Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0461/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 19.1

Պատասխանող

Գրիգոր Մկրտչյան Ժորայի
Նարեկ Մկրտչյան Երվանդի
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյան
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյան
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյան
Գրիգոր Մկրտչյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տաթևիկ Մուրադյան

Քրեական վերաքննիչ

Աննա Մաթևոսյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տաթևիկ Մուրադյան

Քրեական վերաքննիչ

Աննա Մաթևոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Գրիգոր Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու' Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-04-27 15:55 4 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-03-19 15:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2026-02-20 10:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-04 09:30 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2026-01-22 09:30 4 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-01-12 13:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-29 10:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-21 17:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-06 11:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-20 16:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-17 14:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-26 13:30 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-08-13 17:10 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-01 10:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-03 10:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-18 10:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-03 11:30 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-20 15:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-21 14:30 4 Նիստը չի կայացել
Քրեական վերաքննիչ 2025-04-16 14:00 3 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-03 09:40 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-02-17 16:30 4 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/0461/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
Սիմոն Սիմոնյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Լեոնդիդ Նահապետյանի,
պաշտպաններ Էլեն Բեկթաշյանի,
Արսեն Խառատյանի,
Սուզաննա Խչեյանի,
մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի,
Նարեկ Մկրտչյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝
ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ առկա է անձնական տվյալհասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով,

Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝
ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, իննամյա կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, Զովունի համայնք, 39-րդ փողոց, 53-րդ շենք, 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվող՝ առկա է անձնական տվյալ հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024թ․ օգոստոսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10176124 քրեական վարույթը:
2024թ․ օգոստոսի 26-ին թիվ 10176124 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն, և դրանում նկարագրված արարքներին տրված իրավական գնահատականը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 25-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 25-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 երկու ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ թիվ 10176124 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 10111225 քրեական վարույթի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 26-ը։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը բեկանվել է, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը:
Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը։
2026 թվականի փետրվարի 20-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները վերացվել են։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր մոտ, ինչպես նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ ապօրինի պահել է ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, վերջինս իր քրոջ որդու Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին, դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով, «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում։»:
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում։»:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալներ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ։
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված կարգով հրապարակվեցին մեղադրյալների նախաքննական ցուցմունքները:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Հրաժարվել է ցուցմունք տալ: Հայտնել է, որ «iPhone XR բջջային հեռախոսի գաղտնաբառն է՝ 100102: Իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Ամերիաբանկի» բանկային քարտը պատկանում է իրեն և ինքն է օգտագործում: Դրանով միայն ինքն է գործարքներ կատարել: Դա եղել է իր աշխատավարձի քարտը: Հիմնականում աշխատավարձն է նստել և վարկերն է փակել, իսկ ստացված այլ գործարքների վերաբերյալ չի հիշում: Քննիչի մնացած հարցերին հրաժարվել է պատասխանել»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Արմավիր ՔԿՀ-ի խցում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված բջջային հեռախոսի հետ ինքն առնչություն չունի:»
2025 թվականի հունվարի 31-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «2024 թվականի օգոստոսի 25-ին երեկոյան ժամը 9-ի կամ 10-ի մոտերը քեռու՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ ցանկանում էին գնալ տատիկի տուն: Դավթաշեն 2-րդ կամ 1-ին թաղամասի մոտ այգու մոտ քար նկատեցին, մոտեցան, սև ակնոցի չխոլ էր և զարմացավ, մոտիկացավ վերցնի, բայց չնայեց՝ մեջն ինչ է, վերցրեց, դրեց գրպանը և քեռու հետ միասին քայլեցին այդտեղից, անցնում էին հետիոտնային անցումով, մոտեցան պարեկային ծառայության աշխատակիցները և այդ ժամանակ շոկային ինչ-որ բան իր մոտ տեղի ունեցավ և անգիտակից վազեց և այդ ընթացքում պարկը նետեց, որից հետո իր կամքով կանգնեց և ոստիկանները մոտեցան և ձերբակալեցին: Մորեղբայրը ցանկանում էր հասկանալ՝ ինչ է մեջը: Ինքը ևս ցանկանում էր տանել մի վայր, որտեղ կհասկանար, թե ինչ է մեջը: Եթե «Մարիխուանա» լիներ, դեն նետեր: Այդ ժամանակ իր քեռին իր մոտ էր և իրեն հարցրեց՝ ինչ վերցրեց, ինքն էլ պատասխանեց, որ չգիտի, կնստի, կհասկանա՝ ինչ է: Ճշմարտությունը նրանում է, որ ինքը չի իմացել՝ ակնոցի պատյանում ինչ է եղել, ինքն այդ ամենը գտել է և ցանկացել դրանք դեն նետել: Հայտնել է, որ ինքը թմրամիջոց չի տեղադրել: «Տելեգրամ» բջջային հավելվածում գրանցված է 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարով, Նարեկ Մկրտչյան անգլերեն տվյալներով: Հեռախոսի գաղտնաբառը սխալ չի ասել, շոկի և վախի ազդեցության տակ է եղել: Հեռախոսի գաղտնաբառը 1001 է: Շատ հազվադեպ է թմրանյութեր օգտագործել: Օգտագործել է միայնակ: Մի քիչ հոգեկան շեղումներ ունի, դրա համար էլ օգտագործել է: Չի հիշում, թ երբ է օգտագործել: Եղել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Երբևէ մորեղբորը թմրամիջոց չի տվել և չի պատրաստվում թմրանյութերի հետ առնչություն ունենալ: Օգտագործում է ոչ սմարթֆոն տեսակի բջջային հեռախոս՝ «Նոկիա» մոդելի: Թմրամիջոցներ չի տեղադրել, դրա դիմաց գումար չի ստացել: Պարզապես ակնոցի պատյան է տեսել քարի տակ և վերցրել: Սոցիալական կարգավիճակը նորմալ է: Մայրն աշխատում է, զորացրվելուց հետո ինքն էլ է աշխատել, հիմա աշխատանք է ման գալիս, մյուս քեռիներն են աշխատում, տատիկն է աշխատում: Ավելացնելու այլ բան չունի:»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Իր անվամբ հաշվառված վճարահաշվարկային համակարգերով և բանկային հաշիվներով ինքն է գործարքներ կատարել: Կազինո է խաղացել՝ Վիվառո, Տոտո: Եղել են դեպքեր, որ գումարներ է շահել, նաև դեպքեր են եղել, որ պարտվել է: Դաջվածքներ է կատարել, որի համար վճարումներ է կատարել, սակայն չի հիշում, թե ով է փոխանցել և որքան գումար: Եղել են դեպքեր, որ «Տոտո» և «Վիվառո» համակարգերով գործարքները բանկային քարտով կատարելու դեպքում խնդիրներ են եղել, և փոխանցումները կատարվել են դրամապանակներ, ապա նոր միայն բանկային քարտեր: Դաջվածքների համար վճարումները նույնպես եղել են դրամապանակներին, որը նույնպես կցված է բանկային քարտին: Իր և Գրիգորի միջև բանկային գործարքներ են եղել, քանի որ Գրիգորը ֆուտբոլի պարապմունքների է գնում և իրենից պարտքով գումարներ էր խնդրում: Փոխանցումները եղել են նաև կոմունալ վճարումների հետ կապված: Գումարները եղել են տարբեր, որը կախված է եղել ճանապարհների տարբերությունից: Տան վճարումների գումարները նրան տվել է պարտքով: Տնային կալանքի ժամանակ իրենց մեկ-մեկ այցելել է հորական տատիկը՝ Հասմիկ Էդիլյանը, փոքր եղբայրն է բանակից գալիս՝ կարճատև արձակուրդի ընթացքում, ինչպես նաև պաշտպանը: Ո՛չ ինքը, ո՛չ մայրը մորական տատի, քեռու կամ մորական կողմի այլ ազգականների հետ կամ չեն ունեցել: Եղել է ժամանակ, որ ինքը և Գրիգոր Մկրտչյանը միասին են բնակվել, սակայն երկար ժամանակ է, որ իրենց բնակության հասցեները տարբեր են: Ավելացնելու այլ բան չունի:»:
2025 թվականի հունվարի 31-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ և հարցերին պատասխանել:
դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 167-171, հատոր 2, գ.թ. 258-260, հատոր 4, գ.թ. 92-94, հատոր 1, գ.թ. 154-158, հատոր 3, գ.թ. 242-246, հատոր 4, գ.թ. 98-100
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։ Որպես ձերբակալված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հայտարարել է, որ գետնին նետված պատյանը իրենն է մեջը 41 փաթեթ մարիխուանա, որը շարելու է Դավթաշենում։
(հատոր 1, գ.թ. 25, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։
(հատոր 1, գ.թ. 28, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հագին եղած սև սպորտային տաբատի աջ կողային գրպանից հայտնաբերվել է Այֆոն մոդելի IMEI 357337090133617 գործարանային համարով բջջային հեռախոս, որի մեջ տեղադրված է եղել 098-13-20-26 բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն հեռախոսի պատյանի մեջ Գրիգոր Մկրտչյանի անվամբ 9051195200333935 համարով Ամերիա բանկի բանկային քարտ։ Հագին եղած սև սպորտային ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերվել է փայլաթիթեղյա փաթեթ, որի մեջ լցված է դեղնականաչավուն զանգված ընդհանուր 1․41 գ քաշով։
(հատոր 1, գ.թ. 29, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Խաչիկ Արտյոմի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայր հանդիսացող տեղանքի զննում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի մայթեզրը, որտեղ հայտնաբերվել է սև գույնի պարկ, որի վերաբերյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հայտարարել է, որ նշված պարկը ինքն է նետել, որի մեջ առկա են եղել թվով 41 փաթեթներով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը ինքը պետք է շարեր Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում։ Սև կտորե պարկից հայտնաբերվել է թվով 41 հատ թիթեղյա փաթեթներ կպչուն ժապավենով ամրացված 40*0․5 գ, 1*1 գ գրառումներով, որոնք «Zilan» ապրանքանիշի կշեռքով կշռվել են և ընդհանուր կազմել են 74 գրամ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են մեկ փաթեթում և կնիքվել ՀՀ ՔԿ 655 կնիքով։
(հատոր 1, գ.թ. 51-54, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանի ծառայության համար հատկացված անհատական տեսանկարահանող սարքերի տեսագրության զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ տեսագրությունում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալումից հետո մատնացույց է կատարում իր կողմից նետված կտորե սև գույնի պատյանը և հայտարարում է, որ դրանում դեղ չէ, այլ խոտ, իսկ իր հետի անձը հանդիսանում է իր մորեղբայրը՝ Գրիգոր Մկրտչյանը։ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հայտարարում է, որ ինքը երբևէ թմրամիջոցներ չի օգտագործել։ Բենիկ Շահբազյանը հայտարարում է, որ երկուսով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվում են։
(հատոր 2, գ.թ. 15-18, դատական նիստի արձանագրություն)
- «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործվող 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների տեղեկատվության պահանջի զննության արձանագրությունը, համաձայն որոնց՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների ինտերնետ հասանելիությունը սպասարկվել են Վիվա Արմենիա ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանում, Կոտայքի մարզի Քասախ և Զովունի համայնքներում սպասարկող ալեհավաք սարքերի կողմից։
(հատոր 2, գ.թ. 24-30, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի հունվարի 28-ին ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի բջջային հեռախոսի համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվար 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի 357337090133617 և 357337090180311 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում հայտնաբերվել են Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի լուսանկարներ, նրանց միջև տեղի ունեցած կարճ հաղորդագրություններ։
(հատոր 4, գ.թ. 57-59, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ։
(հատոր 3, գ.թ. 78-210, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ։
(հատոր 3, գ.թ. 2-77, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5708/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները։
(հատոր 2, գ.թ. 273-275, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5705/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները։
(հատոր 2, գ.թ. 286-288, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատանյութագիտական և դատաբուսաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 1285 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա «Գրիգոր Մկրտչյան թմրանյութ 1-ին փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված «թիվ 10176124 քր․ վարույթ թվով 41 փաթեթներ․ 2-րդ փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա թվով 41 հատ և ընդհանուր 19․71 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցներ։
(հատոր 2, գ.թ. 35-39, դատական նիստի արձանագրություն)
- Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվարի 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի նույնականացման «IMEI» (International Mobile Equipment Identity) արժեքներն են՝ «357337090133617» և «357337090180311», սերիական համարը՝ «C6KXG39LKXL8», հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի ծավալը՝ 256 գիգաբայթ:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի գործարկման ընթացքում աշխատունակության հետ կապված թերություններ ի հայտ չեն եկել:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի փորձագիտական պատճենի ստացմամբ վերծանվել են գործի հանգամանքների հետ հնարավոր առնչություն ունեցող կարճ հաղորդագրությունների վերաբերյալ թվով 279 գրառում (առկա), սոցիալական ցանցերի վերաբերյալ թվով 9 գրառում (առկա), հեռախոսազանգերի վերաբերյալ թվով 2006 գրառում (առկա), զննարկիչների գրանցամատյանների (Журнал просмотра веб-страниц) վերաբերյալ թվով 158 գրառում (առկա), գրանցամատյանային գրառումների /Записи журнала) վերաբերյալ թվով 4210 գրառում (առկա), թվով 1094 կոնտակտային տվյալ (առկա), ծածկագրերի վերաբերյալ թվով 811 գրառում (առկա), տարրերի որոնումների (Поиск элементов) վերաբերյալ թվով 15 գրառում (առկա), նշումների (Примечания) վերաբերյալ թվով 7 գրառում (որոնցից 3 ջնջված), օգտատիրոջ հաշիվների (Учетные записи пользователей) վերաբերյալ թվով 26 գրառում (առկա), բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «imessage» (որոնցից 1 ջնջված), «iPhoneRecentsLog», «Viber» և «WhatsApp» բջջային հավելվածների միջոցով իրականացված նամակագրությունների վերաբերյալ թվով 35 գրառում (առկա), արխիվային թվով 3 (առկա), ձայնագրային թվով 9 (առկա), տեսաձայնագրային թվով 300 (առկա), տեքստային թվով 1 (առկա) և լուսանկարչական թվով 1059 (առկա)
ֆայլեր: Վերոնշյալ տեղեկատվությունը և դրա վերաբերյալ էլեկտրոնային հաշվետվությունը՝ «ReportJPhone XR» անվանումով «html» ձևատեսակի ֆայլի տեսքով տրամադրվում են սույն եզրակացության անբաժանելի մասը կազմող «24-2438-1», «24- 2438-2» և «24-2438-3» ձեռագիր գրառումներով լազերային սկավառակների «iPhone XR» պանակների «ReportJPhone XR» ենթապանակներում:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Telegram», «Messenger», «Instagram» և «TikTok» բջջային հավելվածների միջոցով իրականացված հաղորդակցությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը՝ լուսանկարչական «png» ձևատեսակի թվով 811 ֆայլերի տեսքով տրամադրվում են սույն եզրակացության անբաժանելի մասը կազմող «24-2438-3» ձեռագիր գրառումով լազերային սկավառակի համապատասխան ենթապանակներում:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Snapchat», «Threads» և այլ բջջային հավելվածների հետազոտությամբ գործի հանգամանքներին առնչվող նամակագրություններ չեն հայտնաբերվել:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Mail» բջջային հավելվածի հետազոտությամբ գրանցված օգտատեր չի հայտնաբերվել:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի իրանում տեղադրված «VIVA MTS», «8937493309129548529F» գրառումներով հեռախոսային քարտի հետազոտությամբ կարճ հաղորդագրությունների /sms/ կոնտակտային տվյալների և հեռախոսազանգերի վերաբերյալ առկա և նախկինում ջնջված տեղեկատվություն չի հայտնաբերվել։
(հատոր 4, գ.թ. 48-57, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանին ամրակցված անհատական տեսանկարահանող սարքերի 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 21։37-ից մինչև նույն օրը՝ ժամը 22։03-ն ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունները պարունակող թվով 1 լազերային սկավառակը։
(հատոր 2, գ.թ. 20-23, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Վիվա Արմենիա ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 բջջային հեռախոսահամարի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի տեղեկատվությունը պարունակող թվով 1 լազերային սկավառակը։
(հատոր 2, գ.թ. 31-34, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ պարունակող թվով 2 լազերային սկավառակները։
(հատոր 2, գ.թ. 247-248, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մաշտոցի բաժնի Դավթաշենի բաժանմունքի ծառայողների կողմից Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին հարցման ենթարկելու արձանագրությանը, համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 24-2438 եզրակացությամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի բջջային հեռախոսի տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակները։
(հատոր 4, գ.թ. 61-62, դատական նիստի արձանագրություն)
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի հատվածից վերցված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, կնիքված ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետի թիվ 67 կնիքով և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիր տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետի թիվ 67 կնիքով։
(հատոր 2, գ.թ. 44-47, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Խաչիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը չի հիշում: Այդ օրը Դավթաշեն վարչական շրջանում ծառայության են ընդգրկված եղել նույն վաշտի պարեկ, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Բենիկ Շահբազյանի հետ: Երեկոյան՝ ժամը 21:30-22:00-ն ընկած ժամանակահատվածում նկատել են երկու քաղաքացիների, որոնք, իրենց նկատելով, անկանոն շարժումներ են արել, կասկածելի վարքագիծ դրսևորել, ձեռքերը գրպանները տարել, ինչը իրենց կասկածելի է թվացել: Մոտեցել են հիշյալ քաղաքացիներին: Նարեկ Մկրտչյանն անմիջապես դիմել է փախուստի՝ որևէ գործողություն չկատարած: Նարեկին հետապնդել են մոտ 500-600 մետր ճանապարհով: Այդ ընթացքում Նարեկն իր մոտից նետել է ակնոցի համար նախատեսված կտորից պատյան: Այնուհետև Նարեկին հետապնդել է և ձերբակալել: Նարեկը հայտնել է, որ պատյանի մեջ թմրանյութի փաթեթներ են: Այլ պարեկային կարգախմբի հետ նետված փաթեթի վայրում իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն, իսկ գործընկերը հսկողության տակ էր պահել մյուս քաղաքացուն՝ Գրիգորին: Այնուհետև վերջիններիս ձերբակալել են և տեղափոխել Ոստիկանության Դավիթաշենի բաժին: Եթե չի սխալվում, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել են թվով 31 կպչուն ժապավենով փաթեթներ: Նարեկը հայտնել է, որ փաթեթները ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով՝ իրացման նպատակով: Հայտնել է, որ վերցրել է հենց Դավթաշենի այգուց: Նպատակը եղել է մայրիկին ֆինանսապես օգնելը: Ենթադրվում է, որ իրացնելուց գումար էր վաստակելու: Մյուս քաղաքացին հայտարարել է, որ դրա հետ կապ չունի, սակայն Նարեկը հայտնել է, որ մի անգամ թմրամիջոց տեղադրելիս քաղաքացիները դա նկատել են և լավ չեն վերաբերվել իրեն, և դրանից հետո ինքը Գրիգորին իր հետ տարել է, որպեսզի իրեն աջակցի: Հայտնեց, որ Նարեկի անձնական խուզարկությունն ինքն է իրականացրել, որի արդյունքում անօրինական ոչինչ չի հայտնաբերվել: Տեղյակ է, որ Գրիգորի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է դեղնականաչավուն զանգված: Հայտնեց, որ ինքը մասնակցել է դեպքի վայրի զննությանը: Այդ քննչական գործողությունն իրականացվել է տեսաձայնագրմամբ, դրան մասնակցել են պարեկային ծառայողները և փաթեթները նետած քաղաքացին՝ Նարեկ Մկրտչյանը: Քննիչի կողմից փաթեթները դուրս են բերվել պատյանից, լուսանկարահանվել են, կշռվել և կնիքվել:
Հայտնեց, որ Նարեկին ձերբակալելուց հետո իրենք մնացել են դեպքի վայրում այնքան ժամանակ, մինչև որ այլ կարգախումբ է ժամանել, իրականացրել դեպքի վայրի պահպանություն: Հայտնեց, որ դեպքի վայր պարեկային կարգախումբ հրավիրելը չի իրականացվում ահազանգ ներկայացնելու ձևով, այլ դա իրականացվում է՝ համաձայնեցնելով վաշտի հրամանատարի հետ: Այդ մասին հայտնում են հրամանատարին, և որևէ ազատ կարգախումբ է մոտենում և պահպանում դեպքի վայրը: Դրա վերաբերյալ որևէ արձանագրություն չի կազմվում: Հայտնեց, որ Նարեկ Մկրտչյանին ինքն է հետապնդել և բերման ենթարկել: Հայտնեց, որ դեպքի վայրը գեթ մեկ վայրկյան առանց հսկողության չի թողնվել: Հայտնեց, որ Արամ Գևորգյան և Նարեկ Միքայելյան պարեկային կարգախումբը մոտեցել է դեպքի վայր, որից հետո միայն իրենք հեռացել են:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Բենիկ Շահբազյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը և ժամը չի հիշում: Երկու հոգով ծառայություն էին իրականացնում, երբ նկատեցին երկու քաղաքացիների: Ժամը չի հիշում, սակայն մութ էր: Այդ քաղաքացիները խուսափողական վարքագիծ էին դրսևորում: Նրանցից մեկն անմիջապես փախուստի դիմեց, սակայն իր գործընկերոջը հաջողվեց հասնել նրան: Հիշում է, որ այդ քաղաքացին նետել էր մեծ թվով թմրանյութեր պարունակող փաթեթ: Քաղաքացիներին ձերբակալել են և տեղափոխել Դավթաշենի բաժին: Քաղաքացին հայտնել է, որ նետվածը թմրանյութ է: Փաթեթները եղել են իրացման նպատակով: Նետված փաթեթը վերցվել է քննիչի կողմից՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ: Դեպքի վայրի պահպանությունն իրականացվել է պարեկային ծառայության այլ կարգախմբի միջոցով:
Հայտնեց, որ դեպքի օրը ծառայություն են իրականացրել ինքը, Խաչիկ Հովհաննիսյանը, ինչպես նաև իրեն կցված երկու պրակտիկանտներ: Հստակ չի հիշում, թե կոնկրետ ով, բայց իրենցից որևէ մեկը այլ պարեկային կարգախմբի հեռախոսով հրավիրել է, որպեսզի իրականացվի դեպքի վայրի պահպանություն: Բացառում է, որ պրակտիկանտներն իրականացրած լինեն դեպքի վայրի պահպանությունը: Դա իրականացվել է պարեկային որևէ կարգախմբի կողմից:
Հայտնեց, որ ինքն անձամբ մասնակցել է դեպքի վայրի զննությանը: Չի հիշում, թե դեպքի վայրը պահպանած կարգախումբը դրան մասնակցել է, թե ոչ: Հայտնեց, որ իրենք պարեկային այլ կարգախմբերի դեպքի վայր են կանչում հեռախոսազանգի կամ ռադիոկապի միջոցով: Ամփոփեց, որ երբ իրենք նկատել են կասկածելի վարքագիծ դրսևորող երկու քաղաքացիների, նրանցից մեկն անմիջապես դիմել է փախուստի, իսկ մյուսն ասել է, որ չի փախչում, մնում է այդտեղ: Իրենք հետապնդել են փախչող քաղաքացուն, որին հասել է Խաչիկ Հովհաննիսյանը: Երբ տեղեկացել են, որ նա թմրամիջոց է նետել, ինքը հետ է վերադարձել և անձամբ ձերբակալել պրակտիկանտների հետ մնացած քաղաքացուն: Պրակտիկանտներն այդ քաղաքացուն ազատությունից չեն զրկել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Թամարա Մկրտչյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է Նարեկ Մկրտչյանի մայրը և Գրիգոր Մկրտչյանի քույրը: Նարեկը և Գրիգորը գտնվել են նորմալ հարաբերությունների մեջ: Նրանք մշտական կապի մեջ են եղել: Նարեկն աշխատել է «Սիթիում»: Մեկ ամիս էլ չկար, որ դուրս էր եկել աշխատանքից: Այլ զբաղմունք ևս ունեցել է. դաջվածքներ է արել: Նարեկը և Գրիգորն ունեցել են բանկային քարտեր: Նարեկի հաճախորդները երբեմն գումարները փոխանցել են Նարեկի և Գրիգորի քարտերին: Նարեկը Գրիգորին փոխանցել է գումարներ, երբ կարիք է եղել: Նարեկը «Աջարաբեթ» է խաղացել, գումարներ է շահել և փոխանցել քարտին: Ինքը բարկացել է և դրանից հետո չի նկատել, որ դարձյալ խաղացած լինի: Նարեկն ունի նյարդային համակարգի հետ կապված խնդիրներ: Նրա մոտ նկատվում է մարմնի դող, գոռում է, ցենզուրայից դուրս է գալիս: Չի նկատել, որ Նարեկը կամ Գրիգորը թմրամիջոց օգտագործած լինեն: Գրիգորից ընդհանրապես նման բան չի սպասում, քանի որ նա ֆուտբոլով է զբաղվում: Կասկածելի ոչինչ չի նկատել: Ինքը միշտ Նարեկի նկատմամբ ուշադիր է եղել: Զինվորական ծառայության ընթացքում Նարեկը մոտ վեց ամիս հոգեբուժարանում բուժվել է, որից հետո դարձյալ գնացել է ծառայության:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Արամ Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտում՝ որպես ավագ պարեկ: Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյաններին առաջին անգամ է տեսնում: 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին հավանաբար ծառայություն է իրականացրել Աջափնյակ վարչական շրջանում: Իրենք օրական բազմաթիվ ահազանգեր են ստանում դեպքի վայրի պահպանություն իրականացնելու համար, որոնք ինքը առանձնապես չի ֆիքսում: Այս կամ այն գործողությունը կատարելու վերաբերյալ իրենց ցուցում տալիս է վաշտի հրամանատարը: Հակառակ դեպքում ծառայում են իրենց սահմանված երթուղիով:
Վկայի դիտարկմանը ներկայացվեց Բենիկ Շահբազյանին ամրակցված տեսանկարահանող սարքի տեսագրությունը:
Հայտնեց, որ երբ կարգախումբը մոտենում է դեպքի վայր, փորձում են հնարավորինս մանրամասն ճշտել եղելությունը: Հայտնեց, որ տեսագրությունում երևացող ոստիկանն ինքն է: Դեպքի վայրը գտնվել է Դավթաշեն վարչական շրջանում՝ «Երևան Սիթի» սուպերմարկետին հարակից շենքերի մոտ, որի հստակ հասցեն չի հիշում: Իրենց ցույց են տվել դեպքի վայրը, և մինչև քննիչի ժամանելն իրենք իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն: Եղել է իր գործընկերոջ՝ Նարեկի հետ: Չի կարող ասել՝ տեսագրությունում հարց հնչեցնող ոստիկանն ինքն է, թե ոչ: Դեպքի վայրն իրենց մատնացույց են արել Բենիկը և Խաչիկը: Չի հիշում, թե ինչու է մոտեցել մեքենային և նայել դրա ներսը: Վարորդի կողքին նստած ոստիկանն ինքը չէ: Չի հիշում, թե դեպքի օրը հրամանատարից դեպքի վայրի պահպանություն իրականացնելու կարգադրություն ստացել են, թե ոչ, սակայն ենթադրում է, որ այո: Հետևել են, որ դեպքի վայրին ոչ մեկ չմոտենա, քամու պատճառով դեպքի վայրում գտնվող առարկաները չկորչեն: Դեպքը եղել է թմրանյութ պահելու և իրացնելու կասկածանքի վերաբերյալ: Հայտնեց, որ մինչև հարցաքննության գալը խոսել է Խաչիկի հետ, վերջինը հայտնել է, թե ինչ դեպքի վերաբերյալ է կանչվել դատարան: Այդ պահին չի հիշել, թե ինչ դեպքի մասին է խոսքը: Խաչիկն իրեն ոչինչ չի ասել, միայն ասել է, որ հնարավոր է՝ իրենց կանչեն դատարան: Իրենց վաշտում միայն իր անունն է Արամ, այդ պատճառով էլ վստահ է, որ տեսագրությունում հնչող հեռախոսազանգն իր հետ է եղել: Վաշտի հրամանատարն իրենց հետ կապ է հաստատում կա՛մ ռադիոկապով, կա՛մ հեռախոսակապով: Չի կարծում, որ այդ ռադիոկապի խոսակցությունները որևիցե տեղում պահպանվում են: Հայտնեց, որ պրակտիկանտները որևիցե գործողության մասնակցելու իրավասություն չունեն: Համոզված է, որ ինքն է իրականացրել դեպքի վայրի պահպանությունը: Հայտնեց, որ իրենք ծառայության են դուրս գալիս «դիսլոկացիայի» հիման վրա:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Նարեկ Միքայելյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտում՝ որպես պարեկ: Չի հիշում Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյաններին: 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին ծառայություն են իրականացրել Աջափնյակ վարչական շրջանում: Այդ օրն իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն: Դեպքի վայրը եղել է Աղաբաբյան փողոցում: Տղաներն իրենց հայտնել են, որ դեպքի վայրում ակնոցի պատյան կա, որի մեջ թմրամիջոց է: Դեպքի մանրամասներ չի հիշում: Առանց վաշտի հրամանատարի ցուցումի տեղամասը չեն լքում: Դեպքի վայրում սահմանազատել են տարածքը, թույլ չեն տվել, որ այլ մարդիկ մոտենան: Եթե չի սխալվում, ապա Բենիկի և Խաչիկի հետ պրակտիկանտներ են եղել: Պրակտիկանտներն իրենց հետ դեպքի վայրում չեն մնացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն.
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: (...)»:
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանը և Նարեկ Մկրտչյանը չեն ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքը: Գրիգոր Մկրտչյանը մեղադրանքի վերաբերյալ հնչեցված հարցերին ըստ էության չի պատասխանել, իսկ Նարեկ Մկրտչյանը հերքել է իր առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը:
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունով հաստատվում է, որ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։ Անդրադառնալով սույն ապացույցին՝ որպես ձերբակալված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից արված հայտարարությունների մասով՝ Դատարանը արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունով, ի թիվս այլնի, հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հագին եղած սև սպորտային ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերվել է փայլաթիթեղյա փաթեթ, որի մեջ լցված է դեղնականաչավուն զանգված ընդհանուր 1․41 գ քաշով։
2024 թվականի օգոստոսի 26-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Խաչիկ Արտյոմի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայր հանդիսացող տեղանքի զննում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի մայթեզրը, որտեղ հայտնաբերվել է սև գույնի պարկ։ Սև կտորե պարկից հայտնաբերվել է թվով 41 հատ թիթեղյա փաթեթներ կպչուն ժապավենով ամրացված 40*0․5 գ, 1*1 գ գրառումներով, որոնք «Zilan» ապրանքանիշի կշեռքով կշռվել են և ընդհանուր կազմել են 74 գրամ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են մեկ փաթեթում և կնիքվել ՀՀ ՔԿ 655 կնիքով։ Անդրադառնալով սույն ապացույցին՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից արված հայտարարությունների մասով՝ Դատարանը արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանի ծառայության համար հատկացված անհատական տեսանկարահանող սարքերի տեսագրության զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ տեսագրությունում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալումից հետո մատնացույց է կատարում իր կողմից նետված կտորե սև գույնի պատյանը և հայտարարում է, որ դրանում դեղ չէ, այլ խոտ, իսկ իր հետի անձը հանդիսանում է իր մորեղբայրը՝ Գրիգոր Մկրտչյանը։ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հայտարարում է, որ ինքը երբևէ թմրամիջոցներ չի օգտագործել։ Բենիկ Շահբազյանը հայտարարում է, որ երկուսով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվում են։
«Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործվող 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների տեղեկատվության պահանջի զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների ինտերնետ հասանելիությունը սպասարկվել են «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանում, Կոտայքի մարզի Քասախ և Զովունի համայնքներում սպասարկող ալեհավաք սարքերի կողմից:
2025 թվականի հունվարի 28-ին ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն XR» մոդելի բջջային հեռախոսի համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվար 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն XR» մոդելի 357337090133617 և 357337090180311 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում հայտնաբերվել են Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի լուսանկարներ, նրանց միջև տեղի ունեցած կարճ հաղորդագրություններ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5708/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5705/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ բանկային փոխանցումների մասին մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներով հայտնել է, որ դրանք կրել են կենցաղային բնույթ և ինքը Գրիգոր Մկրտչյանին գումար է փոխանցել կենցաղային ծախսերը հոգալու նպատակով: Այս հանգամանքը հաստատվում է նաև վկա Թամարա Մկրտչյանի ցուցմունքով:
Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվարի 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությունով Գրիգոր և Նարեկ Մկրտչյաններին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված գեթ մեկ փաստական հանգամանք չի հաստատվում:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի հատվածից վերցված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի՝ ապացուցողական նշանակությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
Անդրադառնալով դատանյութագիտական և դատաբուսաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 1285 Ք-24 եզրակացության ապացուցողական նշանակությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է, որ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա «Գրիգոր Մկրտչյան թմրանյութ 1-ին փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ փորձաքննությանը ներկայացված «թիվ 10176124 քր․ վարույթ թվով 41 փաթեթներ․ 2-րդ փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա թվով 41 հատ և ընդհանուր 19․71 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածների վերաբերյալ առկա փորձագիտական հետևությունը չի կարող հավաստի գնահատվել և դրվել դատավճռի հիմքում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ նախաքննության մարմնի կողմից 2024թ․ հոկտեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի օգտագործումը սահմանափակվել է, և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ ապացույցով հաստատվում է, որ Գրիգոր Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, սակայն դրանով չի կարող հաստատվել ինչպես թմրամիջոց իրացնելու նպատակը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի առկայությունը, քանի որ՝ համաձայն ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման համաձայն՝ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ է համարվում 0,5-2,5 գրամը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Կառավարության սահմանած թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի հնգապատիկից մինչև քսանհինգապատիկը ներառող չափերը, այսինքն՝ առնվազն 2,5 գրամը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում բացառապես պարեկային ծառայողների ցուցմունքները բավարար չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու այն փաստը, որ մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանը և Նարեկ Մկրտչյանը կատարել են իրենց մեղսագրված արարքները:
Դատարանի նշված դիրքորոշումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի (Mushegh Saghatelyan v. Armenia) գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից այն մասին, որ «Չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, և որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, և չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը քննել է մի շարք գործեր, որոնց դեպքում հրապարակային միջոցառման ժամանակ անհատին իր պահվածքի պատճառով քրեական հետապնդման են ենթարկել և դատապարտել՝ հիմնվելով բացառապես այն ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների վրա, որոնք ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ այդ վարույթներում դատարանները պատրաստակամորեն և անվերապահորեն ընդունել են ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքները և դիմումատուին որևէ հնարավորություն չեն տվել հակառակ ապացույցներ ներկայացնելու։ Այն վճռել է, որ այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները:» (տես՝ նշված վճիռը, գանգատ թիվ 23086/08, 206 և 207 կետեր)։»:
Դատարանի նշված դիրքորոշումը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Դավիթ Աղայանի վերաբերյալ թիվ ԵՔՐԴ/0286/01/08 գործով 2020 թվականի մայիսի 25-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումից առ այն, որ «(...) ստորադաս դատարանները Դ.Աղայանի մեղադրանքը հիմնավորելիս առավելապես հիմնվելով ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքների վրա` չեն ապահովել Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից մատնանշված՝ արդար դատաքննության իրավունքի երաշխիքները։ Դատարանները Դ.Աղայանի մեղքը հիմնավորող ապացուցողական զամբյուղում ծանրակշիռ դեր հատկացնելով ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներին՝ պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել այն, որ վերջիններս ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում, ինչը ողջամտորեն կասկածի տակ է դնում նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը։ Մասնավորապես, սույն գործով վճռորոշ ապացույցները, որոնցով ուղղակիորեն հիմնավորվել է Դ.Աղայանի մասնակցությունը նրան վերագրված արարքների կատարմանը՝ դա վիճարկվող իրադարձություններին անմիջական մասնակցություն ունեցած՝ ՀՀ ոստիկանության ծառայողներ Արկադի Նավասարդյանի, Վահան Սարատիկյանի, Նորայր Աբրահամյանի, Մհեր Գևորգյանի ցուցմունքներն են: Միևնույն ժամանակ, զննության արձանագրությունները և փորձագիտական եզրակացությունները, ինչպես նաև ՀՀ ոստիկանապետի առաջին տեղակալի գրությունը(18), որոնց դատարանները ևս հղում են կատարել, չեն հաստատում Դ.Աղայանի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին:» (տե՛ս նշված որոշման 15-րդ կետը):
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյանների կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Նարեկ Մկրտչյանին և Գրիգոր Մկրտչյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: …»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Նարեկ Մկրտչյանը և Գրիգոր Մկրտչյանը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Նարեկ Մկրտչյանը և Գրիգոր Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Անդրադառնալով պաշտպան Ա. Խառատյանի և Ս. Խչեյանի միջնորդություններին՝ արդարացված մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք պետք է թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի պահանջելու անօրինական քրեական հետապնդում հարուցելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, դատապարտելու, ինչպես նաև իրավունքների կամ ազատությունների անօրինական այլ սահմանափակումների հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում:
2. Արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստը կամ այլ եկամուտը, որից նա զրկվել է.
(…)
3) անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը․
4) փաստաբանին վճարված գումարը․
(…)
6. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքներով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վերաքննիչ դատարանի կողմից արդարացման դատավճիռ կայացվելու դեպքում անձը սույն հոդվածով նախատեսված ռեաբիլիտացիա կարող է պահանջել միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով:»։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը գնահատելու որևէ չափանիշ, ինչը ստեղծում է մի իրավիճակ, երբ դատարանը պետք է մեխանիկորեն հաստատի արդարացվածի ներկայացրած և փաստաթղթային հիմնավորում ունեցող ցանկացած պահանջ: Բացի այդ, օրենսդիրը չի նախատեսել, թե նշված հատուցումը, որ փաստաբանին պետք է տրվի, քանի որ կարող են լինել դեպքեր, երբ անձն իր պաշտպանությունն իրականացնի բազմաթիվ փաստաբանների օգնությամբ և եթե Դատարանը առաջնորդվի տառացի օրենսդրական կարգավորմամբ կստացվի մի իրավիճակ, երբ հատուցման ենթակա կլինեն նաև այն փաստաբանին վճարված գումարները, ով չի հանդիսացել գործով պաշտպան և քրեական գործով իրավաբանական խորհրդատվություն է տրամադրել մեղադրյալին, քանի որ օրենքը օգտագործում է «փաստաբան» եզրույթը:
Դատարանն արձանագրում է, որ արդարացված մեղադրյալին առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման հարցը կարգավորող օրենսդրությունը թերի և անորոշ է, ինչը հնարավորություն չի տալիս դատարանին գնահատման ենթարկել նշված հարցի հետ կապված բազմաթիվ գործոններ, այդ թվում՝ վարձատրության ողջամիտ չափը: Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում արձանագրել է, որ դատական ծախսերը պետք է լինեն իրական և անհրաժեշտ ու ողջամիտ իրենց չափով: Ընդ որում, Դատարանը պետք է հաշվի առնի վարույթի բարդությունը, ծավալը և այլ վերաբերելի հանգամանքները: (օրինակի համար տե´ս PECK v. THE UNITED KINGDOM, 2003 թվականի ապրիլի 28-ի վճիռը, դիմում հ. 44647/98): Փաստաբանին վճարված գումարի փոխհատուցման չափի ողջամտությանն անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քաղաքացիական գործերով մի շարք նախադեպային որոշումներով՝ սահմանելով բազմաթիվ չափանիշներ (օրինակի համար տե՛ս Նարինե Ռոստոմյանն ընդդեմ «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ի թիվ ԵԱՔԴ/1401/02/11 քաղաքացիական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 29.06.2012 թվականի որոշումը):
Դատարանը նաև հարկ է համարում նշել, որ ի տարբերություն քրեական դատավարության օրենսգրքի ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքը, որպես գործի քննության հետ կապված ծախս դիտում է ոչ թե փաստաբանին վճարված գումարը, այլ գործի քննության հետ կապված փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումարները (105-րդ հոդված), իսկ նույն օրենսգրքի 107-րդ հոդվածը սահմանել է չափանիշներ, որոնցով դատարանը պետք ղեկավարվի փաստաբանի համար կատարված ծախսերը գնահատելիս, որպես չափանիշ դիտարկելով՝ փաստաբանի կատարած աշխատանքի ծավալը, գործի բարդությունը, Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատի խորհրդի կողմից սահմանված փաստաբանական գործունեության վճարների միջին գնացուցակը:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/3025/02/11 քաղաքացիական գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապօրինի դատապարտման արդյունքում նյութական վնասների հատուցում պահանջելու իրավունքը ծագում է միայն անձի արդարացվածի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո և համապատասխան սուբյեկտները կարող են իրացնել իրենց վնասի հատուցման իրավունքը, եթե ապացուցեն, որ իրենց վնասը պատճառվել է ապօրինի դատապարման արդյունքում և չապացուցվի, որ այդ հանգամանքների ժամանակին բացահայտումը լիովին կամ մասամբ կախված էր տվյալ անձից:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ իրավական համակարգում վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում արդարացվածի համար երաշխավորված է փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ չնայած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում ուղղակիորեն նախատեսված չէ այլ անձանց կողմից փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը, սակայն վերը նշվածը չի նշանակում, որ ՀՀ-ում այլ անձինք պետք է զրկված լինեն պետական մարմինների ապօրինի գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի, մասնավորապես` արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավական հնարավորությունից՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում օրենսդիրը սահմանել է, որ փաստաբանները քրեական գործով վարույթին որպես պաշտպան մասնակցում են կասկածյալի, մեղադրյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով:
Այսպիսով, օրենսդիրը սահմանել է, որ քրեական գործով վարույթին փաստաբանը՝ որպես պաշտպան, կարող է ներգրավել ոչ միայն կասկածյալի կամ մեղադրյալի հրավերով, այլ նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով: Հետևաբար պետական իշխանության մարմինների գործողությունների արդյունքում, մասնավորապես՝ անձին ապօրինի դատապարտելու արդյունքում նյութական վնաս կարող է պատճառվել նաև այն անձանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն հրավիրելու կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար փաստաբան:
Հիմք ընդունելով վերը նշված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ անձին ապօրինի դատապարտելու, այսինքն` հանրային իշխանության ոչ իրավաչափ գործունեության արդյունքում վնաս կարող է պատճառվել նաև այլ անձանց, մասնավորապես` նրանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար, փաստաբանին վճարված գումարների մասով ապօրինի դատապարտման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի հատուցման իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորված է նաև այն անձանց համար, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, որը քրեական գործով վարույթի ընթացքում կներկայացնի կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական շահերը՝ նրանց ցույց տալով իրավաբանական օգնություն:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում, ապօրինի դատապարտելու հետևանքով արդարացվածին, ինչպես նաև այն անձանց պատճառված վնասը, մասնավորապես՝ փաստաբանին վճարված գումարները, որոնք ՀՀ օրենսդրության համաձայն՝ իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, ենթակա են հատուցման լրիվ ծավալով:»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումից պարզ է դառնում, որ անօրինական գործողությունների, հանցագործության և իշխանության չարաշահման արդյունքում վնաս կրած անձինք իրենց կարգավիճակով նույնացվում են, և նրանց նկատմամբ պահանջվում է համարժեք վերաբերմունք և նրանք ձեռք են բերում նույն իրավունքներն ու պարտականությունները ինչ արդարացվածները, հետևաբար այդ անձինք են հանդիսանում կոնկրետ դեպքում շահագրգիռ անձ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դիտարկելով պաշտպան Ս. Խչեյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը՝ փաստաբանին վճարված գումարը որպես հատուցում ստանալու՝ Նարեկ Մկրտչյանին վերապահված իրավունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում փաստաբանին վճարման ենթակա գումարների մասով պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունքը վերապահված է Թամարա Մկրտչյանին, քանի որ ներկայացված պայմանագրերի պատվիրատու կողմ է հանդիսացել Թամարա Մկրտչյանը։
Մասնավորապես՝ «Սուզաննա Խչեյան» ԱՁ-ի՝ ի դեմս տնօրեն Ս. Խչեյանի, և պատվիրատու Թամարա Ժորային Մկրտչյանի միջև 13․09․2024թ․ կնքվել է փաստաբանական ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր, որի համաձայն՝ կատարողը պարտավորվել է պատվիրատուին մատուցել պայմանագրում նշված ծառայությունները, իսկ պատվիրատուն պարտավորվել է վճարել մատուցված ծառայությունների դիմաց։
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն պաշտպան Ա.Խարատյանի կողմից ներկայացված վճարման հանձնարարականի անդորրագրի՝ «ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ ԸՆԴ ՓԱՐԹՆԵՐՍ» ՍՊԸ-ին 400.000 չորս հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով փաստաբանական ծառայությունների դիմաց վճարում է կատարել Արմեն Ժորայի Մկրտչյանը, ինչն էլ իր հերթին նշանակում է, որ տվյալ դեպքում փաստաբանին վճարման ենթակա գումարների մասով պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունքը վերապահված է Արմեն Ժորայի Մկրտչյանին՝ հիմք ընդունելով վերը շարադրված պատճառաբանությունները:
Անդրադառնալով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ի միջև կնքված վարկային պայմանագրով առաջացած ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք դուրս են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն ծախսերի շրջանակից, որոնք արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ:
Ինչ վերաբերում է անազատության մեջ գտնվելու յուրաքանչյուր օրվա դիմաց հատուցում ստանալու պահանջին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ևս դուրս են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն ծախսերի շրջանակից, որոնք արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ: Օրենսդիրը սահմանել է անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը ստանալու իրավունք, որպիսի հիմնավորումներ և փաստական տվյալներ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել։
Անդրադառնալով Գրիգոր Մկրտչյանի արգելանքի վերցվելուց հետո աշխատանքից զրկվելու և դրա դիմաց հատուցում ստանալու իրավունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքը հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ Դատարանին չի ներկայացվել։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը, քաղաքացիական գործերով Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները և քաղաքացիական գործերով ձևավորված դատական պրակտիկան հնարավորություն են տալիս քաղաքացիական գործեր քննող դատարանին, հաշվի առնելով հանրային մասնավոր շահերի հավասարակշռությունն, առավել ճիշտ գնահատել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը:
Հիմք ընդունելով նշվածը Դատարանը եզրահանգում է, որ առանց պաշտպանության կողմի իրավունքի սահմանափակման, հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռումը, զուգակցումը ներկա օրենսդրական կարգավորումների պարագայում պահանջում է, որ քրեական գործերով արդարացվածի կողմից փաստաբանին վճարած գումարների փոխհատուցման հարցը լուծվի քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում փաստաբանի ներկայացրած պահանջը պետք է թողնվի առանց քննարկման՝ իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով ներկայացնելու համապատասխան պահանջը:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն։
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնին՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներն արդեն իսկ վերացվել էին վերջիններիս նկատմամբ արդարացման վերդիկտ կայացված լինելու պայմաններում:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված լինելը ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված լինելը ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Պաշտպան Ա. Խառատյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելու մասին, թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Պաշտպան Ս. Խչեյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելու մասին, թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնին՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
ԵԴ1/0461/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր Տ․Մուրադյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«05» հունվարի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
Վարութային նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել 10111225 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ այդ թվում նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ․Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին դատավոր Տ․Մուրադյանի կողմից գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում է կայացվել։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը։ Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման դեմ, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնելու գրավոր ընթացակարգ:
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունների համաձայն՝ «(…) Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ: Վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները, պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը:
(…)
Այս համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական նպատակներն են մեղադրյալի փախուստը կանխելը և վերջինիս կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելը: Հարկ է նկատել, որ անձի կողմից փախուստի դիմելու օրենսդրական նպատակի առկայությունը հիմնված է սույն քրեական վարույթում առկա օբյեկտիվ հանգամանքների վրա, և ունի Դատարանի կողմից դրսևորվող ջանասիրությունից անկախ, օբյեկտիվ հիմքեր:
(…)
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությանը (due diligence)՝ հարկ է արձանագրել, որ տնային կալանքի կիրառումից հետո, բոլոր օբյեկտիվ հանգամանքների հաշվառմամբ, իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը:
Այսպիսով, Դատարանը նախորդող ժամանակահատվածում գործադրել է վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով պատշաճ ջանասիրություն՝ արդար դատաքննության ապահովման և գործի համակողմանի քննության նպատակով, և այս քրեական վարույթին ներհատուկ հատկանիշներից բխում է, որ անձի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար առկա են հանրային շահի այնպիսի ցուցիչներ, որոնք գերակշռում են անձի ազատության իրավունքը: (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
Մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, կայացնել փոխարինող դատական ակտ և Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն՝ համապատասխան սահմանափակումներով և բացակայելու արգելք։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշումը անհիմն է, դրանով խախտվել և սահմանափակվել են իր պաշտպանյալի հիմնական իրավունքների և ազատությունների դատական պաշտպանության, այդ թվում՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքը, խախտվել է Սահմանադրության 78-րդ հոդվածում ամրագրված համաչափության սկզբունքը։
Բողոքաբերը նշել է, որ որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը միանգամայն բավարար է Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու և մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի աշխատելու հնարավորության կարևորությունը, վարձով բնակվելու հանգամանքը, վերջինիս և իր մոր առողջական խնդիրները:
Բողոքաբերն արձանագրել է, որ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրվել է կալանք խափանման միջոցը, իսկ հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ կիրառվել է տնային կալանք և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, այսինքն՝ շուրջ մեկ տարի Նարեկ Մկրտչյանը գտնվել է արգելանքի տակ և որևէ տվյալ, որը կվկայի վերջինիս կողմից խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների խախտման մասին, բացակայում է։
Անդրադառնալով ազատության մեջ հայտնվելու պարագայում մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը՝ Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքն ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ, իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։ Այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար՝ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով՝ Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ։
Անդրադառնալով ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ Բողոքաբերը նշել է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը բացակայում է, քանի որ սույն գործով ապացույցները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են, հարցաքննվել են վկաները և հիմնական դատալսումները հետաձգվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածով նախատեսված ապացույցների անթույլատրելիության հարցի քննարկման համար։ Այսինքն ակնհայտ է, որ նոր ապացույցներ ձեռք բերելու (վկաներ, կամ այնպիսի ապացույցներ, որոնք հնարավոր է ձեռք բերել) հիմքեր առկա չեն, քննարկվելու է ապացույցների անթույլատրելիության հարցը, ավարտվելու է ապացույցների հետազոտման փուլը և կողմերը անցնելու են եզրափակիչ ելույթների։ Ըստ Բողոքաբերի՝ նշված փուլում մեղադրյալը չի կարող չկատարել իր վրա օրենքով դրված պարտականությունները ինչը վկայում է այն մասին, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկը բացակայում է, որը կարող է չեզոքացվել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության և ընտրված բացակայելու մասին արգելքի կիրառմամբ, ուստիև բացակայում է անձին բացառապես տնային կալանքի շարունակական կիրառմամբ անձի ազատության արգելանքի սահմանափակումը այլևս արդարացված չէ։
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից դրսևորած պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին՝ Բողոքաբերը փաստել է, որ նշված ժամանակահատվածում ընդամենը նշանակվել են դատական նիստեր, որոնք չենք կայացել տաբեր պատճառաբանություններով։ Ըստ Բողոքաբերի՝ միայն նշանակված դատական նիստերի հանգամանքը չի կարող վկայել ջանասիրության մասին, հատկապես՝ եթե անձը գտնվում է անազատության մեջ և դատական նիստերի չկայացման բացասական հետևանքը չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս մեղադրյալի։
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: »
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»:
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները, թե՝ ոչ:
Վերոգրյալի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով
(…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»:
Խափանման միջոցի, այդ թվում՝ կալանավորման, կիրառման հիմքերն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»:
Մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել էր Առաջին ատյանի դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին խափանման միջոցի իրավաչափության այս պայմանը հաղթահարված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական վարույթն ավարտված է ու քրեական գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում է գտնվում, այլ կերպ՝ մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են:
Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերը չի ներկայացրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հիմնավորումներ, որոնք թույլ կտան բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը: Մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումների հետ և գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով նոր արարք կատարելու հավանականությանը, ևս փաստում է, որ առկա է մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու բարձր հավանականություն և առկա է դրա կանխման անհրաժեշտությունը, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ բխում է այն հանգամանքից, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել, մասնավորապես՝ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 29-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագ) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Նման հետևությունը համահունչ է և բխում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ անձի նկատմամբ նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարելու և հիմնավորելու համար, ի թիվս այլնի անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև թե մեղադրյալը նախկինում ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության և պատժի, թե՝ ոչ, ինչպես նաև նրա վերաբերյալ այլ քրեական վարույթների առկայությունը:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանին սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղսագրված արարքը նույնասեռ չէ նրա կողմից նախկինում կատարած արարքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի կարող չեզոքացնել մեղադրյալի շարունակական հանցավոր վարքագծի հավանականությունը, առավել ևս այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ի, 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված հանցավոր արարքը մեղադրյալը ենթադրաբար կատարել է գտնվելով փորձաշրջանի ընթացքում։
Մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի արված հետևություններն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Մասնավորապես՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ, սակայն վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է, սակայն ի սպառ չի վերացել, ուստի վերոգրյալի մասին Բողոքաբերի փաստարկները Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չեն:
Վերոգրյալին զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Հետևաբար՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան:
Ինչ վերաբերում է Նարեկ Մկրտչյանի տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելու և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործադրած պատշաճ ջանասիրության վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է անհրաժեշտ ջանասիրություն դրսևորի՝ ողջամիտ ժամկետում անձի դատաքննության իրավունքի իրացումն ապահովելու ուղղությամբ՝ հատկապես նկատի ունենալով մեղադրյալի ազատության սահմանափակման հանգամանքը, այնուհանդերձ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը, հետևաբար՝ դեռևս հիմքեր չկան Նարեկ Մկրտչյանի՝ ազատության սահմանափակման ժամանակահատվածի և սույն գործի քննության ընդհանուր ժամկետի միջև ողջամիտ հարաբերակցությունը չհիմնավորված դիտարկելու համար։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործի քննության նկատմամբ դրսևորած ոչ պատշաճ ջանասիրության վերաբերյալ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանը բավարար փաստարկներ չի ներկայացրել։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ բողոքարկված դատական ակտը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը բեկանելու և հատուկ վերանայման բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս,Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․

Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս, Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0461/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 07-02-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 10111225
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Գրիգոր Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու' Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Նարեկ Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր' Գրիգոր ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Մկրտչյան
Հայրանուն Ժորայի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 393 Մաս 2 Կետ 1, 2, 3 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Պաշտպան
Անուն Իրինա
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Նարեկ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հայրանուն Երվանդի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 393 Մաս 2 Կետ 1, 2, 3 /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Պաշտպան
Անուն Սուզաննա
Ազգանուն Խչեյան
Հայրանուն Վազգենի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 07-02-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Տաթևիկ
Ազգանուն Մուրադյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 11-02-2025
Որոշում ԵԴ1/0461/01/25

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ
ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«11» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի փետրվարի 17-ին՝ ժամը 16:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, դատական նիստերի դահլիճ №4)։
Որոշման օրինակն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Նարեկ
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՍՈՒԶԱՆՆԱ
Ազգանուն ԽՉԵՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ԻՐԻՆԱ
Ազգանուն ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազություն
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-02-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-02-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 17-02-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0461/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու
հարցը քննարկելու վերաբերյալ

«17» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Լեոնիդ Նահապետյանի, պաշտպաններ Սուզաննա Խչեյանի, Էլեն Բեկթաշյանի, մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի, Նարեկ Մկրտչյանի (ծնված՝ 17․11․2003թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իննամյա կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է՝ Կոտայքի մարզի Զովունի համայնքի 39-րդ փողոցի 53-րդ շենքի 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քասախ համայնքի Ա․ Ստեփանյան փողոց 5-րդ շենքի 7-րդ բնակարան հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը, որի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի փետրվարի 28-ին, և բացակայելու արգելքը։
Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:
Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամսով երկարաձգելու, իսկ համակցված կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին: Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ չեն վերացել և պահպանվում են այդ խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և անհրաժեշտությունը։
Պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը ենթակա է փոփոխման: Հայտնեց, որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից վկաների վրա ազդեցություն գործադրելու հիմքերը բացակայում են, մեղադրյալը ունի առողջական խնդիրներ, բնակվում է մոր հետ, ով ևս առողջական խնդիրներ ունի, և խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում նա կարող է աշխատել և հոգալ ընտանիքի կարիքները: Միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողությունը՝ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հետ, որոնք կերաշխավորեն նրա պատշաճ վարքագծի վերահսկումը և կբացառեն քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հնարավոր ռիսկերը։
Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից, որոնց համաձայն՝
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը չի կարող դադարեցվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և
2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով (անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք՝ բացառությամբ անմեղսունակության),
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից իր վրա օրենքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ինչպես նաև նրա Հայաստանի Հանրապետության տարածքից հեռանալու հնարավորությունը բացառելու նպատակով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը։
Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 17-02-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0461/01/25


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու
հարցը քննարկելու վերաբերյալ

«17» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Լեոնիդ Նահապետյանի, պաշտպաններ Սուզաննա Խչեյանի, Էլեն Բեկթաշյանի, մեղադրյալներ Նարեկ Մկրտչյանի, Գրիգոր Մկրտչյանի (ծնված՝ 23․06․2002թ. ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Զովունի համայնքի 39-րդ փողոցի 53-րդ շենքի 1-ին բնակարան հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
Տնային կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի փետրվարի 26-ին։
Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր մոտ, ինչպես նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ ապօրինի պահել է ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, վերջինս իր քրոջ որդու Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով, «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»։
Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 երեք ամսով երկարաձգելու և համակցված կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին: Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ չեն վերացել և պահպանվում են այդ խափանման միջոցների կիրառման անհրաժեշտությունը:
Պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը ենթակա է փոփոխման, դրա անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ Միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել վարչական հսկողությունը՝ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հետ, որոնք կերաշխավորեն նրա պատշաճ վարքագծի վերահսկումը և կբացառեն քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հնարավոր ռիսկերը։
Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից, որոնց համաձայն՝
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը չի կարող դադարեցվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և
2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերով (անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք՝ բացառությամբ անմեղսունակության),
- նախնական դատալսումների ընթացքում քրեական հետապնդումը կարող է դադարեցվել, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ շարունակում են առկա լինել տվյալ խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունը և անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է խոչընդոտել քննությանը։
Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 26-ը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից իր վրա օրենքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ինչպես նաև նրա Հայաստանի Հանրապետության տարածքից հեռանալու հնարավորությունը բացառելու նպատակով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 26-ը։
Մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-03-2025
Ժամ 09:40
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Այլ նշումներ Նիստը հետաձգվել է պաշտպան Ս. Խչեյանի դիմումի հիման վրա:
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-03-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-04-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 21-04-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նիստը չի կայացել պաշտպանների դիմումի հիման վրա:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-05-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-05-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 20-05-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0461/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննության առնելու մասին

«20» մայիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Լեոնիդ Նահապետյանի, պաշտպաններ Սուզաննա Խչեյանի, Էլեն Բեկթաշյանի, մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի, Նարեկ Մկրտչյանի (ծնված՝ 17․11․2003թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իննամյա կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է՝ Կոտայքի մարզի Զովունի համայնքի 39-րդ փողոցի 53-րդ շենքի 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քասախ համայնքի Ա․ Ստեփանյան փողոց 5-րդ շենքի 7-րդ բնակարան հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը, որի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի փետրվարի 28-ին, և բացակայելու արգելքը։
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը:
Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:
Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամսով երկարաձգելու, իսկ համակցված կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին: Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ չեն վերացել և պահպանվում են այդ խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և անհրաժեշտությունը։
Պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը միջնորդեց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հետ, որոնք կերաշխավորեն նրա պատշաճ վարքագծի վերահսկումը և կբացառեն քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հնարավոր ռիսկերը։
Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Մյուս մեղադրյալը և պաշտպանը ևս միացան պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 122-123-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-06-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-06-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-07-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-08-2025
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Ժամ 17:10
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-08-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 13-08-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0461/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին

«13» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Լեոնիդ Նահապետյանի, պաշտպաններ Սուզաննա Խչեյանի, Արսեն Խառատյանի, մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի, Նարեկ Մկրտչյանի (ծնված՝ 17․11․2003թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իննամյա կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է՝ Կոտայքի մարզի Զովունի համայնքի 39-րդ փողոցի 53-րդ շենքի 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քասախ համայնքի Ա․ Ստեփանյան փողոց 5-րդ շենքի 7-րդ բնակարան հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը:
Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:
Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամսով երկարաձգելու մասին: Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ չեն վերացել և պահպանվում են այդ խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և անհրաժեշտությունը։
Պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը միջնորդեց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ, որոնք կերաշխավորեն նրա պատշաճ վարքագծի վերահսկումը և կբացառեն քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հնարավոր ռիսկերը։
Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Մյուս մեղադրյալը և պաշտպանը ևս միացան պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ: Վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները, պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 122-123-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-08-2025
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 26-08-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայավել Դատարանի՝ ամենամսյա հերթապահության ցուցակում ընդգրկված լինելու և դրանով պայմանավորված՝ ծանրաբեռնվածության պատճառով:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-09-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-09-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-10-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-10-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-11-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-11-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-11-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-11-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 21-11-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0461/01/25

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին

«21» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Լեոնիդ Նահապետյանի, պաշտպաններ Սուզաննա Խչեյանի, Արսեն Խառատյանի, մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի, Նարեկ Մկրտչյանի (ծնված՝ 17․11․2003թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իննամյա կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է՝ Կոտայքի մարզի Զովունի համայնքի 39-րդ փողոցի 53-րդ շենքի 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քասախ համայնքի Ա․ Ստեփանյան փողոց 5-րդ շենքի 7-րդ բնակարան հասցեում), դռնբաց դատական նիստում, հիմնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը:
Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Հարցի քննարկման համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:
Դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդություն է ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամսով երկարաձգելու մասին: Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ չեն վերացել և պահպանվում են այդ խափանման միջոցների իրավաչափության պայմանները և անհրաժեշտությունը։
Պաշտպան Սուզաննա Խչեյանն առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Մեղադրյալը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Մյուս մեղադրյալը և պաշտպանը ևս միացան պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի դիրքորոշմանը։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ: Վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները, պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ Սահմանադրական դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ՍԴՈ-1792 որոշմամբ արձանագրել է, որ կալանքի հիմքերի առկայության հիմնավորումը, նախևառաջ, անձի անմեղության կանխավարկածի հետ սերտորեն կապված՝ նրա ազատության կանխավարկածը հաղթահարելուն ուղղված գործընթաց է, ինչից էլ հենց բխում է, որ անձի՝ մեղադրյալի կարգավիճակը պահպանելու ամբողջ ժամանակահատվածում, մասնավորապես՝ անկախ քրեական վարույթի փուլերից՝ ազատության մեջ մնալը կանոն է, իսկ նրան ազատությունից զրկելը՝ բացառություն, որը գործադրելու համար անհրաժեշտ է տրամադրել իրավունքի սահմանափակումն իրավունքի խախտման վերաճելը կանխող միասնական երաշխիքներ, այդ թվում՝ ապահովել կալանքի հիմքերի առկայության առթիվ պետության ունեցած կանխատեսական մտահոգությունների օբյեկտիվ փաստական հիմքերի վերացման ուղղությամբ պատշաճ ջանասիրության պարտադիրությունը։
Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է նաև, որ կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը, թեև օրենսդրորեն առանձնացվել է բուն հիմքերի առկայությունից, վարույթն իրականացնող մարմնի վրա առնվազն պարտականություն է դնում ստուգելու, թե արդյո՞ք պահպանված են կալանքի հիմքերի՝ իբրև ապագային միտված կանխատեսական բնույթ ունեցող դատողությունների (մտահոգությունների) հիմքում ընկած փաստացի առկա հանգամանքները (օրինակ՝ վկաների հարցաքննված չլինելու հանգամանքը), և եթե՝ այո, ապա դրանց շարունակական առկայությունը վերագրելի է մեղադրյալի՞, թե՞ վարույթի հանրային մասնակիցների վարքագծին։
Այս համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական նպատակներն են մեղադրյալի փախուստը կանխելը և վերջինիս կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելը: Հարկ է նկատել, որ անձի կողմից փախուստի դիմելու օրենսդրական նպատակի առկայությունը հիմնված է սույն քրեական վարույթում առկա օբյեկտիվ հանգամանքների վրա, և ունի Դատարանի կողմից դրսևորվող ջանասիրությունից անկախ, օբյեկտիվ հիմքեր:
Եվրոպական դատարանը «Ջեյսուսն ընդդեմ Լիտվայի» գործով (Jėčius v.Lithuania, app. no. 34578/97) 2000 թվականի հուլիսի 31-ի որոշման 93-րդ կետում, մեկ անգամ ևս ամրագրելով անմեղության և ազատության կանխավարկածների անքակտելի կապը՝ նշել է, որ՝ «կալանքի տևողության ողջամտությունը պետք է գնահատվի յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով՝ ըստ վերջինիս ներհատուկ հատկանիշների: Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել որևէ կոնկրետ դեպքում միայն այն ժամանակ, երբ առկա են իրական հանրային շահի պարզորոշ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածին, գերակշռում են ազատության իրավունքը»:
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությանը (due diligence)՝ հարկ է արձանագրել, որ տնային կալանքի կիրառումից հետո, բոլոր օբյեկտիվ հանգամանքների հաշվառմամբ, իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը:
Այսպիսով, Դատարանը նախորդող ժամանակահատվածում գործադրել է վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով պատշաճ ջանասիրություն՝ արդար դատաքննության ապահովման և գործի համակողմանի քննության նպատակով, և այս քրեական վարույթին ներհատուկ հատկանիշներից բխում է, որ անձի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար առկա են հանրային շահի այնպիսի ցուցիչներ, որոնք գերակշռում են անձի ազատության իրավունքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-119-րդ, 122-123-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը:
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-12-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-12-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 12-01-2026
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 12-01-2026
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-01-2026
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 22-01-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նիստը չի կայացել պաշտպանի Սուզաննա Խչեյանի դիմումի հիման վրա:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-02-2026
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-02-2026
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-02-2026
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 20-02-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Գրիգոր Ժորայի
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Ամբաստանյալ
Անուն Նարեկ Երվանդի
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Արդարացման
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-02-2026
Ժամ 10:24
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-02-2026
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Լրացուցիչ դատալսումները հետաձգվել են պաշտպանի կողմից ռեաբիլիտացիայի պահանջ ներկայացնելու միջնորդություն պատրաստելու համար ժամանակ տրամադրելու պատճառաբանությամբ:
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-03-2026
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-03-2026
Նիստը Կայացել է
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-04-2026
Ժամ 15:55
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-04-2026
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 27-04-2026
Արդարացման
Ամսաթիվ 27-04-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Գրիգոր Ժորայի
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Արդարացման
Ամսաթիվ 27-04-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Նարեկ Երվանդի
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0461/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
Սիմոն Սիմոնյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Լեոնդիդ Նահապետյանի,
պաշտպաններ Էլեն Բեկթաշյանի,
Արսեն Խառատյանի,
Սուզաննա Խչեյանի,
մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի,
Նարեկ Մկրտչյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝
ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ առկա է անձնական տվյալհասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով,

Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝
ծնված՝ առկա է անձնական տվյալ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, իննամյա կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, Զովունի համայնք, 39-րդ փողոց, 53-րդ շենք, 1-ին բնակարան հասցեում, բնակվող՝ առկա է անձնական տվյալ հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024թ․ օգոստոսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10176124 քրեական վարույթը:
2024թ․ օգոստոսի 26-ին թիվ 10176124 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն, և դրանում նկարագրված արարքներին տրված իրավական գնահատականը համապատասխանեցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 25-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ դրա սկիզբը հաշվելով 2024 թվականի օգոստոսի 25-ից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 երկու ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ 2 երկու ամիս ժամկետով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 երկու ամիս ժամկետով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ․ Նահապետյանի որոշմամբ՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ թիվ 10176124 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 10111225 քրեական վարույթի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 26-ը։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ Դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը բեկանվել է, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել վարչական հսկողությունը:
Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը։
2026 թվականի փետրվարի 20-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ՝ այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները վերացվել են։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր մոտ, ինչպես նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ ապօրինի պահել է ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, վերջինս իր քրոջ որդու Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին, դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով, «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում։»:
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում։»:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալներ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ։
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված կարգով հրապարակվեցին մեղադրյալների նախաքննական ցուցմունքները:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Հրաժարվել է ցուցմունք տալ: Հայտնել է, որ «iPhone XR բջջային հեռախոսի գաղտնաբառն է՝ 100102: Իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Ամերիաբանկի» բանկային քարտը պատկանում է իրեն և ինքն է օգտագործում: Դրանով միայն ինքն է գործարքներ կատարել: Դա եղել է իր աշխատավարձի քարտը: Հիմնականում աշխատավարձն է նստել և վարկերն է փակել, իսկ ստացված այլ գործարքների վերաբերյալ չի հիշում: Քննիչի մնացած հարցերին հրաժարվել է պատասխանել»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Արմավիր ՔԿՀ-ի խցում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված բջջային հեռախոսի հետ ինքն առնչություն չունի:»
2025 թվականի հունվարի 31-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «2024 թվականի օգոստոսի 25-ին երեկոյան ժամը 9-ի կամ 10-ի մոտերը քեռու՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ ցանկանում էին գնալ տատիկի տուն: Դավթաշեն 2-րդ կամ 1-ին թաղամասի մոտ այգու մոտ քար նկատեցին, մոտեցան, սև ակնոցի չխոլ էր և զարմացավ, մոտիկացավ վերցնի, բայց չնայեց՝ մեջն ինչ է, վերցրեց, դրեց գրպանը և քեռու հետ միասին քայլեցին այդտեղից, անցնում էին հետիոտնային անցումով, մոտեցան պարեկային ծառայության աշխատակիցները և այդ ժամանակ շոկային ինչ-որ բան իր մոտ տեղի ունեցավ և անգիտակից վազեց և այդ ընթացքում պարկը նետեց, որից հետո իր կամքով կանգնեց և ոստիկանները մոտեցան և ձերբակալեցին: Մորեղբայրը ցանկանում էր հասկանալ՝ ինչ է մեջը: Ինքը ևս ցանկանում էր տանել մի վայր, որտեղ կհասկանար, թե ինչ է մեջը: Եթե «Մարիխուանա» լիներ, դեն նետեր: Այդ ժամանակ իր քեռին իր մոտ էր և իրեն հարցրեց՝ ինչ վերցրեց, ինքն էլ պատասխանեց, որ չգիտի, կնստի, կհասկանա՝ ինչ է: Ճշմարտությունը նրանում է, որ ինքը չի իմացել՝ ակնոցի պատյանում ինչ է եղել, ինքն այդ ամենը գտել է և ցանկացել դրանք դեն նետել: Հայտնել է, որ ինքը թմրամիջոց չի տեղադրել: «Տելեգրամ» բջջային հավելվածում գրանցված է 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարով, Նարեկ Մկրտչյան անգլերեն տվյալներով: Հեռախոսի գաղտնաբառը սխալ չի ասել, շոկի և վախի ազդեցության տակ է եղել: Հեռախոսի գաղտնաբառը 1001 է: Շատ հազվադեպ է թմրանյութեր օգտագործել: Օգտագործել է միայնակ: Մի քիչ հոգեկան շեղումներ ունի, դրա համար էլ օգտագործել է: Չի հիշում, թ երբ է օգտագործել: Եղել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Երբևէ մորեղբորը թմրամիջոց չի տվել և չի պատրաստվում թմրանյութերի հետ առնչություն ունենալ: Օգտագործում է ոչ սմարթֆոն տեսակի բջջային հեռախոս՝ «Նոկիա» մոդելի: Թմրամիջոցներ չի տեղադրել, դրա դիմաց գումար չի ստացել: Պարզապես ակնոցի պատյան է տեսել քարի տակ և վերցրել: Սոցիալական կարգավիճակը նորմալ է: Մայրն աշխատում է, զորացրվելուց հետո ինքն էլ է աշխատել, հիմա աշխատանք է ման գալիս, մյուս քեռիներն են աշխատում, տատիկն է աշխատում: Ավելացնելու այլ բան չունի:»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել հետևյալի մասին. «Իր անվամբ հաշվառված վճարահաշվարկային համակարգերով և բանկային հաշիվներով ինքն է գործարքներ կատարել: Կազինո է խաղացել՝ Վիվառո, Տոտո: Եղել են դեպքեր, որ գումարներ է շահել, նաև դեպքեր են եղել, որ պարտվել է: Դաջվածքներ է կատարել, որի համար վճարումներ է կատարել, սակայն չի հիշում, թե ով է փոխանցել և որքան գումար: Եղել են դեպքեր, որ «Տոտո» և «Վիվառո» համակարգերով գործարքները բանկային քարտով կատարելու դեպքում խնդիրներ են եղել, և փոխանցումները կատարվել են դրամապանակներ, ապա նոր միայն բանկային քարտեր: Դաջվածքների համար վճարումները նույնպես եղել են դրամապանակներին, որը նույնպես կցված է բանկային քարտին: Իր և Գրիգորի միջև բանկային գործարքներ են եղել, քանի որ Գրիգորը ֆուտբոլի պարապմունքների է գնում և իրենից պարտքով գումարներ էր խնդրում: Փոխանցումները եղել են նաև կոմունալ վճարումների հետ կապված: Գումարները եղել են տարբեր, որը կախված է եղել ճանապարհների տարբերությունից: Տան վճարումների գումարները նրան տվել է պարտքով: Տնային կալանքի ժամանակ իրենց մեկ-մեկ այցելել է հորական տատիկը՝ Հասմիկ Էդիլյանը, փոքր եղբայրն է բանակից գալիս՝ կարճատև արձակուրդի ընթացքում, ինչպես նաև պաշտպանը: Ո՛չ ինքը, ո՛չ մայրը մորական տատի, քեռու կամ մորական կողմի այլ ազգականների հետ կամ չեն ունեցել: Եղել է ժամանակ, որ ինքը և Գրիգոր Մկրտչյանը միասին են բնակվել, սակայն երկար ժամանակ է, որ իրենց բնակության հասցեները տարբեր են: Ավելացնելու այլ բան չունի:»:
2025 թվականի հունվարի 31-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հրաժարվել է ցուցմունք տալ և հարցերին պատասխանել:
դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1, գ.թ. 167-171, հատոր 2, գ.թ. 258-260, հատոր 4, գ.թ. 92-94, հատոր 1, գ.թ. 154-158, հատոր 3, գ.թ. 242-246, հատոր 4, գ.թ. 98-100
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։ Որպես ձերբակալված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հայտարարել է, որ գետնին նետված պատյանը իրենն է մեջը 41 փաթեթ մարիխուանա, որը շարելու է Դավթաշենում։
(հատոր 1, գ.թ. 25, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։
(հատոր 1, գ.թ. 28, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հագին եղած սև սպորտային տաբատի աջ կողային գրպանից հայտնաբերվել է Այֆոն մոդելի IMEI 357337090133617 գործարանային համարով բջջային հեռախոս, որի մեջ տեղադրված է եղել 098-13-20-26 բջջային հեռախոսահամարը։ Նույն հեռախոսի պատյանի մեջ Գրիգոր Մկրտչյանի անվամբ 9051195200333935 համարով Ամերիա բանկի բանկային քարտ։ Հագին եղած սև սպորտային ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերվել է փայլաթիթեղյա փաթեթ, որի մեջ լցված է դեղնականաչավուն զանգված ընդհանուր 1․41 գ քաշով։
(հատոր 1, գ.թ. 29, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Խաչիկ Արտյոմի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայր հանդիսացող տեղանքի զննում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի մայթեզրը, որտեղ հայտնաբերվել է սև գույնի պարկ, որի վերաբերյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը հայտարարել է, որ նշված պարկը ինքն է նետել, որի մեջ առկա են եղել թվով 41 փաթեթներով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը ինքը պետք է շարեր Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում։ Սև կտորե պարկից հայտնաբերվել է թվով 41 հատ թիթեղյա փաթեթներ կպչուն ժապավենով ամրացված 40*0․5 գ, 1*1 գ գրառումներով, որոնք «Zilan» ապրանքանիշի կշեռքով կշռվել են և ընդհանուր կազմել են 74 գրամ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են մեկ փաթեթում և կնիքվել ՀՀ ՔԿ 655 կնիքով։
(հատոր 1, գ.թ. 51-54, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանի ծառայության համար հատկացված անհատական տեսանկարահանող սարքերի տեսագրության զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ տեսագրությունում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալումից հետո մատնացույց է կատարում իր կողմից նետված կտորե սև գույնի պատյանը և հայտարարում է, որ դրանում դեղ չէ, այլ խոտ, իսկ իր հետի անձը հանդիսանում է իր մորեղբայրը՝ Գրիգոր Մկրտչյանը։ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հայտարարում է, որ ինքը երբևէ թմրամիջոցներ չի օգտագործել։ Բենիկ Շահբազյանը հայտարարում է, որ երկուսով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվում են։
(հատոր 2, գ.թ. 15-18, դատական նիստի արձանագրություն)
- «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործվող 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների տեղեկատվության պահանջի զննության արձանագրությունը, համաձայն որոնց՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների ինտերնետ հասանելիությունը սպասարկվել են Վիվա Արմենիա ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանում, Կոտայքի մարզի Քասախ և Զովունի համայնքներում սպասարկող ալեհավաք սարքերի կողմից։
(հատոր 2, գ.թ. 24-30, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի հունվարի 28-ին ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի բջջային հեռախոսի համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվար 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի 357337090133617 և 357337090180311 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում հայտնաբերվել են Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի լուսանկարներ, նրանց միջև տեղի ունեցած կարճ հաղորդագրություններ։
(հատոր 4, գ.թ. 57-59, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ։
(հատոր 3, գ.թ. 78-210, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ։
(հատոր 3, գ.թ. 2-77, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5708/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները։
(հատոր 2, գ.թ. 273-275, դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5705/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները։
(հատոր 2, գ.թ. 286-288, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատանյութագիտական և դատաբուսաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 1285 Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա «Գրիգոր Մկրտչյան թմրանյութ 1-ին փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված «թիվ 10176124 քր․ վարույթ թվով 41 փաթեթներ․ 2-րդ փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա թվով 41 հատ և ընդհանուր 19․71 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածները հանդիսանում են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցներ։
(հատոր 2, գ.թ. 35-39, դատական նիստի արձանագրություն)
- Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվարի 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի նույնականացման «IMEI» (International Mobile Equipment Identity) արժեքներն են՝ «357337090133617» և «357337090180311», սերիական համարը՝ «C6KXG39LKXL8», հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի ծավալը՝ 256 գիգաբայթ:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի գործարկման ընթացքում աշխատունակության հետ կապված թերություններ ի հայտ չեն եկել:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի ներքին հիշողության կրիչի փորձագիտական պատճենի ստացմամբ վերծանվել են գործի հանգամանքների հետ հնարավոր առնչություն ունեցող կարճ հաղորդագրությունների վերաբերյալ թվով 279 գրառում (առկա), սոցիալական ցանցերի վերաբերյալ թվով 9 գրառում (առկա), հեռախոսազանգերի վերաբերյալ թվով 2006 գրառում (առկա), զննարկիչների գրանցամատյանների (Журнал просмотра веб-страниц) վերաբերյալ թվով 158 գրառում (առկա), գրանցամատյանային գրառումների /Записи журнала) վերաբերյալ թվով 4210 գրառում (առկա), թվով 1094 կոնտակտային տվյալ (առկա), ծածկագրերի վերաբերյալ թվով 811 գրառում (առկա), տարրերի որոնումների (Поиск элементов) վերաբերյալ թվով 15 գրառում (առկա), նշումների (Примечания) վերաբերյալ թվով 7 գրառում (որոնցից 3 ջնջված), օգտատիրոջ հաշիվների (Учетные записи пользователей) վերաբերյալ թվով 26 գրառում (առկա), բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «imessage» (որոնցից 1 ջնջված), «iPhoneRecentsLog», «Viber» և «WhatsApp» բջջային հավելվածների միջոցով իրականացված նամակագրությունների վերաբերյալ թվով 35 գրառում (առկա), արխիվային թվով 3 (առկա), ձայնագրային թվով 9 (առկա), տեսաձայնագրային թվով 300 (առկա), տեքստային թվով 1 (առկա) և լուսանկարչական թվով 1059 (առկա)
ֆայլեր: Վերոնշյալ տեղեկատվությունը և դրա վերաբերյալ էլեկտրոնային հաշվետվությունը՝ «ReportJPhone XR» անվանումով «html» ձևատեսակի ֆայլի տեսքով տրամադրվում են սույն եզրակացության անբաժանելի մասը կազմող «24-2438-1», «24- 2438-2» և «24-2438-3» ձեռագիր գրառումներով լազերային սկավառակների «iPhone XR» պանակների «ReportJPhone XR» ենթապանակներում:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Telegram», «Messenger», «Instagram» և «TikTok» բջջային հավելվածների միջոցով իրականացված հաղորդակցությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը՝ լուսանկարչական «png» ձևատեսակի թվով 811 ֆայլերի տեսքով տրամադրվում են սույն եզրակացության անբաժանելի մասը կազմող «24-2438-3» ձեռագիր գրառումով լազերային սկավառակի համապատասխան ենթապանակներում:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Snapchat», «Threads» և այլ բջջային հավելվածների հետազոտությամբ գործի հանգամանքներին առնչվող նամակագրություններ չեն հայտնաբերվել:
Բջջային հեռախոսի գործավարական համակարգում տեղադրված «Mail» բջջային հավելվածի հետազոտությամբ գրանցված օգտատեր չի հայտնաբերվել:
Փորձաքննությանը ներկայացված «iPhone XR» մոդելի բջջային հեռախոսի իրանում տեղադրված «VIVA MTS», «8937493309129548529F» գրառումներով հեռախոսային քարտի հետազոտությամբ կարճ հաղորդագրությունների /sms/ կոնտակտային տվյալների և հեռախոսազանգերի վերաբերյալ առկա և նախկինում ջնջված տեղեկատվություն չի հայտնաբերվել։
(հատոր 4, գ.թ. 48-57, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանին ամրակցված անհատական տեսանկարահանող սարքերի 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 21։37-ից մինչև նույն օրը՝ ժամը 22։03-ն ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունները պարունակող թվով 1 լազերային սկավառակը։
(հատոր 2, գ.թ. 20-23, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Վիվա Արմենիա ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 բջջային հեռախոսահամարի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի տեղեկատվությունը պարունակող թվով 1 լազերային սկավառակը։
(հատոր 2, գ.թ. 31-34, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ պարունակող թվով 2 լազերային սկավառակները։
(հատոր 2, գ.թ. 247-248, դատական նիստի արձանագրություն)
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության մաշտոցի բաժնի Դավթաշենի բաժանմունքի ծառայողների կողմից Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին հարցման ենթարկելու արձանագրությանը, համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 24-2438 եզրակացությամբ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված Այֆոն XR մոդելի բջջային հեռախոսի տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակները։
(հատոր 4, գ.թ. 61-62, դատական նիստի արձանագրություն)
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի հատվածից վերցված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, կնիքված ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետի թիվ 67 կնիքով և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիր տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ Փորձագետի թիվ 67 կնիքով։
(հատոր 2, գ.թ. 44-47, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Խաչիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը չի հիշում: Այդ օրը Դավթաշեն վարչական շրջանում ծառայության են ընդգրկված եղել նույն վաշտի պարեկ, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Բենիկ Շահբազյանի հետ: Երեկոյան՝ ժամը 21:30-22:00-ն ընկած ժամանակահատվածում նկատել են երկու քաղաքացիների, որոնք, իրենց նկատելով, անկանոն շարժումներ են արել, կասկածելի վարքագիծ դրսևորել, ձեռքերը գրպանները տարել, ինչը իրենց կասկածելի է թվացել: Մոտեցել են հիշյալ քաղաքացիներին: Նարեկ Մկրտչյանն անմիջապես դիմել է փախուստի՝ որևէ գործողություն չկատարած: Նարեկին հետապնդել են մոտ 500-600 մետր ճանապարհով: Այդ ընթացքում Նարեկն իր մոտից նետել է ակնոցի համար նախատեսված կտորից պատյան: Այնուհետև Նարեկին հետապնդել է և ձերբակալել: Նարեկը հայտնել է, որ պատյանի մեջ թմրանյութի փաթեթներ են: Այլ պարեկային կարգախմբի հետ նետված փաթեթի վայրում իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն, իսկ գործընկերը հսկողության տակ էր պահել մյուս քաղաքացուն՝ Գրիգորին: Այնուհետև վերջիններիս ձերբակալել են և տեղափոխել Ոստիկանության Դավիթաշենի բաժին: Եթե չի սխալվում, դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել են թվով 31 կպչուն ժապավենով փաթեթներ: Նարեկը հայտնել է, որ փաթեթները ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով՝ իրացման նպատակով: Հայտնել է, որ վերցրել է հենց Դավթաշենի այգուց: Նպատակը եղել է մայրիկին ֆինանսապես օգնելը: Ենթադրվում է, որ իրացնելուց գումար էր վաստակելու: Մյուս քաղաքացին հայտարարել է, որ դրա հետ կապ չունի, սակայն Նարեկը հայտնել է, որ մի անգամ թմրամիջոց տեղադրելիս քաղաքացիները դա նկատել են և լավ չեն վերաբերվել իրեն, և դրանից հետո ինքը Գրիգորին իր հետ տարել է, որպեսզի իրեն աջակցի: Հայտնեց, որ Նարեկի անձնական խուզարկությունն ինքն է իրականացրել, որի արդյունքում անօրինական ոչինչ չի հայտնաբերվել: Տեղյակ է, որ Գրիգորի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է դեղնականաչավուն զանգված: Հայտնեց, որ ինքը մասնակցել է դեպքի վայրի զննությանը: Այդ քննչական գործողությունն իրականացվել է տեսաձայնագրմամբ, դրան մասնակցել են պարեկային ծառայողները և փաթեթները նետած քաղաքացին՝ Նարեկ Մկրտչյանը: Քննիչի կողմից փաթեթները դուրս են բերվել պատյանից, լուսանկարահանվել են, կշռվել և կնիքվել:
Հայտնեց, որ Նարեկին ձերբակալելուց հետո իրենք մնացել են դեպքի վայրում այնքան ժամանակ, մինչև որ այլ կարգախումբ է ժամանել, իրականացրել դեպքի վայրի պահպանություն: Հայտնեց, որ դեպքի վայր պարեկային կարգախումբ հրավիրելը չի իրականացվում ահազանգ ներկայացնելու ձևով, այլ դա իրականացվում է՝ համաձայնեցնելով վաշտի հրամանատարի հետ: Այդ մասին հայտնում են հրամանատարին, և որևէ ազատ կարգախումբ է մոտենում և պահպանում դեպքի վայրը: Դրա վերաբերյալ որևէ արձանագրություն չի կազմվում: Հայտնեց, որ Նարեկ Մկրտչյանին ինքն է հետապնդել և բերման ենթարկել: Հայտնեց, որ դեպքի վայրը գեթ մեկ վայրկյան առանց հսկողության չի թողնվել: Հայտնեց, որ Արամ Գևորգյան և Նարեկ Միքայելյան պարեկային կարգախումբը մոտեցել է դեպքի վայր, որից հետո միայն իրենք հեռացել են:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Բենիկ Շահբազյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը և ժամը չի հիշում: Երկու հոգով ծառայություն էին իրականացնում, երբ նկատեցին երկու քաղաքացիների: Ժամը չի հիշում, սակայն մութ էր: Այդ քաղաքացիները խուսափողական վարքագիծ էին դրսևորում: Նրանցից մեկն անմիջապես փախուստի դիմեց, սակայն իր գործընկերոջը հաջողվեց հասնել նրան: Հիշում է, որ այդ քաղաքացին նետել էր մեծ թվով թմրանյութեր պարունակող փաթեթ: Քաղաքացիներին ձերբակալել են և տեղափոխել Դավթաշենի բաժին: Քաղաքացին հայտնել է, որ նետվածը թմրանյութ է: Փաթեթները եղել են իրացման նպատակով: Նետված փաթեթը վերցվել է քննիչի կողմից՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ: Դեպքի վայրի պահպանությունն իրականացվել է պարեկային ծառայության այլ կարգախմբի միջոցով:
Հայտնեց, որ դեպքի օրը ծառայություն են իրականացրել ինքը, Խաչիկ Հովհաննիսյանը, ինչպես նաև իրեն կցված երկու պրակտիկանտներ: Հստակ չի հիշում, թե կոնկրետ ով, բայց իրենցից որևէ մեկը այլ պարեկային կարգախմբի հեռախոսով հրավիրել է, որպեսզի իրականացվի դեպքի վայրի պահպանություն: Բացառում է, որ պրակտիկանտներն իրականացրած լինեն դեպքի վայրի պահպանությունը: Դա իրականացվել է պարեկային որևէ կարգախմբի կողմից:
Հայտնեց, որ ինքն անձամբ մասնակցել է դեպքի վայրի զննությանը: Չի հիշում, թե դեպքի վայրը պահպանած կարգախումբը դրան մասնակցել է, թե ոչ: Հայտնեց, որ իրենք պարեկային այլ կարգախմբերի դեպքի վայր են կանչում հեռախոսազանգի կամ ռադիոկապի միջոցով: Ամփոփեց, որ երբ իրենք նկատել են կասկածելի վարքագիծ դրսևորող երկու քաղաքացիների, նրանցից մեկն անմիջապես դիմել է փախուստի, իսկ մյուսն ասել է, որ չի փախչում, մնում է այդտեղ: Իրենք հետապնդել են փախչող քաղաքացուն, որին հասել է Խաչիկ Հովհաննիսյանը: Երբ տեղեկացել են, որ նա թմրամիջոց է նետել, ինքը հետ է վերադարձել և անձամբ ձերբակալել պրակտիկանտների հետ մնացած քաղաքացուն: Պրակտիկանտներն այդ քաղաքացուն ազատությունից չեն զրկել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Թամարա Մկրտչյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է Նարեկ Մկրտչյանի մայրը և Գրիգոր Մկրտչյանի քույրը: Նարեկը և Գրիգորը գտնվել են նորմալ հարաբերությունների մեջ: Նրանք մշտական կապի մեջ են եղել: Նարեկն աշխատել է «Սիթիում»: Մեկ ամիս էլ չկար, որ դուրս էր եկել աշխատանքից: Այլ զբաղմունք ևս ունեցել է. դաջվածքներ է արել: Նարեկը և Գրիգորն ունեցել են բանկային քարտեր: Նարեկի հաճախորդները երբեմն գումարները փոխանցել են Նարեկի և Գրիգորի քարտերին: Նարեկը Գրիգորին փոխանցել է գումարներ, երբ կարիք է եղել: Նարեկը «Աջարաբեթ» է խաղացել, գումարներ է շահել և փոխանցել քարտին: Ինքը բարկացել է և դրանից հետո չի նկատել, որ դարձյալ խաղացած լինի: Նարեկն ունի նյարդային համակարգի հետ կապված խնդիրներ: Նրա մոտ նկատվում է մարմնի դող, գոռում է, ցենզուրայից դուրս է գալիս: Չի նկատել, որ Նարեկը կամ Գրիգորը թմրամիջոց օգտագործած լինեն: Գրիգորից ընդհանրապես նման բան չի սպասում, քանի որ նա ֆուտբոլով է զբաղվում: Կասկածելի ոչինչ չի նկատել: Ինքը միշտ Նարեկի նկատմամբ ուշադիր է եղել: Զինվորական ծառայության ընթացքում Նարեկը մոտ վեց ամիս հոգեբուժարանում բուժվել է, որից հետո դարձյալ գնացել է ծառայության:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Արամ Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտում՝ որպես ավագ պարեկ: Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյաններին առաջին անգամ է տեսնում: 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին հավանաբար ծառայություն է իրականացրել Աջափնյակ վարչական շրջանում: Իրենք օրական բազմաթիվ ահազանգեր են ստանում դեպքի վայրի պահպանություն իրականացնելու համար, որոնք ինքը առանձնապես չի ֆիքսում: Այս կամ այն գործողությունը կատարելու վերաբերյալ իրենց ցուցում տալիս է վաշտի հրամանատարը: Հակառակ դեպքում ծառայում են իրենց սահմանված երթուղիով:
Վկայի դիտարկմանը ներկայացվեց Բենիկ Շահբազյանին ամրակցված տեսանկարահանող սարքի տեսագրությունը:
Հայտնեց, որ երբ կարգախումբը մոտենում է դեպքի վայր, փորձում են հնարավորինս մանրամասն ճշտել եղելությունը: Հայտնեց, որ տեսագրությունում երևացող ոստիկանն ինքն է: Դեպքի վայրը գտնվել է Դավթաշեն վարչական շրջանում՝ «Երևան Սիթի» սուպերմարկետին հարակից շենքերի մոտ, որի հստակ հասցեն չի հիշում: Իրենց ցույց են տվել դեպքի վայրը, և մինչև քննիչի ժամանելն իրենք իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն: Եղել է իր գործընկերոջ՝ Նարեկի հետ: Չի կարող ասել՝ տեսագրությունում հարց հնչեցնող ոստիկանն ինքն է, թե ոչ: Դեպքի վայրն իրենց մատնացույց են արել Բենիկը և Խաչիկը: Չի հիշում, թե ինչու է մոտեցել մեքենային և նայել դրա ներսը: Վարորդի կողքին նստած ոստիկանն ինքը չէ: Չի հիշում, թե դեպքի օրը հրամանատարից դեպքի վայրի պահպանություն իրականացնելու կարգադրություն ստացել են, թե ոչ, սակայն ենթադրում է, որ այո: Հետևել են, որ դեպքի վայրին ոչ մեկ չմոտենա, քամու պատճառով դեպքի վայրում գտնվող առարկաները չկորչեն: Դեպքը եղել է թմրանյութ պահելու և իրացնելու կասկածանքի վերաբերյալ: Հայտնեց, որ մինչև հարցաքննության գալը խոսել է Խաչիկի հետ, վերջինը հայտնել է, թե ինչ դեպքի վերաբերյալ է կանչվել դատարան: Այդ պահին չի հիշել, թե ինչ դեպքի մասին է խոսքը: Խաչիկն իրեն ոչինչ չի ասել, միայն ասել է, որ հնարավոր է՝ իրենց կանչեն դատարան: Իրենց վաշտում միայն իր անունն է Արամ, այդ պատճառով էլ վստահ է, որ տեսագրությունում հնչող հեռախոսազանգն իր հետ է եղել: Վաշտի հրամանատարն իրենց հետ կապ է հաստատում կա՛մ ռադիոկապով, կա՛մ հեռախոսակապով: Չի կարծում, որ այդ ռադիոկապի խոսակցությունները որևիցե տեղում պահպանվում են: Հայտնեց, որ պրակտիկանտները որևիցե գործողության մասնակցելու իրավասություն չունեն: Համոզված է, որ ինքն է իրականացրել դեպքի վայրի պահպանությունը: Հայտնեց, որ իրենք ծառայության են դուրս գալիս «դիսլոկացիայի» հիման վրա:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու արդյունքում վկա Նարեկ Միքայելյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտում՝ որպես պարեկ: Չի հիշում Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյաններին: 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին ծառայություն են իրականացրել Աջափնյակ վարչական շրջանում: Այդ օրն իրականացրել են դեպքի վայրի պահպանություն: Դեպքի վայրը եղել է Աղաբաբյան փողոցում: Տղաներն իրենց հայտնել են, որ դեպքի վայրում ակնոցի պատյան կա, որի մեջ թմրամիջոց է: Դեպքի մանրամասներ չի հիշում: Առանց վաշտի հրամանատարի ցուցումի տեղամասը չեն լքում: Դեպքի վայրում սահմանազատել են տարածքը, թույլ չեն տվել, որ այլ մարդիկ մոտենան: Եթե չի սխալվում, ապա Բենիկի և Խաչիկի հետ պրակտիկանտներ են եղել: Պրակտիկանտներն իրենց հետ դեպքի վայրում չեն մնացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն.
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(...)
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով: (...)»:
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանը և Նարեկ Մկրտչյանը չեն ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքը: Գրիգոր Մկրտչյանը մեղադրանքի վերաբերյալ հնչեցված հարցերին ըստ էության չի պատասխանել, իսկ Նարեկ Մկրտչյանը հերքել է իր առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը:
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունով հաստատվում է, որ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։ Անդրադառնալով սույն ապացույցին՝ որպես ձերբակալված Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից արված հայտարարությունների մասով՝ Դատարանը արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22։05-ին Երևան քաղաքի Գ․Աղաբաբյանց 19-րդ հասցեից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից ձերբակալվել է ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով։
2024 թվականի օգոստոսի 25-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին կազմված արձանագրությունով, ի թիվս այլնի, հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հագին եղած սև սպորտային ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերվել է փայլաթիթեղյա փաթեթ, որի մեջ լցված է դեղնականաչավուն զանգված ընդհանուր 1․41 գ քաշով։
2024 թվականի օգոստոսի 26-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և Խաչիկ Արտյոմի Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ դեպքի վայր հանդիսացող տեղանքի զննում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Դավիթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի մայթեզրը, որտեղ հայտնաբերվել է սև գույնի պարկ։ Սև կտորե պարկից հայտնաբերվել է թվով 41 հատ թիթեղյա փաթեթներ կպչուն ժապավենով ամրացված 40*0․5 գ, 1*1 գ գրառումներով, որոնք «Zilan» ապրանքանիշի կշեռքով կշռվել են և ընդհանուր կազմել են 74 գրամ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են մեկ փաթեթում և կնիքվել ՀՀ ՔԿ 655 կնիքով։ Անդրադառնալով սույն ապացույցին՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից արված հայտարարությունների մասով՝ Դատարանը արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
2024 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված ՀՀ ՆԳՆ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Բենիկ Շահբազյանի ծառայության համար հատկացված անհատական տեսանկարահանող սարքերի տեսագրության զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ տեսագրությունում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանին ձերբակալումից հետո մատնացույց է կատարում իր կողմից նետված կտորե սև գույնի պատյանը և հայտարարում է, որ դրանում դեղ չէ, այլ խոտ, իսկ իր հետի անձը հանդիսանում է իր մորեղբայրը՝ Գրիգոր Մկրտչյանը։ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը հայտարարում է, որ ինքը երբևէ թմրամիջոցներ չի օգտագործել։ Բենիկ Շահբազյանը հայտարարում է, որ երկուսով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվում են։
«Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործվող 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների տեղեկատվության պահանջի զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 098-13-20-26 և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից օգտագործված 077-95-25-70 բջջային հեռախոսահամարների ինտերնետ հասանելիությունը սպասարկվել են «Վիվա Արմենիա» ՓԲԸ-ի Երևան քաղաքի Դավթաշեն վարչական շրջանում, Կոտայքի մարզի Քասախ և Զովունի համայնքներում սպասարկող ալեհավաք սարքերի կողմից:
2025 թվականի հունվարի 28-ին ՀՀ ԳԱԱ Փորձաքննությունների ազգային բյուրո ՊՈԱԿ-ից ստացված Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն XR» մոդելի բջջային հեռախոսի համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվար 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությամբ տրամադրված տեղեկատվությունը պարունակող թվով երեք լազերային սկավառակների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն XR» մոդելի 357337090133617 և 357337090180311 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում հայտնաբերվել են Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի լուսանկարներ, նրանց միջև տեղի ունեցած կարճ հաղորդագրություններ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների զննության արձանագրությունով հաստատվում է, որ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Ժորայի Մկրտչյանի բանկային հաշիվների և վճարահաշվարկային համակարգերի միջոցով միմյանց իրականացվել են փոխանցումներ, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5708/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
ՀՀ Կենտրոնական բանկից առգրավում կատարելու արձանագրությունով հաստատվում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկից ԵԴ1/5705/07/24 որոշման հիման վրա առգրավվել են Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի 2024 թվականի հունիսի 01-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկած ժամանակահատվածի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, որոնցով վերջիններին առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ բանկային փոխանցումների մասին մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներով հայտնել է, որ դրանք կրել են կենցաղային բնույթ և ինքը Գրիգոր Մկրտչյանին գումար է փոխանցել կենցաղային ծախսերը հոգալու նպատակով: Այս հանգամանքը հաստատվում է նաև վկա Թամարա Մկրտչյանի ցուցմունքով:
Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության 2025 թվականի հունվարի 24-ի թիվ 24-2438 եզրակացությունով Գրիգոր և Նարեկ Մկրտչյաններին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված գեթ մեկ փաստական հանգամանք չի հաստատվում:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննությամբ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի դիմացի ճանապարհի հատվածից վերցված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի՝ ապացուցողական նշանակությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ հիշյալ ապացույցի օգտագործումն այդ մասով սահմանափակվել է և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից, ուստի այն չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում:
Անդրադառնալով դատանյութագիտական և դատաբուսաբանական համալիր փորձաքննության թիվ 1285 Ք-24 եզրակացության ապացուցողական նշանակությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է, որ փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա «Գրիգոր Մկրտչյան թմրանյութ 1-ին փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։ Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ փորձաքննությանը ներկայացված «թիվ 10176124 քր․ վարույթ թվով 41 փաթեթներ․ 2-րդ փաթեթ» գրառմամբ փաթեթում առկա թվով 41 հատ և ընդհանուր 19․71 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածների վերաբերյալ առկա փորձագիտական հետևությունը չի կարող հավաստի գնահատվել և դրվել դատավճռի հիմքում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ի «Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ նախաքննության մարմնի կողմից 2024թ․ հոկտեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի օգտագործումը սահմանափակվել է, և այն հանվել է ապացույցների զանգվածից։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ ապացույցով հաստատվում է, որ Գրիգոր Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․31 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, սակայն դրանով չի կարող հաստատվել ինչպես թմրամիջոց իրացնելու նպատակը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի առկայությունը, քանի որ՝ համաձայն ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման համաձայն՝ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի մանր չափ է համարվում 0,5-2,5 գրամը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Կառավարության սահմանած թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի հնգապատիկից մինչև քսանհինգապատիկը ներառող չափերը, այսինքն՝ առնվազն 2,5 գրամը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում բացառապես պարեկային ծառայողների ցուցմունքները բավարար չեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու այն փաստը, որ մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանը և Նարեկ Մկրտչյանը կատարել են իրենց մեղսագրված արարքները:
Դատարանի նշված դիրքորոշումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի (Mushegh Saghatelyan v. Armenia) գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից այն մասին, որ «Չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, և որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, և չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը քննել է մի շարք գործեր, որոնց դեպքում հրապարակային միջոցառման ժամանակ անհատին իր պահվածքի պատճառով քրեական հետապնդման են ենթարկել և դատապարտել՝ հիմնվելով բացառապես այն ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների վրա, որոնք ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը գտել է, որ այդ վարույթներում դատարանները պատրաստակամորեն և անվերապահորեն ընդունել են ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքները և դիմումատուին որևէ հնարավորություն չեն տվել հակառակ ապացույցներ ներկայացնելու։ Այն վճռել է, որ այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները:» (տես՝ նշված վճիռը, գանգատ թիվ 23086/08, 206 և 207 կետեր)։»:
Դատարանի նշված դիրքորոշումը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Դավիթ Աղայանի վերաբերյալ թիվ ԵՔՐԴ/0286/01/08 գործով 2020 թվականի մայիսի 25-ին արտահայտած իրավական դիրքորոշումից առ այն, որ «(...) ստորադաս դատարանները Դ.Աղայանի մեղադրանքը հիմնավորելիս առավելապես հիմնվելով ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքների վրա` չեն ապահովել Մուշեղ Սաղաթելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից մատնանշված՝ արդար դատաքննության իրավունքի երաշխիքները։ Դատարանները Դ.Աղայանի մեղքը հիմնավորող ապացուցողական զամբյուղում ծանրակշիռ դեր հատկացնելով ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներին՝ պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել այն, որ վերջիններս ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում, ինչը ողջամտորեն կասկածի տակ է դնում նրանց ցուցմունքների արժանահավատությունը։ Մասնավորապես, սույն գործով վճռորոշ ապացույցները, որոնցով ուղղակիորեն հիմնավորվել է Դ.Աղայանի մասնակցությունը նրան վերագրված արարքների կատարմանը՝ դա վիճարկվող իրադարձություններին անմիջական մասնակցություն ունեցած՝ ՀՀ ոստիկանության ծառայողներ Արկադի Նավասարդյանի, Վահան Սարատիկյանի, Նորայր Աբրահամյանի, Մհեր Գևորգյանի ցուցմունքներն են: Միևնույն ժամանակ, զննության արձանագրությունները և փորձագիտական եզրակացությունները, ինչպես նաև ՀՀ ոստիկանապետի առաջին տեղակալի գրությունը(18), որոնց դատարանները ևս հղում են կատարել, չեն հաստատում Դ.Աղայանի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին:» (տե՛ս նշված որոշման 15-րդ կետը):
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Նարեկ և Գրիգոր Մկրտչյանների կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Նարեկ Մկրտչյանին և Գրիգոր Մկրտչյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: …»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Նարեկ Մկրտչյանը և Գրիգոր Մկրտչյանը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Նարեկ Մկրտչյանը և Գրիգոր Մկրտչյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Անդրադառնալով պաշտպան Ա. Խառատյանի և Ս. Խչեյանի միջնորդություններին՝ արդարացված մեղադրյալներ Գրիգոր Մկրտչյանի և Նարեկ Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք պետք է թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացված մեղադրյալն իրավունք ունի պահանջելու անօրինական քրեական հետապնդում հարուցելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, դատապարտելու, ինչպես նաև իրավունքների կամ ազատությունների անօրինական այլ սահմանափակումների հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում:
2. Արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալու`
1) աշխատավարձը, թոշակը, նպաստը կամ այլ եկամուտը, որից նա զրկվել է.
(…)
3) անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը․
4) փաստաբանին վճարված գումարը․
(…)
6. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքներով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վերաքննիչ դատարանի կողմից արդարացման դատավճիռ կայացվելու դեպքում անձը սույն հոդվածով նախատեսված ռեաբիլիտացիա կարող է պահանջել միայն քաղաքացիական դատավարության կարգով:»։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը գնահատելու որևէ չափանիշ, ինչը ստեղծում է մի իրավիճակ, երբ դատարանը պետք է մեխանիկորեն հաստատի արդարացվածի ներկայացրած և փաստաթղթային հիմնավորում ունեցող ցանկացած պահանջ: Բացի այդ, օրենսդիրը չի նախատեսել, թե նշված հատուցումը, որ փաստաբանին պետք է տրվի, քանի որ կարող են լինել դեպքեր, երբ անձն իր պաշտպանությունն իրականացնի բազմաթիվ փաստաբանների օգնությամբ և եթե Դատարանը առաջնորդվի տառացի օրենսդրական կարգավորմամբ կստացվի մի իրավիճակ, երբ հատուցման ենթակա կլինեն նաև այն փաստաբանին վճարված գումարները, ով չի հանդիսացել գործով պաշտպան և քրեական գործով իրավաբանական խորհրդատվություն է տրամադրել մեղադրյալին, քանի որ օրենքը օգտագործում է «փաստաբան» եզրույթը:
Դատարանն արձանագրում է, որ արդարացված մեղադրյալին առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման հարցը կարգավորող օրենսդրությունը թերի և անորոշ է, ինչը հնարավորություն չի տալիս դատարանին գնահատման ենթարկել նշված հարցի հետ կապված բազմաթիվ գործոններ, այդ թվում՝ վարձատրության ողջամիտ չափը: Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում արձանագրել է, որ դատական ծախսերը պետք է լինեն իրական և անհրաժեշտ ու ողջամիտ իրենց չափով: Ընդ որում, Դատարանը պետք է հաշվի առնի վարույթի բարդությունը, ծավալը և այլ վերաբերելի հանգամանքները: (օրինակի համար տե´ս PECK v. THE UNITED KINGDOM, 2003 թվականի ապրիլի 28-ի վճիռը, դիմում հ. 44647/98): Փաստաբանին վճարված գումարի փոխհատուցման չափի ողջամտությանն անդրադարձել է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քաղաքացիական գործերով մի շարք նախադեպային որոշումներով՝ սահմանելով բազմաթիվ չափանիշներ (օրինակի համար տե՛ս Նարինե Ռոստոմյանն ընդդեմ «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ի թիվ ԵԱՔԴ/1401/02/11 քաղաքացիական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 29.06.2012 թվականի որոշումը):
Դատարանը նաև հարկ է համարում նշել, որ ի տարբերություն քրեական դատավարության օրենսգրքի ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքը, որպես գործի քննության հետ կապված ծախս դիտում է ոչ թե փաստաբանին վճարված գումարը, այլ գործի քննության հետ կապված փաստաբանի խելամիտ վարձատրության գումարները (105-րդ հոդված), իսկ նույն օրենսգրքի 107-րդ հոդվածը սահմանել է չափանիշներ, որոնցով դատարանը պետք ղեկավարվի փաստաբանի համար կատարված ծախսերը գնահատելիս, որպես չափանիշ դիտարկելով՝ փաստաբանի կատարած աշխատանքի ծավալը, գործի բարդությունը, Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատի խորհրդի կողմից սահմանված փաստաբանական գործունեության վճարների միջին գնացուցակը:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/3025/02/11 քաղաքացիական գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապօրինի դատապարտման արդյունքում նյութական վնասների հատուցում պահանջելու իրավունքը ծագում է միայն անձի արդարացվածի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո և համապատասխան սուբյեկտները կարող են իրացնել իրենց վնասի հատուցման իրավունքը, եթե ապացուցեն, որ իրենց վնասը պատճառվել է ապօրինի դատապարման արդյունքում և չապացուցվի, որ այդ հանգամանքների ժամանակին բացահայտումը լիովին կամ մասամբ կախված էր տվյալ անձից:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ իրավական համակարգում վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում արդարացվածի համար երաշխավորված է փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ չնայած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքում ուղղակիորեն նախատեսված չէ այլ անձանց կողմից փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավունքը, սակայն վերը նշվածը չի նշանակում, որ ՀՀ-ում այլ անձինք պետք է զրկված լինեն պետական մարմինների ապօրինի գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի, մասնավորապես` արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման իրավական հնարավորությունից՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում օրենսդիրը սահմանել է, որ փաստաբանները քրեական գործով վարույթին որպես պաշտպան մասնակցում են կասկածյալի, մեղադրյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով:
Այսպիսով, օրենսդիրը սահմանել է, որ քրեական գործով վարույթին փաստաբանը՝ որպես պաշտպան, կարող է ներգրավել ոչ միայն կասկածյալի կամ մեղադրյալի հրավերով, այլ նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական ներկայացուցչի, ազգականի, ինչպես նաև կասկածյալի կամ մեղադրյալի խնդրանքով կամ համաձայնությամբ` այլ անձանց հրավերով: Հետևաբար պետական իշխանության մարմինների գործողությունների արդյունքում, մասնավորապես՝ անձին ապօրինի դատապարտելու արդյունքում նյութական վնաս կարող է պատճառվել նաև այն անձանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն հրավիրելու կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար փաստաբան:
Հիմք ընդունելով վերը նշված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ անձին ապօրինի դատապարտելու, այսինքն` հանրային իշխանության ոչ իրավաչափ գործունեության արդյունքում վնաս կարող է պատճառվել նաև այլ անձանց, մասնավորապես` նրանց, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արդարացվածի իրավունքների վերականգնման համար, փաստաբանին վճարված գումարների մասով ապօրինի դատապարտման հետևանքով պատճառված նյութական վնասի հատուցման իրավունքը Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորված է նաև այն անձանց համար, ովքեր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, որը քրեական գործով վարույթի ընթացքում կներկայացնի կասկածյալի կամ մեղադրյալի օրինական շահերը՝ նրանց ցույց տալով իրավաբանական օգնություն:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ վերը նշված պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում, ապօրինի դատապարտելու հետևանքով արդարացվածին, ինչպես նաև այն անձանց պատճառված վնասը, մասնավորապես՝ փաստաբանին վճարված գումարները, որոնք ՀՀ օրենսդրության համաձայն՝ իրավական հնարավորություն ունեն կասկածյալի կամ մեղադրյալի համար հրավիրելու փաստաբան, ենթակա են հատուցման լրիվ ծավալով:»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումից պարզ է դառնում, որ անօրինական գործողությունների, հանցագործության և իշխանության չարաշահման արդյունքում վնաս կրած անձինք իրենց կարգավիճակով նույնացվում են, և նրանց նկատմամբ պահանջվում է համարժեք վերաբերմունք և նրանք ձեռք են բերում նույն իրավունքներն ու պարտականությունները ինչ արդարացվածները, հետևաբար այդ անձինք են հանդիսանում կոնկրետ դեպքում շահագրգիռ անձ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դիտարկելով պաշտպան Ս. Խչեյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը՝ փաստաբանին վճարված գումարը որպես հատուցում ստանալու՝ Նարեկ Մկրտչյանին վերապահված իրավունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում փաստաբանին վճարման ենթակա գումարների մասով պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունքը վերապահված է Թամարա Մկրտչյանին, քանի որ ներկայացված պայմանագրերի պատվիրատու կողմ է հանդիսացել Թամարա Մկրտչյանը։
Մասնավորապես՝ «Սուզաննա Խչեյան» ԱՁ-ի՝ ի դեմս տնօրեն Ս. Խչեյանի, և պատվիրատու Թամարա Ժորային Մկրտչյանի միջև 13․09․2024թ․ կնքվել է փաստաբանական ծառայությունների վճարովի մատուցման պայմանագիր, որի համաձայն՝ կատարողը պարտավորվել է պատվիրատուին մատուցել պայմանագրում նշված ծառայությունները, իսկ պատվիրատուն պարտավորվել է վճարել մատուցված ծառայությունների դիմաց։
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն պաշտպան Ա.Խարատյանի կողմից ներկայացված վճարման հանձնարարականի անդորրագրի՝ «ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ ԸՆԴ ՓԱՐԹՆԵՐՍ» ՍՊԸ-ին 400.000 չորս հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով փաստաբանական ծառայությունների դիմաց վճարում է կատարել Արմեն Ժորայի Մկրտչյանը, ինչն էլ իր հերթին նշանակում է, որ տվյալ դեպքում փաստաբանին վճարման ենթակա գումարների մասով պատճառված նյութական վնասի հատուցում պահանջելու իրավունքը վերապահված է Արմեն Ժորայի Մկրտչյանին՝ հիմք ընդունելով վերը շարադրված պատճառաբանությունները:
Անդրադառնալով Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի և «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ի միջև կնքված վարկային պայմանագրով առաջացած ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք դուրս են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն ծախսերի շրջանակից, որոնք արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ:
Ինչ վերաբերում է անազատության մեջ գտնվելու յուրաքանչյուր օրվա դիմաց հատուցում ստանալու պահանջին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ևս դուրս են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այն ծախսերի շրջանակից, որոնք արդարացված մեղադրյալը որպես հատուցում իրավունք ունի ստանալ: Օրենսդիրը սահմանել է անազատության մեջ գտնվելու հետևանքով ծախսված գումարը ստանալու իրավունք, որպիսի հիմնավորումներ և փաստական տվյալներ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել։
Անդրադառնալով Գրիգոր Մկրտչյանի արգելանքի վերցվելուց հետո աշխատանքից զրկվելու և դրա դիմաց հատուցում ստանալու իրավունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքը հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ Դատարանին չի ներկայացվել։
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական դատավարության օրենսգիրքը, քաղաքացիական գործերով Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները և քաղաքացիական գործերով ձևավորված դատական պրակտիկան հնարավորություն են տալիս քաղաքացիական գործեր քննող դատարանին, հաշվի առնելով հանրային մասնավոր շահերի հավասարակշռությունն, առավել ճիշտ գնահատել փաստաբանին վճարված գումարների հատուցման ծավալի ողջամտությունը:
Հիմք ընդունելով նշվածը Դատարանը եզրահանգում է, որ առանց պաշտպանության կողմի իրավունքի սահմանափակման, հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռումը, զուգակցումը ներկա օրենսդրական կարգավորումների պարագայում պահանջում է, որ քրեական գործերով արդարացվածի կողմից փաստաբանին վճարած գումարների փոխհատուցման հարցը լուծվի քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Ուստի, Դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում փաստաբանի ներկայացրած պահանջը պետք է թողնվի առանց քննարկման՝ իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով ներկայացնելու համապատասխան պահանջը:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն։
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնին՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներն արդեն իսկ վերացվել էին վերջիններիս նկատմամբ արդարացման վերդիկտ կայացված լինելու պայմաններում:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված լինելը ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված լինելը ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Պաշտպան Ա. Խառատյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելու մասին, թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Պաշտպան Ս. Խչեյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի ռեաբիլիտացիայի հարցը լուծելու մասին, թողնել առանց լուծման՝ իրավունք վերապահելով պահանջը ներկայացնել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո նախաքննության մարմնի 2024 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 41 փաթեթներում ընդհանուր՝ 19,71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, և Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի անձնական խուզարկությամբ ձախ կոշիկի ներդիրի տակից հայտնաբերված թվով 1 փաթեթում եղած ընդհանուր 0․31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված 1 փաթեթում, հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնին՝ թիվ 10176124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 27-04-2026
Դատական գործ N: ԵԴ1/0461/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 10-03-2025
Ամսաթիվ 10-03-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Սուզաննա
Ազգանուն Խչեյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Նարեկ Մկրտչյան մյուսը՝ Գրիգոր Մկրտչյան Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին 17.02.2025թ. որոշումը : Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգեկք :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Որոշման բովանդակություն N-ԵԴ1/0461/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«31» մարտի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Տ.Մուրադյան/ 17.02.2025թվականի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս.Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/ վարույթում է գտնվում քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով:
17.02.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում կիրառված սահմանափակումները, երկարաձգվել է 3/երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 28.05.2025թվականը: Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Բողոքարկվող դատական ակտը պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի կողմից ստացվել է 28.02.2025թվականին։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 10.03.2025թվականին պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 17.03.2025թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 18.03.2025թվականին:
21.03.2025թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:

2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանն ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանն ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանն իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:

17.02.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ մասնավորապես նշել է.
«/.../Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից իր վրա օրենքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ինչպես նաև նրա Հայաստանի Հանրապետության տարածքից հեռանալու հնարավորությունը բացառելու նպատակով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ:/.../»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների և վերաբերելի իրավանորմերի վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ մեղադրյալի աշխատելու հնարավորության կարևորությունը հաշվի առնելով, վարձով բնակվելու հանգամանքը, վերջինիս և իր մոր առողջական խնդիրները, ինչպես նաև տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման կարգի նմանությունները, ակնհայտ է, որ որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելքի կիրառումը միանգամայն բավարար է Դատարանի որոշմամբ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու և մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար։ Անդրադառնալով ազատության մեջ հայտնվելու պարագայում մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը՝ հարկ է նշել, որ չեն կիսում Դատարանի մտավախությունը, քանի որ Դատարանը նման եզրահանգման է եկել հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես` մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, այն է՝ զինծառայողի կողմից իր առողջությանը վնաս պատճառելը (անդամախեղելը), որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել զինվորական ծառայության կամ դրա առանձին պարտականությունների կատարումը ժամանակավորապես դադարեցնելուն։ Ակնհայտ է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքն ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ,իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։ Այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար Դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, մանավանդ այն պարագայում, երբ օրենսդրական նորմերի վերոնշյալ վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ վարչական հսկողությունը ենթադրում է ազատության բավականին խիստ սահմանափակումներ ( տեղաշարժի, շփումների և այլն): Անդրադառնալով ապացուցման գործընթացի վրա խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ հարկ է փաստել, որ քննության ակտիվ փուլը՝ նախաքննությունն ավարտվել է,ապացույցներն արդեն իսկ ձեռք են բերվել, վկաները հարցաքննվել են։ Ընդ որում՝ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը բացակայում է, քանի որ սույն գործով ապացույց հանդիսացող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի փաթեթներն արդեն իսկ վերցվել են վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից, իսկ վկաները ՆԳՆ Ոստիկանության աշխատակիցներ՝ պարեկներ են, որոնց վրա իր վստահորդը որևէ կերպ ազդեցություն ունենալ չի կարող: Ավելին, հարկ է փաստել, որ հանրային մեղադրողի կողմից վերոնշյալ հիմքն արձանագրելու դեպքում, վերջինս պետք է նաև մատնանշի, թե կոնկրետ ինչ պարտականություններ մեղադրյալը ենթադրաբար չի կատարի, քանի որ գործի նյութերում խոչընդոտելուն ուղղված գործողության մասին չկա որևէ փաստական տվյալ, հակառակը՝ մեղադրյալը տվել է ցուցմունքներ, աջակցել է գործի քննությանը, և չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները։ Այսինքն՝ ամբողջ նախաքննության ընթացքում Նարեկ Մկրտչյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, հետևաբար կարելի է գալ ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ հետագա դատաքննության ընթացքում խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում ևս մեղադրյալը կշարունակի դրսևորել պատշաճ վարքագիծ, ինչը Դատարանը հաշվի չի առել վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելիս։ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության մասին Դատարանի եզրահանգումները բավարար չեն տնային կալանքի շարունակական կիրառման համար։ Դատարանը ճիշտ գնահատականի չի արժանացրել նաև մեղադրյալի անձը և ընտանեկան դրությունը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն ունի առողջական խնդիրներ, վարձակալում է բնակարան, որտեղ բնակվում է մոր հետ, ով ևս առողջական խնդիրներ ունի, և խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում նա կարող է աշխատել և հոգալ ընտանիքի կարիքները /մասնավորապես բնակարանի վարձավճարը հոգում էր մեղադրյալը միայնակ, և այն, որ ընտանիքը գտնվում է նյութապես ծանր վիճակում, քանի որ առողջական խնդիրներ ունեցող մայրն այլևս չի կարողանում աշխատել և հոգալ ծախսերը,նույնիսկ չի կարողանում անցնել համապատասխան բժշկական հետազոտություններ ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով/։ Վերոհիշյալ վերլուծությունների և պատճառաբանությունների հաշվառմամբ, հարկ է արձանագրել, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ լրացուցիչ սահմանափակումներով վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելքի կիրառումն ամբողջությամբ ի զորու էր ապահովել Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը և ողջամտորեն չեզոքացնել մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությունը։
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է.
«Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 գործով «Խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին» 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը։ Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելք։»:

4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված է արդյոք մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…):
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...)
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը և նկատի ունենալով, որ Նարեկ Մկրտչյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ․ «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։
Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը՝ նրան թողնելով մեկուսացման համեմատաբար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանավորման, որի պարագայում անձն ըստ էության կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից և հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, տնային կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միևնույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամբ կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանավորման պայմաններին հավասարազոր մեկուսացվածության աստիճան: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ /ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված/, որի իմաստով՝ Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։
Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/:
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/:
Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, հիմնավորումների շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանին մեղսագրվող արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս անձը և վարքագիծը բնութագրող և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված այնպիսի փաստարկներ չի ներկայացրել, որոնցով կհիմնավորվի, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի կանխմանը հնարավոր է հասնել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, որ ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր ծանրակշիռ և իրական փաստական տվյալներ, որոնք էական նվազեցնում կամ չեզոքացնում են նախկինում արձանագրված՝ տնային կալանքի տակ պահելու հիմքերը, իսկ դատաքննությունը դեռևս շարունակվում է, և վերը նշված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ վերլուծելով և համակցությամբ գնահատելով բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ տվյալ դեպքում առկա է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու և նոր արարք կատարելը կանխելու ոչ նվազ հավանականություն և ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված կիրառումը չեն կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման և տվյալ հիմքերի չեզոքացման համար, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով հանգել է իրավաչափ հետևության։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ անընդունելի է խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնել արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ ասած՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերին անդրադառնալիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
Անդրադառնալով բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում նշված այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքն ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ, իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ, այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար Դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, Վերաքնննիչ դատարանը փաստում է, որ ինֆորմացիոն կենտրոնում առկա տվյալները չեն կարող հաշվի չառնվել հնարավոր կրկնահանցագործության կատարման ռիսկը գնահատելու ժամանակ՝ դիտարկելով այն ոչ թե որպես իրավական, այլ փաստական հանգամանք, և տվյալ դեպքում այն ենթակա է գնահատման հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկի տիրույթում, քանի որ այդ ռիսկն ածանցվում է անձի անձնական հատկանիշներից և նրա հանրային որոշակի վտանգավորությունից, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պահանջների կատարումն ապահովելու համար մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կալանք կիրառելու իրավաչափության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը` փաստելով, որ այն հիմնավոր է և բխում է ՀՀ քրեական դատավարության պահանջներից:
Անդրադառնալով բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիության վերաբերյալ դիտարկմանը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում խափանման միջոցի կիրառման նպատակն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք ազատության սահմանափակման հետ չկապված այլընտրանքային խափանման միջոցը հանդիսանալ չի կարող, հաշվի առնելով, որ այն գործի քննության տվյալ փուլում բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու հնարավոր ռիսկերը բացառելու համար, ինչպես նաև տվյալ դեպքում ապահովվում է նաև հանրային և մասնավոր շահերի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռությունը, հետևաբար նման պայմաններում վերաքննիչ բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս.Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս.Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 17.02.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 17-03-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 17-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Մելքոնյան
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 17-03-2025
Ամսաթիվ 12-03-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Էլեն
Ազգանուն Բեկթաշյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Գրիգոր Մկրտչյան մյուսը՝ Նարեկ Մկրտչյան Նարեկ Երվանդի Մկրտչյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակի բեկանել քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ 17.02.2025թ. կայացված որոշումը և կիրառել վարչական հսկողություն համակցված կիրառված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 24-03-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 24-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 28-03-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 07-04-2025
Վարույթը փոխակերպվել է
Ամսաթիվ 07-04-2025
Որոշում
Բանավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 16-04-2025
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 16-04-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
Ամսաթիվ 16-04-2025
Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել
Ամբաստանյալ
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Մկրտչյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/0461/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ Ու Մ

«16» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր
դատական նիստերի քարտուղար
Լ. Հովհաննիսյան
Մ. Մահտեսյան

դատախազ Բ. Ղազինյան
պաշտպան Է. Բեկթաշյան
մեղադրյալ Գ. Մկրտչյան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը`
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական ընթացքը
ԵԴ1/0461/01/25 (10111225) քրեական վարույթով Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով այն արարքի համար, որ նա «(...)շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր քրոջ որդու՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և իր մոտ, ինչպես նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ ապօրինի պահել է ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, վերջինս իր քրոջ որդու Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատվել է ոստիկանության ծառայողների կողմից և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով, «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:»:
2025 թվականի փետրվարի 17-ի ԵԴ1/0461/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել են 3 երեք ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 26-ը։ Մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։ Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։
Բողոքարկվող դատական ակտը մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանը ստացել է 2025 թվականի մարտի 5-ին։
2025 թվականի մարտի 17-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել ԵԴ1/0461/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման դեմ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը:
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ գործը (նյութը) ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել 2025 թվականի մարտի 24-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի մարտի 25-ին:
2025 թվականի մարտի 28-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ է ընդունվել: Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան ներկայացնելու համար սահմանվել է յոթնօրյա ժամկետ, իսկ համապատասխան բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները՝ հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու մասին որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետ:
2025 թվականի ապրիլի 07-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ գրավոր ընթացակարգով վարույթը փոխակերպվել է բանավոր ընթացակարգով վարույթի:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասով, Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ համակցված կիրառված բացակայելու արգելքի հետ։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշված է․
«(․․․) Անդրադառնալով Դատարանի կողմից նշված որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին, Դատարանը նշել էր, որ Գրիգոր Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է խոչընդոտել քննությանը։
Անդրադարձ կատարելով այս հիմքին՝ ցանկանում ենք նշել, որ Դատարանը որևէ փաստական տվյալով չի հիմնավորել իր եզրահանգումն այդ մասին։ Ինչպես նաև Դատարանն իր որոշմամբ չի արձանագրել այնպիսի տվյալներ, որոնցով կհաստատվեր տնային կալանքը՝ համակցված բացակայելու արգելք ընտրված խափանման միջոցը անթույլատրելի ճանաչելու անհրաժեշտությունը։
Ինչպես նաև հիմքերին անդրադառնալիս, դատարանը նշել է, որ դեռևս չեն հարցաքննվել վկաները, իսկ քրեական վարույթում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենգսրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Դատարանի կողմից մեջբերված պատճառաբանություններն արդեն իսկ վերացել են, քանի որ կատարվել են ապացուցողական գործողությունները, գործն արդեն մեղադրական եզրակացությամբ դատարանում է, և վկաները ևս հարցաքննվել են, ինչպես նաև գործն արդեն իսկ հիմնական դատալսումների փուլում է և այն մտավախությունը, որ պաշտպանյալս կարող է որևէ կերպ ազդեցություն ունենալ արդեն իսկ հարցաքննված վկաների վրա անհիմն է։ Ցանկանում ենք նշել նաև, որ ելնելով գործի առանձնահատկությունից՝ վկաները հանդիսանում են իրավապահ համակարգի ներկայացուցիչներ, ինչը էականորեն նվազեցնում է կանխատեսվող ազդեցության հնարավորությունը։
Իսկ ինչը վերաբերվում է Գրիգոր Մկրտչյանին, նա իրեն առաջադրված մեղադրանքը չընդունելու պայմաններում կալանքի ինչպես նաև տնային կալանքի տակ գտնվելու ողջ ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ և որևէ կերպ չի խոչընդոտել գործի ընթացքին։ Ինչպես գիտենք, կալանքի տակ գտնվելու ժամանակ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ եղել են որոշակի սահմանափակումներ, ինչը տնային կալանքի ժամանակ նվազեցվել է, և եթե պաշտպանյալս նպատակ հետապնդեր որևէ կերպ խոչընդոտել գործի քննությանը, ապա դա այլ անձանց միջոցով կարող էր կատարել։ Ինչպես նաև խնդրում ենք, որպեսզի Դատարանը ուշադրություն դարձնի այն հանգամանքին, որ Գրիգոր Մկրտչյանը զբաղվում է ֆուտբոլով, «Զովունի» ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստ է, և մարզումներից երկարատև բացակայելու դեպքում այլևս հնարավորություն չի ունենա զբաղվել ֆուտբոլով։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ գտնում ենք, որ մեջբերված փաստական տվյալները նվազեցնում են, Գրիգոր Մկրտչյանի կողմից քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը ինչպես նաև վարչական հսկողությունը՝ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հետ կարող է չեզոքացնել այն։
(․․․)»։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե մինչև քրեական վարույթի նյութերը և ապացույցներն օրենքով սահմանված պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելը քրեական վարույթն ըստ էության քննող դատարանն իրավասու է արդյո՞ք տվյալ փուլում քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի կողմից հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանում քննվող քրեական գործով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, նկատի ունենալով, որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու ինչպես մեղադրանքին, այնպես էլ գործով ձեռք բերված ապացույցներին, այնինչ այդ հարցի վերջնական պատասխանը պետք է տրվի դատավճռով: Հետևաբար այս հարցին Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է անդրադառնալու և գնահատելու այնքանով, որքանով հիմնավոր կասկածի առկայությունը կարող է գնահատվել առերևույթ (prima facie), եթե իհարկե հիմնավոր կասկածի բացակայությունն ակնհայտ չէ: Այլ կերպ՝ այս փուլում դատարանն իրավասու է գործում առկա ապացույցները և այլ փաստական տվյալները գնահատելու այնքանով, որքանով դա անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատելու առերևույթ (prima facie), այլ ոչ թե՝ ըստ էության, իսկ այդպիսի գնահատման չափանիշին համապատասխան սույն դեպքում այն առկա է, քանի որ հիմնավոր կասկածի ապացուցողական չափանիշը նվազ է, քան անձի մեղքի և դատապարտման համար անհրաժեշտ ապացուցողական չափանիշը, որն առավել բարձր է:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև նկատել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորման վերաբերյալ որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն (նման մոտեցումը համահունչ է Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման 18-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը):
Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ բողոքարկված սույն որոշման հատուկ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող Առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ հաստատված է համարում է մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի կողմից ենթադրյալ հանցանք կատարելու հիմնավոր կասկածի առերևույթ առկայությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»։
Վճռաբեկ դատարանը Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։
Սակայն, միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա (...)»:
Վերոգրյալ իրավանորմերից հետևում է, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է խափանման միջոցի կիրառման հիմնավորվածությունը:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերին, արձանագրել է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է խոչընդոտել քննությանը։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ հիշյալ դիրքորոշման հիմքում ընդունել է այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Արձանագրելով նշվածը՝ Առաջին ատյանի դատարանն եզրահանգել է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում, վերը շարադրված իրավանորմերի, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով դատական վարույթում առկա նյութերը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, արձանագրում է հետևյալը․
Անդրադառնալով խափանման միջոցի իրավաչափության հիմքին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0744/06/10 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը, համաձայն որի՝ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն. դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյո՞ք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում (տես, օրինակ` Ալեքսանդր Մակարովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Aleksandr Makarov v. Russia, 2009թ. մարտի 12, գանգատ թիվ 15217/07) 138-139 կետերը, Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Mamedova v. Russia, 2006թ. հունիսի 1, գանգատ թիվ 7064/05) 75-77 կետերը, Սուլաոջան ընդդեմ Էստոնիայի գործով վճռի (Sulaoja v. Estonia, 2005թ. փետրվարի 15, գանգատ թիվ 55939/00) 64 կետը):
Հաշվի առնելով վերոգրյալը և անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությանը, Վերաքննիչ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում նշված հիմքի առավել բարձր վտանգավորություն ունենալու և այն բացառապես տնային կալանք (համակցված բացակայելու արգելք) խափանման միջոցի կիրառմամբ չեզոքացնելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արված պատճառաբանություններին։
Նշվածի շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նման հիմնավորումները կրում են ձևական, վերացական բնույթ:
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրվել է կալանք խափանման միջոցը, իսկ արդեն 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ վերջինի նկատմամբ կիրառվել է տնային կալանք և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը։ Ստացվում է, որ շուրջ կես տարի (մինչ 2025 թվականի փետրվարի փետրվարի 17-ը) Գրիգոր Մկրտչյանը գտնվել է արգելանքի տակ, և որևէ տվյալ, որը կվկայեր վերջինի կողմից խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների խախտման մասին, բացակայում է (առնվազն Վերաքննիչ դատարան նման տվյալներ ներկայացված չեն)։ Բացի դա անհրաժեշտ քննչական և ապացուցողական գործողությունների կատարմամբ քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 2025 թվականի փետրվարի 07-ին ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում, իսկ նույն թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ ստանձնվել է գործի վարույթը։
Նշվածը համադրելով մեղադրյալի արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածի հետ՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ, ըստ էության, գործի քննության տվյալ փուլում հիմնական ապացույցների հավաքմանը և ձեռքբերմանն ուղղված քննչական և դատավարական գործողությունների գերակշիռ մասի կատարված լինելու պայմաններում մեղադրյալ Գ․ Մկրտչյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը նույնչափ բարձր չի կարող գնահատվել, ինչ քրեական գործի նախնական փուլերում։
Բացի դա, ինչպես հետևում է մեղադրական եզրակացությունից, վարույթն իրականացրած մարմինը մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության հիմքում դրել է, ի թիվս այլնի, վկաներ Խաչիկ Հովհաննիսյանի և Բենիկ Շահբազյանի ցուցմունքները, գրավոր և իրեղեն ապացույցներ։
Վերոգրյալի սահմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործով վկաները հանդիսանում են պարեկային ծառայողներ, և անհրաժեշտ վարութային և ապացուցողական գործողությունները կատարված լինելու պայմաններում՝ մեղադրյալին վերագրված՝ քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը չի կարող գնահատվել էականորեն բարձր։ Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ընդունելի են պաշտպանի կողմից ներկայացված դիտարկումներն այն մասին, որ «(...) ելնելով գործի առանձնահատկությունից՝ վկաները հանդիսանում են իրավապահ համակարգի ներկայացուցիչներ, ինչը էականորեն նվազեցնում է կանխատեսվող ազդեցության հնարավորությունը։ (...)»:
Իսկ ինչ վերաբերում է գրավոր և իրեղեն ապացույցներին, ապա դրանք գտնվում են վարույթն իրականացնող մարմնի իրավազորության տիրույթում, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից նշված ապացույցների հետազոտման գործընթացում որևէ միջամտության առնվազն նվազ հավանականության մասին (եթե ոչ հնարավոր միջամտության բացակայության մասին)։
Վերոգրյալի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունն առնվազն նվազել է այն աստիճան, որը կարող է չեզոքացվել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության և արդեն իսկ ընտրված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ, ուստիև բացառապես տնային կալանքի շարունակական կիրառմամբ անձի ազատության սահմանափակումը ընդունելի չէ Վերաքննիչ դատարանի համար:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, այդ թվում՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում ապօրինի ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը, ժամանակի ընթացքում նվազում է, և եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում՝ կոնկրետ սույն փուլում վերոնշյալ հիմքի առկայության հավանականությունը այն չափ բարձր չէ, որ կարողանա հիմք հանդիսանալ անձի նկատմամբ առավել խիստ խափանման միջոց ընտրելու համար:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, ունի մշտական բնակության վայր, զբաղմունքի տեսակը։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառվող այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողության և արդեն իսկ բացակայելու արգելքի կիրառմամբ:
Միաժամանակ մեղադրյալի իրավաչափ վարքագծի ապահովման համար դատարանն անհրաժեշտ է համարում կիրառել նաև սահմանափակումներ՝ վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանին պարտավորեցնելով շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում և արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, ինչպես նաև արգելել հաղորդակցվել սույն գործով մյուս մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի հետ։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալը և առաջնորդվելով նաև անձի ազատության սահմանափակման նվազագույնի սկզբունքով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գրիգոր Մկրտչյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ և տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողությունն, ի զորու է չեզոքացնել խափանման միջոցի իրավաչափության վերը նշված հիմքի առկայությունը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի պաշտպան Էլեն Բեկթաշյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է բավարարել, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը բեկանել և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը։ Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանին պարտավորեցնել շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում և արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, ինչպես նաև արգելել հաղորդակցվել սույն գործով մյուս մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի հետ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել վարույթն իրականացնող մարմնին և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։
Մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-116-րդ, 299-րդ, 355-356-րդ, 359-րդ, 370-371-րդ, 392-393-րդ, 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը բեկանել։
Մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել, և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը։
Մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։
Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանին պարտավորեցնել շաբաթը երեք անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում և արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, ինչպես նաև հաղորդակցվել սույն գործով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի հետ։
Մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում:
Որոշման կատարումը հանձնարարել վարույթն իրականացնող մարմնին և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԼՈւՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 16-04-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 06-06-2025
Էջերի քանակը 79, 69
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 06-06-2025
Էջերի քանակը 79, 69
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 47398/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 04-06-2025
Ամսաթիվ 03-06-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Սուզաննա
Ազգանուն Խչեյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Նարեկ Մկրտչյան մյուսը՝ Գրիգոր Մկրտչյան Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին 20.05.2025թ. որոշումը : Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Որոշման բովանդակություն Գործ ԵԴ1/0461/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ
դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

«26» հունիսի 2025թ. ք. Երևան

մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի հատուկ վերանայման /վերաքննիչ/ բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 2025 թվականի մայիսի 20-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը

2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել տնային կալանքը, որի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի փետրվարի 28-ին, և բացակայելու արգելքը։
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ․
<<Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Տնային կալանքի մասով որոշման կատարումը և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:>>։
Առաջին ատյանի դատարանի 20.05.2025թ. որոշման դեմ 2025 թվականի հունիսի 04-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Վազգենի Խչեյանը:
2025 թվականի հունիսի 04-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է բողոքը, 2025 թվականի հունիսի 10-ին թիվ ԵԴ1/0461/01/25 հատուկ վերանայման վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ. Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի հունիսի 11-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ և դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025թ. հունիսի 26-ը:
Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. <<խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին>> թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին <<Telegram>> սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված <<GIJ 420>> ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:>>:

Դատարանը՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը.

<< (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
(…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:>>:
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը:


Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների: Նշված սահմանափակումները չեն տարածվում նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, իսկ այդպիսիք լինելու դեպքում այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել վերահսկողություն իրականացնող մարմնին: (…) >>:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.

Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Բողոք բերած անձը՝ պաշտպան Ս. Խչեյանը բողոքով մասնավորապես նշել է. << (…) Դատարանի կողմից կայացված որոշումը անհիմն է, որով խախտվել և սահմանափակվել են հիմնական իրավունքների և ազատությունների դատական պաշտպանության, այդ թվում՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքը, խախտվել է Սահմանադրության 78-րդ հոդվածում ամրագրված համաչափության սկզբունքը։
Դատարանը իր որոշմամբ նշել է․ << … Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը.
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես` 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ (երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը։ Հիշյալ դիրքորոշմանը հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը:
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նշված ժամկետով պետք է երկարաձգել նաև մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված սահմանափակումները, մասնավորապես՝ տնային կալանքի ընթացքում արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց (բացառությամբ պետական մարմինների կողմից ուղարկվող առաքանիների) և շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, բացառությամբ մերձավոր ազգականների։
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի կողմից իր վրա օրենքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու, ինչպես նաև նրա Հայաստանի Հանրապետության տարածքից հեռանալու հնարավորությունը բացառելու նպատակով նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ>>։
(…)
Վերոնշյալ օրենսդրական նորմերի համադրական վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ և կալանքը, և տնային կալանքը և վարչական հսկողությունը ազատության սահմանափակման հետ կապված խափանման միջոցներ են, որոնց կիրառման կարգավորումները նույնանում են, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության և տնային կալանքի կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: Հետևաբար՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության վերաբերյալ արտահայտած իրավական դիրքորոշումները վերաբերելի են նաև տնային կալանքի կիրառման իրավաչափությունը վերլուծելիս։
Կալանավորման իրավաչափության այլ պայմանների շարքում Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին անդրադառնալով, պետք է արձանագրել, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում այլ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։
Միևնույն ժամանակ՝ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված՝ եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
Տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման կարգը ևս նույնանում է, մասնավորապես՝ և տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման պայմաններում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվում է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, որոնք մեղադրյալը պարտավորվում է մշտապես կրել, ինչպես նաև դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի հաղորդակցության, շփումների և տեղաշարժի իրավունքը։ Սույն երկու խափանման միջոցների կարևոր տարբերությունը կայանում է տեղաշարժման իրավունքի սահմանափակման չափի մեջ։ Եթե տնային կալանքի կիրառման դեպքում մեղադրյալին առհասարակ արգելվում է լքել բնակության տարածքը, ապա վարչական հսկողության կիրառման պարագայում մեղադրյալը կարող է լքել բնակության տարածքը, սակայն պարտավոր է շաբաթը նվազագույնը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում, իսկ համապատասխան սահմանափակումների կիրառման դեպքում մեղադրյալին արգելվում է նաև առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը։ Այսինքն՝ վարչական հսկողության կիրառումը մեղադրյալին հնարավորություն է ընձեռում հաճախել աշխատանքի, ինչը տնային կալանքի կիրառման դեպքում անհնար է։ Այնուամենայնիվ, բոլոր դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինը վերահսկում է մեղադրյալի տեղաշարժը, իսկ մեղադրյալի կողմից էլեկտրոնային միջոցի մշտական կրումը էականորեն նվազեցնում է վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը։
Այսինքն՝ նշված խափանման միջոցների գործադրումը ենթադրում է մեղադրյալի վարքագծի վերահսկման միևնույն գործիքները և սահմանափակումները։
Հաշվի առնելով մեղադրյալի աշխատելու հնարավորության կարևորությունը, վարձով բնակվելու հանգամանքը, վերջինիս և իր մոր առողջական խնդիրները, ինչպես նաև տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման կարգի նմանությունները, ակնհայտ է, որ որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելքի կիրառումը միանգամայն բավարար է Դատարանի որոշմամբ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու և մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի իրավաչափության հիմքին հարկ եմ համարում վկայակոչել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ․ մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0744/06/10 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը, համաձայն որի Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվումոր դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն․ դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով։ Ուստի եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխեկլ անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում։
Ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ 2024թ․ օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրվել է կալանք խափանման միջոցը, իսկ հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ կիրառվել է տնային կալանք և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը։ Ստացվում է, որ շուրջ 9 ամիս է Նարեկ Մկրտչյանը գտնվել է արգելանքի տակ և որևէ տվյալ, որը կվկայի վերջինի կողմից խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների խախտման մասին, բացակայում է։
Անդրադառնալով ազատության մեջ հայտնվելու պարագայում մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը հարկ է նշել, որ չենք կիսում Դատարանի մտավախությունը, քանի որ Դատարանը նման եզրահանգման է եկել հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես` մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, այն է՝ զինծառայողի կողմից իր առողջությանը վնաս պատճառելը (անդամախեղելը), որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել զինվորական ծառայության կամ դրա առանձին պարտականությունների կատարումը ժամանակավորապես դադարեցնելուն։
Ակնհայտ է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքը ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ, իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։ Այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար Դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, մանավանդ այն պարագայում, երբ օրենսդրական նորմերի վերոնշյալ վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ վարչական հսկողությունը ենթադրում է ազատության բավականին խիստ սահմանափակումներ ( տեղաշարժի, շփումների և այլն):
Անդրադառնալով ապացուցման գործընթացի վրա խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ պետք է նշել, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը բացակայում է, քանի որ սույն գործով ապացույցները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են, իսկ վկաները ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցներ՝ պարեկներ են, որոնց վրա իմ պաշտպանյալը որևէ կերպ ազդեցություն ունենալ չի կարող, հետևաբար Նարեկ Մկրտչյանին վերագրված քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը չի կարող գնահատվել էականորեն բարձր, ինչը վկայում է այն մասին, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկն այն աստիճան է նվազել, որ կարող է չեզոքացվել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության և ընտրված բացակայելու մասին արգելքի կիրառմամբ, ուստիև բացակայում է անձին բացառապես տնային կալանքի շարունակական կիրառմամբ անձի ազատության արգելանքի սահմանափակումը այլևս արդարացված չէ։
Ավելին, հարկ է փաստել, որ Դատարանի կողմից վերոնշյալ հիմքը արձանագրելու դեպքում, որոշմամբ պետք է մատնանշվեր, թե կոնկրետ ինչ պարտականություններ մեղադրյալը ենթադրաբար չի կատարի, քանի որ գործի նյութերում խոչընդոտելուն ուղղված գործողության մասին չկա որևէ փաստական տվյալ, հակառակը՝ մեղադրյալը տվել է ցուցմունքներ, աջակցել է գործի քննությանը, և չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները։ Այսինքն՝ ամբողջ նախաքննության ընթացքում Նարեկ Մկրտչյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, հետևաբար կարելի է գալ ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ հետագա դատաքննության ընթացքում խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում ևս մեղադրյալը կշարունակի դրսևորել պատշաճ վարքագիծ, ինչը Դատարանը հաշվի չի առել վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելիս։
Որպիսի պայմաններում Նարեկ Մկրտչյանի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության մասին Դատարանի եզրահանգումները բավարար չեն տնային կալանքի շարունակական կիրառման համար։
Դատարանը ճիշտ գնահատականի չի արժանացրել նաև մեղադրյալի անձը և ընտանեկան դրությունը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը ունի առողջական խնդիրներ, վարձակալում է բնակարան, որտեղ բնակվում է մոր հետ, ով ևս առողջական խնդիրներ ունի, և խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում նա կարող է աշխատել և հոգալ ընտանիքի կարիքները /մասնավորապես բնակարանի վարձավճարը հոգում էր մեղադրյալը միայնակ, և այն, որ ընտանիքը գտնվում է նյութապես ծանր վիճակում, քանի որ առողջական խնդիրներ ունեցող մայրը այլևս չի կարողանում աշխատել և հոգալ ծախսերը, նույնիսկ չի կարողանում անցնել համապատասխան բժշկական հետազոտություններ ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով/։
Առանձնակի ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ սույն գործով մյուս մեղադրյալ Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ ևս ընտրված է եղել տնային կալանք խափանման միջոցը՝ համակցված բացակայելու մասին արգելքի կիրառմամբ, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025թ․ ապրիլի 16-ի որոշմամբ բեկանվել և փոփոխվել է Գրիգոր Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառելով այլընտրանքային խափանման միջոց վարչական հսկողություն և բացակայելու մասին արգելք խափանման միջոցները։
Գտնում եմ, որ սույն դեպքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 16․04․2025թ․ որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումները կիրառելի են նաև Նարեկ Մկրտչյանի վերաբերյալ փաստական հանգամանքների դեպքում։
Վերոհիշյալ վերլուծությունների և պատճառաբանությունների հաշվառմամբ, հարկ է արձանագրել, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ լրացուցիչ սահմանափակումներով վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներцվ) և բացակայելու արգելքի կիրառումը ամբողջությամբ ի զորու էր ապահովել Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը և ողջամտորեն չեզոքացնել մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությունը։ (…) >>:
Պաշտպանը խնդրել է. << 1. Հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։
2. Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 գործով <<Խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին>> 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշումը։
3. Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելք։>>:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` <<3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա>>:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` <<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: (...)
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
(...)
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
(...)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
(...)
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին>>:
8. Կալանքի այլընտրանքների օգտագործման կարևորության մասին են վկայում ՀՀ Սահմանադրության կարգավորումները անձնական ազատության սահմանափակման մասին։ Մասնավորապես, անձնական ազատությունից զրկել կարելի է միայն Սահմանադրությամբ նախատեսված դեպքերում և օրենքով նախատեսված կարգով։ Այսինքն, բարձրագույն իրավական ակտով սահմանվել և որոշակիացվել են այն դեպքերը, երբ հնարավոր է անձի ազատությունից զրկումը և/կամ սահմանափակումը և երբ հնարավոր չէ: Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը կարևոր է ոչ միայն բանտերի գերբնակեցումից խուսափելու համար, այլև նվազագույնի հասցնելու համար կալանքի բացասական ազդեցությունն այն անձանց վրա, ովքեր մեծ վտանգ չեն ներկայացնում իրենք իրենց կամ ուրիշների համար, փախուստի դիմելու տեսանկյունից վտանգ չեն ներկայացնում կամ այլ պատճառներով նրանց կալանավորելու անհրաժեշտություն չկա։
Անդրադառնալով վարչական հսկողությանը հարկ է փաստել, որ կախված մեղադրանքի բնույթից և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցի իրավաչափության նպատակներից դատարանը մեղադրյալի համար յուրաքանչյուր դեպքում պետք է որոշակի վարքագծային (տեղաշարժման և գործողությունների) սահմանափակումներ նախատեսի, որը պետք է զուգորդվի Պրոբացիայի ծառայություն ներկայանալու պարտականության հետ։ Միևնույն ժամանակ հարկ է փաստել, որ վարչական հսկողության կիրառումն ապահովելու համար պատասխանատուն է Պրոբացիայի ծառայությունը, որը ստանալով համապատասխան դատական ակտը՝ պարտավոր է կատարել օրենքով և իր ներքին կանոնակարգով նախատեսված գործողություններ։
Անդրադառնալով Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների մասով, քանի որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել նաև այլ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավորված են Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն այն մասով, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ շարունակում է առկա լինել խափանման միջոց՝ տնային կալանքի երկրաձգման անհրաժեշտությունը:
Վերաքննիչ դատարանը հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումները և գնահատելով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունն ու անհրաժեշտությունը, գտնում է, որ առավել նվազ խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, նկատի ուենալով նաև, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով, հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը, հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք և որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը, քանի որ քրեական գործը դատարանում գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները, իսկ քրեական վարույթի սույն փուլում առկա է ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ։
Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Վազգենի Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 20-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 10-06-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 10-06-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Հարություն
Ազգանուն Պետրոսյան
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 29-08-2025
Ամսաթիվ 27-08-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Սուզաննա
Ազգանուն Խչեյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Նարեկ Մկրտչյան մյուսը՝ Գրիգոր Մկրտչյան Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին 13.08.2025թ. որոշումը : Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 04-09-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 04-09-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Նարինե
Ազգանուն Հովակիմյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 08-09-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 18-09-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/0461/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ


«18» սեպտեմբերի 2025թ. ք. Երևան

մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պաշտպան Ս.Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․
2024 թվականի օգոստոսի 25-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10176124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի օգոստոսի 26-ի սույն քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով հանձնարարություն է տրվել վարույթն իրականացնող մարմին քրեական վարույթի նախաձեռնման արձանագրությունում փոփոխություն կատարելու մասին, քանի որ ձեռք բերված փաստական տվյալները վկայում են ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, այլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ին քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի օգոստոսի 28-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/1384/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը երկու ամսով:
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/1384/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը երկու ամսով:

2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառվել է նաև բացակայելու արգելք խափանման միջոցը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/1384/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամսով՝ 2025 թվականի փետրվարի 25-ը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին սույն քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
2025 թվականի փետրվարի 07-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 10-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը:
Դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը:
2025 թվականի օգոստոսի 29-ին Դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք է ստացվել պաշտպան Ս.Խչեյանից:
Թիվ ԵԴ1/0461/01/25 վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 04.09.2025 թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 05.09.2025 թվականին:
Վերաքննիչ դատարանի 08.09.2025 թվականի որոշմամբ պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։
Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սույն վարույթով Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով` հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում: (...)»:
Դատարանը՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը. «(…)
Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ: Վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները, պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը: (...)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Պաշտպան Ս.Խչեյանը /այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր/ նշել է.
Դատարանի կողմից կայացված որոշումը անհիմն է, որով խախտվել և սահմանափակվել են հիմնական իրավունքների և ազատությունների դատական պաշտպանության, այդ թվում՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքը, խախտվել է Սահմանադրության 78-րդ հոդվածում ամրագրված համաչափության սկզբունքը։
Բողոքաբերը բառացի մեջբերելով վիճարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունները նշել է, որ տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման կարգը ևս նույնանում է, մասնավորապես՝ և տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման պայմաններում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվում է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, որոնք մեղադրյալը պարտավորվում է մշտապես կրել, ինչպես նաև դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի հաղորդակցության, շփումների և տեղաշարժի իրավունքը։ Սույն երկու խափանման միջոցների կարևոր տարբերությունը կայանում է տեղաշարժման իրավունքի սահմանափակման չափի մեջ։ Եթե տնային կալանքի կիրառման դեպքում մեղադրյալին առհասարակ արգելվում է լքել բնակության տարածքը, ապա վարչական հսկողության կիրառման պարագայում մեղադրյալը կարող է լքել բնակության տարածքը, սակայն պարտավոր է շաբաթը նվազագույնը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում, իսկ համապատասխան սահմանափակումների կիրառման դեպքում մեղադրյալին արգելվում է նաև առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը, օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը։
Այսինքն՝ վարչական հսկողության կիրառումը մեղադրյալին հնարավորություն է ընձեռում հաճախել աշխատանքի, ինչը տնային կալանքի կիրառման դեպքում անհնար է։ Այնուամենայնիվ, բոլոր դեպքերում վարույթն իրականացնող մարմինը վերահսկում է մեղադրյալի տեղաշարժը, իսկ մեղադրյալի կողմից էլեկտրոնային միջոցի մշտական կրումը էականորեն նվազեցնում է վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը։
Այսինքն՝ նշված խափանման միջոցների գործադրումը ենթադրում է մեղադրյալի վարքագծի վերահսկման միևնույն գործիքները և սահմանափակումները։
Հաշվի առնելով մեղադրյալի աշխատելու հնարավորության կարևորությունը, վարձով բնակվելու հանգամանքը, վերջինիս և իր մոր առողջական խնդիրները, ինչպես նաև տնային կալանքի և վարչական հսկողության կիրառման կարգի նմանությունները, ակնհայտ է, որ որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելքի կիրառումը միանգամայն բավարար է Դատարանի որոշմամբ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու և մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի իրավաչափության հիմքին, բողոքաբերը վկայակոչել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011թ․ մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0744/06/10 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, համաձայն որի Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն, դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել, այդ թվում որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով։ Ուստի եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում։
2024թ․ օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրվել է կալանք խափանման միջոցը, իսկ հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ կիրառվել է տնային կալանք և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը։ Ստացվում է, որ շուրջ մեկ տարի է Նարեկ Մկրտչյանը գտնվել է արգելանքի տակ և որևէ տվյալ, որը կվկայի վերջինի կողմից խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների խախտման մասին, բացակայում է։
Անդրադառնալով ազատության մեջ հայտնվելու պարագայում մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը՝ նշել է, որ չի կիսում Դատարանի մտավախությունը, քանի որ Դատարանը նման եզրահանգման է եկել հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես` մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, այն է՝ զինծառայողի կողմից իր առողջությանը վնաս պատճառելը (անդամախեղելը), որը հանգեցրել է կամ կարող էր հանգեցնել զինվորական ծառայության կամ դրա առանձին պարտականությունների կատարումը ժամանակավորապես դադարեցնելուն։
Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքը ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ, իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։ Այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար Դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, մանավանդ այն պարագայում, երբ օրենսդրական նորմերի վերոնշյալ վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ վարչական հսկողությունը ենթադրում է ազատության բավականին խիստ սահմանափակումներ (տեղաշարժի, շփումների և այլն):
Դատարանի կողմից արձանագրվել է, որ նշված հիմքը էապես նվազել է, միևնույն ժամանակ առանց հաշվի առնելու, որ որևէ տվյալ մինչ այս առկա չի եղել, վերացական պատճառաբանությամբ նշված հանգամանքը ուղղակի վկայակոչել է։
Անդրադառնալով ապացուցման գործընթացի վրա խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ գտնում է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը բացակայում է, քանի որ սույն գործով ապացույցները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են, հարցաքննվել են վկաները և հիմնական դատալսումները հետաձգվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածով նախատեսված ապացույցների անթույլատրելիության հարցի քննարկման համար։
Այսինքն ակնհայտ է, որ նոր ապացույցներ ձեռք բերելու /վկաներ, կամ այնպիսի ապացույցներ, որոնք հնարավոր է ձեռք բերել/ հիմքեր առկա չեն, քննարկվելու է ապացույցների անթույլատրելիության հարցը, ավարտվելու է ապացույցների հետազոտման փուլը և կողմերը անցնելու են եզրափակիչ ելույթների։ Նշված փուլում մեղադրյալը չի կարող չկատարել իր վրա օրենքով դրված պարտականությունները ինչը վկայում է այն մասին, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկը բացակայում է, որը կարող է չեզոքացվել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության և ընտրված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ, ուստիև բացակայում է անձին բացառապես տնային կալանքի շարունակական կիրառմամբ անձի ազատության սահմանափակումը այլևս արդարացված չէ։
Դատարանի կողմից վերոնշյալ հիմքը արձանագրելու դեպքում, որոշմամբ պետք է մատնանշվեր, թե կոնկրետ ինչ պարտականություններ մեղադրյալը ենթադրաբար չի կատարի, քանի որ գործի նյութերում խոչընդոտելուն ուղղված գործողության մասին չկա որևէ փաստական տվյալ, հատկապես հաշվի առնելով, որ և նախաքննության, և դատաքննության ընթացքում Նարեկ Մկրտչյանը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, հետևաբար կարելի է գալ ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ հետագա դատաքննության ավարտական փուլի ընթացքում խափանման միջոցի փոփոխման դեպքում ևս մեղադրյալը կշարունակի դրսևորել պատշաճ վարքագիծ, ինչը Դատարանը հաշվի չի առել վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելիս։
Բողոքաբերը անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի հիմքին՝ մեղադրալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը կարծում է, որ Դատարանը հանգել է սխալ եզրահանգման, մեղադրյալի հնարավոր վարքագծին վերաբերող տվյալներից և մեղադրյալի անձի անձնական տվյալներից չբխող հետևության, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ մասնավորապես վարչական հսկողության, բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը չի կարող լինել գործուն երաշխիք՝ Նարեկ Մկրտչյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին։
Դատարանը չի մատնանշել որևիցէ փաստական տվյալ, որը կարող է դրվել խափանման միջոցի կիրառման հիմքում: Թեև սույն դեպքում կիրառված է կալանք, սակայն, հաշվի առնելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ թիվ ՀԿԴ/0233/06/23 գործով 28.06.2024թ կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, տնային կալանքը և կալանքը միևնույն հարթության վրա են, դրանց նկատմամբ գործում են միևնույն օրենսդրական երաշխիքները, հետևաբար տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման հիմքում ևս պետք է դրվեին ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք, սակայն, չեն նշվել դատական ակտում:
Նարեկ Մկրտչյանի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության մասին Դատարանի եզրահանգումները բավարար չեն տնային կալանքի շարունակական կիրառման համար։
Բողոքաբերի կարծիքով Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ լրացուցիչ սահմանափակումներով վարչական հսկողության (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելքի կիրառումը ամբողջությամբ ի զորու էր ապահովել Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծը և ողջամտորեն չեզոքացնել մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությունը:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 գործով «Խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին» 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշումը։
Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն (համապատասխան սահմանափակումներով) և բացակայելու արգելք։»:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Այսպիսով՝ հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2.Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1)մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3)մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի վբ-132/07 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը»:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) (...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգիրքը, սակայն սույն դեպքում կիրառելի է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումն այն մասին, որ. «(…)որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)»։
Այսինքն՝ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը պետք է զերծ մնա Դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տեսակը, տվյալ դեպքում տնային կալանքը անփոփոխ թողնելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։
Վերաքննիչ դատարանը մեջբերված իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանի փաստարկներին, արձանագրում է, որ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին Դատարանը հերթական անգամ քննարկման առարկա է դարձրել մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը և հիմնավոր հետևության եկել այն մասին, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքի և կիրառված սահմանափակումների շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունն առկա է:
Տվյալ դեպքում՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, մեղսագրված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, Դատարանը իրավաչափ հետևության է եկել այն մասին, որ դեռևս առկա է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու վտանգ և նոր հանցանք կատարելու ռիսկեր, որոնք կարելի է չեզոքացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարացնելու և կիրառված սահմանափակումները անփոփոխ թողնելու պայմաններում:
Պաշտպանի պնդումները հակառակի մասին չեն բխում վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վարույթի նյութերն ուսումնասիրելով ևս գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները՝ մասնավորապես վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը, դատաքննության այս փուլում դեռևս ի զորու չեն կանխել մեղադրյալի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
Պաշտպանը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
Պաշտպանի փաստարկն այն մասին, թե առաջին ատյանի դատարանի ենթադրությունները մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու և վրա դրված պարտականությունները չկատարելու վերաբերյալ անհիմն են, չեն բխում վարույթի օբյեկտիվ տվյալներից:
Ամփոփելով սույն որոշման մեջ տեղ գտած դատողություններն ու եզրահանգումները` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելով և կիրառված սահմանափակումները պահպանելով, Դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և գործով, ըստ էության, կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Վիճարկվող դատական ակտը բավարար չափով պատճառաբանված է : Հակառակի մասին պաշտպանի փաստարկներն ընդունելի չեն :
Ուստի վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս.Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի թիվ ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 18-09-2025
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Նարինե
Ազգանուն Հովակիմյան
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 03-11-2025
Էջերի քանակը 120
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 03-11-2025
Էջերի քանակը 120 թերթ:
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 93039/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 15-12-2025
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Սուզաննա
Ազգանուն Խչեյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Նարեկ Մկրտչյան մյուսը՝ Գրիգոր Մկրտչյան Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին 21.11.2025թ. որոշումը : Բավարարել պաշտպանի բողոքը և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել վարչական հսկողություն և բացակայելու արգելք :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 19-12-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 19-12-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Աննա
Ազգանուն Մաթևոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 25-12-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 05-01-2026
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/0461/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարան
Նախագահող դատավոր Տ․Մուրադյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
«05» հունվարի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
Վարութային նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 07-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել 10111225 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ այդ թվում նաև Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով:
Նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ․Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին դատավոր Տ․Մուրադյանի կողմից գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում է կայացվել։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 28-ը։ Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց համակցված կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2025 թվականի դեկտեմբերի 11-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման դեմ, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնելու գրավոր ընթացակարգ:
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ.
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա, խմբի կազմում, մասնավորապես շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպես՝
Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը շահադիտական դրդումներով խոշոր չափի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու հարցի շուրջ, նախնական համաձայնության գալով իր մորեղբայր՝ Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին «Telegram» սոցիալական կայքի քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված «GIJ 420» ալիքի օգտատիրոջից, այլ անձանց գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով քրեական վարույթով դեռևս չպարզված հանգամանքներում Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ընդհանուր թվով 42 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված ընդհանուր խոշոր չափի 20,02 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնցից 41 առանձին փաթեթներում փաթեթավորված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ գտնվող ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ, իսկ 1 փաթեթը Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը ապօրինի պահել է իր մոտ: Երբ 2024 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ ժամը 22:05-ի սահմաններում, Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանը իր մորեղբայր Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի հետ միասին հիշյալ թվով 42 փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցը գումարի դիմաց իրացնելու նպատակով, մասնավորապես դրանք Երևան քաղաքի տարբեր վայրերում տեղադրելու նպատակով, գտնվել է Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասում գտնվող այգու տարածքում, նկատելով ոստիկանության պարեկային ծառայողներին՝ դիմել է փախուստի, որի ընթացքում վերջինս իր մոտ գտնվող հիշյալ 41 փաթեթները նետել Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 32-րդ շենքի հարակից ճանապարհի եզրին, սակայն հետապնդվել է ոստիկանների կողմից, հայտնաբերվել և ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ոստիկանության բաժին։ Նույն ժամանակահատվածում ապօրինի կերպով թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածանքով ձերբակալվել ու ոստիկանության բաժին է տեղափոխվել Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանը, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նշված 42 փաթեթներից թվով 1 փաթեթ 0.31 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը: Այնուհետև՝ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել իր կողմից նետված ակնոցի սև գույնի կտորե պատյանի մեջ գտնվող «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի թվով 41 փաթեթները, որոնց մեջ առկա է եղել ընդհանուր խոշոր չափի՝ 19.71 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը վերցվել է հիշյալ քննչական գործողության արդյունքում:
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունների համաձայն՝ «(…) Դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ թիվ ԵԴ1/0461/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Ժորայի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Դատարան։
Հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ հիմնավոր կասկածին անդրադարձ կատարելու սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում հիմնավոր կասկածի քննարկման սահմաններից։ Դատարանը գտնում է, որ նախքան ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելը դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու մեղադրանքի էությանը կամ հիմնավորվածությանը, քանի որ նախնական կամ հիմնական դատալսումների ընթացքում խափանման միջոցի հարցի քննարկումը չի հետապնդում կատարված ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքները հետազոտելու և դրանց քրեաիրավական գնահատական տալու կամ տրված գնահատականը ստուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն ներկայացված մեղադրանքի վերաբերյալ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու ընթացքում, այսինքն` հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր:
Նշված համատեքստում հարկ է արձանագրել նաև, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 գործով արձանագրել է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի պահպանման հետևյալ անհրաժեշտությունը․
Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը, հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Հիշյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանը նախկինում դատապարտվել է, մասնավորապես՝ 29.01.2024թ. Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84 հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հիշյալ դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և գտնվելով փորձաշրջանի մեջ մեղադրյալին մեղսագրվել է սույն քրեական գործով մեղադրանքը։ Հետևաբար՝ բարձր է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում նա կարող է կատարել հանցավոր արարք։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու՝ խափանման միջոցի կիրառման նպատակին, Դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ: Վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ տնային կալանքից ավելի մեղմ խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, քանի որ առավել մեղմ միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, այդ թվում՝ կիրառված սահմանափակումները, պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 28-ը:
(…)
Այս համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական նպատակներն են մեղադրյալի փախուստը կանխելը և վերջինիս կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելը: Հարկ է նկատել, որ անձի կողմից փախուստի դիմելու օրենսդրական նպատակի առկայությունը հիմնված է սույն քրեական վարույթում առկա օբյեկտիվ հանգամանքների վրա, և ունի Դատարանի կողմից դրսևորվող ջանասիրությունից անկախ, օբյեկտիվ հիմքեր:
(…)
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությանը (due diligence)՝ հարկ է արձանագրել, որ տնային կալանքի կիրառումից հետո, բոլոր օբյեկտիվ հանգամանքների հաշվառմամբ, իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը:
Այսպիսով, Դատարանը նախորդող ժամանակահատվածում գործադրել է վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով պատշաճ ջանասիրություն՝ արդար դատաքննության ապահովման և գործի համակողմանի քննության նպատակով, և այս քրեական վարույթին ներհատուկ հատկանիշներից բխում է, որ անձի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար առկա են հանրային շահի այնպիսի ցուցիչներ, որոնք գերակշռում են անձի ազատության իրավունքը: (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
Մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, կայացնել փոխարինող դատական ակտ և Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրել համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողություն՝ համապատասխան սահմանափակումներով և բացակայելու արգելք։
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշումը անհիմն է, դրանով խախտվել և սահմանափակվել են իր պաշտպանյալի հիմնական իրավունքների և ազատությունների դատական պաշտպանության, այդ թվում՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքը, խախտվել է Սահմանադրության 78-րդ հոդվածում ամրագրված համաչափության սկզբունքը։
Բողոքաբերը նշել է, որ որպես համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի կիրառումը միանգամայն բավարար է Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ նշված ռիսկերը չեզոքացնելու և մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի աշխատելու հնարավորության կարևորությունը, վարձով բնակվելու հանգամանքը, վերջինիս և իր մոր առողջական խնդիրները:
Բողոքաբերն արձանագրել է, որ 2024 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրվել է կալանք խափանման միջոցը, իսկ հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ կիրառվել է տնային կալանք և բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությունը, այսինքն՝ շուրջ մեկ տարի Նարեկ Մկրտչյանը գտնվել է արգելանքի տակ և որևէ տվյալ, որը կվկայի վերջինիս կողմից խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների խախտման մասին, բացակայում է։
Անդրադառնալով ազատության մեջ հայտնվելու պարագայում մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու հավանականությանը՝ Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից նախկինում կատարած հանցավոր արարքն ուղղված է զինվորական ծառայության անցնելու կարգի դեմ, իսկ այժմ նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը ուղղված է բնակչության առողջության դեմ։ Այսինքն՝ վերոնշյալ հանցագործությունները համասեռ չեն, հետևաբար՝ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելով՝ Նարեկ Մկրտչյանը կարող է կատարել հանցավոր արարք հիմնավոր և պատճառաբանված չէ։
Անդրադառնալով ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը՝ Բողոքաբերը նշել է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու և վկաների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը բացակայում է, քանի որ սույն գործով ապացույցները հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են, հարցաքննվել են վկաները և հիմնական դատալսումները հետաձգվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 335-րդ հոդվածով նախատեսված ապացույցների անթույլատրելիության հարցի քննարկման համար։ Այսինքն ակնհայտ է, որ նոր ապացույցներ ձեռք բերելու (վկաներ, կամ այնպիսի ապացույցներ, որոնք հնարավոր է ձեռք բերել) հիմքեր առկա չեն, քննարկվելու է ապացույցների անթույլատրելիության հարցը, ավարտվելու է ապացույցների հետազոտման փուլը և կողմերը անցնելու են եզրափակիչ ելույթների։ Ըստ Բողոքաբերի՝ նշված փուլում մեղադրյալը չի կարող չկատարել իր վրա օրենքով դրված պարտականությունները ինչը վկայում է այն մասին, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկը բացակայում է, որը կարող է չեզոքացվել այլընտրանքային այլ խափանման միջոցի՝ վարչական հսկողության և ընտրված բացակայելու մասին արգելքի կիրառմամբ, ուստիև բացակայում է անձին բացառապես տնային կալանքի շարունակական կիրառմամբ անձի ազատության արգելանքի սահմանափակումը այլևս արդարացված չէ։
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից դրսևորած պատշաճ ջանասիրության հանգամանքին՝ Բողոքաբերը փաստել է, որ նշված ժամանակահատվածում ընդամենը նշանակվել են դատական նիստեր, որոնք չենք կայացել տաբեր պատճառաբանություններով։ Ըստ Բողոքաբերի՝ միայն նշանակված դատական նիստերի հանգամանքը չի կարող վկայել ջանասիրության մասին, հատկապես՝ եթե անձը գտնվում է անազատության մեջ և դատական նիստերի չկայացման բացասական հետևանքը չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս մեղադրյալի։
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4.Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: »
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»:
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները, թե՝ ոչ:
Վերոգրյալի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով
(…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»:
Խափանման միջոցի, այդ թվում՝ կալանավորման, կիրառման հիմքերն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս:
4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»:
Մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել էր Առաջին ատյանի դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին խափանման միջոցի իրավաչափության այս պայմանը հաղթահարված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական վարույթն ավարտված է ու քրեական գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում է գտնվում, այլ կերպ՝ մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են:
Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերը չի ներկայացրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հիմնավորումներ, որոնք թույլ կտան բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը: Մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի իրավաչափության կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումների հետ և գտնում է, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով նոր արարք կատարելու հավանականությանը, ևս փաստում է, որ առկա է մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի կողմից հանցավոր արարք կատարելու բարձր հավանականություն և առկա է դրա կանխման անհրաժեշտությունը, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ բխում է այն հանգամանքից, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված է եղել, մասնավորապես՝ Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունվարի 29-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 528-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագ) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ` կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Նման հետևությունը համահունչ է և բխում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարդան Մամիկոնյանի վերաբերյալ գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ անձի նկատմամբ նույն հիմքերի առկայության պայմաններում պիտանի խափանման միջոցն ընտրելու մասին ճիշտ եզրահանգում կատարելու և հիմնավորելու համար, ի թիվս այլնի անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև թե մեղադրյալը նախկինում ենթարկվել է քրեական պատասխանատվության և պատժի, թե՝ ոչ, ինչպես նաև նրա վերաբերյալ այլ քրեական վարույթների առկայությունը:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալ Ն․Մկրտչյանին սույն քրեական գործի շրջանակներում մեղսագրված արարքը նույնասեռ չէ նրա կողմից նախկինում կատարած արարքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը չի կարող չեզոքացնել մեղադրյալի շարունակական հանցավոր վարքագծի հավանականությունը, առավել ևս այն դեպքում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ի, 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված հանցավոր արարքը մեղադրյալը ենթադրաբար կատարել է գտնվելով փորձաշրջանի ընթացքում։
Մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի արված հետևություններն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Մասնավորապես՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախկինում կայացված որոշումներով արձանագրել էր, որ դեռևս չեն հարցաքննվել գործով վկաները և վարույթի այդ փուլերում առկա էր ողջամիտ ենթադրություն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականության վերաբերյալ, սակայն վարույթի սույն փուլում, երբ հարցաքննվել են գործով անցնող վկաները, Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունն էապես նվազել է, սակայն ի սպառ չի վերացել, ուստի վերոգրյալի մասին Բողոքաբերի փաստարկները Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չեն:
Վերոգրյալին զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ խափանման միջոցների օրենքով սահմանված հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Հետևաբար՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորումները» ոչ թե պետք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ պետք է լինի ռիսկի առկայություն կամ հավանականություն, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան:
Ինչ վերաբերում է Նարեկ Մկրտչյանի տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելու և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործադրած պատշաճ ջանասիրության վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է անհրաժեշտ ջանասիրություն դրսևորի՝ ողջամիտ ժամկետում անձի դատաքննության իրավունքի իրացումն ապահովելու ուղղությամբ՝ հատկապես նկատի ունենալով մեղադրյալի ազատության սահմանափակման հանգամանքը, այնուհանդերձ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից իրականացվել են բոլոր անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները՝ ապահովելու քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքը, հետևաբար՝ դեռևս հիմքեր չկան Նարեկ Մկրտչյանի՝ ազատության սահմանափակման ժամանակահատվածի և սույն գործի քննության ընդհանուր ժամկետի միջև ողջամիտ հարաբերակցությունը չհիմնավորված դիտարկելու համար։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործի քննության նկատմամբ դրսևորած ոչ պատշաճ ջանասիրության վերաբերյալ մեղադրյալ Նարեկ Մկրտչյանի պաշտպան Ս․Խչեյանը բավարար փաստարկներ չի ներկայացրել։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ բողոքարկված դատական ակտը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը բեկանելու և հատուկ վերանայման բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս,Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․

Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Նարեկ Երվանդի Մկրտչյանի պաշտպան Ս, Խչեյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ի ԵԴ1/0461/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 05-01-2026
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 25-02-2026
Էջերի քանակը 72, 44
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 25-02-2026
Էջերի քանակը 72, 44
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 15616/26