարկված ծանուցագրերը:
Ինչ վերաբերում է դատական նիստի մասին տեղեկացված լինելուն և դրանց չմասնակցելուն, ապա ընդգծենք, որ Գ. Թադևոսյանը մշտապես, պարտաճանաչ կերպով մասնակցել է բոլոր նիստերին բացառությամբ վերջինի, քանի որ ունեցել է առողջական լուրջ խնդիրներ, ինչպիսին է օրինակ շաքարային դիաբետը, որի բարձր ցուցանիշների դեպքում անձը կորցնում է անգամ գիտակցությունը: Վերջերս Թադևոսյանը բժշկական ստուգում է անցել նաև քրեակատարողական հիմնարկում, որով հաստատվել է, որ վերջինիս մոտ շաքարային դիաբետի ցուցանիշները չափազանց բարձր են:
Նշված հիվանդությունից բացի Գ. Թադևոսյանն ունի նաև առողջական մի շարք խնդիրներ, որոնք ներկայացվում են բժշկական հետազոտություններով, ուստի Դատարանի այն եզրահանգումները, որ Գ. Թադևոսյանը իր վրա դրված պարտականությունը չարամտորեն չի կատարել՝ իրականության հետ աղերս չունի:
Ցանկանում ենք ընդգծել նաև, որ Գ. Թադևոսյանը երբեք չի թաքնվել քննությունից և չի խոչընդոտել քննությանը, մշտապես դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ
Դրանից բացի, հարկ ենք համարում նշել, որ այն բոլոր ռիսկերը, որոնց չեզոքացման համար Դատարանը նպատակահարմար է գտել խափանման միջոցը փոխարինել կալանքով, հնարավոր էր չեզոքացնել ոչ պակաս խիստ այլ խափանման միջոցի օրինակ՝ վարչական հսկողությամբ համակցված խափանման այլ միջոցով: Ընդգծենք, որ այս ամենից զատ, Դատարանը պատշաճ կերպով չի պատճառաբանել, թե ինչու խափանման մյուս միջոցները չեն կարող հանդիսանալ պիտանի մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար:
Փաստում ենք, որ Գ. Թադևոսյանի խափանման միջոցի փոփոխման հարցը խիստ հրատապ և պարտադիր է, քանզի իր խնամքին է գտնվում մայրը, ով ունի առողջական խնդիրներ, ում միակ խնամողն ու կերակրողը հանդիսանում է Գ. Թադևոսյանը՝ կից ներկայացվում են բժշկական հաստատություններից փաստաթղթեր: (…)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 08.05.2025թ. թիվ ԵԴ1/0492/01/25 գործով որոշումը`Գոռ Թադևոսյանի նկատմամբ կիրառել ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն:

Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (…) 4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:»:
Խափանման միջոց, այդ թվում՝ կալանք, կիրառելու իրավաչափության պայմաններն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43 հոդվածի համաձայն՝
«12. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. (...)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին» (...)»:
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) »:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, իսկ ձերբակալված մեղադրյալի նկատմամբ՝ նաև ձերբակալման իրավաչափությունը»:
8. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Հարությունյանի վերաբերյալ 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման 18-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Միևնույն ժամանակ, օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու նպատակով, դատական քննության փուլում ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի իրավական առանձնահատկությամբ պայմանավորված Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նաև իրավական դիրքորոշումներ ձևավորել նշված հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ:
Այսպես` քրեական դատավարության մասնակիցների իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության և ողջամիտ ժամկետում գործի պատշաճ քննության ապահովման նպատակով դատարանը, այդ թվում` իր նախաձեռնությամբ, պարտավոր է ստուգել ապահովող միջոցների, ներառյալ` որպես խափանման միջոց կալանքի կիրառման հիմնավորվածությունը` կայացնելով դրանք ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ որոշումներ: Վերջիններս ուղղված են քրեական գործի քննության հետագա ընթացքի անհրաժեշտ պայմանների ապահովմանը: Այլ խոսքով` գործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում: Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ կալանքի` որպես խափանման միջոցի հետ կապված հարցերը սերտորեն առնչվում են անձի ազատության իրավունքի էական սահմանափակման հետ, իսկ մյուս կողմից` ենթադրում առավել արժեքավոր հանրային շահի հնարավոր առկայություն` օրենսդիրը կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումները ընդգրկել է վերաքննիչ բողոքարկման առարկայի շրջանակում:
Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում: Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում:
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն:
Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը»:
9. Սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական դրույթների և փաստական հանգամանքների, ինչպես նաև Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկների շրջանակներում գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք լիովին հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից:
Անդրադառնալով հիմնավոր կասկածի բացակայության վերաբերյալ Բողոքաբերի կողմից Վերաքննիչ դատարան ներկայացված դիմում առկա փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ սույն որոշման 8-րդ կետում վկայակոչված որոշման լույսի ներքո Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը, այդ թվում նաև՝ հիմնավոր կասկածի առկայությանը:
10. Անդրադառնալով Բողոքաբերի՝ հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավորված են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասով, որ մեղադրյալ Գոռ Թադևոսյանի պատշաճ քրեադատավարական վարքագիծը ապահովելու համար, միայն կալանքը կարող է հանդիսանալ բավարար և ողջամիտ միջոց, քանի որ Գոռ Թադևոսյանը չի կատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով դրված պարտականությունները, այն է՝ չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով և չի հայտնել իր հետ հաղորդակցվելու, ինչպես նաև իր բնակության վայրի մասին ճշգրիտ տեղեկատվություն, այդ կերպ՝ խոչընդոտելով քրեական գործի քննությանը։ Բացի այդ, մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանը պատշաճ ծանուցված լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին չի տեղեկացրել այդ նիստին ներկա լինելու անհնարինության և դրա պատճառների մասին՝ այդ կերպ չկատարելով նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իր վրա դրված պարտականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի առողջական վիճակի վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նման հանգամանքը հավաստող որևէ փաստաթուղթ չի ներկայացվել:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ իրավաչափ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ սույն դեպքում՝ կիրառված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքի գործողության ընթացքում փոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները և առաջացել է մեղադրյալի նկատմամբ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը:
11. Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիությունը հիմնավորող փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այլընտրանքային այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չի լինի չեզոքացնել մեղադրյալ Գոռ Թադևոսյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկը: Այլ կերպ՝ հիմնավոր է Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունը, որ վարույթի տվյալ փուլում կալանք խափանման միջոցն է գործուն երաշխիք մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար:
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Գոռ Թադևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Գոռ Արտուշի Թադևոսյանի պաշտպան Սոսե Չանդոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ;
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ