ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԴ1/0453/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատավոր` Գ․Պողոսյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

04 փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ

քարտուղարությամբ՝ Հ․Հակոբյանի

մասնակցությամբ`
թարգմանիչ՝ Ա․Ղալաչյանի
պաշտպան` Ս․Պողոսյանի
մեղադրյալ՝ Ն․Մոիդենի

դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Ս․Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 23․08․2024թ․ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչ Դ․Բադալյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 08114424 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի 23․08․2024թ․ որոշմամբ հանցանք կատարած լենելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենը ձերբակալվել է։
3․ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ․Արսենյանի կողմից 2024թ. օգոստոսի 24-ին որոշում է կայացվել՝ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
4․ Նախաքննության մարմնի կողմից 25․08․2024թ․ միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է, իսկ այնուհետև երկարացվել է։
5․ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ․Արսենյանի կողմից 2025թ. փետրվարի 05-ին որոշում է կայացվել՝ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցած հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելու, լրացնելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
6․ 06․02․2025թ․ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի վերաբերյալ թիվ 08114424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/0453/01/25 համարը:
7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ․Պողոսյանը 10․02․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/0453/01/25 քրեական գործի վարույթը և 18․02․025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
8. Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճռով Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենին մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 7 /յոթ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելով Հնդկաստանի Հանրապետություն և նրան արգելելով գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում՝ 7 /յոթ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենը իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվելով 2024թ․ օգոստոսի 23-ից:
Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարութային ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
9. Առաջին ատյանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 13․08․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Ս․Պողոսյանը:
10. Վերաքննիչ դատարանի 25․08․2025թ. որոշմամբ պաշտպան Ս․Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետ` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ. սեպտեմբերի 10-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
11. Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ․ <<․․․ նա, զբաղվել է շահադիտական դրդումներով թմրանյութերի ապօրինի իրացմամբ:
Այսպես.
Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենը, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և անձից իրացման նպատակով ձեռք է բերել քննությամբ չպարզված քանակության <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրանյութեր, ապա դրանց իրացնելը հեշտացնելու նպատակով կշռել է, բաժանել հավասարաչափ մասերի, փաթեթավորել կպչուն ժապավեններով և ապօրինի պահել է իր մոտ:
2024թ. օգոստոսի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված Նիսսամ Տհայիլ Մոիդենի անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբերվել է իրացման նպատակով նախատեսված թվով 18 առանձին փաթեթներում հավասարաչափ բաժանած առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.91 գրամ հաստատուն քաշով /0.43 գրամ, 0.48 գրամ, 0.46 գրամ, 0.43 գրամ, 0.45 գրամ, 0.46 գրամ, 0.43 գրամ, 0.44 գրամ, 0.44 գրամ, 0.46 գրամ, 0.44 գրամ, 0.46 գրամ, 0.46 գրամ, 0.46 գրամ, 0.42 գրամ, 0.27 գրամ, 0.46 գրամ, 0.46 գրամ/ <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրամիջոց>>:

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը․
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
12. Պաշտպան Ս․Պողոսյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0453/01/25 գործով 2025թ․ հունիսի 10-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը և առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քրեական գործում առկա ապացույցները չի ենթարկել գնահատման վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա, ինչպես նաև դատական ակտը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ և 347-րդ հոդվածների պահանջներին, մասնավորապես դատարանը հաստատված համարելով մեղադրյալ Նիսսամ Մոիդենի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ պատշաճ չի գնահատել այն փաստական տվյալները և իրավական հիմնավորումները, որոնք վկայում էին, մեղադրյալ Նիսսամ Մոիդենի արարքում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հանցակազմի բացակայության մասին, ուստի վերոնշված դատավճիռը ենթակա է բեկանման։
Գնահատելով սույն քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հարկ է փաստել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել, որ Նիսսամ Մոիդենը խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և անձից իրացման նպատակով, ձեռք է բերել քննությամբ չպարզված քանակության <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրանյութեր, ապա դրանց իրացնելը հեշտացնելու նպատակով կշռել է, բաժանել հավասարաչափ մասերի, փաթեթավորել կպչուն ժապավեններով և ապօրինի պահել իր մոտ, որը հայտնաբերվել է 2024թ․ օգոստոսի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Վերոգրյալի լույսի ներքո հարկ է արձանագրել, որ դատարանը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը, ինչպես նաև խախտել է դատական վարույթի ընթացքում քրեական վարույթի պատշաճ ապացուցման և անմեղության կանխավարկածի սկզբունքները՝ թույլ տալով քրեադատավարական օրենքի էական խախտում։
Անդրադառնալով Նիսսամ Մոիդենի կողմից իր անձնական օգտագործման համար թմրանյութեր ձեռք բերելուն և պահելուն, ապա բողոք ներկայացրած անձը հարկ է համարում նշել, որ գործի նյութերով հիմնավորվել է.
-2024թ․ օգոստոսի 23-ին Նիսսամ Մոիդենը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածանքով.
-ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում Նիսսամ Մոիդենը ցուցմունք է տվել, որ հայտնաբերված թմրանյութն ամբողջությամբ պատկանել է իրեն, որն ինքը ձեռք է բերել և պահել իր մոտ անձնական օգտագործման համար, միաժամանակ հայտնել ձեռք բերման աղբյուրը և մանրամասն նկարագրել վճարման կարգը, ինչպես նաև պարզաբանել թե ինչ պատճառով է իր մոտից հայտնաբերված զանգվածն առանձին, գրեթե հավասար քանակով փաթեթավորված ու այդ պատճառաբանությունը դատաքննությամբ որևէ կերպ չի հերքվել,
-դատաբժիշկ-փորձագետ Մ․Ակոպովան հաստատել է, որ հնարավոր է Նիսսամ Մոիդենը թմրամիջոցներ օգտագործած լինի, սակայն փորձաքննության արդյունքներով նշված հանգամանքը չհաստատվի,
-քրեական գործի ամբողջ քննության ընթացքում չի հայտնաբերվել այնպիսի անձ, ում Նիսսամ Մոիդենն ապօրինի իրացրել է <<MDMB/N/-2201>> կամ որևէ այլ տեսակի թմրամիջոց, այսինքն գործի նյութերում բացակայում է թմրամիջոցի իրացման փաստ, ինչը շատ կարևոր է արարքի ճիշտ որակման համար: Կարևոր հանգամանք է նաև այն, որ Նիսսամ Մոիդենի մոտից, բերման ենթարկվելուց հետո, ինչպես նաև բնակության վայրի խուզարկությամբ կամ բանկային հաշիվներում խոշոր չափի գումար չի հայտնաբերվել, ինչի առկայությունը կարող էր վկայել թմրամիջոցի ապօրինի իրացմամբ զբաղվելու եղանակով գումարներ վաստակելու հանգամանքը։
Անդրադառնալով դատարանի այն մեկնաբանությանը, որ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի իրացման նպատակի մասին վկայում է հայտնաբերված թմրամիջոցի թվով 18 հատ առանձին փաթեթներում նույնանման, հավասարաչափ և կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված լինելը և այն, որ մեկ փաթեթը հայտնաբերվել է Նիսսամ Մոիդենի տաբատի աջ գրպանիկից, իսկ մյուս 17 փաթեթները տաբատի տակից առկա կիսավարտիքի և անդրավարտիքի արանքից, իսկ հակառակի մասին Նիսսամ Մոիդենի կողմից առաջ չի քաշվել մեղադրանքը հերքող հավաստի և ողջամիտ բացատրություն, այն դեպքում, երբ Նիսսամ Մոիդենը պարզաբանել է, որ ստուգելու նպատակով մեկ փաթեթը բացել ու դրել է տաբատի գրպանը, իսկ մյուսները մինչ բնակության վայր հասնելը թաքցրել կիսավարտիքի և անդրավարտիքի արանքում, նման պայմաններում ստացվում է, որ դատարանը Նիսսամ Մոիդենի կողմից թմրամիջոցներ իրացնելու նպատակի առկայությունը գնահատելիս եկել է սխալ եզրահանգման, քանի որ եթե Նիսսամ Մոիդենը թմրամիջոցները ձեռք էր բերել իրացման նպատակով, ապա տրամաբանորեն բոլոր փաթեթներն էլ առանց բացելու կթաքցներ և ոչ թե դրանցից մեկը այն էլ բացված վիճակում կդներ գրպանը, այսինքն Նիսսամ Մոիդենի բերված փաստարկները օժտված են հավանականության բարձր աստիճանով և վկայում են իրացման նպատակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին, հատկապես այն պայմաններում, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում դրանք չեն հերքվել արժանահավատության առավել բարձր աստիճան ունեցող ապացույցներով։
Վերոգրյալ հանգամանքները համադրելով սույն գործի նյութերի հետ և գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների /Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 գործով որոշում/ լույսի ներքո բողոք ներկայցրած անձը կատարում է հետևյալ եզրահանգումները.
-Քրեական գործի նյութերում առկա չէ Նիսսամ Մոիդենի և մեկ այլ անձի միջև թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ որևէ պայմանավորվածություն, այդպիսին բացակայում է։
-Սույն դեպքում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք են բերվել և պահվել դրանք գործածող անձի կողմից։ Իրացման պայմաններում կարևոր է, որ թմրամիջոցը իր մոտ ապօրինի պահող անձը հանդիսանա թմրամիջոց չգործածող անձ, իսկ փորձագետի հարցաքննությամբ հաստատվել է, որ մեղադրյալը՝ ինչպես և պնդել է, կարող էր օգտագործել թմրամիջոց, սակայն փորձաքննությամբ դա չհաստատվեր:
-Իրացման համար հարմար փաթեթավորումը. սույն քրեական գործով փաթեթավորման մասով մեղադրյալը տվել է պատճառաբանություն, որը որևէ կերպ չի հերքվել: Հակառակն ապացուցվել է արդյոք գործով, որ այդ փաթեթավորմամբ թմրամիջոց ձեռք բերելը եղել է իրացման համար կամ այն փաթեթավորվել է հենց մեղադրյալի կողմից, դրա վերաբերյալ առկա է միայն դատարանի կարծիքը, ինչը բավարար չէ այդպիսին գնահատելու համար:
-Ինչ վերաբերում է թմրամիջոցի մեծ քանակությանը, ապա հայտնում է, որ դա ինքնին իրացնելու վերաբերյալ անվիճելի ապացույց չէ, թեև այստեղ հարց է առաջանում արդյոք այն պայմաններում, երբ Նիսսամ Մոիդենը նշել է, որ հաճախակի է օգտագործել թմրամիջոցներ, հայտնաբերվածը կարելի է համարել մեծ քանակություն:
Նիսսամ Մոիդենին առաջադրված մեղադրանքի որոշմամբ նրան որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվողի վերագրվել են հետևյալ գործողությունների կատարումը՝ մեջբերում մեղադրանքի որոշումից. <</.../ քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և անձից իրացման նպատակով, ձեռք է բերել քննությամբ չպարզված քանակության <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրանյութեր, ապա դրանց իրացնելը հեշտացնելու նպատակով կշռել է, բաժանել հավասարաչափ մասերի, փաթեթավորել կպչուն ժապավեններով և ապօրինի պահել իր մոտ։ /.../>>։
Դատարանը վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ առկա է փոխկապակցված, վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարել, որ Նիսսամ Մոիդենը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը։
Հարկ է նշել, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով ոչ միայն չեն հիմնավորվել, այլ հերքվել են մեղադրանքի որոշմամբ որպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի դրսևորում մատնանշված գործողությունները, մասնավորապես ինչպես Նիսսամ Մոիդենի անձնական խուզարկությամբ, այնպես էլ վերջինիս բնակության վայրի խուզարկությամբ կպչուն ժապավեններ, կշեռք կամ այլ առարկաներ, որոնցով Նիսսամ Մոիդենը կարող էր հավասարաչափ փաթեթավորել թմրամիջոցները չեն հայտնաբերվել, դա այն դեպքում, երբ Նիսսամ Մոիդենը բնակվել է միայնակ և ձերբակալվելուց հետո մինչ խուզարկություն կատարելը նրա բնակության վայր ոչ ոք չի այցելել, այսինքն եթե Նիսսամ Մոիդենը զբաղվեր մեղադրանքում նշված գործողություններով, ապա տրամաբանորեն պետք է հայտնաբերվեին նաև դրա համար նախատեսված համապատասխան առարկաները, ինչպես նաև թմրամիջոցների հետքեր, որոնք սակայն չեն հայտնաբերվել, ինչը վկայում է, որ Նիսսամ Մոիդենի մեղադրանքի որոշմամբ որպես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի դրսևորում վերագրվող գործողությունների կատարումը, այնպես էլ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը չի ապացուցվել և դատարանը հանգել է սխալ եզրակացության։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվում Նիսսամ Մոիդենի մեղավորությունը նրան մեղսագրվող արարքում, հետևաբար, վերոգրյալ փաստական հանգամանքների և իրավական վերլուծությունների արդյունքում բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ մեղադրյալի, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ վեջինիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով վերագրվող արարքը սխալ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցակազմին այն է՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի, դրանց պատրաստուկների կամ դրանց համարժեք նյութերի /անալոգի/ կամ դրանց ածանցյալների կամ պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունն առանց իրացնելու նպատակի։
Պնդելով Նիսսամ Մոիդենի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի բացակայության մասին սույն բողոքում նշված հիմնավորումները, այնուամենայնիվ բողոք ներկայացրած անձն անդրադառնում է նաև դատարանի կողմից նշված արարքը կատարելու համար որպես պատիժ Նիսսամ Մոիդենի նկատմամբ նշանակված 7 /յոթ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը և նույն ժամկետով նրան ՀՀ-ից վտարելուն։
Դատարանը հաշվի առնելով, որ Նիսսամ Մոիդենի մոտից հայտնաբերվել է առանձնապես խոշոր չափի նվազագույն շեմը վեց և ավել անգամ գերազանցող <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրամիջոց ու այն համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ, հանգել է հետևության, որ Նիսսամ Մոիդենի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ պետք է նշանակել 7 /յոթ/ տարի 6 /ամիս/ ժամկետով, միևնույն ժամանակ գտել, որ պատժի նպատակները միայն կարող են իրացվել Նիսսամ Մոիդենի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման միջոցով ու հիմք ընդունելով, որ Նիսսամ Մոիդենը լինելով օտարերկրացի ՀՀ տարածքում կատարել է հանցանք, հանգել է հետևության, որ վերջինիս նկատմամբ պետք է սահմանել լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելով Հնդկաստանի Հանրապետություն, արգելելով գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում՝ 7 /յոթ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։
Սույն գործով դատարանը թեև արձանագրել է, որ Նիսսամ Մոիդենը նախկինում արատավորված չի եղել և բացակայում են պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, այնուամենայնիվ Նիսսամ Մոիդենի նկատմամբ նշանակել է խիստ պատիժ, հաշվի չառնելով նրա հետհանցավոր վարքագիծը, մասնավորապես Նիսսամ Մոիդենը աջակցել է քննությանը՝ տալով մանրամասն ցուցմունքներ թմրամիջոցների ձեռք բերման աղբյուրի, վճարման եղանակների և գործի քննության համար այլ կարևոր հանգամանքների վերաբերյալ, անկեղծորեն զղջացել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեջ ներգրավվելու՝ ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու համար, բացի այդ, Նիսսամ Մոիդենը մինչ ձերբակալվելը բնակվել է ընկերուհու հետ, ով մեկնել է Հնդկաստանի Հանրապետություն ամուսնության արարողության նախապատրաստման նպատակով, այսինքն դատարանը հաշվի չի առել նաև Նիսսամ Մոիդենի ընտանեկան վիճակը։
Վերոնշյալ հանգամանքները էականորեն նվազեցնում են Նիսսամ Մոիդենի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը և վկայում այն մասին, որ պատժի նպատակների իրացմանը հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը նշանակելով։
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ դատարանը խախտել է նաև պատժի նշանակման մարդասիրության, արդարության և պատժի անհատականացման սկզբունքները։
Ելնելով բողոքում նշված հիմնավորումներից և վերոնշված իրավանորմերի բովանդակությունից, հիմք ընդունելով բարձրացված հարցերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, պաշտպանական կողմը գտնում է, որ դատարանը Նիսսամ Մոիդենին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականի առումով եկել է սխալ եզրահանգման, որպիսի պայմաններում հաստատված համարելով վերջինիս մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, չի պահպանել ՀՀ քրեական և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքերի դրույթների պահանջները, սխալ է մեկնաբանել նշված հոդվածներով կարգավորվող ինստիտուտների կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումները՝ թույլ տալով դատական սխալ՝ ճիշտ չկիրառելով նյութական օրենքը և կատարելով քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա՝ հանգեցնելով անհիմն դատավճռի կայացման, այսինքն՝ թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, ուստի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/0453/01/25 քրեական գործով դատավճիռը ենթակա է բեկանման։
13․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-356-րդ, 362-րդ, 371-372-րդ և 375-376-րդ հոդվածների պահանջներով, բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է վերաքննության արդյունքում ամբողջությամբ բավարարել սույն բողոքը՝ համապատասխանաբար ամբողջությամբ բեկանելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 10-ի թիվ ԵԴ1/0453/01/25 քրեական գործով դատավճիռը և կայացնել գործն ըստ էության լուծող նոր դատական ակտ, այն է՝ վերաորակել մեղադրյալ Նիսսամ Մոիդենին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրվող հանցանքը, նույն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներին համապատասխան և ցանկացած դեպքում նշանակել պատիժ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափով։

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Ս․Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհրաժեշտ է փոփոխել մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ։

I․ Մեղադրյալ Նիսսամ Մոիդենին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելու մասով․
14․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելու, պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու, գովազդելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելու համար, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ /անալոգ/ կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելու, պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու կամ առաքելու համար, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով։
15. Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական դատալսումների ժամանակ Մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենը ցուցմունք է տվել և հայտնել, որ <<․․․ինքը մշտական օգտագործել է թմրանյութ: Սովորաբար թմրանյութը գնում է տելեգրամյան ալիքով: Ինքը հաղորդագրություն է ուղարկել, որ թմրանյութի կարիք ունի: Ինքն ասել է <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցի համար, սակայն իրեն ասել են, որ այդ պահին <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց չունեն, այլ ունեն <<շոկո>> տեսակի թմրանյութ: Իրեն ասել են, որ կարող են իրեն տալ <<շոկո>> տեսակի թմրամիջոց, եթե ինքը շատ քանակությամբ գնի: Ինքն էլ ասել է, որ էժան գնով շատ քանակության թմրանյութն ընդունելի է իր համար: Ասել է, որ հիմա կարող է գումարը փոխանցել, գումարը փոխանցել է, հարցրել է, թե որտեղից կարող է վերցնել թմրանյութը: Իրեն ասել են, որ այդ թմրանյութը փոքր-փոքր փաթեթների մեջ է, երեկոյան իրեն կտան: Ինքն ասել է, որ հենց հիմա է ուզում և համաձայն չէ, որ երեկոյան տան, իր համար նշանակություն չունի 5 փաթեթ է, թե 50: Իրեն տվել են այդ տեղամասը, ինքը գնացել է այդտեղ և այդ փաթեթները վերցրել: Ներսում եղել է 18 փաթեթ: Մեկը բացել է և դրել իր գրպանը: Երբ քայլելիս է եղել դեպի իր բնակության վայրը, ոստիկանությունն իրեն կանգնեցրել է և հարցրել են, թե ինչ ունի իր գրպանում: Դրանից հետո այն փաթեթը, որը բացել և ստուգել էր, ցույց է տվել: Ոստիկանության մեքենան կանգնել է, և այդ փաթեթը գտնելով՝ իրեն տարել են ոստիկանություն: Այդ ամենը եղել է իր անձնական օգտագործման համար, որևէ մեկին չի տվել: Մեկ տարուց ավելի շարունակաբար օգտագործում է թմրանյութ: Հայաստան եկել է երկու տարի առաջ: Թմրանյութ օգտագործել սկսել է Հայաստանում: Օգտագործել է <<կրիստալ>>, <<մարիխուանա>> և <<շոկո>> տեսակի թմրամիջոցներ: Օգտագործել է օրական մեկ կամ երկու անգամ՝ կախված նրանից, թե ինքը զբաղված է եղել, թե ոչ: Ամեն գնելուց վճարել է 10.000-12.000 ՀՀ դրամ: Վերջին 4-5 ամիսը չի աշխատել, իսկ դրանից առաջ աշխատել է արտադրական ֆաբրիկաներում: Ամսական ստացել է 150.000 ՀՀ դրամ: Ապրել է Կարմիր բլուրի փողոցում, կնոջ հետ, 2024թ․ օգոստոսին կինը Հնդկաստան է գնացել: Կինը չի աշխատել: Տան վարձը ամսական եղել է 80.000 ՀՀ դրամ: Ինքը հիմնականում Հայաստան եկել է սովորելու համար, Ուկրաինայում 4 տարի սովորել է, դրանից հետո եկել է կրթությունը շարունակելու: Փաստաթղթային խնդիրներ է ունեցել ապոստիլի հետ կապված, փաստաթղթերն ուղարկել է Ուկրաինա, քանի որ պատերազմ է եղել, փաստաթղթերը հետ չեն եկել, մինչև հիմա էլ դրանք գտնվում են Ուկրաինայում: Իր ընտանիքը՝ ծնողներն ու եղբայրն իրեն օգնում են՝ գումար են ուղարկում: Շատ չէր ուզում նրանց ծանրաբեռնել, դրա համար մեկ-մեկ գնում է աշխատանքի: Երբ ավելի գումարի կարիք է ունենում գնում աշխատում է ինչ-որ մի տեղ: Սպասում է մինչև փաստաթղթերը Ուկրաինայից գան: Հայաստանում ցանկություն է ունեցել սովորել <<Հայբուսակ>> համալսարանում, բայց քանի որ փաստաթղթերը չեն եղել, չի սովորել: Փաստաթղթերը ներկայացրել է <<Հայբուսակ>> համալսարան, բայց քանի որ ապոստիլի հետ կապված խնդիր է եղել, գնահատականների միջուկն ուղարկել է Ուկրաինա: Ծնողները գումարներ ուղարկել են Հնդկաստանից՝ կնոջ հնդկական բանկային հաշվին փոխանցելու միջոցով: Կանխիկացրել են բանկային մեքենաների միջոցով: Ամեն ամիս տարբեր չափի են փոխանցել՝ միջինը 100.000 ՀՀ դրամից ավել: Թմրամիջոցը, որ վերցրել է, այդ պահին չի օգտագործել, պետք է տաներ տուն, որպեսզի տանն օգտագործեր: Չի հիշում, թե դրանից առաջ երբ էր օգտագործել: Հայտնել է, որ իրեն կախվածություն ունեցող անձը չի համարում: Որոշ ժամանակ փորձել է, որ չօգտագործի, <<կրիստալ>> էր օգտագործում, չէր կարողանում լավ քնել, ուտելիքն էլ լավ չի եղել: Հիմա 6 ամիս ինքը թմրամիջոց չի օգտագործել, քանի որ հնարավորություն չունի գտնելու, իսկ երբ որ ազատության մեջ է, տարբերակներ ունի գնելու: Շատ ժամանակ կարողանում է իրեն ինքնատիրապետել, շատ ժամանակ՝ ոչ: Թմրամիջոցը գնելիս վճարել է բիթքոին կամ այլ կրիպտոարժոյթների միջոցով: Իրեն կոդ են ուղարկում, որին էլ կատարում է այդ վճարումը: Վճարումը կատարել է <<Dash>> դրամապանակի միջոցով, որը եղել է իր հեռախոսի մեջ: Կնոջ հաշվեհամարով <<Binance>> հարթակից գնել է կրիպտոարժույթը, որը փոխանցվում է դրամապանակին, իսկ դրամապանակից էլ փոխանցում է տելեգրամյան ալիքին: Բիթքոին օպերատորից օգտվել է այն ժամանակ, երբ իր կրիպտոն ցանկացել է փոխակերպել: Չի հիշում եղել է դեպք, որ ինքը դրամ ուղարկած լինի բիթքոին օպերատորին, որպեսզի այն փոխակերպվի կրիպտոի, թե ոչ: Բիթքոին օպերատորին է օգտագործել, որպեսզի փոխանակի, երբ Հնդկաստանի հավելվածը չի աշխատել, որովհետև այդ հավելվածն ինքն է <<Dash Wallet>>-ին փոխանցում գումարը: Բիթքոինն ինքը չի ստանում, որ ինքը փոխանցի: Կոորդինատներն իրեն ուղարկել են նկարի տեսքով, որն իր հեռախոսի մեջ է եղել: Քննիչին ցույց չի տվել, քանի որ հեռախոսը չի կարողացել բացել: Երբ ոստիկանությունն իրեն ձերբակալել է, հեռախոսն ընկել է գետնին և ընկնելուց հետո չի աշխատել: Այդ հեռախոսը բացել է մատնահետքով, սակայն այն ընկնելուց հետո չի աշխատել: Հեռախոսի կոդն այդ ժամանակ մոռացել է, քանի որ ոստիկանության կողմից ձերբակալվելն իր համար մեծ սթրես է եղել: Հետագայում ևս այդ կոդը չի հիշել: Տելեգրամ հավելվածը եղել է իր հեռախոսի մեջ: Հայտնել է, եթե դատարանում պարզվի, որ հեռախոսի մատնահետքն աշխատում է, ինքը պատրաստ է բացել: Հայաստանում մնալու էր այնքան ժամանակ, մինչև ուսուցումը սկսեր և ավարտեր: Ուսուցումը պետք է սկսեր, երբ փաստաթղթերը Ուկրաինայից ուղարկեին: Իրեն ասել էին, որ այդ փաստաթղթերն ուղարկելու են 2025 թվականին, սակայն հստակ ամիսը չեն ասել:
16․ Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով վերաորակելու վերաբերյալ վերջինիս ցուցմունքում և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, իսկ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս վկա Վաղարշակ Հարությունի Սարգսյանը հայտնել է, որ <<․․․հանդիսանում է պարեկային ծառայության աշխատակից: 2024թ․ օգոստոսի 23-ին՝ ծառայողական պարտականությունները կատարելիս Երևան քաղաքի Արշակունյաց 16 հասցեի մոտ նկատել են կասկածելի վարքագծով երիտասարդի, ով պարեկային ծառայության ավտոմեքենան տեսնելիս փորձել է խուսափել իրենցից: Տվյալ անձին հարցրել են, թե ինչ արգելված իրեր կամ առարկաներ կան նրա մոտ, ինչին ի պատասխան վերջինս տաբատի գրպանից ներկայացրել է մեկ հատ սև ժապավենով փաթեթավորված փաթեթ, որի մեջ եղել է թմրանյութին նմանվող զանգված: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տվյալ անձի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 16-18 կպչուն ժապավենով փաթեթներ՝ թմրամիջոցին նմանվող բուսական զանգվածով, որի ընդհանուր քաշը կազմել է 23 գրամ>>:
Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս վկա Խաչատուր Գևորգի Խաչատրյանը հայտնել է, որ <<․․․հանդիսանում է պարեկային ծառայության աշխատակից: 2024թ․ օգոստոսի 23-ին՝ ծառայողական պարտականությունները կատարելիս Երևան քաղաքի Արշակունյաց 16 հասցեի մոտ նկատել են անձի, ով դրսևորել է կասկածելի վարքագիծ, ով պարեկային ծառայության ավտոմեքենան տեսնելիս փորձել է խուսափել իրենցից, փոխել է ճանապարհը: Իրենք կանգնացրել են տվյալ անձին հարցրել են, թե ինչ արգելված իրեր կամ առարկաներ կա նրա մոտ, ինչին ի պատասխան վերջինս տաբատի գրպանից ներկայացրել է մեկ հատ սև ժապավենով փաթեթավորված փաթեթ, որի մեջ եղել է թմրանյութին նմանվող զանգված: ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տվյալ անձի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել են թվով 18 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթներ՝ թմրամիջոցին նմանվող բուսական զանգվածով, որի ընդհանուր քաշը կազմել է 23,2 գրամ>>:
Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 554 եզրակացության շուրջ հարցաքննվելիս փորձագետ Մարինա Ակոպովան հայտնել է, որ <<․․․<<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ նյութը պատկանում է սինթետիկ-դիզայներական թմրամիջոցների շարքին: Այն չի մտնում ափիոնի և ափիոիդային թմրամիջոցների շարքի մեջ: Ինքը փորձաքննության է ենթարկել կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների վերաբերյալ, իսկ կաննաբինոիդների և <<MDMB/N/-2201>>-ի մեթոդիկան նույնն է: Հայտնել է, որ փորձանմուշները փորձաքննության է ենթարկել GC-MS համակարգի միջոցով: Գլխի մազածածկույթի մազերն ամսական աճում են 1-1.2 սմ: Նմուշառման ժամանակ գլխի մազերը եղել են շատ կարճ՝ 0.3-1 սմ, ինչի պատճառով էլ վերցվել են կրծքավանդակից՝ 0.033 գրամ: Մազերը եղել են շատ կարճ ու շատ քիչ քանակությամբ, այդ իսկ պատճառով էլ վերցվել են կրծքավանդակից: Եթե 1-1.2 սմ երկարությամբ մազը պարունակում է մեկ ամսվա տեղեկատվություն, ապա 0.3 սմ երկարությամբ մազի դեպքում պիտի հաշվարկ կատարվի՝ միանշանակ մեկ ամսվանը ցույց չէր տա: Եթե վերջին գործածումը լիներ օգոստոսի 23-ին, ապա գոնե 0.7 սմ երկար պիտի լիներ, որ այդ օրվա գործածումը ցույց տար: 0.7 սմ երկարությամբ մազը կարող էր ցույց տալ մինչև 16 օրվա վաղեմության գործածումը: Թմրամիջոցի կուտակումը սկսվում է մազի արմատից: Հիմքից սկսվում է հաշվարկը՝ փորձանմուշ վերցնելու պահից հետահաշվարկով արդեն ամիսներ և այլն: 1 սմ երկարությունը կրծքավանդակի մազին չի վերաբերում: Կրծքավանդակի մազերը տալիս են դրական արդյունք միայն այն դեպքում, երբ անձը պարբերաբար, տարիներ շարունակ գործածում է, այդ դեպքում չնչին քանակությամբ կուտակվում է կրծքավանդակի մեջ, իսկ մեկ անգամվա կամ նույնիսկ մի քանի ամիսների օգտագործածը կրծքավանդակի մեջ ցույց չի տալիս: Մեղադրողի այն հարցին, որ եթե անձը երկու տարի անընդմեջ օրը երկու անգամ տարբեր տեսակի թմրանյութեր է գործածել, ապա վերցված նմուշում կպահպանվեր, թ՞ե ոչ, պատասխանել է, որ չգիտի, թե մեղադրյալի կրծքավանդակի մազաթափությունը ոնց է տեղի ունեցել, հնարավոր է վերջինս սափրել է, հետո նորից է աճել, բայց եթե նա այդ երկու տարիների ընթացքում նույնիսկ չի կպել կրծքավանդակին, ապա կարող է մեկնաբանել, որ նախ մազերը եղել են քիչ՝ 0.033 գրամ /ինչքան եղել է, այդքան վերցվել է/, որը բաժանվել է 4 մասերի՝ յուրաքանչյուրը 0.008-0.009 գրամ, իսկ յուրաքանչյուր փորձաքննության համար պիտի գոնե լինի 0.015 գրամ, որպեսզի դրականի դեպքում ստանան լիարժեք պատասխան: Երկրորդ՝ հնարավոր է լիներ ինչ-որ մի քանակ, որը հայտնաբերված սահմանից ցածր է եղել ու իրենք չտեսնեին: Կրծքավանդակի մազերն աճում են շատ դանդաղ ու երկար տարիներ, հետևաբար՝ կուտակումն էլ գնում է շատ դանդաղ: Սինթետիկ թմրամիջոցները շատ դժվար են հայտնաբերվում կրծքավանդակից վերցված փորձանմուշներում, որովհետև պարունակում են նաև կողմնակի նյութեր, որոնք խանգարում են հայտնաբերմանը: Կրծքավանդակի և գլխի մազածածկույթը եղել է շատ քիչ ու շատ կարճ, այսինքն՝ զանգվածը բավարար չի եղել, հնարավոր է դրանով պայմանավորված լիներ չհայտնաբերելը: Եթե անձն օգտագործած լիներ, ապա հաշվի առնելով ձերբակալումից հետո ընկած 24-օրյա ժամանակահատվածը և վերցված նմուշների չափսը՝ միանշանակ չէին հայտնաբերվի և եզրակացությունը պետք է լիներ բացասական: Գլխի մազածածկույթից 5 տարբեր տեղերից վերցվել է, մազի երկարությունը գոնե պիտի լիներ 1-1.2 սմ: Ունեցած նմուշի պայմաններում վաղեմությունը պիտի լիներ 15-16 օր: Հայտնել է, որ եթե այն նույն մազը, որից նմուշը վերցվել է, մինչև հիմա չի կտրել, միևնույնն է նախորդ տեղեկատվությունը չեն կարող ստանալ՝ նույնիսկ հիմա: Վերցվել է այն երկարության ու քանակության, ինչքան հնարավոր է եղել: Կաննաբինոիդները 7-10, որոշակի դեպքերում, կախված անձի անհատական հատկություններից, նյութափոխանակությունից և այլ հանգամանքներից ու օգտագործած քանակից, հայտնաբերվում են նույնիսկ մինչև 12-րդ օրը, նոր սկսում են կուտակվել, իսկ մեթամֆետամինը՝ 18-րդ օրվանից: Հայտնել է, որ ունեցած տվյալների պայմաններում /ունեցած մազի քանակի, չափի, ձերբակալվերուց հետո մինչև փորձանմուշ վերցնելու վաղեմության/, եթե նույնիսկ մեղադրյալն օգտագործած լիներ, միևնույնն է միանշանակ ցույց չէր տա: Այն հարցին, որ եթե մինչև բուն փորձաքննությունը սկսելը, արդեն փորձագետի համար պարզ է, որ ունեցած տվյալներով պատասխանը միանշանակ բացասական է լինելու, ապա ինչու են շարունակում փորձաքննությունը, հայտնել է, որ նախ իրենք իրավունք չունեն փորձաքննությունը չկատարել, երկրորդ՝ շատ անգամ հենց սկզբից բոլոր հանգամանքներին իրենք ծանոթ չեն լինում: Վերցված մազի երկարությունը եղել է 0.7 սմ, որն ունեցել է 15-16 օրվա վաղեմություն: Ունեցած չափի և քանակի մազերի պայմաններում հնարավոր էր 15-16 օրվա վաղեմությամբ օգտագործածը տեսնել, իսկ դրանից ավելի վաղեմությամբ օգտագործածը հնարավոր կլիներ տեսնել ավելի շատ քաշով և երկարության մազի պարագայում>>:
2024թ․ օգոստոսի 23-ին կազմված <<Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ <<․․․Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդեինի տաբատի աջ գրպանիկից հայտնաբերվել է մեկ հատ սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակ՝ լցված շականակագույն շոկո տեսակի թմրամիջոցին նմանվող զանգվածով, տաբատի տակից առկա կիսավարտիքի և անդրավարտիքի արանքից հայտնաբերվել են թվով 17 հատ սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակներ՝ լցված շականակագույն շոկո տեսակի թմրամիջոցին նմանվող բուսական զանգվածով՝ 23.2 գրամ>>:
Դատանյութագիտական և դատաբուսաբանական համալիր փորձաքննության 2024թ․ հոկտեմբերի 23-ի թիվ 1279 Ք-24 եզրակացության համաձայն՝ <</…/ Փորձաքննության ներկայացված թվով 18 փաթեթներում առկա ընդհանուր 7.91 գրամ հաստատուն չոր քաշով թութունի բուսական մանրացված զանգվածն իր վրա կրում է <<MDMB/N/-2201>>
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության 2024թ․ նոյեմբերի 30-ի թիվ 554 եզրակացության համաձայն՝ <</…/ Փորձաքննությանը ներկայացված Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենից վերցված մազի փորձանմուշներում թմրամիջոցներ չեն հայտնաբերվել>>:
3.7. Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված ընդհանուր 7.01 գրամ հաստատուն քաշով /փորձաքննության կատարումից հետո մնացած քաշով/ թվով 18 փաթեթներում նույնանման, հավասարաչափ և կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված <<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ տեսակի թմրամիջոցները:
17. Տվյալ պարագայում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի կողմից Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական դատալսումների ժամանակ հայտնած տվյալններին՝ Առաջին ատյանի դատարանը եկել է այն իրավաչափ հետևության, որ այն նպատակ է հետապնդել ավելի մեղմ պատժի արժանանալու։
Բացի այդ, մեղադրյալի ցուցմունքներն անարժանահավատ են գնահատվել նաև այն հանգամանքով պայմանավորված, որ իրատեսական չէ օգտագործման համար նախ այդ չափի թմրամիջոցներ ձեռք բերելը կամ պահելը, իսկ վերոնշյալ պացույցնները վկայում են հակառակի մասին, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված <<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ թմրամիջոցը եղել է թվով 18 փաթեթներում՝ նույնանման, հավասարաչափ և կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված, որոնցից 1 փաթեթը հայտնաբերվել է վերջինիս տաբատի աջ գրպանիկից, իսկ 17 փաթեթը՝ տաբատի տակից առկա կիսավարտիքի և անդրավարտիքի արանքից, ինչը հերքում է մեղադրյալի՝ ի պաշտպանություն իրեն բերված փաստարկները, որ թմրամիջոցները ձեռք է բերել իր անձնական օգտագործման համար, և ի հակառակը, խոսում է մեղադրյալի՝ տվյալ թմրամիջոցներն իրացնելու նպատակի մասին:
18․ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-135/07 որոշման մեջբերման շրջանակներում վերաքննիչ բողոքում արված այն հետևությանը, որ թմրամիջոցի մեծ քանակությունը ինքնին իրացնելու վերաբերյալ անվիճելի ապացույց չէ, հարկ է համարում նկատել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշմամբ արձանագրված է, որ <<Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում՝ նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող են վկայել ինչպես ձեռք բերողի /ստացողի, սպառողի/ հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Տվյալ պարագայում, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի՝ թմրամիջոցների իրացման նպատակ ունենալու վերաբերյալ իրավաչափ հետևության հանգել է, ի թիվս վերջինիս անձնական խուզարկությամբ առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցի առկայության, նաև այն հանգամանքով պայմանավորված, որ <<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ թմրամիջոցը եղել է թվով 18 փաթեթներում՝ նույնանման, հավասարաչափ և կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված:
Ավելին՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն կարևորել է նաև այն հանգամանքները, որ <<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ թվով 18 փաթեթ թմրամիջոցներից մեկ փաթեթը հայտնաբերվել է Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդեինի տաբատի աջ գրպանիկից, իսկ մյուս 17 փաթեթները՝ տաբատի տակից առկա կիսավարտիքի և անդրավարտիքի արանքից, Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդեինի կողմից վերը նշված պայմաններում ողջամիտ բացատրություն չներկայացնելը և հայտնաբերված թմրամիջոցն անձնական օգտագործման, այլ ոչ թե իրացման նպատակի ողջամիտ հավանականության խիստ ցածր լինելը:
Վերոնշյալի համատեքստում Առաջին ատյսնի դատարանն իր ներքին համոզմամբ և հավանականության բարձր աստիճանով հիմք ընդունելով դատավճռում առկա ապացույցների համակցությունը, հաստատված է համարել, որ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդեինը <<MDMB/N/-2201>> կրճատ անվամբ թվով 18 փաթեթներում թմրամիջոցը ձեռք է բերել հենց իրացման, այլ ոչ թե անձնական օգտագործման նպատակով, քանի որ վերջինիս կողմից առաջ չի քաշել մեղադրանքը հերքող հավաստի և ողջամիտ բացատրություն, որը սույն կոնկրետ իրավիճակում կարող է օժտված լինել հավանականության այնպիսի բարձր աստիճանով, որը կվկայի հակառակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին:
Այլ կերպ ասած Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդեինի կողմից ի պաշտպանություն իրեն բերված փաստարկները ավելի բարձր չեն, քան հակառակինը և օժտված չեն հավանականության այնպիսի բարձր աստիճանով, որը կվկայի իրացման նպատակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին, որպիսի պայմաններում հիմնական դատալսումների ընթացքում նրա հայտնած տվյալները նպատակ է հետապնդում ավելի մեղմ պատժի արժանանալու:
Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դիրքորոշումը բխել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային պրակտիկայից առ այն, որ քրեական գործի շրջանակում անմեղ համարվելու անձի իրավունքը և նրան ներկայացված մեղադրանքի ապացուցման բեռը կրելու պետության իրավասու մարմինների համար սահմանված պահանջը բացարձակ չեն, քանի որ քրեական իրավունքի ցանկացած համակարգում գործում են փաստի կամ իրավունքի կանխավարկածներ, և պետությունները որոշակի պայմաններում կարող են անձին պատժել պարզ կամ օբյեկտիվ փաստի հիման վրա՝ անկախ դրա հիմքում հանցավոր դիտավորության կամ անզգուշության առկայությունից: /Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Salabiaku v. France գործով 1988 թվականի հոկտեմբերի 7-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10519/83, կետ 27, Janosevic v. Sweden գործով 2003 թվականի մայիսի 21-ի վճիռը, գանգատ թիվ 34619/97, կետ 100, Joost Falk v. the Netherlands գործով 2004 թվականի հոկտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 66273/01, Busuttil v. Malta գործով 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 48431/18, կետ 4/:
19. Վերոգրյալների հիման վրա, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի մեղքն իրեն վերագրվող արարքում հաստատված է, այսինքն, վերջինս կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։

II ․ Մեղադրյալ Նիսսամ Մոիդենի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով․
20. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ>>:
21․ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն` իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է հետևյալը. <<… [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
/․․․/
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն>> /տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
Նարեկ Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</.../ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա վերաքննիչ դատարանը կարող է փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը, եթե այն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով։
/…/ վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1/ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
2/ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3/ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք/ներ/ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։
/…/ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել, և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը>> /տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը/։
22. Հիմք ընդունելով վկայակոչված որոշումներում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
23․ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, գնահատելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ինչպես նաև այն, որ նրա մոտից հայտնաբերվել է առանձնապես խոշոր չափի նվազագույն շեմը վեց և ավել անգամ գերազանցող <<MDMB/N/-2201>> տեսակի թմրամիջոց, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքի /նախկինում դատապարտված չլինելը/, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ՝ հանգել է այն հետևության, որ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատիժ պետք է նշանակել 7 /յոթ/ տարի 6 /ամիս/ ժամկետով, և որ այդ պատժի կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տվել եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները միայն կարող են իրացվել Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման միջոցով:
Տվյալ դեպքում, Առաջին ատյանի դատարանը, հիմք ընդունելով դատավճռում առկա փաստական տվյալը, ինչպես նաև ելնելով Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի կատարած հանցանքի բնույթից, մասնավորապես՝ որ նա, լինելով օտարերկրյա քաղաքացի, Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կատարել է սույն դատավճռի 2-րդ կետում առկա հանցանքը, հիմնավորված կերպով հանգել է հետևության, որ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ պետք է սահմանել լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելով Հնդկաստանի Հանրապետություն և նրան արգելելով գտնվել Հայաստանի Հանրապետությունում՝ 7 /յոթ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, որը հիմնական պատժի՝ ազատազրկման հետ մեկտեղ կապահովի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական միջոցի համաչափությունը, պատժի անհատականացման սկզբունքի արդյունավետ իրացումը և մեղադրյալի կողմից տվյալ բնույթի հանցավոր վարքագիծ դրսևորելու հետագա հնարավոր ռիսկի չեզոքացումը:
24․ Քննության առնելով մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի ժամկետը մեղմացնելու հարցը, պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից վերջինիս կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս, հաշվի առնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում շարադրված, սույն որոշման 23-րդ կետում վկայակոչված հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թեպետ արձանագրել է, սակայն պատշաճ գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող՝ սոցիալ-ժողովրդագրական և սոցիալ-հոգեբանական հատկանիշները, մեղադրյալի անձի սոցիալական առանձնահատկությունները՝ առանձնահատուկ կարևորություն է տվել հայտնաբերված թմրամիջոցի չափին, հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների առանձնապես խոշոր չափի վերին սահմանը օրենքով սահմանված չէ։ Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նաև այն հանգամանքը, որ վերջինս իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել, այլ ոչ թե իրացրել է առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցը։
Վերոնշյալ հանգամանքները հաշվի առնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման՝ նկատի ունենալով, որ այդ մասով դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` մեղադրյալի նկատմամբ նշանակելով ակնհայտ խիստ պատիժ։
25. Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փոփոխելով և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը մեղմացնելով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
26․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝
<<1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
2/ ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝
<<1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
3/ փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն՝
<<1․Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
5/ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով>>։
27․ Այսպիսով, պաշտպան Ա․Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, իսկ դատավճիռը փոփոխել մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով՝ նկատի ունենալով, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նշանակելով անարդարացի՝ ակնհայտ խիստ պատիժ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-372-րդ և 375-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը



Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1․Մեղադրյալ Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի պաշտպան Ս․Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն։
2․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հունիսի 10-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով փոփոխել պատժի մասով․
Նիսսամ Տհայյիլ Մոիդենի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում ՝ 6 /վեց/ տարի ժամկետով:
3․ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը լրացուցիչ պատժի և մնացած մասերով թողնել անփոփոխ։
4. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ