Գործ ԵԴ1/0486/01/25
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

Քարտուղարությամբ՝ Մ. Մահտեսյանի

Մասնակցությամբ.
Մեղադրող՝ Կարապետ Մկրտչյան
Մեղադրյալ՝ Վարդան Պողոսյան

«08» ապրիլի 2026թ. ք. Երևան

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Կ.Մկրտչյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025թ. հոկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԴ1/0486/01/25 դատավճիռը,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2020 թվականի հոկտեմբերի 19-ի ՀՀ ՊՆ ՌՈ Երևանի բաժնի ՀՔԽ-ի ավագ հետաքննիչ Ա.Դանիելյանի որոշմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ Նախկին քրեական օրենսգիրք) 364-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել և ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժին է ուղարկվել թիվ 92051320 քրեական գործը:
2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Ամիրջանյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 92051320 քրեական գործը:
2020 թվականի նոյեմբերի 7-ի Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Վ.Սարգսյանի որոշմամբ Վարդան Կամոյի Պողոսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել Նախկին քրեական օրենսգրքի 364-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2020 թվականի նոյեմբերի 8-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ Վարդան Պողոսյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժվել է:
2020 թվականի դեկտեմբերի 11-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Ամիրջանյանի որոշմամբ թիվ 92051320, 92051420, 92051520, 92051620 և 2051720 քրեական գործերը միացել են թիվ 92051220 քրեական գործին:
2021 թվականի օգոստոսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Ամիրջանյանի որոշմամբ թիվ 92051220 քրեական գործը միացվել է թիվ 90096620 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90096620 համարի ներքո:
2021 թվականի օգոստոսի 12-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ.Հովհաննիսյանի որոշմամբ թիվ 90096620 քրեական գործը միացվել է թիվ 92215420 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 92215420 համարի ներքո:
2021 թվականի օգոստոսի 16-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Կ.Կարապետյանի որոշմամբ թիվ 90096720 քրեական գործը միացվել է թիվ 92215420 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 92215420 համարի ներքո:
2023 թվականի օգոստոսի 11-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Կ.Կարապետյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2023 թվականի օգոստոսի 24-ի ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Ք.Կակոյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է 4 ամիս ժամկետով:
2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Ք.Կակոյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է ևս 4 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի մարտի 19-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի պետ Մ.Շիրվանյանի որոշմամբ նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին:
2024 թվականի ապրիլի 23-ի ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության ավագ դատախազ Ք.Կակոյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է ևս 4 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի օգոստոսի 7-ի ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազի տեղակալ Է.Շահումյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է ևս 4 ամիս ժամկետով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազի տեղակալ Է.Շահումյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է:
2025 թվականի հունվարի 30-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Գ.Վարդանյանի որոշմամբ թիվ 92215420 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 90252425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի փետրվարի 3-ի ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Կ.Մկրտչյանի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասին):
2025 թվականի փետրվարի 6-ին թիվ 90252425 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 07.10.2025թ. կայացրել է դատավճիռ.
«Վարդան Կամոյի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասին) և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածին) կիրառմամբ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում Վարդան Կամոյի Պողոսյանի վրա դնել առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու և բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պարտականությունը, ինչպես նաև փորձաշրջանի առաջին 6 ամիսների ընթացքում Վարդան Կամոյի Պողոսյանին պարտավորեցնել մասնակցել հանրօգուտ աշխատանքների կատարմանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված: (…) »:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ 12.12.2025թ. վերաքննիչ բողոք է ստացվել ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Կ.Մկրտչյանից:
Թիվ ԵԴ1/0486/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 25․12.2025թ., իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 26.12.2025թ.:
2026 թվականի հունվարի 5-ի զեկուցագրի հիման վրա՝ դատավոր Ս.Համբարձումյանի՝ ամենամյա հերթական արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ և դատական կազմը համալրված չլինելու պատճառով, թիվ ԵԴ1/0486/01/25 քրեական գործով դատարանի կազմում ընդգրկվել են դատավորներ Մ.Կիրակոսյանը և Մ.Մելքոնյանը:
Վերաքննիչ դատարանը 2026 թվականի հունվարի 5-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ և նշանակել է դատաքննության:
2026 թվականի հունվարի 5-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը, որով վերջինս խնդրել է, Դատարանին՝ հաշվի առնել իր օրինապահ վարքագիծը, սոցիալական ինտեգրվածությունը, աշխատանքային գործունեությունը, ինչպես նաև զղջման հանգամանքը և թողնել դատավճիռը անփոփոխ:

2. Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Վարդան Կամոյի Պողոսյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասով մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «ՀՀ կառավարության թիվ 1586-Ն որոշմամբ հայտարարված ռազմական դրության պայմաններում, զորահավաքային զորակոչի շրջանակներում ՀՀ ՊՆ Զ և ԶՀԾ թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումից 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին զորակոչվել է ՀՀ ԶՈւ և հետագա ծառայությունը շարունակելու և համապատասխան զորամաս ուղարկվելու նպատակով նույն օրը տեղափոխվել է ՀՀ ՊՆ 50552 զորամաս (կենտրոնական հավաքակայան), որտեղից էլ 2020 թվականի հոկտեմբեր 17-ին զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով ինքնակամ թողել է ՀՀ ՊՆ 50552 զորամասը, որից հետո՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 8-ին ՀՀ ՊՆ ՌՈ աշխատակիցների կողմից տեղափոխվել է ՀՀ ՊՆ 20440 զորամաս:»:

Արագացված դատական քննություն.

Նախնական դատալսումների ընթացքում պաշտպան Կ․Գաբոյանը միջնորդեց դատաքննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով՝ նկատի ունենալով, որ սույն վարույթի շրջանակներում մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանն իր մեղքն ընդունել է։
Հանրային մեղադրող Կ․Մկրտչյանը հրապարակեց մեղադրանքի փաստական հիմքն ու արարքին տրվող իրավական գնահատականը՝ միաժամանակ նշելով, որ չի առարկում արագացված կարգով վարույթի կիրառման դեմ:
Մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է առաջադրված մեղադրանքը, դրա հետ համաձայն է: Պնդում է ներկայացված միջնորդությունը, այն ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով վարույթի անցկացնելու հետևանքները:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը բավարարելու մասին։
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ Վարդան Պողոսյանը կատարել է արարք՝ նախատեսված Նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասով (համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասին):


Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, գալիս է հետևյալ եզրահանգման.
Վարդան Կամոյի Պողոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք է նախկինում արատավորված՝ դատապարտված չլինելը, մշտական բնակության վայրի առկայությունը և բարձրագույն կրթություն ունենալը:
Բացի այդ, Դատարանը որպես Վարդան Պողոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում նաև վարժական հավաքներին մասնակցելը: Մասնավորապես՝ ըստ ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանման կողմից տրված տեղեկանքի՝ Վարդան Պողոսյանը 2023 թվականի ապրիլի 18-ից մինչև մայիսի 13-ը ՀՀ ՊՆ 99390 զորամասում մասնակցել է 25-օրյա վարժական հավաքներին (հատոր 2, գ.թ. 82, 92):
Վարդան Կամոյի Պողոսյանի քրեական պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է մեղքն ընդունելը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և կատարվածի համար զղջալը։
Բացի այդ, Դատարանը որպես Վարդան Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում առողջական խնդիրների առկայությունը: Մասնավորապես՝ ըստ թիվ 531/հձ փորձաքննության եզրակացության՝ վերջինի մոտ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, նախասրտային ռիթմ (…), PQ-ինտերվալի անցողիկ կարճացման համախտանիշ, վաղաժամ վերաբևեռացման համախտանիշ:
Միաժամանակ, պետք է արձանագրել, որ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Կատարված արարքի համար մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի։
Մինչ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ պատժատեսակի ընտրության հարցի քննարկումը, Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հետադարձության խնդրին․
ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն` (...) արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` արարքի հանցավորությունը, պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ (…):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վճռել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասը ոչ միայն երաշխավորում է ավելի խիստ քրեական օրենքների հետադարձ ուժի արգելքը, այլ նաև անուղղակիորեն երաշխավորում է ավելի մեղմ քրեական օրենքի հետադարձ ուժ ունենալու սկզբունքը։ Վերջինը բխում է այն կանոնից, որի համաձայն՝ հանցանքը կատարելու պահին գործող և հետագայում՝ նախքան վերջնական դատական ակտի կայացումն ընդունված քրեական օրենքների միջև տարբերությունների առկայության դեպքում դատարանները պարտավոր են կիրառել այն օրենքը, որի նորմերն ավելի բարենպաստ են ամբաստանյալի համար :
ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ՍԴՈ-1000 որոշման մեջ դիրքորոշում է հայտնել առ այն, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից։ Այս մոտեցումը բխում է իրավական որոշակիության, օրենսդրության նկատմամբ լեգիտիմ ակնկալիքների, մարդու իրավունքների երաշխավորման, իրավակիրառ մարմինների կողմից կամայականությունների կանխարգելման նկատառումներից: Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. երբ սահմանադիրը բացառում է օրենսդրի կողմից որևէ հայեցողություն դրսևորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձության ուղիղ պահանջ (արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ (Սահմանադրության 72-րդ հոդված), և երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու (այդ ակտն ընդունող) մարմի հայեցողությանը (անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով (Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)):
Վերահաստատելով նախկինում հայտնած իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2021 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1586 որոշմամբ նշել է, որ իրավական ակտի հետադարձությունը թույլատրվում է բացառիկ դեպքերում, և տվյալ ակտն ընդունող մարմի՝ այդ ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու որոշումը պետք է հիմնվի հասարակության և պետության համար նման որոշման հնարավոր իրավական հետևանքների բազմակողմանի վերլուծության և գնահատականի վրա:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշման համաձայն` <<չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով>> (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Դրա հետ մեկտեղ ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Մասնավորապես, քրեական օրենքի հետադարձության կանոնը սկսում է գործել այն դեպքերում, երբ նոր օրենքը կամ վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), կամ մեղմացնում է պատիժը, կամ այլ կերպ՝ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Թվարկված պայմաններն ունեն իմպերատիվ բնույթ, և նոր օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանցից առնվազն մեկի առկայության պարագայում նոր օրենքի գործողությունը տարածվում է մինչև այն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Դատարանը նախ արձանագրում է, որ օրենքի հետադարձությունը, (Ex post facto) կամ օրենքի ռետրոակտիվությունը, իրավաբանական սկզբունք է, որը նախատեսում է նորմատիվ իրավական ակտի գործողության տարածումը այն հասարակական հարաբերությունների վրա, որոնք առաջացել են մինչ այդ ակտի ընդունումն ընկած ժամանակամիջոցում։
Անդրադառնալով օրենքի հետադարձ ուժի բովանդակային կողմին` Դատարանը փաստում է, որ <<նոր>> քրեական օրենքի գործողությունը հետադարձությամբ տարածվում է մինչև ընդունումը ծագած այն իրավահարաբերությունների (դեպքերի) վրա, երբ`
գ նոր քրեական օրենքը լրիվ կամ մասնակի վերացնում է արարքի հանցավորությունը (լրիվ ապաքրեականացում, մասնակի ապաքրեականացում),
գ նոր քրեական օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
գ նոր քրեական օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Նոր օրենքը համարվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, եթե դրանով արարքը դադարում է հանցագործություն համարվել (լրիվ ապաքրեականացում) կամ հանցակազմն այնպիսի փոփոխությունների է ենթարկվում, որ հանցավոր համարվող արարքների շրջանակը նեղանում է (մասնակի ապաքրեականացում): Ընդ որում, արարքի հանցավորությունը կարող է վերացվել նաև քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթների փոփոխության միջոցով, օրինակ` հանցագործության համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքը կարող է փոփոխվել, ինչի արդյունքում անձը կարող է դադարել քրեական պատասխանատվության սուբյեկտ լինելուց:
Հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող է համարվում այն օրենքը, որը չի վերացնում արարքի հանցավորությունը և չի մեղմացնում պատիժը, սակայն քրեական պատասխանատվության և պատժի նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելու հիմքերի և պայմանների հետ կապված՝ առավել նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում հանցանք կատարած անձի համար: Նման իրավիճակները կարող են բազմազան լինել և վերաբերել քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի տարբեր ինստիտուտներին:
Նոր օրենքը համարվում է պատիժը մեղմացնող, եթե հոդվածի սանկցիայով նախատեսված`
ա) պատժի նվազագույն կամ առավելագույն չափերն իջեցվում են,
բ) պատժատեսակը փոխարինվում է ավելի մեղմ պատժատեսակով,
գ) պարտադիր լրացուցիչ պատժատեսակը վերացվում է կամ վեր է ածվում ֆակուլտատիվի,
դ) նախատեսվում է երկընտրելի առավել մեղմ պատժատեսակ:
Տվյալ դեպքում Վարդան Կամոյի Պողոսյանի կողմից հանցագործության կատարման պահ է համարվում 2020 թվականի նոյեմբերի 8-ը (տևող հանցագործության ավարտման պահը), որից բխում է, որ առաջնորդվելով օրենքի գործողությունը ժամանակի մեջ քրեաիրավական դրույթով՝ ամբաստանյալի կողմից կատարված արարքի պատժելիությունը, ընդհանուր կանոնի համաձայն, պետք է որոշվի Նախկին քրեական օրենսգրքով:
Վարդան Պողոսյանին մեղսագրվող Նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասի սանկցիան որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
Մինչդեռ քրեաիրավական ոլորտում կատարված օրենսդրական բարեփոխումների արդյունքում 2022 հուլիսի 1-ին ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, որի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասը (համապատասխանում է Նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասին) պատժի մասով մեղմացնում է ամբաստանյալ Վարդան Պողոսյանի իրավական վիճակը:
Մասնավորապես` նշյալ նորմը վկայակոչված հանցանքի կատարման համար որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ հինգից տասը տարի ժամկետով։
Վերոգրյալ նորմերի համադրման արդյունքում՝ Դատարանը գալիս է այն ողջամիտ եզրահանգման, որ Վարդան Պողոսյանին մեղսագրվող Նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասը նոր կարգավորումների շրջանակում սանկցիայի տեսանկյունից մեղմացել է: Ավելի կոնկրետ`պատժի նվազագուն և առավելագույն չափերն իջեցվել են և այժմ նույն հանցանքի համար ազատազրկման նվազագույն շեմ է համարվում 5 տարի ժամկետով ազատազրկումը, իսկ առավելագույն շեմը՝ 10 տարին։
Ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ Վարդան Պողոսյանին մեղսագրվող հանցանքի մասով պատժի մեղմացում է տեղի ունեցել, որպիսի պայմաններում պատժաչափի ընտրության հարցում Դատարանն առաջնորդվելու է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված սանկցիայի նվազագույն և առավելագույն չափերով:
Ընդ որում, անձի վիճակը մեղմացնող օրենքի հետադարձության սկզբունքի համատեքստում, հանցավորի վիճակը բարելավող նորմով առաջնորդվելը Դատարանի հայեցողության տիրույթում չէ, այլ անձի՝ ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված իրավունքն է:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
Ուստի հաշվի առնելով Վարդան Կամոյի Պողոսյանի կատարած արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինի կատարած հանցանքը հանդիսանում է ծանր հանցագործություն, այդ թվում՝ նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է՝ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում, ի թիվս մի շարք հանգամանքների, պետք է շարադրվի նաև այն, թե դատապարտված մեղադրյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նախկին քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասը (հանցանքի կատարման պահին գործող) սահմանում է, որ եթե կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը հանգում է հետևության, որ անձի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է կայացնել որոշում այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Վճռաբեկ դատարանը, 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ անդրադառնալով պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներից հանցագործությունների հանրային վտանգավորությանը, արձանագրել է.
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը:
Վճռաբեկ դատարանը, 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշմամբ, քննարկման առարկա դարձնելով պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ կապված հարցերը, իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով` դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Մեկ այլ՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի (<<Պատժի նպատակները>>) իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները։ Շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը:
Իսկ 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 որոշմամբ, զարգացնելով կայացված որոշումների մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները, Վճռաբեկ դատարանը հայտնել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վճռաբեկ դատարանը 2020 թվականի հունվարի 10-ի թիվ ԵԿԴ/0289/01/17 որոշման մեջ նշել է, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը նախ ցանկանում է անդրադարձ կատարել Վարդան Պողոսյանի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, հանցագործության կատարման պատճառներին։
Այսպես՝ Վարդան Պողոսյանի կողմից կատարած արարքի վտանգավորությունը գնահատելիս պետք է նկատել, որ այն որոշակի առումով (համեմատության մեջ) օժտված է հանրային նվազ վտանգավորությամբ, քանի որ տվյալ դեպքում մեղադրյալն ինքնակամ ներկայացել է թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանում, անցել զորակոչային հանձնաժողով, որից հետո տեղափոխվել զորամաս: Այսինքն՝ կարևոր է նկատել, որ ի վերջո մեղադրյալն ինքնակամ ներկայացել է տարածքային զինկոմիսարիատ, տեղափոխվել զորամաս, ապա նոր միայն հեռացել զորամասից ՝ այդ կերպ ինքնակամ թողնելով զորամասը: Ընդ որում, Դատարանի համար այս համատեքստում կարևորվում է նաև մեղադրյալի պատճառաբանությունները (հանցագործության կատարման պատճառը), քանի որ վերջինն ինչպես նախաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս, այնպես էլ դատական նիստի ընթացքում հայտնել է, որ զորամասից հեռանալու պատճառ է հանդիսացել իր ինքնազգացողության վատանալը, սիրտը շատ արագ է խփել և ցավեր է ունեցե (ընդ որում՝ վերջինն իրոք սրտի հետ կապված խնդիրներ է ունեցել) և բավարար բուժօգնություն ստանալուց հետո կրկին ներկայանալու էր զինկոմիսարիատ:
Այսինքն՝ Դատարանի համար կարևորվում է այն փաստը, որ տվյալ դեպքում անձի կողմից զորամասը թողնելը և հեռանալը, որպես այդպիսին, ավելի նվազ վտանգավոր է, քանի որ երբ խոսք է գնում դեռ մարտական գործողությունների վայր չհասած զորամասը լքելու և ի հակառակ դրա՝ բուն մարտի դաշտից հեռանալու մասին, ապա առաջին դեպքում մեղադրյալը, ըստ էության, դեռևս ոչ մի պրոցեսի մեջ ներգրավված չի լինում և պատերազմի ակտիվ մասնակցություն չի ունենում՝ ի տարբերության երկրորդ իրադրության, երբ մեղադրյալը լքում է բուն մարտական գործողությունների իրականացման վայրը և այդպիսով վտանգում նաև իր համածառայակիցներին:
Ուստի Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում թեև գործ ունենք ծանր հանցանքի կատարման հետ, սակայն այն տվյալ դեպքում համեմատաբար նվազ վտանգավորությամբ է օժտված։
Հաջորդիվ անդրադառնալով անձի հանրային վտանգավորությանը, այդ թվում նաև՝ հենց կատարված հանցագործության տեսանկյունից, Դատարանը չի կարող անտեսել, որ դեպքից հետո վերջինը 2023 թվականի ապրիլի 18-ից մինչև մայիսի 13-ը մասնակցել է 25-օրյա վարժական հավաքներին: Այսինքն՝ ի վերջո կարելի է նկատել, որ զինվորական ծառայություն անցնելու կարգի դեմ ուղղված հանցագործություն կատարելուց հետո վերջինը փորձել է իր վարքագծով ցույց տալ, որ իրապես պատրաստ է որպես քաղաքացի կատարել իր պարտականությունը և պաշտպանել հայրենիքի սահմանները, իսկ նախկինում դրսևորած վարքագիծը եղել է պահի, չգիտակցելու, առողջական որոշակի վիճակի, սթրեսի և վախի արդյունք: Ընդ որում, վերջինը մինչ այդ էլ անցել է պարտադիր ժամկետային զինծառայություն, որի ժամանակ իրականացրել է մարտական հերթապահություն (ըստ զինվորական գրքույկի):
Բացի այդ, Դատարանը որպես հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքներ չի կարող հաշվի չառնել վերջինի տարիքը, ով դեպքի ժամանակ եղել է ընդամենը 20 տարեկան, իսկ այժմ ևս երիտասարդ է՝ 25 տարեկան, նախկինում երբևիցե որևէ կերպ արատավորված՝ դատապարտված չի եղել:
Դեռ ավելին՝ մեղադրյալն ունի առողջական որոշակի խնդիրներ, որի համար նույնիսկ պարտադիր զինվորական ծառայության համար ճանաչվել է սահմանափակումով պիտանի: Մասնավորապես՝ ըստ քրեական գործում առկա փորձագետի թիվ 531/հձ եզրակացության՝ Վարդան Պողոսյանի մոտ առկա է <<սրտի ռիթմի խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, նախասրտային ռիթմ (…), PQ-ինտերվալի անցողիկ կարճացման համախտանիշ, վաղաժամ վերաբևեռացման համախտանիշ>>: Նշված ախտաբանությունները դրսևորվում են սրտի անկանոն աշխատանքի զգացումով, ֆիզիկական լարումների ժամանակ հևոցով, օդի պակասի զգացումով և այլն:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Դատարանի համար կարևորվում է նաև հանցագործությունից հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը: Այս առումով էական է այն, որ վերջինը դեպքից հետո գտնվել է ազատության մեջ և շուրջ հինգ տարի զերծ է մնացել այլ հանցավոր արարքներ կատարելուց և չլինելով կալանավորված` չի խուսափել քննությունից և դատից, ինչը չի կարող հաշվի չառնվել ազատության պայմաններում անձի ուղղումը գնահատելու հարցում։ Նույնիսկ նախաքննության ընթացքում վերջինի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցվել է դեռևս 2020 թվականի նոյեմբեր ամսին, իսկ խափանման միջոց կիրառվել է միայն 2023 թվականին: Այսինքն՝ մեղադրյալը, շուրջ երեք տարի իմանալով իր վերաբերյալ քրեական գործի առկայության մասին և իրական հնարավորություն ունենալով խուսափել քննությունից և դատից, դրան ուղղված գործողություններ չի կատարել: Ընդ որում, Վարդան Պողոսյանն այժմ կանոնավոր կերպով աշխատում է, ինչը ևս իրական ցուցիչ է, որ վերջինն արդեն իսկ ուղղման ճանապարհին է և փաստացի պատժի կրման անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Ավելի կոնկրետ՝ Վարդան Պողոսյանն ունի բարձրագույն կրթություն և այժմ աշխատում է <<IT>> ոլորտում՝ որպես ծրագրավորող, որը ՀՀ-ի աշխատաշուկայի և գործառութային տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեցող բնագավառ է, որի մասնագետների շրջանակը ևս լայն չէ, ուստի Վարդան Պողոսյանին իր սոցիալական միջավայրից կտրելը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ ինչպես մեղադրյալի մասնագիտակ գործունեության և զարգացման, այնպես էլ հենց ոլորտի առաջխաղացման վրա:
Պատժի կրման անհրաժեշտության հարցին անդրադառնալիս՝ Դատարանը կարևորում է նաև մեղքն ընդունելն ու կատարվածի համար զղջալը, քանի որ պատժի նպատակներից մեկը հանցավորի ուղղումն է: Այն դեպքում, երբ հանցավորը չի ընդունում իրեն մեղսագրվող արարքը, հերքում է իր մասնակցությունը դրան, բարդ է պատկերացնել ազատության պայմաններում պատժի նպատակների իրագործումը: Ընդ որում, Վարդան Պողոսյանը դեռ նախաքննության փուլում երկու անգամ դիմում է հասցեագրել վարույթն իրականացնող մարմնին այն մասին, որ ընդունում է իր մեղավորությունը և անկեղծորեն զղջում է:
Դատարանը, անդրադառնալով պատճառած վնասը վերականգնելու մասով վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը, հարկ է համարում նշել, որ սույն գործն ունի իր առանձնահատկությունը, այն է՝ դատապարտված մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանի կողմից կատարված հանցագործությամբ, պայմանավորված դրա բնույթով, չի պատճառվել որևէ տեսակի նյութական վնաս, այսինքն՝ տվյալ դեպքում մեղադրյալն օբյեկտիվորեն չունի պատճառված վնասի փոխհատուցման պարտականություն:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով արարքի համեմատաբար նվազ վտանգավորությունը, հանցավորի անձը բնութագրող, նրան վերագրվող մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել՝ առանց մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի նպատակահարմար է պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Միաժամանակ, փորձաշրջանի ընթացքում Վարդան Պողոսյանի վրա պետք է դնել առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու և բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պարտականությունը, ինչպես նաև փորձաշրջանի առաջին 6 ամիսների ընթացքում Վարդան Կամոյի Պողոսյանին պետք է պարտավորեցնել մասնակցել հանրօգուտ աշխատանքների կատարմանը:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել՝ առանց Վարդան Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, այսինքն՝ կիրառելի է Նախկին քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Դատարանը գտնում է, որ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…) »:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Կ.Մկրտչյանը բողոքով մասնավորապես հայտնել է. « … Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված չէ, Դատարանը 2025 թվականի հոկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԴ1/0486/01/25 դատավճռով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, մասնավորապես՝ կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, ինչի արդյունքում խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի, 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 69-րդ հոդվածի պահանջները, ուստի, գտնում եմ, որ նշված դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: (…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի համաձայն՝
Դատախազն իրավունք ունի`
(…) 10) սույն օրենսգրքով սահմանված դեպքերում և կարգով բողոքարկելու դատական ակտերը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը. (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի համաձայն՝
Դատական վերանայման բողոք բերելու իրավունք ունեն՝
(…) 3) դատախազը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածի համաձայն՝
1․Դատական վերանայման բողոքի հիմքերն են`
1) դատական սխալը` միջազգային պայմանագրի կամ նյութական օրենքի խախտումը կամ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումը, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա. (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածը սահմանում է.
1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված։
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածը սահմանում է.
1․Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝ (…) 5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին: (…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածը սահմանում է.
«Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժը նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը: Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ օրինականությունը, արդարությունը, պատժի անհատականացումը, մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս»:(...) (Տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ և 39-րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(...) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլ որոշումների (Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ124/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԱԴ2/0019/01/09 որոշումները և այլն), պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերլուծության է ենթարկել Դ.Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(...) Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին» (տե՛ս Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը):
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում երեք օրից ավելի, բայց մեկ ամսից ոչ ավելի տևողությամբ, ինչպես նաև երեք ամսվա ընթացքում երեք և ավելի անգամ մեկ ժամից մինչև երեք օր տևողությամբ զինծառայողի կողմից զորամասը կամ ծառայության վայրն ինքնակամ թողնելը կամ առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չներկայանալու համար:
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ սույն հոդվածով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են ռազմական դրության, պատերազմի ժամանակ կամ մարտի պարագաներում` պատժվում են ազատազրկմամբ` վեցից տասներկու տարի ժամկետով:

Գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում զինծառայողի կողմից զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելը` զորամասը կամ ծառայության վայրն ինքնակամ թողնելը կամ առանց հարգելի պատճառների ժամանակին ծառայության չներկայանալու համար՝ 72 ժամից ավելի, բայց 240 ժամից ոչ ավելի տևողությամբ, ինչպես նաև երեք ամսվա ընթացքում երեք և ավելի անգամ` յուրաքանչյուրը մեկ ժամից մինչև 72 ժամ տևողությամբ:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ կամ 3-րդ կամ 4-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է ռազմական դրության, պատերազմի ժամանակ կամ մարտի պարագաներում` պատժվում է ազատազրկմամբ` հինգից տասը տարի ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը վճռել է Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով, ինչի արդյունքում թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում։
Դատարանը, թեև արձանագրել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորությունը հաշվի է առնվում պատիժ նշանակելիս, սակայն փաստացի պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով անտեսել է այդ հանգամանքը, մասնավորապես՝ Դատարանի կողմից պատշաճ ուշադրության չի արժանացել այն հանգամանքը, որ Վարդան Կամոյի Պողոսյանին մեղսագրված արարքը դասվում է զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, իսկ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն ապահովում են Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանությունը, անվտանգությունը, տարածքային ամբողջականությունը և սահմանների անձեռնմխելիությունը:
Պաշտպանությունը, որպես Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականությունը, սահմանների անձեռնմխելիությունը և անվտանգությունը, այդ թվում՝ քաղաքացիների պաշտպանվածությունը, ռազմական սպառնալիքներից ապահովելու նպատակով խաղաղ ժամանակ և ռազմական դրության պայմաններում քաղաքական, ռազմական, տնտեսական, տեղեկատվական, սոցիալական, իրավական և այլ բնույթի միջոցների կիրառման ու միջոցառումների իրականացման ընդհանրություն, այս ընդհանրությունն իր մեջ ներառում է նաև զորահավաքը, որպես պետական և տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու կազմակերպությունների գործունեությունը ռազմական դրության աշխատանքային ռեժիմի, զինված ուժերը և այլ զորքերը պատերազմական ժամանակի կազմակերպման ու կազմի փոխադրելու միջոցառումների, քաղաքացիների զորահավաքային զորակոչի իրականացման համալիր:
Բացի այդ, պաշտպանությունը ենթադրում է նաև պաշտպանության ռազմավարական պլանավորում` ռազմական անվտանգության համակարգի կարողությունների և կառուցվածքի պլանավորմանն ու զարգացմանն ուղղված համընդգրկուն, աստիճանակարգված, հեռանկարին միտված և շարունակական գործընթաց:
Նման պայմաններում, Վարդան Կամոյի Պողոսյանի կողմից 2020 թվականի հոկտեմբեր 17-ին զինվորական ծառայությունից ժամանակավորապես խուսափելու նպատակով ՀՀ ՊՆ 50552 զորամասը ( կենտրոնական հավաքակայանը) լքելու հանգամանքը արդեն իսկ ոտնձգել է պաշտպանության ռազմավարական պլանավորման հեռանկարային գործընթացին, այլ խոսքով՝ Վարդան Կամոյի Պողոսյանը զորահավաքային զորակոչով զորակոչվելու պահից ստանձնել է համապատասխան պարտականություններ:
Զինվորական ծառայության ընթացքում յուրաքանչյուր զինծառայող պաշտոնի բերումով, ըստ ստորաբաժանման, ունենում է կոնկրետ պարտականություններ և հենց այդ պարտականությունների անշեղորեն կատարումն է հանգեցնում ստորաբաժանման մարտունակության բարձրացման, մարտավարական ձեռքբերումների և ի վերջո ռազմական առումով հաջողության: Թեկուզ մեկ պարտականություն անկատար թողնելը չի կարող մնալ անհետևանք և ինքնըստինքյան հանգեցնում է փոխկապակցված ստորաբաժնումների, տվյալ դեպքում ՀՀ զինված ուժերի համալրման և ըստ այդմ նաև համապատասխան՝ օժանդակ ուժեր ակնկալող մարտական ստորաբաժանումների մարտական առաջադրանքների տապալման, մարտունակության անկման, ինչը հատկապես կարևորվում է ռազմական դրության կամ փաստացի մարտական գործողությունների կամ առավել ևս պատերազմի պարագայում, նշված հանգամանքն օրենսդրի կողմից ամրագրվել է որպես հանցակազմի առավել որակյալ հատկանիշ:
Բացի այդ, Դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորությունը նվազեցնող հանգամանք է դիտվել նաև Վարդան Կամոյի Պողոսյանի ինքնազգացողության վատթարացումը, մինչ դեռ քրեական գործի նյութերում առկա է համապատասխան դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություն, համաձայն որի վերջինիս մոտ առկա առողջական խնդիրների առկայության պարագայում անգամ Վարդան Կամոյի Պողոսյանը թեև սահմանափակումով, անուամենայնիվ ենթակա է եղել զորակոչվելու և զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու:
Նման պայմաններում, գնում եմ, որ Դատարանի այն եզրահանգումը, որ ծանր հանցանքը տվյալ դեպքում օժտված է համեմատաբար նվազ վտանգավորությամբ, հիմնավոր չէ:
Դատարանը որպես Վարդան Կամոյի Պողոսյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առել նախկինում նրանց դատապարտված չլինելը, սակայն անձի դատապարտված չլինելը որևէ կերպ չի նվազեցնում սույն հանցագործության վտանգավորության աստիճանը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ է մեղադրանքի կողմը Դատարանին միջնորդել Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ որպես պատիժ կիրառել՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված արարքի համար՝ ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Դրա հետ մեկտեղ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի իմաստով՝ պատժի նպատակներից է հանդիսանում սոցիալական արդարության վերականգնումը և նման պայմաններում անհասկանալի է Դատարանի դիրքորոշումն առ այն, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով վերականգնվում է սոցիալական արդարությունը և հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին։
Ամփոփելով վերոգրյալը և պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում վերլուծության ենթարկելով վերոնշյալ քրեաիրավական, քրեադատավարական նորմերը, հարկ է արձանագրել, որ Դատարանը համակցության մեջ չի գնահատել հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը և հանցանքը կատարած անձանց բնութագրող տվյալները, և Դատարանի վկայակոչված հանգամանքները ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ՝ արձանագրելու, որ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով վերականգնվում է սոցիալական արդարությունը, ուստի նման պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը չի կարող բխել խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունից և այդ ոլորտում խիստ քրեական քաղաքականության ապահովման անհրաժեշտությունից։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԴ1/0486/01/25 քրեական գործով կայացված դատական ակտը պատժի մասով ենթակա է բեկանման, քանի որ մեղադրյալ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր առկա չեն: »(…)
Դատախազը խնդրել է. «1.Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ:
2.Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 2025 թվականի հոկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԴ1/0486/01/25 դատավճիռը և Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525-րդ հողվածի 5-րդ մասով (համապատասխանում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասին) նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:»:

4.Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.

Վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է պաշտպան Կ.Գաբոյանի գրությունը, որով վերջինս հայտնել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, միևնույն ժամանակ նշել է, որ չի առակում դատական նիստը անցկացնել իր բացակայությմաբ, ինչպես նաև խնդրել է մերժել դատախազի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
Դատախազ Ռ.Մինասյանը ներկայացրեց բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները և խնդրեց այն բավարարել:
Մեղադյալ Վ.Պողոսյանը առաչկեց դատախազի կողմից ներկայացված բողոքի դեմ:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.
(…) »:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…) »:
Այսպիսով՝ մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով պաշտպանական կողմի առարկությունները բերված բողոքի առնչությամբ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(…)»:
Թեև 01․07․2022թ․ ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական նոր օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մինչ այդ գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում մի շարք գործերով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումները՝ արդարացի պատիժ նշանակելու մասին, կիրառելի են նաև սույն քրեական գործով:
Մասնավորապես՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Թամարա Տեր-Գրիգորյանի և Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործերով արձանագրել է, որ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները):
«Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրային վտանգավորության վրա` հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տես Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
«Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր տարրերից մեկն է, որի շրջանակներում կարևորվում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանումը։ Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը։
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը:
(…)
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս (հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում»։ (տես Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրյալ Վարդան Պողոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով ու մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, հանցավորի անձին, անհրաժեշտ ու բավարար է նրա ուղղվելու և նոր հանցագործություն կանխելու համար, այսինքն՝ կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, նախկինում դատապարտված չլինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, ինքնախոստովանական ցուցմունք տալը, կատարվածի համար զղջալը, առողջական խնդիրների առկայությունը, մասնավորապես՝ ըստ թիվ 531/հձ փորձաքննության եզրակացության՝ վերջինի մոտ ախտորոշվել է սրտի ռիթմի խանգարում վերփորոքային ռիթմավարի միգրացիա, նախասրտային ռիթմ (…), PQ-ինտերվալի անցողիկ կարճացման համախտանիշ, վաղաժամ վերաբևեռացման համախտանիշ, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, իրավացիորեն եկել է այն եզրահանգման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց Վարդան Պողոսյանի կողմից իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ այդ պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել, որի արդյունքում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, այն բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Անդրադառնալով բողոքաբերի այն պնդմանը, որ« Դատարանը համակցության մեջ չի գնահատել հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, բնույթը և հանցանքը կատարած անձանց բնութագրող տվյալները, և Դատարանի վկայակոչված հանգամանքները ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ՝ արձանագրելու, որ Վարդան Կամոյի Պողոսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով վերականգնվում է սոցիալական արդարությունը, ուստի նման պայմաններում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը չի կարող բխել խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունից և այդ ոլորտում խիստ քրեական քաղաքականության ապահովման անհրաժեշտությունից», ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված և վկայակոչված հանգամանքները բավարար և իրավաչափ հիմք են հանդիսացել պատժի պայմանական չկիրառման վերաբերյալ եզրահանգման համար, ինչը համահունչ է քրեական իրավունքի նպատակներին և սկզբունքներին, այդ թվում՝ համաչափության, արդարության և նպատակահարմարության սկզբունքներին։ Այս համատեքստում դատարանը եզրակացնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառումը եղել է հիմնավորված և չի հակասում ոչ խախտված հասարակական հարաբերությունների պաշտպանության պահանջներին, ոչ էլ քրեական քաղաքականության իրականացման նպատակներին։
Հետևաբար, բողոքաբերի ներկայացրած փաստարկները չեն կարող դիտվել որպես բավարար իրավական հիմք՝ վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու համար։
Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար: Դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ հետևությանը հանգելիս հաշվի է առնում մասնավորապես հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել՝ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Այսպիսով՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ, 369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության զինվորական ծառայության դեմ ուղղված հատկապես կարևոր գործերով քննության նկատմամբ հսկողության բաժնի դատախազ Կ.Մկրտչյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ1/0486/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ


Մ. ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ