ԵԴ1/0421/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Լ.Քոչարյանի
Պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի
Մեղադրյալ Ս.Շահիջանիի

2025 թվականի հուլիսի 29-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի՝ (ծնված՝ 1999 թվականի մայիսի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատապարտված,
1) Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 13-ի թիվ ԱՎԴ4/0058/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել հանրային աշխատանքները՝ 80 ժամ տևողությամբ, պատիժը կրել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 2-ին,
2) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ԵԴ1/1193/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հանցանքների համակցությամբ պատիժ է նշանակվել հանրային աշխատանքները՝ 270 ժամ տևողությամբ,
3) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/1567/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հանցանքների համակցությամբ պատիժ է նշանակվել ազատության սահմանափակումը՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, հանրային աշխատանքները՝ 80 ժամ տևողությամբ,
4) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ի թիվ ԵԴ1/0536/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հանցանքների համակցությամբ պատիժ է նշանակվել հանրային աշխատանքները՝ 270 ժամ տևողությամբ,
5) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի թիվ ԵԴ1/3135/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել հանրային աշխատանքները՝ 100 ժամ տևողությամբ,
6) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 6-ի թիվ ԵԴ1/3695/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 ամիս ժամկետով, 79-րդ հոդվածի կարգով՝ անազատության մեջ գտնված ժամկետը հաշվակցվել է պատժի ժամկետին և պատիժը համարվել է կրած,
7) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ չորս դրվագով, 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հանցանքների համակցությամբ պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 ամիս ժամկետով, 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ թիվ ԵԴ1/1193/01/24, թիվ ԵԴ1/1567/01/24, թիվ ԵԴ1/3135/01/24 և թիվ ԵԴ1/0536/01/24 դատավճիռներով նշանակված պատիժների չկրած մասերը մասնակիորեն գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 ամիս ժամկետով, ազատության սահմանափակումը՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 270 ժամ տևողությամբ,
հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 6-րդ շենքի 119-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մարտի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 12-0269-24 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի մարտի 12-ին Նարեկ Արսենի Գալստյանը ճանաչվել է տուժող։
2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 12193324 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Գրիգոր Խաչիկի Էվոյանը ճանաչվել է տուժող։
2025 թվականի հունվարի 17-ին որոշում է կայացվել թիվ 12-0269-24 քրեական վարույթը թիվ 14803323 քրեական վարույթին միացնելու մասին:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանի 2025 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ՝ Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով։
Նույն օրը մեղադրանքը ներկայացվել է Սուսաննա Շահիջանիին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի փետրվարի 4-ին քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/0421/01/25 համարը:
Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը 2025 թվականի փետրվարի 6-ին որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «(․․․) 2024 թվականի փետրվարի 06-ին իր 098-05-17-99 հեռախոսահամարից զանգահարել է Նարեկ Արսենի Գալստյանի բջջային հեռախոսահամարին և վերջինիս մանր չափերի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, իրականությունը խեղաթյուրելով՝ իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տվյալներ է հաղորդել, թե իբրև հանդիսանում է «Արմենիա Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության աշխատակից և հայտնել, որ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «BMW» մակնիշի 37 AT 847 h/h ավտոմեքենայի ապահովագրության ժամկետը մոտեցել է ավարտին՝ առաջարկելով առցանց եղանակով 1 տարի ժամկետով կնքել ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության պայմանագիր։ Սուսաննա Շահիջանին նշված պատրվակով Նարեկ Գալստյանից պահանջել և իր կողմից տրամադրված և իրեն պատկանող «ԱյԴի բանկ» ՓԲ ընկերության քարտային հաշվեհամարին ստացել է 25000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն վերջինս չի կնքել ավտոտրանսպորտային միջոցի ապահովագրման պայմանագիրը, այլ հափշտակելով նշված գումարը, Նարեկ Գալստյանին պատճառել է մանր չափերի՝ 25000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսինքն՝ Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։
Բացի այդ, Սուսաննա Շահիջանին 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին իր 033-75- 77-16 հեռախոսահամարից զանգահարել է Գրիգոր Խաչիկի Էվոյանի բջջային հեռախոսահամարին և վերջինիս մանր չափերի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ, իրականությունը խեղաթյուրելով՝ իրականում գոյություն չունեցող կեղծ տվյալներ է հաղորդել, թե իբրև իրականացնում է ավտոտրանսպորտային միջոցների ապահովագրություն, և հայտնել, որ Գրիգոր Էվոյանին պատկանող «Mercedes-Benz» մակնիշի 35 R 908 /հ ավտոմեքենայի ապահովագրության ժամկետը մոտեցել է ավարտին՝ առաջարկելով առցանց եղանակով 1 տարի ժամկետով կնքել ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության պայմանագիր։ Սուսաննա Շահիջանին նշված պատրվակով Գրիգոր Էվոյանից պահանջել և իր կողմից տրամադրված և իրեն պատկանող «Հայէկոնոմբանկ» ՓԲ ընկերության քարտային հաշվեհամարին ստացել է 46000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն վերջինս չի կնքել ավտոտրանսպորտային միջոցի ապահովագրման պայմանագիրը, այլ հափշտակելով նշված գումարը՝ Գրիգոր Էվոյանին պատճառել է մանր չափերի՝ 46000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Այսինքն՝ Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։

3. Արագացված վարույթի կիրառություն.
Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանին միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքներն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրող Լ.Քոչարյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել:
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքներին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի միջնորդությունը բավարարելու մասին։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Սուսաննա Շահիջանիի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագով հանրորեն վտանգավոր արարքներ կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքների համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարված արարքների քանակը և վերաբերելի այլ հանգամանքներ՝ Դատարանը փաստում է, որ Սուսաննա Շահիջանիի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով։
Որպես Սուսաննա Շահիջանիի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը բազմիցս դատապարտվել է նույնաբնույթ արարքներ կատարելու համար, ինչպես նաև՝ նրա վերաբերյալ առկա են քննության փուլում գտնվող բազմաթիվ այլ քրեական վարույթներ։ Միաժամանակ, պետք է արձանագրել, որ մեղադրյալը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ զղջացել է կատարած արարքների համար և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, տուժողները նրա նկատմամբ գույքային պահանջ չեն ներկայացրել։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ վարույթի նյութերում առկա չեն։
Այսպիսով, մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի սահմաններում պատժատեսակի որոշման հարցը քննարկելիս Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․ առաջին անգամ հանցանք կատարած` անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»։
Տվյալ դեպքում, մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիին վերագրվում են երկու դրվագով նախատեսված ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ, որոնք համապատասխանաբար կատարվել են 2024 թվականի փետրվարի 6-ին և 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Հարկ է նաև փաստել, որ 2024 թվականի փետրվարի 6-ին հանցանք կատարելիս Սուսաննա Շահիջանին դատապարտված չի եղել, իսկ 2024 թվականի հոկտեմբերի 25-ին հանցանք կատարելիս Սուսաննա Շահիջանիի վերաբերյալ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հունիսի 13-ի դատավճռով առաջացած դատվածությունը եղել է մարված (պատիժն ամբողջությամբ կրել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 2-ին)։
Այլ խոսքով՝ սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցավոր արարքները կատարելիս Սուսաննա Շահիջանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի իմաստով՝ հանդիսացել է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, հետևաբար նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ չի կարող նշանակվել։
Քննարկելով մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված մյուս պատժատեսակների նշանակման նպատակահարմարության հարցը՝ հարկ է փաստել հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(․․․)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
(․․․)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Սույն դեպքում ակնհայտ է, որ մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակվի հանցագործությունների համակցությամբ պատիժ նշանակելու կանոնների գործադրմամբ, այդ թվում՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին գումարելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ նշանակված և դեռևս չկրած պատիժները։
Այդ առնչությամբ հարկ է նաև փաստել, որ թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ նշանակվել է կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 ամիս ժամկետով, ազատության սահմանափակումը՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 270 ժամ տևողությամբ։ Այլ խոսքով՝ նշված դատավճռով Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասով կարճաժամկետ ազատազրկման և հանրային աշխատանքների համար սահմանված առավելագույն ժամկետը և չափը։
Առկա պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ սույն վարույթով մեղադրյալ Սուսաննա Շահիջանիի կատարած հանցանքների համար կարճաժամկետ ազատազրկման և հանրային աշխատանքների ձևով պատիժների նշանակումը նպատակահարմար չէ, քանի որ այդպիսիք նշանակելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 9-րդ մասի իմաստով՝ դրանք հնարավոր չի լինելու հանցանքների համակցությամբ գումարել արդեն իսկ նշանակված պատիժներին և այդ պատիժները պետք է կլանվեն թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով նշանակված համապատասխան պատիժներով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ իր կատարած արարքների համար պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատության սահմանափակման ձևով՝ յուրաքանչյուր դրվագով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանել ազատության սահմանափակումը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Պատժի կրման ընթացքում Սուսաննա Շահիջանիին անհրաժեշտ է արգելել առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել իր մշտական բնակության վայրը, ինչպես նաև՝ իր բնակության վայրից բացակայել ժամը 23:00-ից մինչև 08:00-ն, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ սույն վարույթով նշանակված պատժին անհրաժեշտ է ամբողջությամբ գումարել թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, ազատության սահմանափակումը՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 270 (երկու հարյուր յոթանասուն) ժամ տևողությամբ:
Քննության առնելով Սուսաննա Շահիջանիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի կարգով գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագով հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակումը՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակումը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Պատժի կրման ընթացքում Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիին արգելել առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել իր մշտական բնակության վայրը, ինչպես նաև՝ իր բնակության վայրից բացակայել ժամը 23:00-ից մինչև 08:00-ն:
Պատժի կրման ընթացքի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի բնակության վայրի ստորաբաժանմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, սույն վարույթով նշանակված պատժին գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԴ1/0291/01/25 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը և Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանիի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, ազատության սահմանափակումը՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով և հանրային աշխատանքները՝ 270 (երկու հարյուր յոթանասուն) ժամ տևողությամբ:
Սուսաննա Էդմոնդի Շահիջանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ