ԵԴ1/0426/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի
Մեղադրյալ Ա.Եգանյանի

2025 թվականի ապրիլի 14-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի` (ծնված` 1994 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին հղի կինը, աշխատում է «Լոմբարդ պլյուս» ՍՊԸ-ում՝ որպես փորձագետ-գնահատող, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Շահումյան 17-րդ փողոցի 55Ա տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60646924 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60744724 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 13-ին թիվ 60744724 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60646924 քրեական վարույթին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 60646924 համարի ներքո:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի 2025 թվականի հունվարի 9-ի որոշմամբ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով։
2025 թվականի հունվարի 10-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Արկադի Եգանյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի փետրվարի 5-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/0426/01/25 համարը:
2025 թվականի փետրվարի 10-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 24-ին Դատարանը Արկադի Եգանյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, տեղյակ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 10:28-ի սահմաններում և 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 17:45-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենա:
Այսպես․
Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8400566916 վարչական իրավախախտման գործով 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին կայացված որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ սկսած 2024 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 21-ը, որի մասին ծանուցվել է ինչպես տեղում, այնպես էլ՝ 37493033307 հեռախոսահամարին ուղարկված հաղորդագրության միջոցով: Տեղյալ լինելով, որ զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 10:28-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արգիշտի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NO 064 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Գարեգին Մադաթյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 10:30-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412975 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնաիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նածատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8400566916 վարչական իրավախախտման գործով 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին կայացված որոշմամբ 1 (մեկ) տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 17:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 TS 093 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ավագ պարեկ Սերգեյ Մուրադյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 17:50-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415829 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնաիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նածատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ (․․․)»։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Արկադի Եգանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 10։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արգիշտի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 18:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում՝ «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենան, որոնց ընթացքում կանգնեցրել են տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկները, ստուգել փաստաթղթերը և իր նկատմամբ կազմել վարչական իրավախախտումներ կատարելու վերաբերյալ արձանագրություններ (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 60-61-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400566916 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ ժամը 01:23-ին, Երևան քաղաքի Տիչինայի փողոցում Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը (ծնված՝ 10.06.1994թ.) ոչ սթափ վիճակում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 N0 064 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Նույն օրը կայացված թիվ 8400566916 որոշման համաձայն՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 6-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Սթափության վիճակի զննության վերաբերյալ թիվ 02224 կտրոնը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ ժամը 01:23:16-ին, Արկադի Եգանյանը «Alcovizor-Jupiter X/RP» թիվ 91100901 համարի սարքի միջոցով ենթարկվել է սթափության վիճակի զննության և նրա օրգանիզմում ալկոհոլի չափաքանակը կազմել է 0,889 մգ/լ (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 7-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Ստուգաչափման թիվ 115137 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91100901 համարի սթափության զննության համար նախատեսված սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի հունվարի 26-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի հունվարի 26-ը, իսկ սարքի հնարավոր սխալանքը կազմում է +-10% (տե՛ս քրեական գործի 1-ին հատորի 8-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Արկադի Եգանյանն ունեցել է RI289116 սերիայի և համարի վարորդական վկայականը՝ թողարկված է 02.05.2017թ., որից զրկվել է՝ զրկման սկիզբը՝ 21.08.2024թ․, իսկ զրկման վերջը՝ 21.08.2025թ. (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412975 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 10:30-ին, Երևան քաղաքի Արգիշտի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Գարեգին Մադաթյանի /կրծքանշան թիվ 19146/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412975 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը (ծնված՝ 10.06.1994թ.) զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, ժամը 10:28-ին, Երևան քաղաքի Արգիշտի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NO 064 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 4-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415829 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը (ծնված՝ 10.06.1994թ., ՀԾՀ 2014940568) 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 17:45-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 TS 093 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է «Խիստ անհրաժեշտությունից ելնելով անձնական հարցերով վարել եմ, խնդրում եմ ներողամիտ լինել» գրառումը և ստորագրություն: Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավուքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 31-35-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը, որպես արտավարույթային փաստաթղթեր ճանաչելու մասին որոշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 43-44-րդ, 45-46-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):

Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն:
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանը, 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին մեկ տարի ժամկետով զրկվելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և այդ մասին տեղեկացված լինելով, 2024 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ժամը 10:28-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արգիշտի փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 37 NO 064 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է ոստիկանության ծառայողի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին արձանագրություն։ Բացի այդ, Արկադի Եգանյանը, զրկման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 17:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 TS 093 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը նույնպես հայտնաբերվել է ոստիկանության ծառայողի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին արձանագրություն։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Արկադի Եգանյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Արկադի Եգանյանի արարքներն ամբողջությամբ համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Արկադի Եգանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը՝ Դատարանը փաստում է, որ Արկադի Եգանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված չեն հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով։
Որպես Արկադի Եգանյանի անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքների համար զղջացել է:
Դատարանն Արկադի Եգանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է գնահատում այն, որ ընդունել է իր մեղքը և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում հղի կինը:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Արկադի Եգանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ վարույթի նյութերում առկա չեն։
Սույն վարույթով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղեկատվական բազայից ստացված համապատասխան փաստաթղթերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ Արկադի Եգանյանը հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացել է 3.049.973 ՀՀ դրամ աշխատավարձ (առանց հարկերի)։ Մեղադրյալի նշված եկամուտների հիման վրա համապատասխան հաշվարկ կատարելու արդյունքում (3.049.973/12=254.164/35%=88.957×5=444.785) Դատարանն արձանագրում է, որ Արկադի Եգանյանի ամսական եկամտի հնգապատիկը կազմում է 444.785 (չորս հարյուր քառասունչորս հազար յոթ հարյուր ութսուն հինգ) ՀՀ դրամ, որպիսի պատիժն էլ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված յուրաքանչյուր դրվագով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից (․․․)»:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Արկադի Եգանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է սահմանել տուգանքը՝ 889.570 (ութ հարյուր ութսունինը հազար հինգ հարյուր յոթանասուն) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: (․․․)»:
Հաշվի առնելով, որ Արկադի Եգանյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ հնարավորություն չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է վերջինի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Քննության առնելով Արկադի Եգանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արկադի Անդրանիկի Եգանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագով հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատիժ նշանակել տուգանքը՝ ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 444.785 (չորս հարյուր քառասունչորս հազար յոթ հարյուր ութսունհինգ) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 889.570 (ութ հարյուր ութսունինը հազար հինգ հարյուր յոթանասուն) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Արկադի Անդրանիկի Եգանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ