Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0475/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 9.4

Պատասխանող

Հարություն Մանուկյան Իշխանի
Հարություն Մանուկյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արմինե Մելիքսեթյան

Քրեական վերաքննիչ

Մխիթար Պապոյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արմինե Մելիքսեթյան

Քրեական վերաքննիչ

Մխիթար Պապոյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Հարություն Իշխանի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ստեղծել և ղեկավարել է մի քանի հանցանքներ կատարելու համար երեք և ավելի անձից բաղկացած կայուն խմբի ՝ հանցավոր կազմակերպություն, և այդ կազմակերպության կողմից կատարել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթերիպատրաստմամբ ու օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն։
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-07-07 15:00 3 Դատական նիստի օրը վրիպակի արդյունքում 08-07-2026 ամսաթվի փոխարեն լրացվել է 07-07-2026 ամսաթիվը։
Երևանի քրեական դատարան 2026-06-02 Չի կայացել
Երևանի քրեական դատարան 2026-05-27 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-04-29 15:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2026-04-21 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-04-15 15:00 3 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-03-11 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-24 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-18 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-10 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-04 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-01-27 15:00 3 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-01-21 13:00 2 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2026-01-13 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-24 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-10 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-02 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-26 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-18 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-12 15:00 3 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-11-04 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-29 15:00 3 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-10-15 15:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-10-07 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-01 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-17 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-03 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-20 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-06 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-25 15:00 3 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-06-11 15:00 3 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-05-14 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-30 16:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-16 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-02 15:00 3 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-02-19 17:30 3 Նիստը կայացել է
Դատական գործ N: ԵԴ1/0475/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 07-02-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն ՀՀ Գլխավոր դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 69104825
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Հարություն Իշխանի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ստեղծել և ղեկավարել է մի քանի հանցանքներ կատարելու համար երեք և ավելի անձից բաղկացած կայուն խմբի ՝ հանցավոր կազմակերպություն, և այդ կազմակերպության կողմից կատարել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթերիպատրաստմամբ ու օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն։
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Հարություն
Ազգանուն Մանուկյան
Հայրանուն Իշխանի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 255 Մաս 3 Կետ 1,3/9 դրվագ//2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Վիճակագրական տողի համարը 9.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 07-02-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Արմինե
Ազգանուն Մելիքսեթյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 11-02-2025
Որոշում Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ
ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ԵԴ1/0475/01/25

«11» փետրվարի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա. Մելիքսեթյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի`

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի փետրվարի 10-ին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով,

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի`

Թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի փետրվարի 19-ին, ժամը 17։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք.Երևան, Գյուլիքևխվյան 20, դահլիճ N 4):
Գործը վարույթ ստանձնելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակցին՝ նրան ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ պարոն Ա․ ՄարգարյանՀՀ գլխավոր ?
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան, Վազգեն Սարգսյան 5
Դատավարության կողմեր
Անուն Հարություն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Բատիկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Սարո
Ազգանուն Աբրահամյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Անժելա
Ազգանուն Ասլիկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ժորա
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Մխիկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ պարոն Ա․ ՄարգարյանՀՀ գլխավոր ?
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան, Վազգեն Սարգսյան 5
Դատավարության կողմեր
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Ադումյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Լիպարիտ
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Մարինա
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Կարեն
Ազգանուն Կարագյոզյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Լիաննա
Ազգանուն Վասակյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Կոստանյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Վալտեր
Ազգանուն Բանդազյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Վարդան
Ազգանուն Վարդանյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ալլա
Ազգանուն Ավագյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Հովնան
Ազգանուն Շահբազյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ռոբերտ
Ազգանուն Բիգջոնի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ջերեկ
Ազգանուն Ավագյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Միքայել
Ազգանուն Մինասյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Լևոն
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արթուր
Ազգանուն Գոյունյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Վարդան
Ազգանուն Համբարձումյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Անդրանիկ
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Հակոբ
Ազգանուն Ենոքյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Օնիկ
Ազգանուն Առաքելյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Դալլաքյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Էդգար
Ազգանուն Խաչիկյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Վահե
Ազգանուն Զոհրաբյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արտակ
Ազգանուն Քոչարյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Գալստյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Արեն
Ազգանուն Սիմոնյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-02-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-02-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 19-02-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը
երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին



ԵԴ1/0475/01/25


«19» փետրվարի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ, հանրային մեղադրող՝ Ա․ Մարգարյանի, պաշտպան՝ Կ․ Բատիկյանի, տուժողներ՝ Ա․ Ասլիկյանի, Տ․ Հարությունյանի, Խ․ Ադումյանի, Մ․ Պետրոսյանի, Լ․ Վասակյանի, Ա․ Կոստանյանի, Լ․ Ղազարյանի, Վ․ Վարդանյանի, տուժողի լիազոր ներկայացուցիչներ՝ Լ․ Սահակյանի, Ա․ Գոյունյանի, Ա․ Մանուկյանի, Հ․ Ենոքյանի, Օ․ Առաքելյանի, Ա․ Դալլաքյանի, Վ․ Զոհրաբյանի, Վ․ Սիմոնյանի, Վ․ Սայադյանի, Ե․ Վարոսյանի, Տ․ Գալստյանի, Կ․ Ստեփանյանի, մեղադրյալ՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի, քննելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմություն
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենորոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Րելլա Սրեգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

Նախնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա. Մարգայանը միջնորդեց երկարաձգել կալանքի ժամկետը՝ նկատի ունենալով, որ վարույթին խոչընդոտելու ձևով խափանման միջոցի հիմքերը պահպանվում է, հաշվի առնելով հանցանքի էությունը, դրվագների քանակը, վկաների և նրանց կապը մեղադրյալի հետ, բացի այդ գնահատման է ենթակա նաև վարույթի ընթացքում մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծն առ այն, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից ներկայացվել է իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ քննության ուղղությունը շեղելու համար:
Բացի այդ, իր գահատմամբ առկա է նաև փախուստի դիմելու ռիսկ: Նշեց նաև, որ թեև նախաքննության ընթացքում համագործակցության վարույթի միջնորդությունը է եղել, սակայն դատախազը, ունենալով այն քննելու բացառիկ լիազորություն, մերժել է, քանզի մեղադրյալը վիճարկել է իր մեղադրանքը:
Մեղադրանքի կողմի մյուս սուբյեկտները, բացառությամբ տուժողի լիազոր ներկայացուցիչներ Ա.Գոյունյանի և Ա. Մանուկյանի, միացան հանրային մեղադրողի միջնորդությանը, և Դատարանի հարցին է պատասխան, թե մեղադրյալի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ առարկելը որքանով է բխում իրենց վստահորդների շահերից, Ա.Գոյունյանը նշեց, որ մեղադրանքը հիմնավորելու համար կարևոր է, որ մեղադրյալը ցուցմունք տա դատարանում, ուստի պետք է «խրախուսել» մեղադրյալի նման վարքագիծը՝ փոխելով խափանման միջոցը տնային կալանքով: Իսկ Ա. Մանուկյանը նշեց, որ ինքը հադես է գալիս իրավունքի շահերից, իսկ սույն դեպքում անձի ազատության իրավունքը գերակա է: Նշեց նաև, որ այն պայմաններում, երբ նախաքննության ընթացքում դատարանները չեն արձանագրել փախուստի դիմելու ռիսկ, ուստի հանրային մեղադրողի կողմից նման հիմքի արձանագրումն իրավաչափ չէ:
Պաշտպան Կ. Բատիկյանն առակեց միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ իր վստահորդն ակտիվորեն աջակցել է նախաքննությանը, ընդ որում բազմաթիվ դրվագներ բացահատվել են հենց պաշտպանական կողմից ակտիվ ջանքերի հետևանքով, իր վստահորդը, որոշակի բացառությամբ, ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Պաշտպանական կողմի համար անընդունելի է նաև այն, որ վարույթով անցող այլ մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված չէ բացառիկ խափանման միջոցը, և միայն Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ է ընտրված կալանք այն պայմաններում, երբ վերջինս, ի համեմատ այս պահին ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալների, ունեցել է ոչ այնքան ակտիվ դեր, բացի այդ, մեղադրյալն աջակցել է նախաքննությանը՝ բացահայտելով նաև առերևույթ հանցանքի բարդ սխեման: Ինչ վերաբերում է քննության ինչ-որ փուլում իրականությանը չհամատասխանող տվյալների հնարավոր ներկայացմանը, ապա այն արդեն իսկ կորցրել է իր արդիականությունը, քանզի մեղադրյալը դրանից հետո դրսևորել է դրական վարքագիծ՝ ցուցմումք տալու ձևով նախաքննությանն օժանադակելով: Ավելին, պաշտպանական կողմի կողմից նաև համագործակցության վարույթ կիրառելու միջնորդություն է եղել, որը սակայն մերժվել է: Գնահատման է ենթակա նաև այն, որ մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը բովանդակում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման նախադրյալներ:
Վերոգրյալի հաշվառմամաբ, հաշվի առնելով նաև այն, որ Վերաքննիչ դատարանն իր 07.02.2025թ. որոշմամբ թեև չի փոխել մեղադարյալ Հ. Մանուկյանի խափանման միջոցը զուտ այն հանգամանքով պայմանավորված, որ գործն արդեն իսկ ուղղարկվել է ըստ էության քննության, սակայն պատաճառաբանական հատվածում բավարարել է իր բողոքը և արձանագրել, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է չեզոքացնել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով, ուստի միջնորդում է մերժել հանրային մեղադրողի միջնորդությունը և ընտրել այլընտրաքային խափանման միջոցներ, այդ թվում՝ համակցված:
Մեղադրյալ Հ. Մանուկյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը:

Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:
Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:

Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Դատարանը նախ արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթի շրջանակներում դատական երաշխիքների շրջանում դատարանի որոշումները, այդ թվում նաև այդ որոշումների բողոքարկման արդյունքում կայացված վերաքննիչ դատարանի որոշումները, չեն կարող գործն ըստ էության քննող դատարանի համար, որպես վարույթն իրականցնող մարմնի, ունենալ «նախադատելի» նշանակություն, ուստի այս առումով Դատարանի համար ընդունելի է տուժողի լիազոր ներկայցուցիչ Լ. Սահակյանի դիտարկումը: Հակառակ մեկնաբանությունը, այն է՝ հաշվի առնել Վերաքննիչ դատարանի 07.02.2025թ. որոշման պատճառաբանական հատվածում արված մեջբերումը, ոչ միայն չի բխի վարույթն իրականացնող դատարանի՝ ինքնուրույն, անկախ որոշում կայացնելու օրենսդրական պատվիրանից, այլ նաև կհակասի նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԵԴ1/0138/06/23 որոշմանը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերից նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանը նման հիմք չի ներկայացնում, քանզի մեղադրանքից զատ այլ փաստական տվյալներ առկա չեն: Այլ կերպ՝ թեև մինչդատական վարույթի շրջանակում դատարանի կողմից արձանագրվել է նման ռիսկ, սակայն մեղադրանքն ըստ էության քննող Դատարանի կողմից նման ռիսկի արձանագրումը ոչ միայն կլինի կողմանակալ, այլ նաև ահամատեղելի մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի հետ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն ունի մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու մտահոգությունը՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ: Ընդ որում, թեև մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում իրացրել է իր իրավունքը և տվել է ցուցմունք, սակայն հաշվի առնելով այն, որ նախաքննության ընթացքում նաև նախաքննությունը շեղելու փորձ ևս եղել է՝ վարույթն իրականացնղող մարմնի իրականության չհամապատասխանող տեղեկություններ տրամադրելով, ուստի, հաշվի առնելով նաև քննության սկզբնական փուլը և վարույթի բանավորության սկզբունքի առաջնահերթությունը, Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը խիստ բարձր է:
Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հիմքին՝ Դատարանը նման ռիսկ չի արձանագրում , քանզի բացի պատժի խստությունից այլ փաստական տվյալներ առկա չեն մեղադրյալի փախուստի մասին վկայող, այն պայմաններում, երբ վերջինս ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, կայուն կապեր, ընտանիք:
Քննելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում գնահատելով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարնում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանփակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-118-րդ, 122-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված 18.01.1979թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով վերջինիս հաղորդակցության իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների:
Պաշտպանի միջնորդությունը մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-04-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-04-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 16-04-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Այլ նշումներ Ժամը դաշտում նիստի օրը սխալմաբ լրացվել է 15:00, նիստը նշանակված է ժամը 16:00
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 16-04-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-04-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 14-05-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 14-05-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը
երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին


ԵԴ1/0475/01/25

«14» մայիսի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ, հանրային մեղադրող՝ Ա․ Մարգարյանի, պաշտպան՝ Կ․ Բատիկյանի, տուժողներ՝ Ա․ Ասլիկյանի, Լ․ Ղազարյանի, Խ․ Ադումյանի, Մ․ Պետրոսյանի, Ս․ Աբրահամյանի, Վ․ Վարդանյանի, տուժողի լիազոր ներկայացուցիչներ՝ Ա․ Գոյունյանի, Ա․ Քոչարյանի, Ե․ Վարոսյանի, Լ․ Զեյնալյանի, Լ․ Սահակյանի, Կ․ Ստեփանյանի, Հ․ Ենոքյանի, Վ․ Զոհրաբյանի, Է․ Խաչիկյանի, Օ․ Առաքելյանի, Վ․ Սայադյանի, մեղադրյալ՝ Հ․ Մանուկյանի, քննելով մեղադրյալի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմություն
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43- 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենորոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Րելլա Սրեգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:

Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումներ․
Հանրային մեղադրող Ա. Մարգարյանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով, քանզի նախորդ խափանման միջոցի որոշմամբ Դատարանի կողմից արձանագրված հիմքը չի չեզոքացել, քանի որ վարույթը դեռևս գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, որևէ մեկը չի հարցաքննվել, որևէ ապացույց չի հետազոտվել։
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Լ․ Սահակյանն ավելացրեց նաև, որ նախորդ դատական նիստերին պաշտպանական կողմի հայտարարություններն այն մասին, որ փորձել են համագործակցել, մեղադրյալը զղջացել է, որևէ կերպ չեն փաստվում, քանզի քաղաքացիաիրավական պրոցեսների ընթացքում որևէ այնպիսի գործողություն մեղադրյալը չի կատարում, որը թույլ կտա նման եզրահանգման գալ։
Մեղադրանքի կողմի մյուս սուբյեկտները միացան հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը։
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ա․ Գոյունյանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել տնային կալանքը, քանզի մեղադրյալն իր վստահորդի մասով պատշաճ ցուցմունք է տվել։
Պաշտպան Կ. Բատիկյանն հայտնեց, որ մինչև իր պաշտպանյալի կողմից ինքնախոստովանական ցուցմունքով հանդես գալը վերջինիս մեղադրանքում ներառված է եղել միայն վեց հանցագործության դրվագ, որոնցից մեկով դատարանների կողմից արձանագրվել է հիմնավոր կասկածի բացակայությունը։ Ինքնախոստովանական ցուցմունքից հետո դրվագների թիվը հասել է տասնվեցի, որոնք բացառապես Հարություն Մանուկյանի ինքնախոստովանական ցուցմունքների արդյունքում են ձևավորվել, և դրա նպատակը եղել է միայն տուժողներին որևէ կերպ օգուտ տալը։
Հարություն Մանուկյանը շուրջ մեկ տարի գտնվում է անազատության մեջ, և վերջինս այդ ժամանակատվածում միայն չորս ամիս չի համագործակցել՝ որոշակի հանգամանքներից ելնելով, իսկ համագործացության արդյունքում բացահայտվել են հանցավոր կազմակերպության ղեկավարն ու անդամները, այսինքն, մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն իր նման գործողություններով ամբողջությամբ չեզոքացրել է այն ռիսկերը, որոնք արձանագրվել էին նախորդիվ իր նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը քննած դատարանների որոշումներով։ Ավելին, Վերաքննիչ դատարանն իր 07.02.2025թ. որոշմամբ թեև չի փոխել մեղադրյալ Հ. Մանուկյանի խափանման միջոցը զուտ այն հանգամանքով պայմանավորված, որ գործն արդեն իսկ ուղղարկվել է ըստ էության քննության, սակայն պատճառաբանական հատվածում բավարարել է պաշտպանական կողմի ներկայացված բողոքը և արձանագրել, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է չեզոքացնել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով։
Անդրադառնալով Դատարանի կողմից նախորդիվ արձագրված՝ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հիմքին՝ նշեց, որ Դատարանի նման դիրքրորոշումն անորոշ էր պաշտպանական կողմի համար, քանզի մեղադրյալն ամբողջ ծավալով համագործակցել, հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց գոյության մասին նախաքննական մարմինը չի իմացել։ Դատարանը նաև չէր պատճառաբանել, թե ինչպես պետք է մեղադրյալն ազդեցություն գործադրի վարույթով անցնող այն տուժողների վրա, որոնց հենց նա է իր ցուցմունքներով բացահայտել։
Եթե փաստական տեղեկությունները գնահատվեն ամբողջության մեջ, ապա ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հիմքն ամբողջությամբ բացակայում է։
Տուժողների վրա ազդեցություն ունենալու մասով որևէ մտահոգություններ պետք է չլինեն, իսկ ինչ վերաբերում է վկաներին, ապա դրանից 12-ի դեմ մեղադրյալը տվել է ցուցմունքներ, որոնք ենթարկվել են քրեական պատասխանատվության, իսկ մնացած 37 վկաներից մի մասի հետ Հ․ Մանուկյանը շփում չի ունեցել և որևէ կերպ չի առնչվել, մնացածի մասով էլ մեղադրյալը, գտնվելով տնային կալանքի տակ, չի կարող որևէ կերպ ազդեցություն գործադրել, այսպիսով, խափանման միջոցի որևէ հիմք պահպանված չէ։
Բացի այդ, մեղադրյալը կալանավայրում գտնվելու ընթացքում ձեռք է բերել հիվանդություններ։
Միջնորդեց մերժել հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը։
Մեղադրյալ Հ. Մանուկյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը:

Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:
Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:

Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ վերոգրյալ հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի, գնահատել էր նաև մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։ Այս առումով Դատարանը հետնահանջ չի կատարում նշված դիրքորոշումից, քանզի գտնում է, որ խոչընդոտման հիմքը նույն ծավալով վարույթի քննության սույն փուլում ևս առկա է։
Ինչ վերաբերում է, այն հանգամանքին, որ մեղադրյալը պատրաստ է ցուցմունք տալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննություն փուլում մեղադրյալը դեռևս ցուցմունք չի տվել և այս առումով Դատարանը միայն գնահատում է նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալու և այդ կերպ իր իրավունքն իրացնելու հանգամանքը, իսկ դա ինքնին չի կարող բավարար լինել արձանագրելու Դատարանի կողմից արձանագրված խափանման միջոցի հիմքի նվազման մասին։
Ինչ վերաբերում է տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ա․ Գոյունյանի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անհրաժեշտ է փոխել, որպեսզի վերջինս ցուցմունք տա, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի ընտրությունը պայմանավորված չէ մեղադրյալի կողմից ցուցմունք տալու կամ չտալու հանգամանքով, և այս մասով նման դիտարկումն ընդունելի չէ։
Միևնույն ժամանակ Դատարանի համար ընդունելի չէ տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Լ․ Սահակյանի դիրքորոշումն այն մասին, որ քաղաքացիաիրավական վարույթով մեղադրյալի դրևորած վարքագիծը պետք է սույն Դատարանը գնահատի խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս։
Անդրադառնալով մեղադրյալի առողջական վիճակի վերաբերյալ ստացված նոր փաստական տվյալներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն հանրային շահից հետնահանջ կատարելու համար, բացի այդ մեղադրյալը, գտնվելով քրեակատարողակն հիմնարկում, միաժամանակ գտնվում է պետության հոգածության ներքո, և վերջինիս առողջական վիճակի բարելավման ուղղությամբ բոլոր հնարավոր միջոցները կարող են իրականացվել նաև քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու պայմաններում։
Քննելով այլընտրանքային խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի խիստ բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարնում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանփակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-118-րդ, 122-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված 18.01.1979թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով վերջինիս հաղորդակցության իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների:
Պաշտպանի միջնորդությունը մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 11-06-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 11-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-06-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 25-06-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ ՀԾՎ Երևան քաղաքի ուղեկցող աշխատանքների իրականացման բաժնի կողմից մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանին չներկայացնելու պատճառով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-08-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-08-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-08-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 20-08-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը
երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին


ԵԴ1/0475/01/25

«20» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ, հանրային մեղադրողներ՝ Ա․ Մարգարյանի և Ա․ Սարգսյանի, պաշտպան՝ Կ․ Բատիկյանի, տուժողներ՝ Լ․ Ղազարյանի, Մ․ Պետրոսյանի, Տ․ Հարությունյանի, Ռ․ Քեյվանյանի, տուժողի լիազոր ներկայացուցիչներ՝ Ա․ Գոյունյանի, Ա․ Քոչարյանի, Հ․ Ենոքյանի, Վ․ Զոհրաբյանի, Օ․ Առաքելյանի, Ս․ Աղվանյանի, Վ․ Համբարձումյանի, Տ․ Գալստյանի, մեղադրյալ՝ Հ․ Մանուկյանի, քննելով մեղադրյալի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմություն
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43- 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենորոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Րելլա Սրեգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:

Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումներ․
Հանրային մեղադրող Ա․ Սարգսյանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը երկարաձգել առավելագույն ժամկետով, քանզի դատարանի նախորդիվ կայացված որոշմամբ սահմանված ոչ պատշաճ վարքագծի հավանականությունը շարունակվում է:
Հանրային մեղադրող Ա. Մարգարյանը միացավ միջնորդությանը, միաժանական անդրադառնալով Սահմանադրական դատարանի որոշմանը նշեց, որ իր գնահատմամբ դատարանի կողմից դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն, ընդում նաև աշխատանքային ժամից դուրս նիստերը շարունակելու ձևաչափով:
Մեղադրանքի կողմի մյուս սուբյեկտները միացան հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը։
Պաշտպան Կ. Բատիկյանը նշեց, որ թեև համակարածիք է հանրային մեղադրողի այն դիտարկմանը, որ դատարանը պատշաճ ջանասիրություն է դրսևորել, միևնույն ժամանակ միջնոդեց փոփոխել կալանքը տնային կալանքով: Նաև նշեց, որ իր վստահորդի շահերից է բխում առաջնահերթության կարգով հարցաքննել այն անձանց, որոնց հետ որոշակի կապեր ունի, որպեսզի դատարանի մտահոգությունները չեզոքացվեն:

Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:
Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:

Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կողմերը Դատարանի ջանասիրության վերաբերյալ մտահոգություններ չհենչեցրեցին, Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ վերոգրյալ հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի, գնահատել էր նաև մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։ Այս առումով Դատարան արձանագրում է, որ թեև մի քանի տուժողներ հարցաքննվել են, սակայն Դատարանի գնահատմամբ խոչընդոտման հիմքը գրեթե նույն ծավալով վարույթի քննության սույն փուլում ևս առկա է։
Քննելով այլընտրանքային խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի խիստ բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարնում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանփակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-118-րդ, 122-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված 18.01.1979թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով վերջինիս հաղորդակցության իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների:
Պաշտպանի միջնորդությունը մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-09-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-09-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-09-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-09-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 01-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 01-10-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 07-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 07-10-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 15-01-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացվել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ ՀԾՎ Երևան քաղաքի ուղեկցող աշխատանքների իրականացման բաժինի կողմից չենրկայացնելու հանգամանքով պայմանավորված
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 29-10-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացվել դատավորի անաշխատունակության մեջ գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-11-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-11-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 12-11-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 12-11-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացվել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ ՀԾՎ Երևան քաղաքի ուղեկցող աշխատանքների իրականացման բաժինի կողմից չենրկայացնելու հանգամանքով պայմանավորված
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-11-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-11-2025
Նիստը Կայացել է
Որոշում Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը
երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին


ԵԴ1/0475/01/25

«18» նոյեմբերի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․ Մարգարյանի, պաշտպան Կ․ Բատիկյանի, տուժող Լ․ Ղազարյանի, մեղադրյալ, Հ․ Մանուկյանի, քննելով մեղադրյալի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմություն
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43- 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Րելլա Սրեգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի օգոստոսի 20-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:

Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումներ․
Հանրային մեղադրող Ա. Մարգարյանը, հաշվի առնելով, որ արդեն իսկ որոշ անձինք հարցաքննվել են, ուստի միջնորդում է երկարաձգել կալանքի տակ գտնվելու 2 ամիս ժամկետով:
Տուժող Լ․ Ղազարյանը միացավ հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը:
Պաշտպան Կ. Բատիկյանն առարկեց հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ արդեն իսկ հարցաքննվել են որոշ անձինք, այդ թվում՝ այլ վարույթով մեղադրյալը, իր վստահորդը դատարանում տվել է ինքնախոսոտվանական ցուցմունք՝ պարզաբանելով նաև նախաքննությանը ոչ հավաստի տվյալներ ներկայացնելու հանգամանքը, հետևաբար, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն ակտիվ աջակացել է նախաքննությանը, ինչի արդյունքում բացահայտվել են նաև այլ դրվագներ, ուստի միջնորդում է կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք:
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։(…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(…)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան: (…)»:

Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքների կատարմանն առկա է:

Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կողմերը Դատարանի ջանասիրության վերաբերյալ մտահոգություններ չհենչեցրեցին, Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ վերոգրյալ հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։
Քննելով հետայսու կալանքից զատ այլ խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, Դատարանը, հաշվի առնելով՝
- մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը /շուրջ մեկ տարի, յոթ ամիս/,
- մեղադրյալին՝ ուղեկցող գումարտակի կողմից ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված դատարան չներկայացնելու հանգամանքը
- վարույթի ընթացքում մեղադրյալի դրսևորած դրական վարքագիծը,
- այլ քրեական գործով մեղադրյալներից մեկի՝ Արթուր Ղազարյանի հարցաքննությունն իրականացվելու հանգամանքը,
- նախաքննության ընթացքում քննության շեղելու վերաբերյալ մեղադրյալի կողմից հայտնած հանգամանքերը,
- անձի նկատմամբ բացառիկ խափանման միջոց կիրառելու հիմքը պայմանավորված է եղել տուժողների, վկաների, ինչպես նաև այլ քրեական գործով մեղադրյալների վրա ազդեցություն ունենալու հանգամանքով, իսկ միջնորդության քննության պահին դատակոչի ենթակա անձանց մի մասն արդեն իսկ հարցաքննվել է,
ուստի, ղեկավարվելով նվազագույնի սկզբունքով, Դատարանը գտնում է, որ բացառիկ խափանման միջոցը հետասյու կիրառելը կլինի անհամաչափ խիստ, իսկ արձանագրված ռիսկը կարող է չեզոքացվել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ, մասնավորապես՝ տնային կալանքով և բացակայելու արգելքով:
Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ առկա է խոչընդոտելու ռիսկ, լրացուցիչ սահմանափակումներ կդրվեն մեղադրյալի վրա տնային կալանքի կրման ընթացքում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-118-րդ, 122-123-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված 18.01.1979թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը չերկարաձգել։
Մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ համակացված կիրառել խափանման միջոց տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
Տնային կալանքի սկիզբ համարել կալանքի ժամկետի վերջին օրը՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ը՝ էլեկտրոնային հսկողություն սահմանելու պահից:
Մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակարանը /ք․ Երևան, Երվանդ Քոչար 25 շենք, բնակարան 34/:
Տնային կալանքի կրման ողջ ընթացքում մեղադրյալին արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից /նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում բացառապես մեղադրյալի ընտանիքի անդամներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վերահսկողություն իրականացնող մարմնի և պաշտպանների հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված հեռախոսային զանգերի վրա/:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-11-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-11-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-12-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-12-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-12-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-12-2025
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-01-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-01-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-01-2026
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 21-01-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացվել ԵԴ1/1593/01/25 քրեական գործով ժամկետով պայմանավորված գործողություններ կատարելու անհրաժեշտության հիմքով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-01-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 27-01-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացվել սույն օրը ոչ աշխատանքային ճանաչվելու հանգամանքով պայմանավորված
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-02-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-02-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-02-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Այլ նշումներ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը
երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին


ԵԴ1/0475/01/25

«18» փետրվարի 2026թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր՝ Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․ Մարգարյանի, պաշտպան Կ․ Բատիկյանի, տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ս. Կեսոյանի, քննելով մեղադրյալի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմություն
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43- 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Րելլա Սրեգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազության դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի օգոստոսի 20-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը չերկարաձգելու և որպես խափանման միջոց տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին՝ սահմանափակելով մեղադրյալի հաղորդակցության իրավունքը:

Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումներ․
Հանրային մեղադրող Ա. Մարգարյանը միջնորդեց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամսի ժամկետով, աշվի առնելով, որ հիմքը չի վերացել
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ս. Կեսոյանը միացավ հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը:
Պաշտպան Կ. Բատիկյանը չառարկեց միջնորդության դեմ, միայն միջնորդեց թույլատրել իր վստահորդի հետ շփումները մերձավորների հետ:
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…)
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։(…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…):»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(…)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան: (…)»:

Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքների կատարմանն առկա է:

Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կողմերը Դատարանի ջանասիրության վերաբերյալ մտահոգություններ չհենչեցրեցին, Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ :
Դատարանի գնահատմամբ , թեև որոշ անձինք հարցաքննվել են , սակայն հիմքը շարունակում է առկա լինել, ուստի տնային կալանքի ժամկետը ենթակա է երկաձգման առավելագույն ժամկետով՝ սահմանափակումների պահպանմամբ:
Միևնույն ժամանակ քննարկելով պատշանի միջնորդությունը մեղադրյալի մերձավորի հետ հյուրընկալության վերաբերյալ, Դատրանը հաշվի առնելով այն , որ նշված անձինք /ներկայացվել է ցուցակ/ վարույթի համար հետաքրքրություն չեն ներկայացնում, Դատարանը թույլատրում է նշված անձանց հյուրընկալումը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-118-րդ, 122-123-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 311-312-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված ***թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակարանը /***/:
Տնային կալանքի կրման ողջ ընթացքում մեղադրյալին արգելել շփում ունենալ, իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց, նրանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից /նշված սահմանափակումները չեն վերաբերում բացառապես մեղադրյալի ընտանիքի անդամներին, ինչպես նաև շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, վերահսկողություն իրականացնող մարմնի և պաշտպանների հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված հեռախոսային զանգերի վրա, ինչպես նաև որոշմանը կից ներկայացված անձանց վրա/:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-02-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 11-03-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 11-03-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-04-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 15-04-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Պաշտպանի չներկայանալու հիմքով
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-04-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-04-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-05-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-05-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-06-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 02-06-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Վկայի՝ դատական նիստին չներկայանալու հանգամանքով պայմանավորված։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 07-07-2026
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Այլ նշումներ Դատական նիստի օրը վրիպակի արդյունքում 08-07-2026 ամսաթվի փոխարեն լրացվել է 07-07-2026 ամսաթիվը։
Դատական գործ N: ԵԴ1/0475/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 03-03-2025
Ամսաթիվ 03-03-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կ
Ազգանուն Բատիկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հարություն Մանուկյան Բողոքն ընդունել վարույթ: Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 19.02.2025թ. որոշումը և ընտրել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 20-03-2025
Վիճակագրական տողի համարը 9.4
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 20-03-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Էդգար
Ազգանուն Մանասյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 24-03-2025
Այլ նշումներ Գրավոր ընթացակարգ, դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 03․04․2025թ․
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 03-04-2025
Որոշում ԵԴ1/0475/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
«03» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան


Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Է.Մանասյանի, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Արմինե Մելիքսեթյանի)՝ 2025 թվականի փետրվարի 19-ի «Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին» որոշման դեմ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի պաշտպան Կարեն Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/0475/01/25 գործի նյութերը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Հատուկ վերանայման դատավարական նախապատմությունը.
1.1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ մերժվել է պաշտպանի միջնորդությունը, և մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով` սահմանափակելով վերջինիս հաղորդակցության իրավունքը (բացառությամբ մերձավոր ազգականների):
1.2. 2025 թվականի մարտի 03-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Կ.Բատիկյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։

2․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
2.1. Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի պաշտպան Կարեն Բատիկյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվ այլնի, նշել է. «(...) ՈՒսումնասիրելով առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, գտնում եմ, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով` առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, դատական ակտում արված եզրահանգումները կրում են սուբյեկտիվ բնույթ, որոշումը պատճառաբանված ու հիմնավորված չէ, բողոքարկվող դատական ակտում մի շարք նորմերի վերաբերյալ արված մեկնաբանությունները հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի տվյալ նորմերին տրված մեկնաբանություններին, հետևաբար` որոշումը ենթակա է բեկանման:
Կալանքի երկարաձգման իրավաչափության հիմքերի բացակայության վերաբերյալ 2024թ. օգոստոսի 16-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ, որն ամբողջությամբ բավարարվել է 2024թ. օգոստոսի 23-ին կայացված որոշմամբ։
Դատարանի որոշման կայացումից անմիջապես հետո՝ դեռևս 2024թ. օգոստոսի 24-ին, «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում, Հարություն Մանուկյանի հետ տեսակցության ժամանակ, վերջինս ներկայացրել է ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
Հ. Մանուկյանն հայտնել է, որ նախաքննական մարմնին ներկայացրած Կամսար Ղազարյանի և Սամվել Օգանեսովի վերաբերյալ տեղեկություններն իրականում կեղծ են, դրանք պատրաստել ու ներկայացրել է հանցանքի հիմնական կազմակերպիչը։ Հայտնել է, որ հանցանքները կազմակերպած անձը տևական ժամանակ իրեն խաբելով՝ համոզել է նախաքննական մարմնին իրականությունը չհայտնել, խոստանալով, որ ինքը զբաղվում է իրեն կալանքից ազատելու հարցով և շուտով իր նկատմամբ կիրառվելու է տնային կալանքը։ Հ. Մանուկյանը նաև հայտնել է, որ ներկա պահին նշված անձը ձեռնամուխ է եղել քրեական վարույթի քննությամբ դեռևս չպարզված, սակայն Հ. Մանուկյանին հայտնի անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելով, որպեսզի նրանց բացահայտվելու դեպքում՝ ներկայացվեն իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ։
Իրեն ներկայացված մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագով Հ. Մանուկյանն հայտնել է, թե ովքեր են ներգրավված եղել խարդախություններին, որոնցից մի մասը հանցանքները կազմակերպած անձի ազգականներն ու ծանոթներն են, ներկայացրել է նաև բնակարանները գտած ու թիրախավորած, բնակարանների և սեփականատերերի վերաբերյալ տվյալները ձեռք բերած, կեղծ փաստաթղթերը պատրաստած ու օգտագործած (այդ թվում ՀՀ կեղծ անձնագիր) անձանց տվյալները, կեղծիքները կատարելու և ընդհանրապես՝ հանցավոր խմբի գործելու համակարգը։
Հիշյալ տեղեկություններն հայտնելուց հետո, մեղադրյալ Հ. Մանուկյանն համապատասխան դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և նշել է, որ բացի ապագայում հարցաքննությունների ընթացքում ներկայացվող հանգամանքներից, պատրաստակամ է նաև համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել կանխելու հանցանքները կազմակերպած անձի կողմից նախաձեռնված նոր հափշտակությունները և օգնելու բացահայտել նախկինում կատարված մի շարք խարդախության փորձի դեպքերը։ Նշված դիմումով Հարություն Մանուկյանը վարույթն իրականացնող մարմնին խնդրել է իրեն տեղափոխել ՀՀ արդարադատության նախարարության «Երևան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ նկատի ունենալով, որ իր հայտնած տեղեկությունները կարող են անվտանգության սպառնալիք ստեղծել իր համար։
Համագործակցությունն ավելի ամբողջական, արժանահավատ և հավաստի և ըստ էության համագործակցության իրական բնույթն ակնհայտ դարձնելու նպատակով, 2024թ. սեպտեմբերի 3-ին Հարություն Մանուկյանը դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և ցանկություն է հայտնել լրացուցիչ հարցաքննվելով՝ մանրամասն տեղեկություններ հայտնել ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
2024թ. սեպտեմբերի 4-ին, 6-ին և հոկտեմբերի 4-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, Հարություն Մանուկյանը մանրամասն տեղեկություններ է ներկայացրել, որ խարդախությունների կազմակերպիչը հանդիսանում է ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի հանդիսացող Թեհմինա Հակոբի Մանուկյանը, որը սկսած 2022թ. օգոստոս ամսից Երևան քաղաքում կազմակերպել և իրականացրել է նախաքննական մարմնի դատավարական փաստաթղթերում ներկայացված բնակարանների խարդախության հափշտակությունները և դրանց փորձերը, որոնց ներգրավել է իր ազգականներ Անահիտ Պետրոսյանին, վերջինիս դստերը՝ Աննա Սահակյանին, հորեղբոր որդուն՝ Վահագն Առաքելյանին, Անահիտ Պետրոսյանի հարևան Հովհաննես Հովհաննիսյանին, իր ծանոթներ Պասիխատ Մագոմեդովային, վերջինիս ամուսնուն, Էլմիրա Սահակյանին, ոմն Առնոլդի, Ռաիսա Կիեվային, նրա քրոջը և էլի բազմաթիվ անձանց: Հարցաքննությունների ընթացքում Հարություն Մանուկյանը հայտնել է հանցագործության դեպքեր, որոնք նախաքննական մարմնին հայտնի չեն եղել։
Մասնավորապես, Էլմիրա Սահակյանի և ոմն Առնոլդի կողմից Երևան քաղաքի Մաշտոցի փողոցում գտնվող «Բուկինիստ» գրախանութի շենքում գտնվող բնակարանի և Թեհմինա Մանուկյանի ծանոթ Պասիխատ Մագոմեդովայի ամուսնու կողմից Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 25 շենքում գտնվող բնակարանի հափշտակության փորձերը և այլն։
Իրեն ներկայացված մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագով Հ. Մանուկյանն հայտնել է, թե ովքեր են ներգրավված եղել խարդախություններին, մանրամասն նկարագրել է նրանցից յուրաքանչյուրի դերակատարումը և գործողությունները, ներկայացրել է նաև բնակարանները գտած (փաստաբան Արթուր Ղազարյան, համատիրության աշխատակից Նարինե, անշարժ գույքի գործակալ Տարոն Վիրաբյան), բնակարանների և սեփականատերերի վերաբերյալ տվյալները ձեռք բերած (ԴԱՀԿ-ի աշխատակից Արթուր Գրիգորյան), կեղծ փաստաթղթերը պատրաստած ու օգտագործած անձանց վերաբերյալ տվյալները, կեղծիքները կատարելու և ընդհանրապես՝ հանցավոր խմբի գործելու համակարգը։
Մանրամասներ է ներկայացրել նաև վարույթն իրականացնող մարմնի տեսադաշտում գտնվող և դարձյալ Թեհմինա Մանուկյանի կողմից ներգրավված Մահմուջան Տուլանովի, Պասիխատ Մագոմեդովայի և մյուսների մասնակցությամբ քրեական վարույթի դրվագների վերաբերյալ։
Հ.Մանուկյանը դեռևս 2024թ. սեպտեմբերի 4-ից սկսած նաև հստակ տեղեկություններ է ներկայացրել հանցանքները կազմակերպած Թեհմինա Մանուկյանի կողմից ներկայումս Երևան քաղաքում գտնվող առնվազն երկու անշարժ գույքերի խարդախությամբ հափշտակելու նախապատրաստության մասին, որին, 10.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու դիմաց ներգրավել կամ ներգրավելու է Երևան քաղաքի նոտարներից մեկին ու այժմ զբաղվում է անձանց հավաքագրմամբ, որոնք պետք է իրականացնեն հանցագործությունը՝ հանդես գան որպես լիազորված անձ, վաճառեն բնակարանները, վաճառքից գոյացած գումարներն ուղարկեն իրեն և այլն։
Հ. Մանուկյանը կատարելով կոնկրետ գործողություններ՝ վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրել է իրեն վերագրվող հանցանքի ծանրությանը համարժեք, այլ անձանց կողմից կատարված (որոնք նախաքննական մարմնին հայտնի չեն) բացառիկ նշանակություն ունեցող արժանահավատ և հավաստի տեղեկություններ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում գործող խարդախություններ կատարող անձանց հանցավոր խմբի մասին։
Քրեադատավարական օրենքը հստակ սահմանել է ազատությունից զրկելու պայմանները, դրա կիրառման օրենսդրությունը կանխատեսելի է և բավարարում է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայով սահմանված օրինականության չափորոշիչը, որն անձին թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում, տվյալ հանգամանքներում հնարավորինս կանխատեսել այն հետևանքները, որին կարող է հանգեցնել իր գործողությունը և դատավարական վարքագիծը՝ իր համար բարենպաստ որոշում ստանալու առումով։
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն օգտվելով պաշտպանական խորհրդատվությունից, հանգամանքների ողջամիտ հաշվառմամբ՝ օրինական ակնկալիք ունենալով իր նկատմամբ բարենպաստ դատավարական որոշում կայացվելու հարցում, իր վարքագիծն օբյեկտիվորեն համապատասխանեցրել է իրեն ազատությունից զրկելու առաջին ատյանի դատարանի կայացրած երկու որոշումներից բխող օրենքի կանխատեսելիությանը, ինչի արդյունքում, դատարանի որոշումներում ներկայացված կալանավորման իրավաչափության հիմքերի չեզոքացման համար, սկսած 2024թ. սեպտեմբերի 4-ից, ամբողջ ծավալով համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ։
Հարկ է նշել, որ Հ. Մանուկյանն այլ անձանց հանցավոր արարքների մասին տեղեկություններ ներկայացրել է դատարանի և վարույթ իրականացնող մարմնի՝ որպես պետական ինստիտուտների, հեղինակությունն ու վստահությունն հաշվի առնելով, քանի որ հենց վարույթ իրականացնող մարմնից իրական երաշխիքներ է ստացել արժանահավատ տեղեկություններ տրամադրելու և դրանց արժեքը գնահատելու դեպքում՝ դառնալ հատուկ վարույթի սուբյեկտ, մինչդեռ, ստացվում է, որ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների դեմ մերկացնող ցուցմունքեր տալով և դատավարական փաստաթղթերում օպերատիվ աշխատանքներին ներգրավվելու առաջարկ ներկայացնելով և համագործակցության վարույթից զրկվելով, վարույթն իրականացնող մարմինն ու դատարանները խեղաթյուրելով դատական գործարքի իմաստն ու տրամաբանությունը, Հարություն Մանուկյանի հայտնած տեղեկություններն օգտագործում են նրա դեմ, այդ կերպ վատթարացնելով նրա վիճակը։
Համագործակցության առաջարկ ներկայացնելով և կոնկրետ գործողություններ կատարելով՝ Հարություն Մանուկյանն օրինական սպասելիք է ունեցել, որ իր դատավարական համապատասխան վարքագծի արդյունքում հնարավորություն է ունենալու ստանալ անհամեմատ ավելի մեղմ պատիժ, ինչը սահմանված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ինչը բխում է համագործակցության քրեադատավարական ինստիտուտի տրամաբանությունից։
Բացի այդ, Հարություն Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ 1-ին մասով մեղսագրված մեղադրանքի առումով հարկ է արձանագրել, որ նույն հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված է խրախուսական նորմը, որի համաձայն՝ հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանմանը նպաստած անձն ազատվում է նշված հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
Հարություն Մանուկյանի ցուցմունքներով հայտնած տեղեկությունների արժանահավատությունն ստուգելու արդյունքում նախաքննական մարմինը պարզել է, որ Երևան քաղաքի քննչական մարմիններից մեկում բնակարանի խարդախության փորձի դեպքով տևական ժամանակ քննվող քրեական վարույթով հանցագործություն կատարող անձինք չեն բացահայտվել և Թեհմինա Մանուկյանի կողմից հանցագործությանը ներգրավված են եղել նրա ազգականներ Անահիտ Պետրոսյանը և Վահագն Առաքելյանը։
Հ. Մանուկյանի ներկայացրած տեղեկության արդյունքում նախաքննական մարմինը հայտնաբերել է չբացահայտված բնակարանի խարդախության փորձի վերաբերյալ Երևան քաղաքի քննչական մարմիներից մեկում նախաձեռնված քրեական վարույթը, որը միացրել է սույն քրեական վարույթին, հաշվի առնելով, որ ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ իրոք, նշված վարույթին առընչվում է Թեհմինա Մանուկյանի ազգական, Երևան քաղաքում բնակվող Անահիտ Պետրոսյանը, որը նախաքննության տևական ժամանակահատվածում չի հարցաքննվել (այդ մասով Հ. Մանուկյանը հայտնել է, որ Անահիտ Պետրոսյանը չի հարցաքննվել քննիչին կաշառելու արդյունքում):
2024թ. հոկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցած կալանքի ժամկետի երկարացման միջնորդության քննարկման դատական լսումների ժամանակ նախաքննական մարմինն ընդունել և հաստատել է Հարություն Մանուկյանի վերը ներկայացված տեղեկությունների արժանահավատությունն ու հավաստիությունը։ Դատարանն այդ հանգամանքները գնահատելով՝ նշել է, որ Հ. Մանուկյանի հայտնած տեղեկություները դեռևս ենթակա են ստուգման, որի համար վերջինս պետք է դեռևս մեկ ամիս մնա անազատության մեջ։
2024թ. նոյեմբերի 21-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը բեկանել է առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, գտնելով որ բողոքաբեր դատախազի պնդումները՝ քրեական վարույթի բարդության, հանցավոր կազմակերպության մասնակիցների բազմաթիվ լինելու վերաբերյալ հիմնավոր են և այդ պայմաններում Հ. Մանուկյանը պետք է անազատության մեջ մնա ոչ թե մեկ, այլ՝ երկու ամիս, նկատի ունենալով, որ դեռևս պահպանվում են նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Նախաքննական մարմինն ստուգելով և իրացնելով Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած տեղեկությունները, 2024թ. դեկտեմբերի 5-ին ձերբակալել է վերջինիս ցուցմունքներում ներկայացրած և շուրջ երկու տարի նախաքննական մարմնին անհայտ թվով ութ անձի՝ Տարոն Վիրաբյանին, Հովհաննես Հովհաննիսյանին, Արթուր Գրիգորյանին, Համլետ Գրիգորյանին, Աննա Սահակյանին, Անահիտ Պետրոսյանին, Վահագն Առաքելյանին, իսկ 2024թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ Արթուր Ղազարյանին։ Հիշյալ անձանց նկատմամբ կայացվել են հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումներ և կիրառվել են խափանման միջոցներ։ Նշված անձանց հարցաքննություններով և կատարված խուզարկություններով ևս հիմնավորվել են Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած այն տեղեկությունները, որ Թեհմինա Մանուկյանը հանդիսանում է հանցավոր կազմակերպության ստեղծողն ու ղեկավարը։
2024թ. դեկտեմբերի 17-ին և 23-ին Հարություն Մանուկյանն առերես հարցաքննվել է Արթուր Ղազարյանի և Վահագն Առաքելյանի հետ, որի ընթացքում պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքները, իսկ հանցավոր կազմակերպության մյուս անդամների հետ առերես հարցաքննություններ չեն կատարվել, քանի որ նախաքննական մարմինը չի կարողացել ապահովել նրանց տեղափոխումը քննչական մարմնի գտնվելու վայր։
Թեհմինա Մանուկյանի կողմից Երևան քաղաքում բնակարանների խարդախությունների նախականխման ուղղությամբ նախաքննական մարմինը որևէ գործողություններ չի կատարել, չնայած Հարություն Մանուկյանը շուրջ չորս ամիս անընդմեջ դրա վերաբերյալ ներկայացրել է հավաստի և իրական տվյալներ։
Նախաքննության ընթացքում Հարություն Մանուկյանը հիմք ընդունելով առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ ներկայացված հիմնավորումները՝ նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու վերաբերյալ, իր վարքագիծը համապատասխանեցնելով դրան, ամբողջ ծավալով օժանդակել է նախաքննական մարմնին, որի արդյունքում լիովին պարզվել են հանցավոր կազմակերպության ղեկավարն ու անդամները, այսինքն՝ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն իր գործողություններով ամբողջությամբ չեզոքացրել է այն ռիսկերը, որոնք արձանագրվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024թ. ապրիլի 24-ի, հունիսի 21-ի, օգոստոսի 23-ի և հոկտեմբերի 18-ի որոշումներում։
Հարություն Մանուկյանն իր դատավարական վարքագծով, գիտակցված իրական հիմքեր է ստեղծել դառնալու նշված դրույթի սուբյեկտ, քանի որ ավելի քան չորս ամիս առաջ մեղադրանքի կողմին է ներկայացրել հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի կողմից ծանր հանցագործություններ նախապատրաստելու վերաբերյալ տեղեկություններ և պատրաստակամություն է հայտնել դրանց խափանման համար իր աջակցությունը։
Տարակուսելի է այն փաստը, որ տևական ժամանակ վարույթն իրականացնող մարմինը, Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ և ներգրավմամբ չի իրացնում հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանման վերաբերյալ տեղեկությունները և ամեն ջանք գործադրում է ոչ թե հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու, այլ՝ Հարություն Մանուկյանին ամեն կերպ անազատության մեջ պահելու և նրա վիճակը հնարավոր բոլոր եղանակներով վատթարացնելու համար։
Այս պարագայում, պաշտպանական կողմի համար օրինականությունը վերականգնելու հիմնական երաշխիքը դատական վերահսկողության պատշաճությունն էր։ Այդ առումով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը քննարկելով 2024թ. դեկտեմբերի 24-ին կայացված առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոքը, թեպետ այն չի բավարարել, սակայն համապարփակ անդրադարձել ու իրավական դիրքորոշում է ներկայացրել, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության, խախտել է նվազագույնի սկզբունքը և այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառումը լիովին ընդունելի է։
Բողոքարկվող դատական ակտում առաջին ատյանի դատարանն անդրադառնալով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դիրքորոշմանը, նշել է, որ դրանք գործն ըստ էության քննող դատարանի համար չեն կարող ունենալ «նախադատելի» նշանակություն, քանի որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դիրքորոշումն հաշվի առնելը, չի բխի վարույթն իրականացնող դատարանի ինքնուրույն, անկախ որոշում կայացնելու օրենսդրական պատվիրանից և կհակասի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԵԴ1/0138/06/23 որոշմանը։
Լիովին ընդունելով դատարանի անկախության և ինքնուրույնության գաղափարը, պաշտպանության կողմն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս, առաջին ատյանի դատարանը խախտել է կալանքի ժամկետի երկարաձգման ընդունելի պայմանների և նպատակների վերաբերյալ նախադեպային պրակտիկան, որի համաձայն՝ կալանքի ժամկետի երկարաձգումը կարող է հիմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն հստակ նշաններ, որոնք արտացոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, տվյալ դեպքում իր նշանակությամբ գերակայում է անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ։
Բողոքարկվող որոշման մեջ անձին անազատության մեջ պահելու վերաբերյալ դատարանի դատողություններն ու պատճառաբանությունները բացակայում են, դատարանն ընդամենն արձանագրել է, որ «…ունի մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու մտահոգությունը՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ, …ինչպես նաև, այն, որ նախաքննությունը շեղելու փորձ ևս եղել է»։
Դատարանն անտեսել և չի անդրադարձել, որ տևական նախաքննությամբ ի հայտ են եկել անձին կալանքի տակ պահելու վրա ազդեցություն ունեցող նոր օբյեկտիվ իրողություններ և գործոններ, որոնք աներկբա չեզոքացնում են դատարանի բոլոր մտահոգությունները։ Դատարանն անարդարացիորեն հիմնվել է քննության սկզբնական փուլում Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած որոշ տեղեկությունների վրա, առանց հաշվի առնելու, որ դրանից անմիջապես հետո վերջինս դրսևորելով պատշաճ դատավարական վարքագիծ, օժանդակել է նախաքննական մարմնին ամբողջ ծավալով բացահայտել հանցագործությունը, ինչպես նաև տեղեկություններ է ներկայացրել իրականությունը խեղաթյուրելու հանգամանքների և անձանց մասին, որոնք ևս ենթարկվել են քրեական հետապնդման, սակայն անհասկանալիորեն ներկայումս գտնվում են ազատության մեջ։
Վիճարկվող ակտում առաջին դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչպե՞ս և ինչու՞ Հարություն Մանուկյանը պետք է ազդի ապացուցման գործընթացի վրա, եթե չորս ամիս շարունակ համագործակցելով նախաքննական մարմնի հետ, հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց գոյության մասին նախաքննական մարմինը չի իմացել և ի վերջո, ներկայացված տեղեկությունների իրացմամբ հիմնավորվել են Հ. Մանուկյանի հայտնած տվյալների ճշմարտացիությունն ու արժանահավատությունը։ Դատարանը որևէ ողջամիտ բացատրություն չի ներկայացրել, թե ինչու՞ Հարություն Մանուկյանը պետք է ազդեցություն ունենա այն անձանց վրա, որոնց իր ցուցմունքներով մերկացրել ու բացահայտել է հենց ինքը։
Նախադեպային իրավունքը սահմանում է, որ «…կալանավորման համար օրինաչափ հիմք է այն ռիսկը, որ անձը ազատության մեջ գտնվելով, ճնշում չգործադրելով կամ գործադրելով, կարող է վկաների հետ համաձայնության գալ իրադարձությունների իրական պատկերը փոփոխելու վերաբերյալ, սակայն, եթե անձը հանցակիցների վերաբերյալ տվել է իրական և համոզիչ վկայություններ, ազդեցության հիմքն իսպառ բացակայում է…»։
Վկայակոչված գործերով Եվրոպական դատարանը գտել է, որ վկաների վրա ճնշում գործադրելու իրական վտանգը կարող է գոյություն ունենալ այդ գործի սկզբում, սակայն ժամանակի ընթացքում դա զգալիորեն նվազում է և ընդհանրապես վերանում, եթե մեղադրյալն հանդես է գալիս ինքնախոստովանությամբ և մերկացնում հանցակիցներին։
Դատարանը չանդրադառալով Հարություն Մանուկյանի դատավարական վարքագծին, ինքնախոստովանական ցուցմունքների բովանդակությանը, ինչպես նաև ներկայացրած տեղեկությունների՝ քրեական վարույթով ձեռք բերված տվյալների լիովին համընկնմանը, անհիմն եզրահանգել է, որ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը խիստ բարձր է։
Հատկանշական է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու առումով առաջին ատյանի դատարանը չի նշել այն գործողությունները, որոնք կատարել է Հ. Մանուկյանը և այն արդյունքը, որոնք ստացվել են այդ գործողություններից, ինչը պաշտպանական կողմին բերում է այն համոզմունքին, որ Դատարանը չի ուսումնասիրել քրեական գործի նյութերը, որոնցից ակնհայտ են Հարություն Մանուկյանի պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսևորելու փաստը և ապացուցմանը խոչընդոտելու մտահոգության իսպառ բացակայությունը։ Դատարանի նման եզրահանգումները չփաստարկված, անհիմն և սուբյեկտիվ ենթադրություններ են։ Հարկ է նշել, որ ներկայացված դիրքորոշումը դատարանը որևէ տեղեկությամբ չի հիմնավորել և պարզ չէ, թե վերջապես կոնկրետ ո՞ր փաստական տվյալից ելնելով է դատարանը մտահոգվում, որ մնալով ազատության մեջ Հ. Մանուկյանը կարող է դրսևորել դատավարական ոչ պատշաճ վարքագիծ։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածից բխում է, որ կալանավորման ժամկետի երկարացման համար քրեական վարույթն իրականացնող մարմինները պետք է ներկայացնեն առավել հիմնավոր և ծանրակշիռ պատճառներ:
Սկզբնական կալանքը վարույթն իրականացնող մարմնին անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածը ստուգելու, դա հաստատող կամ հերքող ապացույցներ հավաքելու, անհրաժեշտ քննչական և դատավարական գործողություններ կատարելու համար:
Առաջին ատյանի դատարանը չի դրսևորել առանձնահատուկ շրջահայություն և չի ապահովել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կալանավորման ժամկետի երկարաձգման ողջամտությունը, կալանավորման նպատակների կենսագործումը և բացառելով անձի ազատության իրավունքի ոտնահարումն ու բովանդակազրկումը, որի արդյունքում կայացվել է արդարադատության էությունը խաթարող բացահայտ անարդար որոշում։
(...)
Վիճարկվող որոշմամբ առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության փաստել է, որ իր մոտ ձևավորված սուբյեկտիվ ենթադրություններն ու կասկածները բավարար են մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևության համար և դրան անհրաժեշտ չեն որոշակի փաստական տեղեկություններ, մինչդեռ նախադեպային իրավունքն այդպիսի պրակտիկան համարում է ապօրինի և անօրինական։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը սահմանել է, որ ներպետական դատարաններն իրավասու չեն իրենց որոշումները հիմնավորել կարծրատիպերով, ուստի կալանքի երկարաձգումը հիմնավորելու համար բերվող պատճառները պետք է լինեն վերաբերելի և բավարար, որպեսզի ցույց տան, որ կալանքը ոչ ողջամիտ կերպով չի երկարաձգվել և չի հակասել «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասին։ Հետևաբար, կանխավարկածը պետք է միշտ գործի հօգուտ ազատ արձակման, բացառությամբ, եթե առկա են կալանքի շարունակումը հիմնավորող ծանրակշիռ պատճառներ։
Կալանավորման ժամկետի երկարացման օրինականության և հիմնավորվածության չափանիշներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա. Առաքելյանի վերաբերյալ գործով, որտեղ հերքել է կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու մասին որոշումները բացառապես հանցագործության ծանրությամբ և քննչական գործողություններ կատարելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորելու պրակտիկան: Նշված գործով առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանները բավարարվել են միայն կալանավորման հիմքերի օրենսդրական ձևակերպումների շարադրանքով` հիմնվելով մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի ծանրության և քննչական գործողություններ կատարելու անհրաժեշտության վրա` առանց որոշումները փաստական հանգամանքների հիման վրա կատարված ողջամիտ ենթադրություններով պատճառաբանելու:
Հարություն Մանուկյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու մասին միջնորդությամբ հանրային մեղադրողը վկայակոչելով հանցանքի էությունը, դրվագների քանակը, վկաների և նրանց կապը մեղադրյալի հետ, ինչպես նաև նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկությունների ներկայացումը, եզրահանգել է, որ դրանք բավարար են ենթադրելու, որ Հ. Մանուկյանը մնալով ազատության մեջ կարող է ազդեցություն ունենալ ապացուցման գործընթացի վրա և դիմել փախուստի:
Դատարանը բավարար է համարել հանրային մեղադրողի վերոհիշյալ հիմնավորումները և համոզվել, որ առանց Հ. Մանուկյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու քրեական վարույթի քննությունն օբյեկտիվ շարունակվել չի կարող, սակայն Դատարանը ձեռնպահ է մնացել իր դիրքորոշումը պատշաճ պատճառաբանելուց և հիմնավորելուց, քանի որ դրա համար չի ունեցել որևէ իրավական փաստարկներ:
Ներկայացված հիմնավորումներով՝ պաշտպանական կողմը գտնում է, որ ստորադաս դատարանի որոշումը չի բխում Եվրոպական և ՀՀ վճռաբեկ դատարանների արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից, որոշման մեջ չեն վերլուծվել և գնահատվել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը, հաշվի չեն առնվել կատարված և ապագայում կատարվող գործողությունների բնույթը:
Այլընտրանքային խափանման միջոցների չկիրառման ոչ իրավաչափ լինելու մասին
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն անդրադառնալով կալանավորման հիմնավորվածության հիմնախնդրին, ամրագրել է, որ մեկուսացումն այնպիսի լուրջ միջոցառում է, որ այն կարող է արդարացված համարվել միայն այն դեպքում, երբ այլ պակաս խիստ միջոցառումներն անբավարար են համարվել անհատի կամ հասարակական շահը պաշտպանելու համար, որը կարող է պահանջել տվյալ անձի մեկուսացում: Հարկ է նշել, որ բավարար չէ միայն, որ ազատությունից զրկելը կատարվի ներպետական իրավունքի համաձայն, այն նաև պետք է անհրաժեշտ լինի տվյալ հանգամանքներում:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Լետելյեն ընդդեմ Ֆրանսիայի գործով սահմանել է, որ եթե կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարացման պատճառը հանդիսանում է մեղադրյալի թաքնվելու և այդպիսով դատարան ներկայանալուց խուսափելու մտավախությունը, ապա նա պետք է ազատ արձակվի, եթե կարողանա, օրինակ, գրավի ավանդադրմամբ ներկայացնել համապատասխան երաշխիքներ:
Ըստ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի՝ մինչև դատաքննությունը դատական երաշխիքով ազատ արձակվելը անձի իրավունքն է։ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ անձին երաշխավորությամբ ազատ արձակելը կարող է մերժվել միայն այն դեպքում, երբ առկա է վտանգ, որ նա կդրսևորի ոչ ցանկալի դատավարական վարքագիծ։ Եթե այդ վարքագծից կարելի է խուսափել երաշխավորության կամ այլ երաշխիքների միջոցով, մեղադրյալը պետք է ազատ արձակվի, և ազգային իշխանությունները պարտավոր են հաշվի առնել կալանավորման նկատմամբ կիրառվող այդպիսի այլընտրանքները։
Քննարկվող դեպքում դատարանը այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը մերժել է առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման, նշելով միայն, որ «...խափանման միջոցի նշված հիմքի բարձր հավանակության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու քրեական վարույթի սույն փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով»։
Դատարանը այս դեպքում ևս խախտելով դատական ակտի հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջը, չի պարզաբանել, թե ի՞նչ հանգամանքներից ելնելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը չի կարող ապահովել Հարություն Մանուկյանի պատշաճ վարքագիծը և ինչու՞ է հատկապես անհրաժեշտ նրա նկատմամբ կիրառել կալանավորումը և դա այն պարագայում, երբ պաշտպանական կողմը միջնորդել էր Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցը փոխարինել մեկ այլ անազատության վիճակով՝ տնային կալանքով։
Հատկանշական է, որ որ Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ բացահայտված հանցավոր կազմակերպության ութ անդամ, որոնք չեն ընդունում ներկայացված մեղադրանքը և հետևողականորեն շեղում են նախաքննությունը, ներկայումս գտնվում են այլընտրանքային խափանման միջոցների ազդեցության ներքո։ Նման պայմաններում անհասկանալի և տարակուսելի է դառնում դատարանի դիրքորոշումը Հ. Մանուկյանի նկատմամբ տնային կալանք կիրառելու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ։ (...)»:
2.2. Արդյունքում Բողոքաբերը խնդրել է․ «1. (...) [Ո]րոշում կայացնել Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու միջնորդությունը բավարարելու մասին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. փետրվարի 19-ի որոշումը բեկանելու վերաբերյալ և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ ընտրել որևէ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն:(...)»:

3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
3.1. 2024 թվականի ապրիլի 18-ին մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար:


4․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումները․
4.1. Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը․ «(...) Նախնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա. Մարգա[ր]յանը միջնորդեց երկարաձգել կալանքի ժամկետը՝ նկատի ունենալով, որ վարույթին խոչընդոտելու ձևով խափանման միջոցի հիմքերը պահպանվում է, հաշվի առնելով հանցանքի էությունը, դրվագների քանակը, վկաների և նրանց կապը մեղադրյալի հետ, բացի այդ գնահատման է ենթակա նաև վարույթի ընթացքում մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծն առ այն, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի կողմից ներկայացվել է իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ քննության ուղղությունը շեղելու համար:
Բացի այդ, իր գ[ն]ահատմամբ առկա է նաև փախուստի դիմելու ռիսկ: Նշեց նաև, որ թեև նախաքննության ընթացքում համագործակցության վարույթի միջնորդությունը է եղել, սակայն դատախազը, ունենալով այն քննելու բացառիկ լիազորություն, մերժել է, քանզի մեղադրյալը վիճարկել է իր մեղադրանքը:
Մեղադրանքի կողմի մյուս սուբյեկտները, բացառությամբ տուժողի լիազոր ներկայացուցիչներ Ա.Գոյունյանի և Ա. Մանուկյանի, միացան հանրային մեղադրողի միջնորդությանը, և Դատարանի հարցին [ի] պատասխան, թե մեղադրյալի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ առարկելը որքանով է բխում իրենց վստահորդների շահերից, Ա.Գոյունյանը նշեց, որ մեղադրանքը հիմնավորելու համար կարևոր է, որ մեղադրյալը ցուցմունք տա դատարանում, ուստի պետք է «խրախուսել» մեղադրյալի նման վարքագիծը՝ փոխելով խափանման միջոցը տնային կալանքով: Իսկ Ա.Մանուկյանը նշեց, որ ինքը հադես է գալիս իրավունքի շահերից, իսկ սույն դեպքում անձի ազատության իրավունքը գերակա է: Նշեց նաև, որ այն պայմաններում, երբ նախաքննության ընթացքում դատարանները չեն արձանագրել փախուստի դիմելու ռիսկ, ուստի հանրային մեղադրողի կողմից նման հիմքի արձանագրումն իրավաչափ չէ:
Պաշտպան Կ.Բատիկյանն առարկեց միջնորդության դեմ՝ նշելով, որ իր վստահորդն ակտիվորեն աջակցել է նախաքննությանը, ընդ որում բազմաթիվ դրվագներ բացահատվել են հենց պաշտպանական կողմից ակտիվ ջանքերի հետևանքով, իր վստահորդը, որոշակի բացառությամբ, ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքը: Պաշտպանական կողմի համար անընդունելի է նաև այն, որ վարույթով անցող այլ մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված չէ բացառիկ խափանման միջոցը, և միայն Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ է ընտրված կալանք այն պայմաններում, երբ վերջինս, ի համեմատ այս պահին ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալների, ունեցել է ոչ այնքան ակտիվ դեր, բացի այդ, մեղադրյալն աջակցել է նախաքննությանը՝ բացահայտելով նաև առերևույթ հանցանքի բարդ սխեման: Ինչ վերաբերում է քննության ինչ-որ փուլում իրականությանը չհամատասխանող տվյալների հնարավոր ներկայացմանը, ապա այն արդեն իսկ կորցրել է իր արդիականությունը, քանզի մեղադրյալը դրանից հետո դրսևորել է դրական վարքագիծ՝ ցուցմունք տալու ձևով նախաքննությանն օժանադակելով: Ավելին, պաշտպանական կողմի կողմից նաև համագործակցության վարույթ կիրառելու միջնորդություն է եղել, որը սակայն մերժվել է: Գնահատման է ենթակա նաև այն, որ մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը բովանդակում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման նախադրյալներ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, հաշվի առնելով նաև այն, որ Վերաքննիչ դատարանն իր 07.02.2025թ. որոշմամբ թեև չի փոխել մեղադարյալ Հ. Մանուկյանի խափանման միջոցը զուտ այն հանգամանքով պայմանավորված, որ գործն արդեն իսկ ուղղարկվել է ըստ էության քննության, սակայն պատաճառաբանական հատվածում բավարարել է իր բողոքը և արձանագրել, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է չեզոքացնել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներով, ուստի միջնորդում է մերժել հանրային մեղադրողի միջնորդությունը և ընտրել այլընտրաքային խափանման միջոցներ, այդ թվում՝ համակցված:
Մեղադրյալ Հ. Մանուկյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը:
(....)
Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Դատարանը նախ արձանագրում է, որ մինչդատական վարույթի շրջանակներում դատական երաշխիքների շրջանում դատարանի որոշումները, այդ թվում նաև այդ որոշումների բողոքարկման արդյունքում կայացված վերաքննիչ դատարանի որոշումները, չեն կարող գործն ըստ էության քննող դատարանի համար, որպես վարույթն իրականցնող մարմնի, ունենալ «նախադատելի» նշանակություն, ուստի այս առումով Դատարանի համար ընդունելի է տուժողի լիազոր ներկայցուցիչ Լ. Սահակյանի դիտարկումը: Հակառակ մեկնաբանությունը, այն է՝ հաշվի առնել Վերաքննիչ դատարանի 07.02.2025թ. որոշման պատճառաբանական հատվածում արված մեջբերումը, ոչ միայն չի բխի վարույթն իրականացնող դատարանի՝ ինքնուրույն, անկախ որոշում կայացնելու օրենսդրական պատվիրանից, այլ նաև կհակասի նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԵԴ1/0138/06/23 որոշմանը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերից նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանը նման հիմք չի ներկայացնում, քանզի մեղադրանքից զատ այլ փաստական տվյալներ առկա չեն: Այլ կերպ՝ թեև մինչդատական վարույթի շրջանակում դատարանի կողմից արձանագրվել է նման ռիսկ, սակայն մեղադրանքն ըստ էության քննող Դատարանի կողմից նման ռիսկի արձանագրումը ոչ միայն կլինի կողմանակալ, այլ նաև ահամատեղելի մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի հետ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանն ունի մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու մտահոգությունը՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ: Ընդ որում, թեև մեղադրյալը նախաքննության ընթացքում իրացրել է իր իրավունքը և տվել է ցուցմունք, սակայն հաշվի առնելով այն, որ նախաքննության ընթացքում նաև նախաքննությունը շեղելու փորձ ևս եղել է՝ վարույթն իրականացնղող մարմնի իրականության չհամապատասխանող տեղեկություններ տրամադրելով, ուստի, հաշվի առնելով նաև քննության սկզբնական փուլը և վարույթի բանավորության սկզբունքի առաջնահերթությունը, Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը խիստ բարձր է:
Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հիմքին՝ Դատարանը նման ռիսկ չի արձանագրում, քանզի բացի պատժի խստությունից այլ փաստական տվյալներ առկա չեն մեղադրյալի փախուստի մասին վկայող, այն պայմաններում, երբ վերջինս ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, կայուն կապեր, ընտանիք:
Քննելով ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում գնահատելով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարանում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանփակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով:(...)»:

5. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5.1. 2025 թվականի մարտի 28-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Մարգարյանի բացատրությունը, որով վերջինս գտել է, որ բողոքարկված դատական ակտն օրինական է և հիմնավորված, իսկ դրա դեմ ներկայացված բողոքն անհիմն, ուստի խնդրել է այն մերժել:

6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6.1. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(…)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
(…)
5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»:
6.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և դրա կամայական ու անհիմն սահմանափակումները հնարավորինս բացառելու նպատակով գործուն երաշխիքների առկայության անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը (ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14 և այլն):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս ՀՀ իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը (...) (տե՛ս, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Տարոն Ռազմիկի Հակոբյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-115/07 որոշումը (կետ 3.1)) (…)»:
6.3. Սույն որոշման 6.1-.6.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ փաստում է, որ ներկայացված բողոքում Բողոքաբերի կողմից չի վիճարկվել մեղադրյալին վերագրվող արարքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։
6.3.1. Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության մյուս պայմաններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը հստակ սահմանում են, թե որ դեպքում է անհրաժեշտ խափանման միջոց կիրառել /կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել/։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանը կալանքը համապատասխան սահմանափակումներով կիրառելու մասին իր հետևությունը պայմանավորել է կատարված հանցանքի բնույթով, մեխանիզմով, դատակոչի ենթակա անձանց քանակով, մեղադրյալի հետ նրանց մի մասի ունեցած հարաբերություններով, մեղադրյալի կողմից նախաքննությունը շեղելու փորձով և դատաքննության սկզբնական փուլում գտնվելով: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ կալանքի կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու մասին եզրահանգումների հիմքում դրել է վերջինիս կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականության բարձր լինելը։
Այս կապակցությամբ անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի հիմնավորվել ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկերը բարձր գնահատելու հանգամանքը` Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ որոշակի գործողություններ կատարելու ռիսկերը բարձր կամ ցածր գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող հստակ փաստարկներ ներկայացնել ապագայում կատարվելիք գործողությունների բնույթի և ձևերի մասին, այլ վերջինիս հետևությունները հիմնվում են գործով ձեռք բերված տվյալների համակցության վրա կառուցված ողջամիտ ենթադրությունների հիման վրա: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից նախաքննությանը օժանդակելու և ցուցմունք տալով հանցանքին առնչվող այլ անձանց մերկացնելու հանգամանքները հաշվի չառնելուն` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալը հետագայում օժանդակել է վարույթն իրականացնող մարմնին` հայտնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ, միևնույնն է՝ մեղադրյալի կողմից նախկինում իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ հաղորդելով վարույթի ընթացքը շեղելու փորձ կատարելու հանգամանքը հիմք է հանդիսանում հետագայում այլ եղանակներով ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը բարձր գնահատելու համար: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկը բարձր գնահատելը պայմանավորված է եղել նաև դատաքննության սկզբնական փուլում գտնվելու, հետևաբար նաև` ապացույցները հետազոտված չլինելու հանգամանքով, ինչը ևս հիմք է քննարկվող ռիսկը բարձր գնահատելու համար: Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վկայակոչված հանգամանքներով հիմնավորվել է մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկի բարձր հավանականությունը:
6.3.2. Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից այլընտրանքային խափանման միջոցներ չկիրառելու հիմնավորվածությանը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու ռիսկը բարձր գնահատելու և կալանավորման ընթացքում մեղադրյալի նկատմամբ սահմանափակումներ կիրառելու հիմքում դրված հանգամանքներն ինքնին հիմնավորում են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն, այդ թվում` տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
6.3.3. Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար, ըստ էության, ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։
Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
6.4. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված վերաքննիչ բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
6.5. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումները իրավաչափ են և բխում են գործով ձեռք բերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ պաշտպանի կողմից հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ի զորու լինելու մասին:
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի պաշտպան Կարեն Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ1/0475/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 19-ի «Խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին» որոշումը թողնել անփոփոխ։
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Է. ՄԱՆԱՍՅԱՆ
Դատական ակտ
Դատական ակտի ամսաթիվը 03-04-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 23-04-2025
Էջերի քանակը 112, 103
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 23-04-2025
Էջերի քանակը 112, 103
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը 33679/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-06-2025
Ամսաթիվ 01-06-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կ
Ազգանուն Բատիկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հարություն Մանուկյան Բողոքն ընդունել վարույթ: Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու մասին 14.05.2025թ. որոշումը և ընտրել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 12-06-2025
Վիճակագրական տողի համարը 9.4
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 12-06-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Աբգարյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 16-06-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 26-06-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/0475/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«26» հունիսի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆԻ

մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Արմինե Մելիքսեթյան) 2025 թվականի մայիսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0475/01/25 որոշումը,

ՊԱՐԶԵՑ

Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը

1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) քննվում է քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 9 դրվագով, 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 3 դրվագով, 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 6 դրվագով, 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 16 դրվագով։
2. 2025 թվականի մայիսի 14-ին Առաջին ատյանի դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, վերացնելու կամ ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որոշել է վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամսով։
3. 2025 թվականի հունիսի 2-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը։
2025 թվականի հունիսի 12-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական վարույթի հավելվածը, որը դատավոր Լ.Աբգարյանի աշխատակազմին է փոխանցվել 2025 թվականի հունիսի 13-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ:
2025 թվականի հունիսի 24-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Մարգարյանի բացատրությունը։

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

4. Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 9 դրվագով, 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 3 դրվագով, 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով՝ 6 դրվագով, 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 16 դրվագով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա նա ստեղծել և ղեկավարել է մի քանի հանցանքներ կատարելու համար երեք և ավելի անձից բաղկացած կայուն խումբ՝ հանցավոր կազմակերպություն, և այդ կազմակերպության կողմից կատարել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթերի պատրաստմամբ ու օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն (...)»։
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր 2025 թվականի մայիսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0475/01/25 որոշման մեջ նշել է. «(…) Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ վերոգրյալ հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի, գնահատել էր նաև մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։ Այս առումով Դատարանը հետնահանջ չի կատարում նշված դիրքորոշումից, քանզի գտնում է, որ խոչընդոտման հիմքը նույն ծավալով վարույթի քննության սույն փուլում ևս առկա է։
Ինչ վերաբերում է, այն հանգամանքին, որ մեղադրյալը պատրաստ է ցուցմունք տալ, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննություն փուլում մեղադրյալը դեռևս ցուցմունք չի տվել և այս առումով Դատարանը միայն գնահատում է նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալու և այդ կերպ իր իրավունքն իրացնելու հանգամանքը, իսկ դա ինքնին չի կարող բավարար լինել արձանագրելու Դատարանի կողմից արձանագրված խափանման միջոցի հիմքի նվազման մասին։
Ինչ վերաբերում է տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ա․ Գոյունյանի այն դիրքորոշմանը, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն անհրաժեշտ է փոխել, որպեսզի վերջինս ցուցմունք տա, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի ընտրությունը պայմանավորված չէ մեղադրյալի կողմից ցուցմունք տալու կամ չտալու հանգամանքով, և այս մասով նման դիտարկումն ընդունելի չէ։
Միևնույն ժամանակ Դատարանի համար ընդունելի չէ տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Լ․ Սահակյանի դիրքորոշումն այն մասին, որ քաղաքացիաիրավական վարույթով մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը պետք է սույն Դատարանը գնահատի խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս։
Անդրադառնալով մեղադրյալի առողջական վիճակի վերաբերյալ ստացված նոր փաստական տվյալներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն հանրային շահից հետնահանջ կատարելու համար, բացի այդ մեղադրյալը, գտնվելով քրեակատարողական հիմնարկում, միաժամանակ գտնվում է պետության հոգածության ներքո, և վերջինիս առողջական վիճակի բարելավման ուղղությամբ բոլոր հնարավոր միջոցները կարող են իրականացվել նաև քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու պայմաններում։
Քննելով այլընտրանքային խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի խիստ բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարանում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանափակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով: (…)»:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.

6. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքաբերը, վկայակոչելով վերաբերելի իրավական նորմեր և իրավական դիրքորոշումներ, գտել է, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով` առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, դատական ակտում արված եզրահանգումները կրում են սուբյեկտիվ բնույթ, որոշումը պատճառաբանված ու հիմնավորված չէ, բողոքարկվող դատական ակտում մի շարք նորմերի վերաբերյալ արված մեկնաբանությունները հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ տվյալ նորմերին տրված մեկնաբանություններին, հետևաբար որոշումը ենթակա է բեկանման:
Ի հիմնավորումն իր վերոգրյալ փաստարկների՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Հարություն Մանուկյանը ներկայացրել է ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
Իրեն ներկայացված մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագով Հարություն Մանուկյանը հայտնել է, թե ովքեր են ներգրավված եղել խարդախություններին, նրանցից մի մասը հանցանքները կազմակերպած անձի ազգականներն ու ծանոթներն են, ներկայացրել է նաև բնակարանները գտած ու թիրախավորած, բնակարանների և սեփականատերերի վերաբերյալ տվյալները ձեռք բերած, կեղծ փաստաթղթերը պատրաստած ու օգտագործած (այդ թվում ՀՀ կեղծ անձնագիր) անձանց տվյալները, կեղծիքները կատարելու և ընդհանրապես՝ հանցավոր խմբի գործելու համակարգը։
Հիշյալ տեղեկությունները հայտնելուց հետո, մեղադրյալը համապատասխան դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և նշել է, որ բացի ապագայում հարցաքննությունների ընթացքում ներկայացվող հանգամանքներից, պատրաստակամ է նաև համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել կանխելու հանցանքները կազմակերպած անձի կողմից նախաձեռնված նոր հափշտակությունները և օգնելու բացահայտել նախկինում կատարված մի շարք խարդախության փորձի դեպքերը։ Նշված դիմումով Հարություն Մանուկյանը վարույթն իրականացնող մարմնին խնդրել է իրեն տեղափոխել ՀՀ արդարադատության նախարարության «Երևան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ նկատի ունենալով, որ իր հայտնած տեղեկությունները կարող են անվտանգության սպառնալիք ստեղծել իր համար։
Համագործակցությունն ավելի ամբողջական, արժանահավատ և հավաստի, ինչպես նաև համագործակցության իրական բնույթն ակնհայտ դարձնելու նպատակով, 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Հարություն Մանուկյանը դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և ցանկություն է հայտնել լրացուցիչ հարցաքննվելով մանրամասն տեղեկություններ հայտնել ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
Հարություն Մանուկյանը, կատարելով կոնկրետ գործողություններ, վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրել է իրեն վերագրվող հանցանքի ծանրությանը համարժեք, այլ անձանց կողմից կատարված (որոնք նախաքննական մարմնին հայտնի չեն) բացառիկ նշանակություն ունեցող արժանահավատ և հավաստի տեղեկություններ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում գործող խարդախություններ կատարող անձանց հանցավոր խմբի մասին։
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն, օգտվելով պաշտպանական խորհրդատվությունից, հանգամանքների ողջամիտ հաշվառմամբ, օրինական ակնկալիք ունենալով իր նկատմամբ բարենպաստ դատավարական որոշում կայացվելու հարցում, իր վարքագիծն օբյեկտիվորեն համապատասխանեցրել է իրեն ազատությունից զրկելու առաջին ատյանի դատարանի կայացրած որոշումներից բխող օրենքի կանխատեսելիությանը, ինչի արդյունքում, դատարանի որոշումներում ներկայացված կալանավորման իրավաչափության հիմքերի չեզոքացման համար, սկսած 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ից, ամբողջ ծավալով համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ։
Ընդ որում, Հարություն Մանուկյանն այլ անձանց հանցավոր արարքների մասին տեղեկություններ ներկայացրել է դատարանի և վարույթ իրականացնող մարմնի՝ որպես պետական ինստիտուտների հեղինակությունն ու վստահությունն հաշվի առնելով, քանի որ հենց վարույթ իրականացնող մարմնից իրական երաշխիքներ է ստացել արժանահավատ տեղեկություններ տրամադրելու և դրանց արժեքը գնահատելու դեպքում՝ դառնալ հատուկ վարույթի սուբյեկտ, մինչդեռ, ստացվում է, որ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների դեմ մերկացնող ցուցմունքեր տալով և դատավարական փաստաթղթերում օպերատիվ աշխատանքներին ներգրավվելու առաջարկ ներկայացնելով և համագործակցության վարույթից զրկվելով՝ վարույթն իրականացնող մարմինն ու դատարանները խեղաթյուրելով դատական գործարքի իմաստն ու տրամաբանությունը, Հարություն Մանուկյանի հայտնած տեղեկություններն օգտագործում են նրա դեմ՝ այդ կերպ վատթարացնելով նրա վիճակը։
Համագործակցության առաջարկ ներկայացնելով և կոնկրետ գործողություններ կատարելով՝ Հարություն Մանուկյանն օրինական սպասելիք է ունեցել, որ իր դատավարական համապատասխան վարքագծի արդյունքում հնարավորություն է ունենալու ստանալ անհամեմատ ավելի մեղմ պատիժ, ինչը սահմանված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ինչը բխում է համագործակցության քրեադատավարական ինստիտուտի տրամաբանությունից։
Բացի այդ, Հարություն Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ 1-ին մասով մեղսագրված մեղադրանքի առումով հարկ է արձանագրել, որ նույն հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված է խրախուսական նորմը, որի համաձայն՝ հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանմանը նպաստած անձն ազատվում է նշված հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցած կալանքի ժամկետի երկարացման միջնորդության քննարկման դատական լսումների ժամանակ նախաքննական մարմինն ընդունել և հաստատել է Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած տեղեկությունների արժանահավատությունն ու հավաստիությունը։ Դատարանն այդ հանգամանքները գնահատելով՝ նշել է, որ Հարություն Մանուկյանի հայտնած տեղեկություները դեռևս ենթակա են ստուգման, որի համար վերջինս պետք է դեռևս մեկ ամիս մնա անազատության մեջ։
2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը բեկանել է առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ գտնելով, որ բողոքաբեր դատախազի պնդումները՝ քրեական վարույթի բարդության, հանցավոր կազմակերպության մասնակիցների բազմաթիվ լինելու վերաբերյալ հիմնավոր են և այդ պայմաններում Հարություն Մանուկյանը պետք է անազատության մեջ մնա ոչ թե մեկ, այլ՝ երկու ամիս, նկատի ունենալով, որ դեռևս պահպանվում են նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Նախաքննության ընթացքում Հարություն Մանուկյանը, հիմք ընդունելով առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ ներկայացված հիմնավորումները՝ նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու վերաբերյալ, իր վարքագիծը համապատասխանեցնելով դրան, ամբողջ ծավալով օժանդակել է նախաքննական մարմնին, որի արդյունքում լիովին պարզվել են հանցավոր կազմակերպության ղեկավարն ու անդամները, այսինքն՝ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն իր գործողություններով ամբողջությամբ չեզոքացրել է այն ռիսկերը, որոնք արձանագրվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 24-ի, հունիսի 21-ի, օգոստոսի 23-ի և հոկտեմբերի 18-ի որոշումներում։
Բողոքի հեղինակը տարակուսելի է համարել այն փաստը, որ տևական ժամանակ վարույթն իրականացանող մարմինը Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ և ներգրավմամբ չի իրացրել հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանման վերաբերյալ տեղեկությունները և ամեն ջանք գործադրում է ոչ թե հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու, այլ՝ Հարություն Մանուկյանին ամեն կերպ անազատության մեջ պահելու և նրա վիճակը հնարավոր բոլոր եղանակներով վատթարացնելու համար։
Այդ պարագայում, պաշտպանության կողմի համար օրինականությունը վերականգնելու հիմնական երաշխիքը դատական վերահսկողության պատշաճությունն էր։ Այդ առումով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, քննարկելով 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին կայացված առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոքը, թեպետ այն չի բավարարել, սակայն համապարփակ անդրադարձել ու իրավական դիրքորոշում է ներկայացրել, որ նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության, խախտել է նվազագույնի սկզբունքը և այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառումը լիովին ընդունելի է։
Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ տվյալ դեպքում՝ բողոքարկվող դատական ակտում, դատարանը խախտել է կալանքի ժամկետի երկարաձգման ընդունելի պայմանների և նպատակների վերաբերյալ նախադեպային պրակտիկան, որի համաձայն՝ կալանքի ժամկետի երկարաձգումը կարող է հիմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն հստակ նշաններ, որոնք արտացոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, տվյալ դեպքում իր նշանակությամբ գերակայում է անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ։
Բողոքարկվող որոշման մեջ անձին անազատության մեջ պահելու վերաբերյալ դատարանի դատողություններն ու պատճառաբանությունները բացակայում են, իսկ դատարանի կողմից նշված հանցանքի բնույթը, մեխանիզմը չեն կարող ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հիմք հանդիսանալ, և դա կարող է արտահայտվել միայն դատակոչի ենթակա անձանց մասով, որի վերաբերյալ դատարանն առարկայական փաստարկներ չի ներկայացրել։
Խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ դատարանին մեկ առ մեկ ներկայացվել են դատակոչի ենթակա անձինք, որոնց գերակշիռ մասին Հարություն Մանուկյանը չի ճանաչում, նրանց հետ երբևէ չի առնչվել և նրանց ներկայացրած տեղեկությունները չունեն որևէ ապացուցողական նշանակություն՝ Հարություն Մանուկյանի մեղքը հիմնավորելու առումով, իսկ այն անձինք, որոնց հետ Հարություն Մանուկյանն ունեցել է որոշակի հարաբերություններ, քրեական հետապնդման են ենթարկվել հենց Հարություն Մանուկյանի՝ նախաքննական մարմնի հետ համագործակցության արդյունքում։
Ըստ մեղադրական եզրակացության՝ դատակոչված են 24 տուժողներ և 49 վկաներ։ Պաշտպանության կողմի կարծիքով՝ տուժողների վրա որևէ ազդեցություն ունենալու վերաբերյալ դատարանը մտահոգություններ չունի, իսկ եթե ունի՝ դրանք ավելորդ են և անիրական։ Ինչ վերաբերում է 49 վկաներին, դրանցից 12-ի դեմ կամ նրանց վերաբերյալ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանը տվել է մերկացնող ցուցմունքներ, որոնք պնդելու մասին բազմաթիվ հայտարարություններ է կատարել նույնիսկ դատական նիստի նախապատրաստական փուլում։ Մնացած 37 վկաներից որևէ մեկի հետ Հարություն Մանուկյանը չի առնչվել, դրանք անշարժ գույքի բրոկերներ են, նոտարներ, հափշտակված բնակարանների սեփականատերերի ազգականներ, բնակարանների վարձակալներ, սեփականատերերի հարևաններ և այլն։ Նշված վկաներից որևէ մեկը Հարություն Մանուկյանին չի ճանաչում, նրա դեմ մերկացնող ցուցմունքներ չի տվել և այդ պայմաններում հասկանալի չէ դատարանի դիրքորոշումը, թե Հարություն Մանուկյանի կողմից հնարավոր ինչ ազդեցության մասին կարող է խոսք լինել, եթե անգամ նրա դեմ ցուցմունք տվող անձինք առկա չեն։
Դատակոչված անձանց վրա ներգործություն իրականացնելու մտավախությունը չի կարող վերաբերելի լինել վարույթի շրջանակներում հնարավոր առկա բոլոր տուժողներին և վկաներին։ Դա կարող է վերաբերել միայն նրանց, ովքեր ողջամտորեն կարող են տիրապետել այնպիսի տեղեկությունների, որը կարող է նշանակություն ունենալ Հարություն Մանուկյանի մեղավորության կամ անմեղության կապակցությամբ հետևություններ կատարելիս։ Վարույթի ընթացքում հարցաքննվել են բազմաթիվ անձինք, որոնք որոշակի տեղեկություններ են ներկայացրել այս կամ այն հանգամանքների պարզաբանման համար, սակայն դրանից չի բխում, որ մեղադրյալը պետք է պարտադիր շահագրգռվածություն ունենա ազդեցություն գործադրել բոլոր հարցաքննված անձանց վրա։
Նշվածի ենթատեքստում, դատարանն առնվազն պարտավոր էր բողոքարկվող որոշման մեջ բացահայտել, թե դատակոչված անձանցից որոնց վրա հնարավոր ազդեցություն գործելու հավանականություն է առկա, որպեսզի ազատության իրավունքի ապահովման տեսանկյունից, պաշտպանական կողմը հնարավորություն ունենար միջնորդելու սկզբից հարցաքննել այդ անձանց, քանի որ դատակոչված անձանց ամբողջ ծավալով հարցաքննելուց հետո միայն խափանման միջոցի փոփոխության հարցին անդրադառնալու հնարավորություն ստեղծելու դատարանի տրամաբանությունը հանգեցնելու է նախադեպային իրավունքով սահմանված հստակ դիրքորոշումերի ոտնահարման և անձի սահմանադրական իրավունքի խախտման։
Դատարանն առնվազն պարտավոր էր ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու իր մտահոգությունը հիմնավորելու համար առարկայական ներկայացնել, թե դատակոչի ենթակա կոնկրետ որ անձանց կամ անձի վրա Հարություն Մանուկյանը ազդեցություն գործելու անհրաժեշտություն ունի, եթե նշված անձանց ցուցմունքները չունեն որևէ ապացուցողական նշանակություն, իսկ եթե անգամ տեսականորեն ունեն, ապա դրանք ի վերջո ի հայտ են եկել բացառապես Հարություն Մանուկյանի՝ նախաքննական մարմնին հայտնելու արդյունքում, այսինքն՝ դատարանի կողմից կալանքի երկարաձգման համար ներկայացված պատճառները վերաբերելի և բավարար չեն։
Դատարանն անտեսել և չի անդրադարձել նրան, որ տևական նախաքննությամբ ի հայտ են եկել անձին կալանքի տակ պահելու վրա ազդեցություն ունեցող նոր օբյեկտիվ իրողություններ և գործոններ, որոնք աներկբա չեզոքացնում են դատարանի բոլոր մտահոգությունները։
Դատարանն անարդարացիորեն հիմնվել է քննության սկզբնական փուլում Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած որոշ տեղեկությունների վրա, առանց հաշվի առնելու, որ դրանից անմիջապես հետո վերջինս, դրսևորելով պատշաճ դատավարական վարքագիծ, օժանդակել է նախաքննական մարմնին ամբողջ ծավալով բացահայտել հանցագործությունը, ինչպես նաև տեղեկություններ է ներկայացրել իրականությունը խեղաթյուրելու հանգամանքների և անձանց մասին, որոնք ևս ենթարկվել են քրեական հետապնդման, սակայն անհասկանալիորեն ներկայումս գտնվում են ազատության մեջ։
Դատարանը, չանդրադառալով Հարություն Մանուկյանի դատավարական վարքագծին, ինքնախոստովանական ցուցմունքների բովանդակությանը, ինչպես նաև ներկայացրած տեղեկությունների՝ քրեական վարույթով ձեռք բերված տվյալների լիովին համընկնմանը, անհիմն եզրահանգել է, որ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը խիստ բարձր է։ Հատկանշական է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու առումով առաջին ատյանի դատարանը չի նշել այն գործողությունները, որոնք կատարել է Հարություն Մանուկյանը և այն արդյունքը, որոնք ստացվել են այդ գործողություններից, ինչը պաշտպանական կողմին բերում է այն համոզմունքին, որ դատարանը պատշաճ չի ուսումնասիրել քրեական գործի նյութերը, որոնցից ակնհայտ են Հարություն Մանուկյանի պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսևորելու փաստը և ապացուցմանը խոչընդոտելու մտահոգության իսպառ բացակայությունը։
Վիճարկվող որոշմամբ դատարանն ըստ էության փաստել է, որ իր մոտ ձևավորված սուբյեկտիվ ենթադրություններն ու կասկածները բավարար են մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևության համար և դրան անհրաժեշտ չեն որոշակի փաստական տեղեկություններ, մինչդեռ նախադեպային իրավունքն այդպիսի պրակտիկան համարում է ապօրինի և անօրինական։
Ներկայացված հիմնավորումներով՝ պաշտպանության կողմը գտնում է, որ գործն ըստ էության քննող դատարանի որոշումը չի բխում Եվրոպական և ՀՀ վճռաբեկ դատարանների արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից, որոշման մեջ չեն վերլուծվել և գնահատվել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը, հաշվի չեն առնվել կատարված և ապագայում կատարվող գործողությունների բնույթը:
Բացի այդ, բողոք բերած անձը գտել է, որ դատարանն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը մերժել է՝ առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման։ Դատարանն այս դեպքում ևս, խախտելով դատական ակտի հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջը, չի պարզաբանել, թե ինչ հանգամանքներից ելնելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը չի կարող ապահովել Հարություն Մանուկյանի պատշաճ վարքագիծը և ինչու է հատկապես անհրաժեշտ նրա նկատմամբ կիրառել կալանավորումը, և դա այն պարագայում, երբ պաշտպանության կողմը միջնորդել էր Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցը փոխարինել մեկ այլ անազատության վիճակով՝ տնային կալանքով։
Հատկանշական է, որ որ Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ բացահայտված հանցավոր կազմակերպության ութ անդամ, որոնք չեն ընդունել ներկայացված մեղադրանքը և հետևողականորեն տևական ժամանակ շեղել են նախաքննությանը, ներկայումս գտնվում են այլընտրանքային խափանման միջոցների ազդեցության ներքո։ Նման պայմաններում անհասկանալի և տարակուսելի է դատարանի դիրքորոշումը՝ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ տնային կալանք կիրառելու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «1. Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ և որոշում կայացնել Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու միջնորդությունը բավարարելու մասին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. մայիսի 14-ի որոշումը բեկանելու վերաբերյալ և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ ընտրել որևէ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն»։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

7. Դատախազ Ա.Մարգարյանը գտել է, որ բողոքարկված դատական ակտը օրինական է և հիմնավորված, իսկ դրա դեմ ներկայացված բողոքը՝ անհիմն։
Մասնավորապես, վիճարկվող դատական ակտով պատշաճ հիմնավորվել է մեղադրյալին շարունակական կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը, իսկ ներկայացված բողոքում այդ հանգամանքների ոչ հիմնավոր լինելու վերաբերյալ որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չի ներկայացվել: Դատական ակտում առկա են հիմնավոր պատճառաբանություններ ինչպես անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության, այնպես էլ հանրային շահի՝ մասնավորի նկատմամբ գերակայության վերաբերյալ:
Բացի այդ, քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, որպիսի հանգամանքի հաշվառմամբ պետք է հաշվի առնել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքն առ այն, որ նման դեպքերում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը բեկանելիս պետք է ծանրակշիռ փաստարկներ ունենա, մինչդեռ նման փաստարկներ առկա չեն, այդպիսիք չեն վկայակոչվել նաև բողոքաբերի կողմից։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի լույսի ներքո հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)»։
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արձանագրել է, որ. «որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)» , որը վերահաստատել է իր հետագա որոշումներով՝ արձանագրելով որ. «անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալաքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյլաին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը» :
10. Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, դրանք հաստատող փաստերի շրջանակներում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորվածությունը և այն համադրելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանին մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վարույթի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը, մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է՝ որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Մինչդեռ վիճարկվող դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կողմից դատարանում գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հնարավոր ռիսկերը, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։
Այսպես, մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս Առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես վարութն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատել է ինչպես նրա անձն ու դրսևորած վարքագիծը, այնպես էլ մեղսագրվող արարքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը և վարույթին ներգրավված ու դատակոչի ենթակա անձանց շրջանակը, որոնք համակցության մեջ թույլ են տալիս պատկերացում կազմել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հնարավոր դրսևորումների վերաբերյալ ու բարձր գնահատել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ վարույթն իրականացնող մարմինների հետ համագործակցելու և նախաքննական մարմնին կատարված և կատարվելիք հանցագործործությունների վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու, ըստ այդմ՝ իր դատավարական վարքագծին համարժեք՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ակնկալիք ունենալու վերաբերյալ բողոքի հեղինակի փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն այս կապակցությամբ արձանագրում է, որ պաշտպանության կողմի նշած հանգամանքները մեղադրյալի՝ նախկինում դրսևորած վարքագիծը հաշվի առնելու պայմաններում, բավարար չեն չեզոքացնելու ապացուցման գործընթացին միջամտելու եղանակով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությունները։ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նաև, որ վարույթին ներգրավված անձանց չճանաչելու, նրանց կողմից մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տրված չլինելու հանգամանքները նույնպես չեն բացառում մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացի վրա ազդելու եղանակով հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցի քննարկվող նպատակի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտով կառուցված հետևությունները հիմնավորված են, բխում են վարույթի նյութերից, ըստ այդմ՝ հակառակի վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկների հետ համաձայնելու հիմքեր առկա չեն։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ տնային կալանքի կիրառման հնարավորության վերաբերյալ բողոքի հեղինակի փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերևում նշված փաստական տվյալների համակցությունը խափանման միջոցի արձանագրված նպատակների համատեքստում ողջամիտ ու բավարար հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ կոնկրետ դեպքում կալանքից զատ որևէ այլ խափանման միջոց չի կարող ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ Հարություն Մանուկյանի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բովանդակում է մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցի հարցը լուծելիս քննարկման ենթակա հարցերի վերաբերյալ անհրաժեշտ և բավարար պատճառաբանություններ և դրանցից բխող իրավաչափ հետևություններ, ուստի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, վարույթով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Հարություն Մանուկյանի պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/0475/01/25 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 26-06-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 13-08-2025
Էջերի քանակը 141, 52
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 13-08-2025
Էջերի քանակը 141, 52
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 67427/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 02-09-2025
Ամսաթիվ 02-09-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Կ
Ազգանուն Բատիկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հարություն Մանուկյան Բողոքն ընդունել վարույթ: Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու մասին 20.08.2025թ. որոշումը և Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ ընտրել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն :
Բողոքի ստացման կարգը Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 23-09-2025
Վիճակագրական տողի համարը 9.4
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 23-09-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 29-09-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 09-10-2025
Որոշում ԵԴ1/0475/01/25


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ
ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«09» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանը, նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի պաշտպան Կարեն Բատիկյանի (այսուհետ նաև` Պաշտպան) ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրա¬վոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով թիվ ԵԴ1/0475/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (դատավոր՝ Ա.Մելիքսեթյան) 2025 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշումը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43- 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 59100723 համարով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
2023 թվականի մարտի 14-ին թիվ 59100723 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից կայացվել են որոշումներ Անաստասիա Վալերիի Շևցովայի Տիգրան Անդրանիկի Սահակյանի և Արթուր Մուրազի Դավոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդումներ հարուցելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15159123 քրեկան վարույթը:
2023 թվականի հունիսի 14-ին վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 15159123 քրեական վարույթին միացնելու մասին, որին շնորհվել է թիվ 15163223 քրեական վարույթի համարը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207–րդ հոդվածի 1 ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15153923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 23-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15163223 և թիվ 15153923 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 15163223 համարով։
2023 թվականի հունիսի 30 ին որոշում է կայացվել թիվ 15163223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հուլիսի 21-ին նախաձեռնվել է թիվ 13176523 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 15181223 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69129923 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69130023 քրեական վարույթը:
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշումներ են կայացվել թիվ 69129923 և 69130023 քրեական վարույթները թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3 րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 18821523 քրեական վարույթը։
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 8821523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 13176523 քրեական վարույթը թիվ 59110723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի նոյեմբերի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 15004623 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում ՀՀ քրեական օրենսքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 15921323 քրեական վարույթը:
2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 15921323 քրական վարույթը թիվ 15004623 քըեական վարույթին միացնելու մասին;
2023 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երկրորդ բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեոնվել է թիվ 13-0085-2 քրեական վարույթը:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 13-0085-23 քրեական վարույթը թիվ 15 0046 23 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 15-0046-23 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2023 թվականի դեկտեմբերի 29 ին որոշում է կայացվել է 15181223 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարութին միացնելու մասին:
2024 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում քննված թիվ 15010524 բրնական վարույթով Բելլա Սերգեյի Ցինդրինայի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3– րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2024 թվականի փետրվարի 16-ին որոշում կայացվել է 15010523 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունունում նախաձեռնվել է թիվ 69110124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 69110124 քրեական վարույթը թիվ 59100723 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
2024 թվականի ապրիլի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարնոր գործեր քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչությունում նախաձեռնվել է թիվ 69110724 քրեական վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի՝ I-ին մասով և 319-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը նույն օր կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին:
2024 թվականի հունիսի 3-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 69115724 քրեական վարույթը, որը նույն օրը կայացված համապատասխան որոշմամբ միացվել է թիվ 59100723 քրեական վարույթին,
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0886/16/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության վարչություն գործուղված քննիչ Արտյոմ Փիլոյանի (այսուհետ նաև՝ Քննիչ, միջնորդությունը բավարարվել է:
Թիվ 59100723 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամանակով: Նույն ժամանակով երկարաձգվել է և Հարություն իշխանի Մանուկյանի կողմից այլ անձանց բացառությանբ մերձավոր ազգականների հեստ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի փետրվարի 07-ին մուտք է եղել ՀՀ գլխավոր դատախազությունից ստացված նախաքննական 69104825 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0475/01/25 դատական գործի համարը:
2025 թվականի փետրվարի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, կայացրել է որոշում, որի եզրափակիչ մասում, նշված է․
«Թիվ ԵԴ1/0475/01/24 քրեական գործով մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ծնված 18.01.1979թ./ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ սահմանափակելով վերջինիս հաղորդակցության իրավունքը՝ բացառությամբ մերձավոր ազգականների:
Պաշտպանի միջնորդությունը մերժել:
(...)»:
2025 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Վերաքննիչ քրեական դատարանում է ստացվել Առաջին ատյա¬նի դա¬¬տա¬րա¬¬¬նի հիշյալ ո¬րոշ¬ման դեմ Պաշտպանի կողմից ներկայաց¬րած հատուկ վերանայման բողոքը (այսուհետ նաև` Բողոք):
Բողոքի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0475/01/25 քրեական վարույթի նյութերը Վե-րաքննիչ քրեական դատա¬րանում ստաց¬¬¬¬¬վել են 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատավոր Գ․Հովհաննիսյանին և 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ին փոխանցվել դատավորի աշխատակազմին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացա¬կար¬գով իրականացնելու մասին՝ որոշման կայացման օր նշանակելով 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ը:

2. Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1 Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, և նրան ներկայացվել է մեղադրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/՝ հետևյալ ձևակերպմամբ. «[Ն]ա, ստեղծել և ղեկավարել է մի քանի հանցանքներ կատարելու համար երեք և ավելի անձից բաղկացած կայուն խումբ՝ հանցավոր կազմակերպություն, և այդ կազմակերպության կողմից կատարել իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող և իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթերի պատրաստմամբ ու օգտագործմամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն:
(...)»։

2.2 Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշման համաձայն՝
«(...) Քննարկելով մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(...)Նախ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Դատարան, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, մեղադրյալի առնչությունը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն առկա է:
(...)Անդրադառնալով խափանման միջոցի հիմքերին, Դատարանն արձանագրում է, հետևյալը.
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կողմերը Դատարանի ջանասիրության վերաբերյալ մտահոգություններ չհենչեցրեցին, Դատարանն այդ հարցին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով խոչընդոտման հիմքին, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ վերոգրյալ հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի, գնահատել էր նաև մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։ Այս առումով Դատարան արձանագրում է, որ թեև մի քանի տուժողներ հարցաքննվել են, սակայն Դատարանի գնահատմամբ խոչընդոտման հիմքը գրեթե նույն ծավալով վարույթի քննության սույն փուլում ևս առկա է։
Քննելով այլընտրանքային խափանման միջոցով մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի զսպման հնարավորությունը, և այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի միջնորդությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի նշված հիմքի խիստ բարձր հավանականության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և, հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքի սահմանափակմանը՝ Դատարանի գնահատմամբ, հաշվի առնելով վարույթի համար նշանակություն ունեցող անձանց առանձնահատկությունը, այդ անձանց Դատարնում դեռևս հարցաքննված չլինելը, ինչպես նաև խմբային հանցավորության մեղսագրման փաստը, գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանփակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցման իրավունքը՝ բացառություն սահմանելով մերձավոր ազգականների մասով:
(...)»:

3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը, դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի վկայակոչմամբ բողոք ներ¬կա-յացնելով, խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ և որոշում կայացնել Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու մասին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. օգոստոսի 20-ի որոշումը բեկանելու վերաբերյալ և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ ընտրել որևէ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն:
Բողոքի քննարկումն իրականացնել բանավոր ընթացակարգով։(...)»:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է.
«(…) ՈՒսումնասիրելով առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, գտնում եմ, որ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով` առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, դատական ակտում արված եզրահանգումները կրում են սուբյեկտիվ բնույթ, որոշումը պատճառաբանված ու հիմնավորված չէ, բողոքարկվող դատական ակտում մի շարք նորմերի վերաբերյալ արված մեկնաբանությունները հակասում են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի տվյալ նորմերին տրված մեկնաբանություններին, հետևաբար` որոշումը ենթակա է բեկանման:
(…)2024թ. օգոստոսի 16-ին նախաքննական մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Դատարան՝ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ, որն ամբողջությամբ բավարարվել է 2024թ. օգոստոսի 23-ին կայացված որոշմամբ։
Դատարանի որոշման կայացումից անմիջապես հետո՝ դեռևս 2024թ. օգոստոսի 24-ին, «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում, Հարություն Մանուկյանի հետ տեսակցության ժամանակ, վերջինս ներկայացրել է ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
Հ. Մանուկյանը նաև հայտնել է, որ ներկա պահին Թեհմինա Մանուկյանը ձեռնամուխ է եղել քրեական վարույթի քննությամբ դեռևս չպարզված, սակայն Հ. Մանուկյանին հայտնի անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելով, որպեսզի նրանց բացահայտվելու դեպքում՝ ներկայացվեն իր համար բարենպաստ ցուցմունքներ։
Իրեն ներկայացված մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագով Հ. Մանուկյանն հայտնել է, թե ովքեր են ներգրավված եղել խարդախություններին, որոնցից մի մասը հանցանքները կազմակերպած անձի՝ Թեհմինա Մանուկյանի ազգականներն ու ծանոթներն են, ներկայացրել է նաև բնակարանները գտած ու թիրախավորած, բնակարանների և սեփականատերերի վերաբերյալ տվյալները ձեռք բերած, կեղծ փաստաթղթերը պատրաստած ու օգտագործած (այդ թվում ՀՀ կեղծ անձնագիր) անձանց տվյալները, կեղծիքները կատարելու և ընդհանրապես՝ հանցավոր խմբի գործելու համակարգը։
Հիշյալ տեղեկություններն հայտնելուց հետո, մեղադրյալ Հ. Մանուկյանն համապատասխան դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և նշել է, որ բացի ապագայում հարցաքննությունների ընթացքում ներկայացվող հանգամանքներից, պատրաստակամ է նաև համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ և օժանդակել կանխելու հանցանքները կազմակերպած անձի կողմից նախաձեռնված նոր հափշտակությունները և օգնելու բացահայտել նախկինում կատարված մի շարք խարդախության փորձի դեպքերը։ Նշված դիմումով Հարություն Մանուկյանը վարույթն իրականացնող մարմնին խնդրել է իրեն տեղափոխել ՀՀ արդարադատության նախարարության «Երևան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկ՝ նկատի ունենալով, որ իր հայտնած տեղեկությունները կարող են անվտանգության սպառնալիք ստեղծել իր համար։
Համագործակցությունն ավելի ամբողջական, արժանահավատ և հավաստի և ըստ էության համագործակցության իրական բնույթն ակնհայտ դարձնելու նպատակով, 2024թ. սեպտեմբերի 3-ին Հարություն Մանուկյանը դիմում է հասցեագրել նախաքննական մարմնին և ցանկություն է հայտնել լրացուցիչ հարցաքննվելով՝ մանրամասն տեղեկություններ հայտնել ինչպես իրեն վերագրվող հանցագործություններին ներգրավված և նախաքննական մարմնին անհայտ անձանց, հանցանքի կատարման մեխանիզմին վերաբերող մանրամասն տվյալներ, այնպես և հանցանքներն իրականում կազմակերպած և իրականացրած անձի կողմից ներկայումս դարձյալ բնակարանների խարդախություններ պլանավորելու վերաբերյալ տեղեկություններ։
2024թ. սեպտեմբերի 4-ին, 6-ին և հոկտեմբերի 4-ին որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս, Հարություն Մանուկյանը մանրամասն տեղեկություններ է ներկայացրել, որ խարդախությունների կազմակերպիչը հանդիսանում է ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի հանդիսացող Թեհմինա Հակոբի Մանուկյանը, որը սկսած 2022թ. օգոստոս ամսից Երևան քաղաքում կազմակերպել և իրականացրել է նախաքննական մարմնի դատավարական փաստաթղթերում ներկայացված բնակարանների խարդախության հափշտակությունները և դրանց փորձերը, որոնց ներգրավել է իր ազգականներ Անահիտ Պետրոսյանին, վերջինիս դստերը՝ Աննա Սահակյանին, հորեղբոր որդուն՝ Վահագն Առաքելյանին, Անահիտ Պետրոսյանի հարևան Հովհաննես Հովհաննիսյանին, իր ծանոթներ Պասիխատ Մագոմեդովային, վերջինիս ամուսնուն, Էլմիրա Սահակյանին, ոմն Առնոլդի, Ռաիսա Կիեվային, նրա քրոջը և էլի բազմաթիվ անձանց: Հարցաքննությունների ընթացքում Հարություն Մանուկյանը հայտնել է հանցագործության դեպքեր, որոնք նախաքննական մարմնին հայտնի չեն եղել։
Մասնավորապես, Էլմիրա Սահակյանի և ոմն Առնոլդի կողմից Երևան քաղաքի Մաշտոցի փողոցում գտնվող «Բուկինիստ» գրախանութի շենքում գտնվող բնակարանի և Թեհմինա Մանուկյանի ծանոթ Պասիխատ Մագոմեդովայի ամուսնու կողմից Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա 25 շենքում գտնվող բնակարանի հափշտակության փորձերը և այլն։
Իրեն ներկայացված մեղադրանքի յուրաքանչյուր դրվագով Հ. Մանուկյանն հայտնել է, թե ովքեր են ներգրավված եղել խարդախություններին, մանրամասն նկարագրել է նրանցից յուրաքանչյուրի դերակատարումը և գործողությունները, ներկայացրել է նաև բնակարանները գտած (փաստաբան Արթուր Ղազարյան, համատիրության աշխատակից Նարինե, անշարժ գույքի գործակալ Տարոն Վիրաբյան), բնակարանների և սեփականատերերի վերաբերյալ տվյալները ձեռք բերած (ԴԱՀԿ-ի աշխատակից Արթուր Գրիգորյան), կեղծ փաստաթղթերը պատրաստած ու օգտագործած անձանց վերաբերյալ տվյալները, կեղծիքները կատարելու և ընդհանրապես՝ հանցավոր խմբի գործելու համակարգը։
Մանրամասներ է ներկայացրել նաև վարույթն իրականացնող մարմնի տեսադաշտում գտնվող և դարձյալ Թեհմինա Մանուկյանի կողմից ներգրավված Մահմուջան Տուլանովի, Պասիխատ Մագոմեդովայի և մյուսների մասնակցությամբ քրեական վարույթի դրվագների վերաբերյալ։
Հ. Մանուկյանը դեռևս 2024թ. սեպտեմբերի 4-ից սկսած նաև հստակ տեղեկություններ է ներկայացրել հանցանքները կազմակերպած Թեհմինա Մանուկյանի կողմից ներկայումս Երևան քաղաքում գտնվող առնվազն երկու անշարժ գույքերի խարդախությամբ հափշտակելու նախապատրաստության մասին, որին, 10.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք տալու դիմաց ներգրավել կամ ներգրավելու է Երևան քաղաքի նոտարներից մեկին ու այժմ զբաղվում է անձանց հավաքագրմամբ, որոնք պետք է իրականացնեն հանցագործությունը՝ հանդես գան որպես լիազորված անձ, վաճառեն բնակարանները, վաճառքից գոյացած գումարներն ուղարկեն իրեն և այլն։
Հ. Մանուկյանը կատարելով կոնկրետ գործողություններ՝ վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացրել է իրեն վերագրվող հանցանքի ծանրությանը համարժեք, այլ անձանց կողմից կատարված (որոնք նախաքննական մարմնին հայտնի չեն) բացառիկ նշանակություն ունեցող արժանահավատ և հավաստի տեղեկություններ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում գործող խարդախություններ կատարող անձանց հանցավոր խմբի մասին։
Քրեադատավարական օրենքը հստակ սահմանել է ազատությունից զրկելու պայմանները, դրա կիրառման օրենսդրությունը կանխատեսելի է և բավարարում է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայով սահմանված օրինականության չափորոշիչը, որն անձին թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում, տվյալ հանգամանքներում հնարավորինս կանխատեսել այն հետևանքները, որին կարող է հանգեցնել իր գործողությունը և դատավարական վարքագիծը՝ իր համար բարենպաստ որոշում ստանալու առումով։
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն օգտվելով պաշտպանական խորհրդատվությունից, հանգամանքների ողջամիտ հաշվառմամբ՝ օրինական ակնկալիք ունենալով իր նկատմամբ բարենպաստ դատավարական որոշում կայացվելու հարցում, իր վարքագիծն օբյեկտիվորեն համապատասխանեցրել է իրեն ազատությունից զրկելու առաջին ատյանի դատարանի կայացրած երկու որոշումներից բխող օրենքի կանխատեսելիությանը, ինչի արդյունքում, դատարանի որոշումներում ներկայացված կալանավորման իրավաչափության հիմքերի չեզոքացման համար, սկսած 2024թ. սեպտեմբերի 4-ից, ամբողջ ծավալով համագործակցել է վարույթն իրականացնող մարմնի հետ։
Հարկ է նշել, որ Հ. Մանուկյանն այլ անձանց հանցավոր արարքների մասին տեղեկություններ ներկայացրել է դատարանի և վարույթ իրականացնող մարմնի՝ որպես պետական ինստիտուտների, հեղինակությունն ու վստահությունն հաշվի առնելով, քանի որ հենց վարույթ իրականացնող մարմնից իրական երաշխիքներ է ստացել արժանահավատ տեղեկություններ տրամադրելու և դրանց արժեքը գնահատելու դեպքում՝ դառնալ հատուկ վարույթի սուբյեկտ, մինչդեռ, ստացվում է, որ հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների դեմ մերկացնող ցուցմունքեր տալով և դատավարական փաստաթղթերում օպերատիվ աշխատանքներին ներգրավվելու առաջարկ ներկայացնելով և համագործակցության վարույթից զրկվելով, վարույթն իրականացնող մարմինն ու դատարանները խեղաթյուրելով դատական գործարքի իմաստն ու տրամաբանությունը, Հարություն Մանուկյանի հայտնած տեղեկություններն օգտագործում են նրա դեմ, այդ կերպ վատթարացնելով նրա վիճակը։
Համագործակցության առաջարկ ներկայացնելով և կոնկրետ գործողություններ կատարելով՝ Հարություն Մանուկյանն օրինական սպասելիք է ունեցել, որ իր դատավարական համապատասխան վարքագծի արդյունքում հնարավորություն է ունենալու ստանալ անհամեմատ ավելի մեղմ պատիժ, ինչը սահմանված է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ինչը բխում է համագործակցության քրեադատավարական ինստիտուտի տրամաբանությունից։
Բացի այդ, Հարություն Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ 1-ին մասով մեղսագրված մեղադրանքի առումով հարկ է արձանագրել, որ նույն հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված է խրախուսական նորմը, որի համաձայն՝ հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանմանը նպաստած անձն ազատվում է նշված հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
Հարություն Մանուկյանի ցուցմունքներով հայտնած տեղեկությունների արժանահավատությունն ստուգելու արդյունքում նախաքննական մարմինը պարզել է, որ Երևան քաղաքի քննչական մարմիններից մեկում բնակարանի խարդախության փորձի դեպքով տևական ժամանակ քննվող քրեական վարույթով հանցագործություն կատարող անձինք չեն բացահայտվել և Թեհմինա Մանուկյանի կողմից հանցագործությանը ներգրավված են եղել նրա ազգականներ Անահիտ Պետրոսյանը և Վահագն Առաքելյանը։
Հ. Մանուկյանի ներկայացրած տեղեկության արդյունքում նախաքննական մարմինը հայտնաբերել է չբացահայտված բնակարանի խարդախության փորձի վերաբերյալ Երևան քաղաքի քննչական մարմիներից մեկում նախաձեռնված քրեական վարույթը, որը միացրել է սույն քրեական վարույթին, հաշվի առնելով, որ ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ իրոք, նշված վարույթին առնչվում է Թեհմինա Մանուկյանի ազգական, Երևան քաղաքում բնակվող Անահիտ Պետրոսյանը, որը նախաքննության տևական ժամանակահատվածում չի հարցաքննվել (այդ մասով Հ. Մանուկյանը հայտնել է, որ Անահիտ Պետրոսյանը չի հարցաքննվել քննիչին կաշառելու արդյունքում):
2024թ. հոկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցած կալանքի ժամկետի երկարացման միջնորդության քննարկման դատական լսումների ժամանակ նախաքննական մարմինն ընդունել և հաստատել է Հարություն Մանուկյանի վերը ներկայացված տեղեկությունների արժանահավատությունն ու հավաստիությունը։ Դատարանն այդ հանգամանքները գնահատելով՝ նշել է, որ Հ. Մանուկյանի հայտնած տեղեկություները դեռևս ենթակա են ստուգման, որի համար վերջինս պետք է դեռևս մեկ ամիս մնա անազատության մեջ։
2024թ. նոյեմբերի 21-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը բեկանել է առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, գտնելով որ բողոքաբեր դատախազի պնդումները՝ քրեական վարույթի բարդության, հանցավոր կազմակերպության մասնակիցների բազմաթիվ լինելու վերաբերյալ հիմնավոր են և այդ պայմաններում Հ. Մանուկյանը պետք է անազատության մեջ մնա ոչ թե մեկ, այլ՝ երկու ամիս, նկատի ունենալով, որ դեռևս պահպանվում են նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Նախաքննական մարմինն ստուգելով և իրացնելով Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած տեղեկությունները, 2024թ. դեկտեմբերի 5-ին ձերբակալել է վերջինիս ցուցմունքներում ներկայացրած և շուրջ երկու տարի նախաքննական մարմնին անհայտ թվով ութ անձի՝ Տարոն Վիրաբյանին, Հովհաննես Հովհաննիսյանին, Արթուր Գրիգորյանին, Համլետ Գրիգորյանին, Աննա Սահակյանին, Անահիտ Պետրոսյանին, Վահագն Առաքելյանին, իսկ 2024թ. դեկտեմբերի 13-ին՝ Արթուր Ղազարյանին։ Հիշյալ անձանց նկատմամբ կայացվել են հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումներ և կիրառվել են խափանման միջոցներ։ Նշված անձանց հարցաքննություններով և կատարված խուզարկություններով ևս հիմնավորվել են Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած այն տեղեկությունները, որ Թեհմինա Մանուկյանը հանդիսանում է հանցավոր կազմակերպության ստեղծողն ու ղեկավարը։
2024թ. դեկտեմբերի 17-ին և 23-ին Հարություն Մանուկյանն առերես հարցաքննվել է Արթուր Ղազարյանի և Վահագն Առաքելյանի հետ, որի ընթացքում պնդել է նախկինում իր տված ցուցմունքները, իսկ հանցավոր կազմակերպության մյուս անդամների հետ առերես հարցաքննություններ չեն կատարվել, քանի որ նախաքննական մարմինը չի կարողացել ապահովել նրանց տեղափոխումը քննչական մարմնի գտնվելու վայր։
Թեհմինա Մանուկյանի կողմից Երևան քաղաքում բնակարանների խարդախությունների նախականխման ուղղությամբ նախաքննական մարմինը որևէ գործողություններ չի կատարել, չնայած Հարություն Մանուկյանը շուրջ չորս ամիս անընդմեջ դրա վերաբերյալ ներկայացրել է հավաստի և իրական տվյալներ։
Նախաքննության ընթացքում Հարություն Մանուկյանը հիմք ընդունելով առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ ներկայացված հիմնավորումները՝ նոր հանցանք գործելու և ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու վերաբերյալ, իր վարքագիծը համապատասխանեցնելով դրան, ամբողջ ծավալով օժանդակել է նախաքննական մարմնին, որի արդյունքում լիովին պարզվել են հանցավոր կազմակերպության ղեկավարն ու անդամները, այսինքն՝ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանն իր գործողություններով ամբողջությամբ չեզոքացրել է այն ռիսկերը, որոնք արձանագրվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024թ. ապրիլի 24-ի, հունիսի 21-ի, օգոստոսի 23-ի և հոկտեմբերի 18-ի որոշումներում։
Հարություն Մանուկյանն իր դատավարական վարքագծով, գիտակցված իրական հիմքեր է ստեղծել դառնալու նշված դրույթի սուբյեկտ, քանի որ ավելի քան մեկ տարի առաջ մեղադրանքի կողմին է ներկայացրել հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի կողմից ծանր հանցագործություններ նախապատրաստելու վերաբերյալ տեղեկություններ և պատրաստակամություն է հայտնել դրանց խափանման համար իր աջակցությունը։
Տարակուսելի է այն փաստը, որ տևական ժամանակ վարույթն իրականացնող մարմինը, Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ և ներգրավմամբ չի իրացրել հանցավոր կազմակերպության գործունեության խափանման վերաբերյալ տեղեկությունները և ամեն ջանք գործադրել է ոչ թե հանցավոր կազմակերպության ղեկավարի և անդամների պատասխանատվության անխուսափելիությունն ապահովելու, այլ՝ Հարություն Մանուկյանին ամեն կերպ անազատության մեջ պահելու և նրա վիճակը հնարավոր բոլոր եղանակներով վատթարացնելու համար։
Այս պարագայում, պաշտպանական կողմի համար օրինականությունը վերականգնելու հիմնական երաշխիքը դատական վերահսկողության պատշաճությունն էր։
Այդ առումով, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը քննարկելով 2024թ. դեկտեմբերի 24-ին կայացված առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոքը, թեպետ այն չի բավարարել, սակայն համապարփակ անդրադարձել ու իրավական դիրքորոշում է ներկայացրել, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ հետևության, խախտել է նվազագույնի սկզբունքը և այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառումը լիովին ընդունելի է։
Բողոքարկվող դատական ակտում Դատարանը խախտել է կալանքի ժամկետի երկարաձգման ընդունելի պայմանների և նպատակների վերաբերյալ նախադեպային պրակտիկան, որի համաձայն՝ կալանքի ժամկետի երկարաձգումը կարող է հիմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ գոյություն ունեն հստակ նշաններ, որոնք արտացոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, տվյալ դեպքում իր նշանակությամբ գերակայում է անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ։
Բողոքարկվող որոշման մեջ անձին անազատության մեջ պահելու վերաբերյալ դատարանի դատողություններն ու պատճառաբանությունները բացակայում են, Դատարանն ընդամենն արձանագրել է, որ «…խափանման միջոցի նախորդ որոշմամբ խոչընդոտման հիմքը Դատարանը բարձր էր գնահատել՝ հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը, կատարման մեխանիզմը, դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի, գնահատել էր նաև մեղադրյալի կողմից քննությանը շեղելու փորձը։ Այս առումով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև մի քանի տուժողներ հարցաքննվել են, սակայն Դատարանի գնահատմամբ խոչընդոտման հիմքը գրեթե նույն ծավալով վարույթի քննության սույն փուլում ևս առկա է»։
Դատարանի կողմից նշած հանցանքի բնույթը, մեխանիզմը չեն կարող ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու հիմք հանդիսանալ և դա կարող է արտահայտվել միայն դատակոչի ենթակա անձանց մասով, որի վերաբերյալ Դատարանն առարկայական փաստարկներ չի ներկայացրել։
Նախորդ խափանման միջոցի հարցի քննարկման ժամանակ Դատարանին մեկ առ մեկ ներկայացվել են դատակոչի ենթակա անձինք, որոնց գերակշիռ մասին Հարություն Մանուկյանը չի ճանաչում, նրանց հետ երբևէ չի առնչվել և նրանց ներկայացրած տեղեկությունները չունեն որևէ ապացուցողական նշանակություն՝ Հ. Մանուկյանի մեղքը հիմնավորելու առումով, իսկ այն անձանց, որոնց հետ Հ. Մանուկյանն ունեցել է որոշակի հարաբերություններ, քրեական հետապնդման են ենթարկվել հենց Հ. Մանուկյանի՝ նախաքննական մարմնի հետ համագործակցության արդյունքում։
Ըստ մեղադրական եզրակացության՝ դատակոչված են 24 տուժողներ և 49 վկաներ։ Կարծում եմ, տուժողների վրա որևէ ազդեցություն ունենալու վերաբերյալ Դատարանը մտահոգություններ չունի, իսկ եթե ունի՝ դրանք ավելորդ են և անիրական։ Ինչ վերաբերում է 49 վկաներին, դրանցից 12-ի դեմ կամ նրանց վերաբերյալ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանը տվել է մերկացնող ցուցմունքներ, որոնք պնդելու մասին բազմաթիվ հայտարարություններ է կատարել դատական նիստի նախապատրաստական փուլից սկսած մինչ օրս։
Մնացած 37 վկաներից որևէ մեկի հետ Հ. Մանուկյանը չի առնչվել, դրանք անշարժ գույքի բրոկերներ են, նոտարներ, հափշտակված բնակարանների սեփականատերերի ազգականներ, բնակարանների վարձակալներ, սեփականատերերի հարևաններ և այլն։ Նշված վկաներից որևէ մեկը Հարություն Մանուկյանին չի ճանաչում, նրա դեմ մերկացնող ցուցմունքներ չի տվել և այս պայմաններում հասկանալի չէ Դատարանի դիրքորոշումը, թե Հարություն Մանուկյանի կողմից հնարավոր ի՞նչ ազդեցության մասին կարող է խոսք լինել, եթե անգամ նրա դեմ ցուցմունք տվող անձինք առկա չեն։
Դատակոչված անձանց վրա ներգործություն իրականացնելու մտավախությունը չի կարող վերաբերելի լինել վարույթի շրջանակներում հնարավոր առկա բոլոր տուժողներին և վկաներին։ Դա կարող է վերաբերել միայն նրանց, ովքեր ողջամտորեն կարող են տիրապետել այնպիսի տեղեկությունների, որը կարող է նշանակություն ունենալ Հ. Մանուկյանի մեղավորության կամ անմեղության կապակցությամբ հետևությունների կատարելիս։ Վարույթի ընթացքում հարցաքննվել են բազմաթիվ անձինք, որոնք որոշակի տեղեկություններ են ներկայացրել պարզաբանման ենթակա այս կամ այն հանգամանքների պարզաբանման համար, սակայն դրանից չի բխում, որ մեղադրյալը պետք է պարտադիր շահագրգռվածություն ունենա ազդեցություն գործադրել բոլոր հարցաքննված անձանց վրա։
Այս ենթատեքստում, Դատարանը առնվազն պարտավոր էր բողոքարկվող որոշման մեջ բացահայտել, թե դատակոչված անձանցից որո՞նց վրա հնարավոր ազդեցություն գործելու հավանականություն է առկա, որպեսզի ազատության իրավունքի ապահովման տեսանկյունից, պաշտպանական կողմն հնարավորություն ունենար միջնորդելու սկզբից հարցաքննել այդ անձանց, քանի որ դատակոչված անձանց ամբողջ ծավալով հարցաքննելուց հետո միայն խափանման միջոցի փոփոխության հարցին անդրադառնալու հնարավորություն ստեղծելու Դատարանի տրամաբանությունը հանգեցնելու է նախադեպային իրավունքով սահմանված հստակ դիրքորոշումերի ոտնահարման և անձի սահմանադրական իրավունքի խախտման։
Այս առումով Դատարանն առնվազն պարտավոր էր ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու իր մտահոգությունն հիմնավորելու համար առարկայական ներկայացնել, թե դատակոչի ենթակա կոնկրետ ո՞ր անձանց կամ անձի վրա Հ. Մանուկյանը ազդեցություն գործելու անհրաժեշտություն ունի, եթե, ինչպես վերը նշվեց՝ նշված անձանց ցուցմունքները չունեն որևէ ապացուցողական նշանակություն, իսկ եթե անգամ տեսականորեն ունեն, ապա դրանք ի վերջո ի հայտ են եկել բացառապես Հ. Մանուկյանի՝ նախաքննական մարմնին հայտնելու արդյունքում, այսինքն՝ Դատարանի կողմից կալանքի երկարաձգման համար ներկայացված պատճառները վերաբերելի ու բավարար չեն, իսկ իրենց բնույթով վերացական են։
Դատարանն անտեսել և չի անդրադարձել, որ տևական նախաքննությամբ ի հայտ են եկել անձին կալանքի տակ պահելու վրա ազդեցություն ունեցող նոր օբյեկտիվ իրողություններ և գործոններ, որոնք աներկբա չեզոքացնում են դատարանի բոլոր մտահոգությունները։
Դատարանն անարդարացիորեն հիմնվել է քննության սկզբնական փուլում Հարություն Մանուկյանի ներկայացրած որոշ տեղեկությունների վրա, առանց հաշվի առնելու, որ դրանից անմիջապես հետո վերջինս դրսևորելով պատշաճ դատավարական վարքագիծ, օժանդակել է նախաքննական մարմնին ամբողջ ծավալով բացահայտելու հանցագործությունը, ինչպես նաև տեղեկություններ է ներկայացրել իրականությունը խեղաթյուրելու հանգամանքների և անձանց մասին, որոնք ևս ենթարկվել են քրեական հետապնդման, սակայն անհասկանալիորեն ներկայումս գտնվում են ազատության մեջ։
Ընդ որում՝ հարկ է նշել, որ նախաքննությունը շեղելու վերաբերյալ տվյալների գերակշիռ մասը, մինչև հանցագործությունը բացահայտվելը՝ նախապես, մշակել է Հ. Մանուկյանի անմիջական օժանդակությամբ բացահայտված, հանցավոր կազմակերպության անդամ փաստաբան Արթուր Ղազարյանը, որը լինելով իրավաբան՝ Հարություն Մանուկյանին է տրամադրել գոյություն չունեցող ռուսական բջջային հեռախոսահամարներ և ցուցում տվել՝ հարցաքննության կանչվելու դեպքում քննիչին ներկայացնել այդ հեռախոսահամարները ու հայտնել, որ հափշտակված անշարժ գույքը գնել է ազգությամբ հնդիկ ոմն Պրյանկի մասնակցությամբ։ Հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանը մեղադրյալ Արթուր Ղազարյանի կողմից հանցանք գործելու հանգամանքները պնդել է առերես հարցաքննության ընթացքում, սակայն վերջինս իր հանցանքը չի ընդունում, և նրա նկատմամբ ներկայումս կիրառված է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ գրավ և բացակայելու արգելք, որն արդարության տեսանկյունից ընկալելի չէ։
Ինչ վերաբերում է 2024թ. օգոստոսին նախաքննական մարմնին ներկայացված՝ Կամսար Ղազարյանի և Սամվել Օգանեսովի վերաբերյալ կեղծ տեղեկություններին, ապա դրանք պատրաստել ու ներկայացրել է հանցանքի հիմնական կազմակերպիչ Թեհմինա Մանուկյանը, որը տևական ժամանակ Հ. Մանուկյանին խաբելով՝ համոզել է նախաքննական մարմնին իրականությունը չհայտնել, խոստանալով, որ ինքը զբաղվում է իրեն կալանքից ազատելու հարցով և շուտով իր նկատմամբ կիրառվելու է տնային կալանքը։ Ընդ որում՝ նախաքննական մարմնին են ներկայացվել և քրեական գործում են գտնվում հավաստի ապացույցներ այն մասին, որ կեղծ տեղեկությունները պատրաստել և ներկայացրել է Թեհմինա Մանուկյանը, ինչը Դատարանի կողմից անհիմն և առանց պատճառաբանությունների վերագրվում է Հարություն Մանուկյանին։
Վիճարկվող ակտում Դատարանը որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչպե՞ս և ինչու՞ Հարություն Մանուկյանը պետք է ազդի ապացուցման գործընթացի վրա, եթե տևական ժամանակ համագործակցելով նախաքննական մարմնի հետ, հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց գոյության մասին նախաքննական մարմինն ընդհանրապես չի իմացել և ի վերջո՝ ներկայացված տեղեկությունների իրացմամբ հիմնավորվել են Հ. Մանուկյանի հայտնած տվյալների ճշմարտացիությունն ու արժանահավատությունը, ինչի արդյունքում ավելի քան 10 անձ ենթարկվել է քրեական հետապնդման։
Դատարանը որևէ ողջամիտ բացատրություն չի ներկայացրել, թե ինչու՞ Հարություն Մանուկյանը պետք է ազդեցություն ունենա այն անձանց վրա, որոնց իր ցուցմունքներով մերկացրել ու բացահայտել է հենց ինքը և ինչի վերաբերյալ հայտարարություններ է կատարում և ցուցմունքներ է տալիս յուրաքանչյուր դատական լսումների ընթացքում։
(…)Վկայակոչված գործերով Եվրոպական դատարանը գտել է, որ վկաների վրա ճնշում գործադրելու իրական վտանգը կարող է գոյություն ունենալ այդ գործի սկզբում, սակայն ժամանակի ընթացքում դա զգալիորեն նվազում է և ընդհանրապես վերանում, եթե մեղադրյալն հանդես է գալիս ինքնախոստովանությամբ և մերկացնում հանցակիցներին։
Դատարանը չանդրադառալով Հարություն Մանուկյանի դատավարական վարքագծին, ինքնախոստովանական ցուցմունքների բովանդակությանը, ինչպես նաև ներկայացրած տեղեկությունների՝ քրեական վարույթով ձեռք բերված տվյալների լիովին համընկնմանը, անհիմն եզրահանգել է, որ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը խիստ բարձր է։ Հատկանշական է, որ ապացուցման գործընթացին խոչընդոտելու առումով Դատարանը չի նշել այն դրական գործողությունները, որոնք կատարել է Հ. Մանուկյանը և այն արդյունքը, որոնք ստացվել են այդ գործողություններից, ինչը պաշտպանական կողմին բերում է այն համոզմունքին, որ Դատարանը չի ուսումնասիրել քրեական գործի նյութերը, որոնցից ակնհայտ են Հարություն Մանուկյանի պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսևորելու փաստը և ապացուցմանը խոչընդոտելու մտահոգության իսպառ բացակայությունը։ Դատարանի նման եզրահանգումները չփաստարկված, անհիմն և սուբյեկտիվ ենթադրություններ են։ Հարկ է նշել, որ ներկայացված դիրքորոշումը դատարանը որևէ տեղեկությամբ չի հիմնավորել և պարզ չէ, թե վերջապես կոնկրետ ո՞ր փաստական տվյալից ելնելով է Դատարանը մտահոգվում, որ մնալով ազատության մեջ Հ. Մանուկյանը կարող է դրսևորել դատավարական ոչ պատշաճ վարքագիծ։
(…)
Դատարանը չի դրսևորել առանձնահատուկ շրջահայություն և չի ապահովել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կալանավորման ժամկետի երկարաձգման ողջամտությունը, կալանավորման նպատակների կենսագործումը և բացառելով անձի ազատության իրավունքի ոտնահարումն ու բովանդակազրկումը, որի արդյունքում կայացվել է արդարադատության էությունը խաթարող բացահայտ անարդար որոշում։
(…)Վիճարկվող որոշմամբ Դատարանն ըստ էության փաստել է, որ իր մոտ ձևավորված սուբյեկտիվ ենթադրություններն ու կասկածները բավարար են մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևության համար և դրան անհրաժեշտ չեն որոշակի փաստական տեղեկություններ, մինչդեռ նախադեպային իրավունքն այդպիսի պրակտիկան համարում է ապօրինի և անօրինական։
(…)Քննարկվող դեպքում դատարանը այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությունը մերժել է առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման, նշելով միայն, որ «...խափանման միջոցի նշված հիմքի բարձր հավանակության պարագայում բացառիկ խափանման միջոցից բացի այլ խափանման միջոցները քննության այս փուլում ի զորու չեն ապահովելու քրեական վարույթի սույն փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, ուստի կալանքը հիմնավոր է, և հաշվի առնելով քննության սկզբնական փուլը, դրա ժամկետը ենթակա է երկարաձգման առավելագույն ժամկետով»։
Դատարանը այս դեպքում ևս խախտելով դատական ակտի հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջը, չի պարզաբանել, թե ի՞նչ հանգամանքներից ելնելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը չի կարող ապահովել Հարություն Մանուկյանի պատշաճ վարքագիծը և ինչու՞ է հատկապես անհրաժեշտ նրա նկատմամբ կիրառել կալանավորումը և դա այն պարագայում, երբ պաշտպանական կողմը միջնորդել էր Հարություն Մանուկյանի խափանման միջոցը փոխարինել մեկ այլ անազատության վիճակով՝ տնային կալանքով։
(…)Հատկանշական է, որ որ Հարություն Մանուկյանի օժանդակությամբ բացահայտված հանցավոր կազմակերպության ութ անդամ, որոնք չեն ընդունել ներկայացված մեղադրանքը և հետևողականորեն տևական ժամանակ շեղել են նախաքննությանը, ներկայումս գտնվում են այլընտրանքային խափանման միջոցների ազդեցության ներքո։ Նման պայմաններում անհասկանալի և տարակուսելի է դառնում Դատարանի դիրքորոշումը՝ Հ. Մանուկյանի նկատմամբ տնային կալանք կիրառելու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ։
(…)»։

4. Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
2025 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ա.Մարգարյանի կողմից ուղարկված Բացատրություն-ը որում մասնավորապես նշված է՝
«Պատվարժան դատարան, 2025 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ստացել եմ պաշտպան Կարեն Բատիկյանի հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի նույն թվականի սեպտեմբերի 29-ի որոշումը: Գտնում եմ, որ բողոքարկված դատական ակտը օրինական է և հիմնավորված, իսկ դրա դեմ ներկայացված բողոքն անհիմն, ուստի խնդրում եմ այն մերժել:
Մասնավորապես, վիճարկվող դատական ակտով պատշաճ հիմնավորվել է մեղադրյալի շարունակական կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը, իսկ ներկայացված բողոքում այդ հանգամանքների ոչ հիմնավոր լինելու վերաբերյալ որևէ ողջամիտ պատճառաբանություն չի ներկայացվել: Դատական ակտում առկա են հիմնավոր պատճառաբանություններ ինչպես անձին շարունակական կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության, այնպես էլ հանրային շահի` մասնավորի նկատմամբ գերակայության վերաբերյալ։
Բացի այդ, քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, որպիսի հանգամանքի հաշվառմամբ պետք է հաշվի առնել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքն առ այն, որ նման դեպքերում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը դատական ակտը բեկանելիս պետք է ծանրակշիռ փաստարկներ ունենա, մինչդեռ նման փաստարկներ առկա չեն, այդպիսիք չեն վկայակոչվել նաև բողոքաբերի կողմից::

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութը՝ Վե¬րաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ
(...) 2. (...), իսկ գրավոր ընթացակարգով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակիցներին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան: (...)»:
5.1 Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր են արդյո՞ք մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ կալանքը 3 ամիս երկարաձգելու և այլընտրանքային խափանման միջոց չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Այսպես.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվ¬րո¬¬պական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրեն¬քով սահ¬ման¬¬ված կարգով. (…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատա¬րած լի¬¬նելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմ¬նին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հա¬մարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատա¬րելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբա¬կալ¬ված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշ¬տոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխա¬նութ¬¬¬յուն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դա¬տաքննութ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬յունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավոր¬վել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման oրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անoրինական է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կի¬րառ¬¬վել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթաց¬քում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտ¬րե¬լիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավե¬լի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնա¬րավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(...).
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, (...) թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վար¬քագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքե¬րում և կարգով ազատությունից զրկելն է՝ օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկե¬տով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափան¬ման միջոց¬ների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջ¬ների կատարումն ապահովելու համար:
(...).
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգա-մանք¬ների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դա¬տա¬¬րանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվա¬ծով նա¬խա¬տես¬ված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույ¬թում կա¬լանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայման¬ների պատ¬ճա¬ռաբան¬ված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպա¬տա¬¬կով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանա¬սի¬րութ¬յունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդու¬մը շարու¬նակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշ¬¬¬մամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրա¬վուն¬քը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դա¬¬տախա¬զի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաս¬տատ¬վել է այդպի¬սի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»:
Դատական քննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ կալանքի` որպես խափանման միջոցի հետ կապված հարցերը սերտորեն առնչվում են անձի ազատության իրավունքի էական սահմանափակման հետ, իսկ մյուս կողմից` ենթադրում առավել արժեքավոր հանրային շահի հնարավոր առկայություն` օրենսդիրը կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումները ընդգրկել է վերաքննիչ բողոքարկման առարկայի շրջանակում։ (…)»:
5.2 Ողջամիտ կասկածի առկայության դատա¬¬¬կան ստու¬գում.
Կալանավորման պայմաններից մեկի՝ «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրա¬վունքում ձևավորել է, ի թիվս այլնի, հետևյալ դիրքորոշումները՝
- ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկա¬¬¬յութ¬յան վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կաս¬¬¬կածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննութ¬յան փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմ¬բերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57),
- հանցանք կատարած լինելու կասկածի՝ ողջամտորեն հիմնավորված լինելու պահանջը կամայական ձերբակալման և կալանավորման դեմ երաշխիքի կարևոր մասն է կազ¬մում (տե՛ս Գուսինսկին ընդդեմ Ռուսաստանի (Gusinskiy v. Russia) գործով 2004 թվականի մայի¬¬սի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 70276/01, կետ 53),
- հիմնավոր կասկածի առկայությունը անհրաժեշտ պայման է անձին կալանքի տակ պա¬¬¬հելու ժամկետը երկարացնելու օրինականության համար (տե՛ս Մակքեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (McKay v. The United Kingdom) գործով 2006 թվականի հոկտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 543/03, կետ 44)։ Ըստ այդմ, թեև ձերբակալման պա¬հին և սկզբնա¬կան կալանքի ժամանակ պետք է առկա լինի հիմնավոր կասկածը, այնուա¬մե¬նայ¬նիվ, կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելիս նույնպես պետք է ցույց տալ, որ այդ կասկածները պահպանվել են և շարունակում են մնալ «հիմնավոր» (տե՛ս Ուրտանսն ընդ¬դեմ Լատվիայի (Urtans v. Latvia) գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գան¬գատ թիվ 16858/11, կետ 32)։ Ազատությունից զրկելու տևողությունը կարող է լինել կարևոր գոր¬ծոն կասկածի՝ պահանջվող աստիճանի համար» (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թա-գա¬վո¬¬րության (Murray v. The United Kingdom) գործով 1994 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 56):
Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրա¬վա¬կան նորմերի, ՄԻԵԴ և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումները ստորև ներկայացված պատ¬ճա¬¬¬¬¬¬¬¬ռաբանությամբ ըն¬դու¬նելի են նաև իր համար:
5.2.1 Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշում¬նե¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬րի լույսի ներքո Վե¬րաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատա¬րա¬նում խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի քննութ¬յան ժա¬մա¬նակ բավարար տվյալներ էին առկա մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կողմից նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/՝ վե-րագրվող արարք¬ները կատարելու հիմնա¬վոր կաս¬¬¬կա¬ծի առկայությունը փաստելու հա¬¬¬մար (թեև հարկ է արձանագրել, որ դրա առ¬կա¬յությունը փաստ¬վում է առանց մանրազնին ստուգման ենթարկվելու՝ հաշվի առնելով գործն Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվելու փաստը):
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատարանում քննվող քրեական գործով հիմնավոր կասկածին անդրադառնալը և գնահատական տալն այն նույն չափանիշներով, ինչ նախաքննության փուլում է, անթույլատրելի է, քանի որ այն կարող է վտանգել դատարանի անկախության և անկողմնակալության սկզբունքը, նկատի ունենալով, որ այդ դեպքում դատարանը, մինչև գործն ըստ էության քննելը և վերջնական դատական ակտով դրան լուծում տալը, գնահատական է տալու ինչպես մեղադրանքին, այնպես էլ գործով ձեռք բերված ապացույցներին, այնինչ այդ հարցի վերջնական պատասխանը պետք է տրվի դատավճռով:
Հետևաբար՝ այս փուլում դատարանն իրավասու է գործում առկա ապացույցները և այլ փաստական տվյալները գնահատելու այնքանով, որքանով դա անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատելու առերևույթ (prima facie), այլ ոչ թե՝ ըստ էության, եթե իհարկե հիմնավոր կասկածի բացակայությունն ակնհայտ չէ, իսկ այդպիսի գնահատման չափանիշին համապատասխան սույն դեպքում այն առկա է, քանի որ հիմնավոր կասկածի ապացուցողական չափանիշը նվազ է, քան անձի մեղքի և դատապարտման համար անհրաժեշտ ապացուցողական չափանիշը, որն առավել բարձր է:
5.3 Կալանքի քրեադատավարական նպատակների առկայության, դրա ժամկետի երկարաձգման և կալանքին որպես այլընտրանքային խափանման միջոց չկիրառելու իրավաչա¬փութ¬յան դատական ստու¬գում.
5.3.1 Անդրադառնալով կալանավորման նպատակների վերաբերյալ վերանայման բողո¬¬քի հիմքերին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը 3 ամիս ժամկետով երկարաձգելիս և կալանքին որպես այլընտրանքային խափանման միջոց չկիրառելով դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ Պաշտպանը չի ներկայացրել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնցով կհիմնավորվեր, որ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի կանխմանը հնարավոր է հասնել այլ կերպ, քան մեղադրյալին հասարակությունից մեկուսացնելով, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Սույն բողոքը լուծելիս կիրառելի են մի շարք գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատարանի (այ¬¬սու¬հետ՝ Եվրոպական դատարան) և Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքո¬րո¬շում¬ները:
Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)»:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի /նպատակների/ վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույց¬նե¬¬րը վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կեր¬¬¬պով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (Բե¬ցիևն ընդ¬¬¬¬¬դեմ Մոլդո¬վայի, թիվ 9190/03, 04.10.2005, պարբ. 59): Ազատութ¬յունից զրկե¬լու վերոնշյալ հիմ¬¬քը քննութ¬յան տարբեր փուլերն ավարտելուն զու¬գա¬հեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշի¬ռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է ար¬դարացնել ազատությունից զրկելու շա¬րու¬¬նակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցա¬րիա¬¬յի գործը, 26 հուն¬վար, 1993): Եվրոպական դատարանը հաս¬կանում է, որ իշխանութ¬յուն¬ները կարող են անհրա¬¬¬¬¬¬ժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բան¬տում պա¬հե¬լը՝ նպա¬տակ ունե¬նալով կանխել նրա կողմից գործի շրջա¬նակում շփոթություն առաջաց¬նելը, հատ¬կա¬պես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազ-մաբնույթ ուսումնասիրութ¬յուն¬ներ: Եր¬կա¬¬¬¬րատև ժամանակահատ¬վածում, սակայն, քննութ¬յան պահանջ¬¬ներն այլևս բա¬վա¬րար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պա¬րագայում, այդպիսի կալանավորու¬մը հիմնավո¬րե¬լու համար. իրա¬¬դար¬ձությունների սովո-րական ընթացքի դեպքում են¬թադրյալ վտանգները ժամանակ անց¬նե¬¬լուն և տարբեր գործողություններ կատա¬րելուն, ցուց¬մունք¬ներ վերցնելուն և ստու¬գումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43):
5.3.3 Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լուսյի ներքո՝ անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կալանքի նպատակների առկայության կամ բացակայության հարցին, փաստում է, որ կալանքի կիրառման համար հիմք ընդունված՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա դրած պարտականությունները չկատարելու, քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախության նպատակով կալանք կիրառելու անհրաժեշտությունը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից լիովին փաստարկված է։
Ասվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում առանձնահատուկ ուշադրության արժանացնել նաև այն հանգամանքին, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի քրեական դատարանն իր նախորդիվ կայացված որոշմամբ /2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշում/ արձանագրել և փաստարկել է վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունները և հիմքերը, որոնք սույն բողոքով վիճարկվող որոշմամբ ևս արձանագրվել են և շարունակում են առկա ու արդիական լինել՝ հիմք ընդունելով այն, որ հիշյալ որոշումից հետո՝ մինչ օգոստոսի 20-ը, նշված հիմքերը բացառող որևէ նոր հանգամանք ի հայտ չի եկել, հետևաբար և չի ներկայացվել:
Ուստի՝ Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին արձանագրում է, որ վկայակոչված կալանքի հիմքերը և դրա առկայությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալ Էդգար Հակոբյանին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը պահպանվում է քրեական գործի այս փուլում ևս։
Ավելին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը գնահատվում է բարձր, իսկ ասվածն առավելապես հիմնավորվում է հետևյալ հանգամանքների հաշվառմամբ, մասնավորապես՝, որ հաշվի առնելով դատակոչի ենթակա անձանց քանակը և նրանց մի մասի հարաբերությունները մեղադրյալի հետ և, ի թիվս այլի այն, որ մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ մեկ անգամ գրանցվել է քննությանը շեղելու փորձը։
Ուստի՝ Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ ևս՝ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել դատավարության մասնակիցների նկատմամբ՝ այդ կերպ խոչընդոտելով քրեական վարույթին։
Վերոնշյալի համատեքստում՝ անդրադառնալով Բողոքում ներկայացված այն պնդմանը, ըստ որի՝ (…) Դատարանը չի դրսևորել առանձնահատուկ շրջահայություն և չի ապահովել մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի կալանավորման ժամկետի երկարաձգման ողջամտությունը, կալանավորման նպատակների կենսագործումը և բացառելով անձի ազատության իրավունքի ոտնահարումն ու բովանդակազրկումը, որի արդյունքում կայացվել է արդարադատության էությունը խաթարող բացահայտ անարդար որոշում։(…), ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված պնդումը անհիմն է և չփաստարկված:
Ավելին, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանում ստացված բողոքի վերաբերյալ նյութերի ուսումնասիրությամբ չեն հայտնաբերվել կալանավորման նշված հիմքերը հերքող փաստեր։
5.3.4 Կալանքի ժամ¬կետը երկարաձգելու հարցի քննարկման համատեքստում՝ հաշվի առնելով սույն որոշմամբ թվարկված հանգամանքները և ներ¬կա¬յաց¬ված վերլու¬ծությունները, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ վերոնշյալ ռիսկերը (առնվազն Առաջին ատյանի դա¬տա¬րանի որոշման մեջ նշված պատճառաբանությամբ) չեն կարող չեզոքացնել կամ էապես նվազեցնել ազատությունից փաս¬¬¬տացի զրկմամբ չպայմանավորված այլ խա¬փան¬ման միջոց-ների (այդ թվում՝ համակցված) կի¬րա¬ռմամբ, ուստի՝ այդպիսի որևէ միջո¬ցի կիրա-ռու¬մը դեռևս արդյունա¬վետ չէ:
Այլ կերպ՝ հիմնավոր են նաև Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունները, որ վարույթի քննության տվյալ փուլում կալանքը այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար և այլընտրանքային այլ խափանման միջոցները, այդ թվում՝ դրանց համակցված կիրառումը մե¬ղադրյալի պատ¬¬շաճ վարքագի¬¬¬ծը չեն կարող երաշ¬¬խա¬վո¬¬րել:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ վարույթն իրականացնող մարմինների հետ համագործակցելու և նախաքննական մարմնին հանցագործությունների վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու վերաբերյալ Պաշտպանի կողմից ներկայացված փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ պաշտպանության կողմի նշած հանգամանքները մեղադրյալի՝ նախկինում դրսևորած վարքագիծը հաշվի առնելու պայմաններում, բավարար չեն չեզոքացնելու ապացուցման գործընթացին միջամտելու եղանակով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությունները։ Ինչպես նաև Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթին ներգրավված անձանց չճանաչելու, նրանց կողմից մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տրված չլինելու հանգամանքները նույնպես չեն բացառում մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացի վրա ազդելու եղանակով հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը։ Ըստ այդմ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանքի քննարկվող նպատակի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, բխում են վարույթի նյութերից, ըստ այդմ՝ հակառակի վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկների հետ համաձայնելու հիմքեր առկա չեն։
5.4 Ինչ վերաբերում է Բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Ավելին՝ վիճարկվող դատական ակտում արդեն իսկ բերված են Վերաքննիչ դատարանի համար ըստ էության ընդունելի հիմնավորումներ՝ վերաքննիչ բողոքում նշված այն հիմքերի և հիմնավորումների առնչությամբ, որոնք էական են և ինքնին կամ համակցությամբ կարող էին ազդեցություն ունենալ սույն գործի ելքի վրա։
Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տես, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
5.5 Այսպիսով, ամփոփելով վերոշարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը 3 ամիս երկարաձգելու որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով էության մեջ կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկ¬վող դատա¬կան ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Հարություն Մանուկյանի պաշտպան Կարեն Բատիկյանի ներկայաց¬րած հատուկ վե¬րա¬նայման բողոքը մերժել։
Թիվ ԵԴ1/0475/01/25 գործով Երևան քաղաքի ա¬ռա¬ջին ատյանի ընդ¬հա¬նուր իրա¬վասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ի որոշումը թող¬նե¬լ անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Վ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական ակտ
Դատական ակտի ամսաթիվը 09-10-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 25-12-2025
Էջերի քանակը 145, 80
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 25-12-2025
Էջերի քանակը 145, 80
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 110131/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 25-06-2026
Ամսաթիվ 19-06-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Արթուր
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Հարություն Մանուկյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 19.05.2026թ. որոշումը՝ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /9 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /3 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով /6 դրվագ/, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /16 դրվագ/ նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամանակով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 02-07-2026
Վիճակագրական տողի համարը 9.4
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 02-07-2026
Նախագահող դատավոր
Անուն Մակար
Ազգանուն Կիրակոսյան
Դատավոր
Անուն Լուսինե
Ազգանուն Ալավերդյան
Դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 03-07-2026
Նախագահող դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Դատական գործ N: ԵԴ1/0475/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 21-04-2025
Բողոք բերող անձինք Մեղադրյալի պաշտպան
Բողոք բերող անձինք
Անուն Կարեն
Ազգանուն Բատիկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Հարություն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Կայացվել է որոշում Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար
Կայացվել է որոշում Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է
Որոշման ամսաթիվ 12-05-2025
Որոշման ամսաթիվ 23-06-2025
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0475/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
12 մայիսի 2025 թվական ք.Երևան
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Հ.Գրիգորյանը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), ուսումնասիրելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 3-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտերը (...)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսվածից բացի, Վճռաբեկ դատարանում հատուկ վերանայման բողոքը պետք է բովանդակի նաև սույն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված` բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները և դրանք հիմնավորող փաստարկները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝
1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար.
2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»:
Նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ պաշտպան Կ․Բատիկյանը վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել Վերաքննիչ դատարանի կողմից հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված որոշման դեմ, որը Վճռաբեկ դատարանի կողմից ենթակա է հատուկ վերանայման:
Վճռաբեկ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բողոքը պարունակում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածով նախատեսված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները և ներկայացված վճռաբեկ բողոքը չի բովանդակում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված` հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները:
Հետևաբար, վճռաբեկ բողոքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին և ենթակա է վերադարձման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հատուկ վերանայման բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և հինգից տասն օր ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով կամ 397-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին»:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում վճռաբեկ բողոքի թերությունը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար պետք է տրամադրել 10-օրյա ժամկետ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 3-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հարություն Իշխանի Մանուկյանի պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։
Վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխանեցնելու և այն կրկին ներկայացնելու համար տրամադրել 10-օրյա ժամկետ՝ սույն որոշումը ստանալու պահից։
Սահմանված ժամկետում վճռաբեկ բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված պահանջներին չհամապատասխանեցնելու դեպքում նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի հիման վրա այն կթողնվի առանց քննության:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Դատավոր` Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0475/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

23 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քննարկելով Հարություն Իշխանի Մանուկյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 3-ի որոշման դեմ պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ Հ․Մանուկյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 3-ի որոշմամբ պաշտպանի բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ որոշումը թողնելով անփոփոխ։
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Կ․Բատիկյանը։

Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը.
2․ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը:
Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը, ի թիվս այլնի, հակասում է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդմոն Փիրումյանի գործով 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԼԴ/0058/06/20 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։
Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը, ի թիվս այլնի, խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 18-րդ, 116-րդ հոդվածների պահանջները։
Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները չանդրադառալով հանցանքի կատարման պահից ի վեր Հ․Մանուկյանի դրսևորած դատավարական վարքագծին՝ ինքնախոստովանական ցուցմունքների բովանդակությանը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից ներկայացրած տեղեկությունների արժեքին, դրանց և քրեական վարույթով ձեռք բերված տվյալների հետ լիովին համընկնմանը, անհիմն եզրահանգել են, որ մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը բարձր է։
Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշումը, կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ վերացնել Հ․Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը, կամ կալանքը փոխարինել այլընտրանքային խափանման միջոցով կամ դրանց համակցությամբ:

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը.
3․ Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝
1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար.
2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»:
Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։
Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով:
Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում նշված որոշմանը։
Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։
Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հարություն Իշխանի Մանուկյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 3-ի որոշման դեմ պաշտպան Կ․Բատիկյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է 21-05-2025
Այլ նշումներ Հ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03-04-2025 թվականի որոշման դեմ։
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 28-04-2025
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Գործի տեսակ Քրեական
Այլ նշումներ 2 հատոր՝ 112, 103 թերթ։
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 28-04-2025
Զեկուցող դատավոր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Գրիգորյան
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 06-08-2025
Դատարան Երևանի քրեական դատարան
Այլ նշումներ 3 հատոր՝ 112, 103, 88 թերթ։