ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0502/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ
ՆՈՐ ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Ա.ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ.ԶԻՐՈՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ,

2025 թվականի մարտի 24-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի
(ծնված 1998 թվականի ապրիլի 25-ին Արարատի մարզի Դեղձուտ գյուղում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, խնամքին՝ ոչ ոք, դատված, հաշվառված է և բնակվում է Արարատի մարզի Արևաբույր գյուղի Արցախի փողոցի թիվ 3 տանը)
երեք դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0356-23 քրեական վարույթը:
2. 2024 թվականի ապրիլի 15-ին Նախաքննության նույն մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60127424 քրեական վարույթը:
3. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ թիվ 60035623 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60127424 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60035623 համարի ներքո:
4. Հսկող դատախազի 2024 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
5. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի մայիսի 22-ի որոշմամբ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
6. Հսկող դատախազի 2024 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է և թիվ 60035623 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ նրա գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով:
7. 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Վիգեն Զիրոյանը ձերբակալվել է:
7.1. Նույն օրը Վիգեն Զիրոյանը ազատվել է ձերբակալումից՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
8. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Վիգեն Զիրոյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
9. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է՝ այն կասեցնելու հիմքը վերանալու հիմքով:
10. 2024 թվականի հունիսի 15-ին Նախաքննության նույն մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60240724 քրեական վարույթը:
11. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ թիվ 60035623 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60240724 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60035623 համարի ներքո:
12. Հսկող դատախազի 2025 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում երեք դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն հանցանքների համար, որ․ «նա, զրկված լինելով, այնուհետև չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը և չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, վարել է տրանսպորտային միջոցը և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց
Այսպես
Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2023 թվականի հուլիսի 29-ին՝ ժամը 23:15-ի սահմաններում, գտնվելով 0,173մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, ոչ սթափ վիճակում Երևան քաղաքի Մյասնիկյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի QY 550 YQ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180258199 արձանագրությունը:
(…)
Բացի այդ, Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2023 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 05:10-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0,472մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Դավիթ Բեկ փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի QY 550 YQ համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180266400 արձանագրությունը։
(…)
Բացի այդ, Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի փետրվարի 5-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի QY 550 YQ համարանիշի ավտոմեքենան և հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180267961 արձանագրությունը:»:
13. 2024 թվականի փետրվարի 10-ին թիվ 60035623 քրեական վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում։
14. 2024 թվականի փետրվարի 13-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի փետրվարի 24-ին։

Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
15․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
16. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը։
17. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ նյութերը․
18. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի մարտի 24-ին ստացված դատվածության և հետախուզման առկայության հարցում ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որի վճարումը թույլատրվել է կատարել ամսական հավասարաչափ՝ 97.500 (իննսունյոթ հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Որպես պատժի կատարման ամսաթիվ նշված է 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
19. Վիգեն Մարզպետունիի Զիրոյանի զինվորական գրքույկի պատճենը:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
20. Վիգեն Զիրոյանի կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատավճռով որպես պատիժ նշանակված տուգանքը՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարը, վճարած լինելը հավաստող անդորրագրերի պատճենները:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
21․ «ԷԿԵՆԳ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն` հանցանքներին նախորդող 12 ամիսների ժամանակահատվածում Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի եկամուտները կազմել են 37.917 (երեսունյոթ հազար ինը հարյուր տասնյոթ) ՀՀ դրամ գումար:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
22. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, վերջիններս ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների (երեք դրվագ) հատկանիշներին։
23. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
24. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
Նույն օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը»:
24․1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքների համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
24.2. Դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտված մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առաջին և երկրորդ դրվագներով առկա չեն, իսկ երրորդ դրվագով առկա է հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելու ծանրացնող հանգամանքը, քանի որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ի դատավճիռն ուղարկվել է կատարման 2025 թվականի հունվարի 17-ին։
25․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
26․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
26․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
26․2․ Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից երեք դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, դրսևորման եղանակները, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակության չափը դրվագներից երկուսով, իսկ երրորդ դրվագով՝ մեղադրյալը հրաժարվել է սթափության զննություն անցնելուց (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 24.1-րդ կետում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ Վիգեն Զիրոյանի կողմից Արցախյան Քառօրյա և Քառասունչորսօրյա պատերազմենրին մասնակցելու հանգամանքը:
Վերոգրյալի հիման վրա, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանը հյատնել է, որ տուգանք պատժատեսակի կիրառման դեպքում իր գույքային դրությունից ելնելով ի վիճակի չի լինի վճարել դրա գումարը և միջնորդել է կիրառել հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը, իսկ վերջինիս եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում Վիգեն Զիրոյանի նկատմամբ՝
- առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ,
- երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն ժամ տևողությամբ:
- երրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն ժամ տևողությամբ:
26․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (...)»:
Մեջբերված նորմի հաշվառմամբ, պատիժները մասնակի գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ Դատարանը գտնում է, որ երրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար որպես պատիժ նշանակված 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին անհրաժեշտ է մասնակի գումարել առաջին դրվագով որպես պատիժ նշանակած հանրային աշխատանքներից 60 (վաթսուն) ժամը և երկրորդ դրվագով որպես պատիժ նշանակած հանրային աշխատանքներից 60 (վաթսուն) ժամը, և մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ սահմանել հանրային աշխատանքներ՝ 200 (երկու հարյուր) ժամ տևողությամբ: Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ պատժատեսակը և դրա չափը սույն դեպքում համաչափ են մեղադրյալ Վիգեն Զիրոյանի անձին և նրա կատարած հանցանքներին։
27. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վ.Զիրոյանի պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
28. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
29. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
30. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանին մեղավոր ճանաչել առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
2. Մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանին մեղավոր ճանաչել երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
3. Մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանին մեղավոր ճանաչել երրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելով՝ մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 200 (երկու հարյուր) ժամ տևողությամբ։
5. Մեղադրյալ Վիգեն Մարզպետունու Զիրոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
7․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ