Գործ ԵԴ1/0414/01/25


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
09.04.2025 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՆԵՐ՝ Ա.ՄԱԼՈՅԱՆ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

Դռնբաց դատական նիստերում, դատական քննության հատուկ կարգի՝ արագացված
վարույթի կիրառմամբ, քննության առնելով վարույթն ըստ մեղադրանքի
Անդրանիկ Ալեքսանի Ալեքսանյանի, ծնված 30.08.1994 թվականին Սյունիքի մարզի Տեղ
գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, դատապարտված, 24.05.2024 թվականին ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզի առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ տուգանքի 375.000 ՀՀ դրամի չափով՝ տուգանքի վճարումը տարաժամկետվել է 1 տարի ժամկետ, ըստ իր հայտարարության զբաղվում է մասնավոր շինարարական աշխատանքների կատարմամբ, բնակվում է ՀՀ Արարատի մարզ, Արտաշատ համայնք, Դվին բնակավայր, Ե.Չարենցի փողոց, 25-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով

I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով թիվ 60721224 քրեական վարույթը նախաձեռնելու վերաբերյալ /հատոր 1-ին գ.թ. 9/:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին վարույթի քննությունը հանձնարարվել է նույն քննչական բաժնի քննիչ Գ.Խաչատրյանին /հատոր 1-ին գ.թ. 13/:
2025 թվականի հունվարի 13-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Եդիգարյանը որոշում է կայացրել Անդրանիկ Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին. «/…/ այն հանցանքի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Անդրանիկ Ալեքսանի Ալեքսանյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած օդում 0.596 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ ժամը 02:50-ին Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղում վարել է «Վազ» մակնիշի 37 UT 540 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180435046 արձանագրությունը /հատոր 1-ին գ.թ. 25/:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Անդրանիկ Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին գ.թ. 28-29/:
2025 թվականի հունվարի 21-ին Անդրանիկ Ալեքսանյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները /հատոր 1-ին գ.թ. 31-33, 34/:
2025 թվականի հունվարի 23-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին գ.թ. 42-50/:
2025 թվականի փետրվարի 04-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Եդիգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 56/:
2025 թվականի փետրվարի 04-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Դ.Բալայանին /հատոր 1-ին գ.թ. 55, 53-54/:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 57/:
2025 թվականի փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել Ա.Ալեքսանյանին անվճար իրավաբանական օգնություն տրամադրելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 64/:

II. Արագացված վարույթ.

2025 թվականի ապրիլի 02-ի նախնական դատալսումների ընթացքում, մեղադրյալ Անդրանիկ Ալեքսանյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը ու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո, մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, իրեն դրանում մեղավոր է ճանաչում, արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչ միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքներն ու պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Պաշտպան Մ.Մելքոնյանը խնդրել է բավարարել ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Վ.Եդիգարյանը մեղադրյալի միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4641 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու մասին։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4642 հոդվածի 6-րդ մասի՝ «Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4643 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը»:

III.Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4644 հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Ներկայացված մեղադրանքն մեղադրյալ Անդրանիկ Ալեքսանյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի կողմից՝ նրա մեղավորությամբ, նրան մեղսագրված արարքի կատարումն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշիներին։
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Անդրանիկ Ալեքսանյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարածի համար:
Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, եղանակն ու նպատակը, դիտավորության աստիճանը, հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները այն, որ երիտասարդ է, ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում, ամուսնացած է /հատոր 1-ին գ.թ. 75-80/:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետերով, նույն հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում, այն որ մեղադրյալն ըստ էության հանդիսանում է հինգ անձից բաղկացած ընտանիքի միակ կերակրողը, քանի որ նրա խնամքի են գտնվում հաշմանդամության երկրոդ կարգ ունեցող հայրը /զինհաշմանդամ է 1994 թ./ և անչափահաս 18.07.2010 թվականին ծնված քույրը՝ Անուշ Ալեքսանյանը, և այն որ Ա.Ալեքսանյքնն անկեղխորեն զղջացել է կատարածի համար /հատոր 1-ին գ.թ. 72, 73, 74/:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, որպես Անդրանիկ Ալեքսանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքը կատարել է դատվածություն ունենալու պայմաններում:
Դատարանը՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ամրագրված դրույթը (հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որը՝ առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով), արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի արարքում բացակայում է հանցագործությունների ռեցիդիվը:
Դատարանը՝ հաշվի առնելով Անդրանիկ Ալեքսանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին, 55-րդ և 69-րդ հոդվածներով գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանքը:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՊԵԿ տեղեկատվական բազայի տվյալների համաձայն Անդրանիկ Ալեքսանյանը 2024 թվականի նոյեմբերին նախորդող 12 ամիսներին չի հանդիսացել վարձու աշխատող և չի ունեցել եկամուտ, դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափի հաշվարկը պետք է իրականացվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված կարգով՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: Հիմք ընդունելով, որ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն ՀՀ-ում ամսական նվազագույն աշխատավարձը սահմանված է 75.000 ՀՀ դրամը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Ալեքսանյանի նկատմամբ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով պատժի նշանակումը կծառայի պատժի նպատակներին։
Միևնուն ժամանակ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռների համկցության կանոնով նոր նշանակված պատժին նախորդ դատավաճռով նշանակված պատժի չկրած մասը գումարելու անհրաժեշտությունը բացակայում է հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը հայտարարել է, որ թեև պատժի կատարման վերաբերյալ տեղեկատվությունը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տեղեկատվական շտեմարանում բացակայում է, սակայն իր կողմից ամբողջությամբ վճարվել է նշանակված տուգանքը: Ընդ որում դատավճիռների համակցության կանոնի չկիրառումը կոնկրետ իրավիճակում չի կարող որևէ բացասական հետևանք առաջացնել:
Միևնույն ժամանակ՝ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալը խնդրել է իր նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը տարաժամկետել ու հիմք ընդունելով, որ որևէ տեղեկություն չի տրամադրվել նրա գույքային դրության մասին, դատարանը գտնում է, որ Անդրանիկ Ալեքսանյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 6 ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 62.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով: Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ վճարման մեկ տարի ժամկետի սահմանումը, կոնկետ դեպքում, երակարաժմկետ է և չի կարող ծառայել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4644 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման», ուստի այդ հարցը պետք է համարել լուծված:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-349-րդ և 4644 հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Անդրանիկ Ալեքսանի Ալեքսանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով:
Տուգանքը վճարելու համար սահմանել 6 ամիս ժամկետ՝ յուրաքանչյուր ամիս 62.500 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Անդրանիկ Ալեքսանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ