Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0408/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 10.1

Պատասխանող

Զոհրաբ Կարապետյան Գևորգի
Գևորգ Կարապետյան Զոհրաբի
Մակար Կարապետյան Գևորգի
ԶՈՀՐԱԲ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
ՄԱԿԱՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳԵՎՈՐԳ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԳԵՎՈՐԳ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Զոհրաբ Կարապետյան
Գևորգ Կարապետյան
Մակար Կարապետյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տաթևիկ Մուրադյան

Քրեական վերաքննիչ

Մնացական Հարությունյան

Արսեն Նիկողոսյան

Ադրինե Ղուկասյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Տաթևիկ Մուրադյան

Քրեական վերաքննիչ

Մնացական Հարությունյան

Արսեն Նիկողոսյան

Ադրինե Ղուկասյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ' 2021թ֊ի սեպտեմբերի 18֊ին, ժամը 17:30֊ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ' խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս' այդ կերպ խախտել մարդկանց' Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2026-03-23 14:00 5 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-12-10 11:00 4 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-12-09 11:30 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-11-27 17:00 4 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-10-28 11:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-15 09:30 4 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-07-15 10:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-03 11:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-10 12:00 4 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-30 12:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-10 12:00 4 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-02-20 14:30 4 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/0408/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«10» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրողներ Եսայի Աբովյանի,
Վարդան Արսենյանի,
տուժողներ Միսաք Վարդանյանի,
Վահագն Մկրտչյանի,
Պետրոս Մանուկյանի,
մեղադրյալներ Գևորգ Կարապետյանի,
Զոհրապ Կարապետյանի,
Մակար Կարապետյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 19.02.1971թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 10.08.1971թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 27.02.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2021թ․ օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14967621 քրեական գործը:
2021 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Ոսկանյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
2022 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Բ. Ղազինյանի որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի՝ 2022 թվականի մայիսի 14-ի՝ քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
2022 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանը որոշում է կայացրել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազ Ռ.Մանուկյանը որոշում է կայացրել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումը վերացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի հետ խմբի կազմում դեռևս չպարզված անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու վերաբերյալ քրեական վարույթը անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14116425 համարը:
2025 թվականի փետրվարի 03-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 04-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի դեկտեմբերի 09-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով՝ սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը Մ.Վարդանյանին, ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության` բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։»:
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Մակար Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան։ Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի, առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով՝ հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս
Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։»:
Մակար Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով, հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ. Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ 2. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը:»:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալներ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը, Մակար Գևորգի Կարապետյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ և նաև հրաժարվեցին նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցության տված ցուցմունքներից։
դատական նիստի արձանագրություն
- 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Կիևյան 8 հասցեում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում սպիտակ «RANGE ROWER» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն ընկերների հետ միասին ծեծի են ենթարկել իրեն, աներոջը՝ Պետրոս Կառլենի Մանուկյանին և Միսաք Վահե Վարդանյանին, որի հետևանքով ինքը կոտրել է աջ ձեռքի դաստակը՝ ստանալով մարմնական վնասվածք:
(հատոր 1, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն)
- 18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ մասնակից Պետրոս Կառլենի Մանուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը և հայտարարել, որ 2021 թվականին սեպտեմբերի 8-ին վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված հատվածում:
(հատոր 1, գ.թ. 9-13, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաբժշկական փորձաքննության փորձագետի թիվ 2763/h եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ աջ նախաբազկի զույգ ոսկրերի դիստալ մետաէպֆիզի /աջ ճաճանչաոսկրի տիպիկ տեղի և աջ ծղիկոսկրի մախաթելունի/ փակ ներհոդային բեկորավոր տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
(հատոր 1, գ.թ. 52, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Միսաք Վարդանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքից շատ ժամանակ է անցել, և չի հիշում տարին, ամիսը և օրը: Նշեց, որ ինքը և Վահագնը շենքի բակում կանգնած են եղել, երբ նշված սպիտակ մեքենան մոտեցել է իրենց: Վարորդը հարցրել է, թե դա ում մեքենան է, ինքը պատասխանել է, որ իրենցն է, գիտի, որ այդ կայանման տեղն իրենցն է, իր հյուրը կգնա, և նրանք իրենց մեքենան կկայանեն այդ վայրում: Վարորդն ասել է, որ ինքն էլ հյուր ունի: Կոնֆլիկտից խուսափելու նպատակով ինքը կանչել է իր աներոջը, որպեսզի մեքենան հանի, իսկ վերջինս հանել է մեքենան: Հետո երկու երիտասարդներն արհամարհական տոնով իրենց ասել են, որ այդտեղ այլևս մեքենա չկայանեն: Նշեց, որ դահլիճում նստած անձանցից ոչ մեկին չի ճանաչում, նրանց դեմքերն իրեն ծանոթ չեն: Քանի որ ինքը նախկինում վարակվել է կորոնավիրուսով, չի բացառում, որ դրանով պայմանավորված որոշ բաներ չհիշի: Որքանով որ հիշում է, այս մարդկանց նկատի ունի մեղադրյալներին առաջին անգամ տեսել է քննչականում, երբ իրենց կանչել էին առերեսման: Ոչ մեկի դեմքն իրեն ծանոթ չէ: Հստակ չի կարող ասել, որ «Ռենջ Ռովեր»-ի վարորդն այստեղ նստած է: Երիտասարդներից մեկը ոտքով հարվածել է, և այդտեղից քաշքշուկ է սկսվել, որի արդյունքում ինքն ընկել է գետնին: Տեսել է, որ մարդկանցից մեկը փորձել է քարով իրեն վնասել, սակայն նրան խանգարել են, և նա չի կարողացել ոչինչ անել: Հետո տեսել է, որ Վահագի ձեռքը վնասվել է: Մինչև հասել է այդտեղ, տեսել է, որ Վահագն արդեն զանգում էր ոստիկանություն, և այդ ժամանակ բոլորն արդեն ցրվել են: Իր ընկալմամբ վիճաբանությունը տևել է 3-4 րոպե: Չի կարող ասել, թե շենքի բակում քանի հոգի է եղել, և քանի հոգի է իրենց հարվածել: Երկու երիտասարդներից բացի կային նաև այլ մարդիկ: «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը լսել են թիկունքից, գոռացել է ավտոտնակից դուրս եկած մարդը, երբ իրենք խոսել են մեքենայի վարորդի հետ: Կարծում է, որ վայր է ընկել որովայնին ստացած հարվածից: Չի հիշում՝ ովքեր են փորձել վիճաբանությունը դադարեցնել: Վահագի՝ ոստիկանություն զանգելու ժամանակ է վիճաբանությունը դադարել: Վիճաբանության պատճառը եղել է անհարգալից վերաբերմունքից առաջացած լեզվակռիվը: Խնդիրն արդեն փաստացի լուծված էր. մեքենան կայանված չէր նրանց մեքենայի կայանման տեղում: Կռվի համար այլ առիթ չկար: Հիշողության խնդիրներ ունենալու հետ առնչվել է նաև աշխատանքի բերումով: Պրոֆիլակտիկ բուժում է անցել դրա հետ կապված: Չի հիշում, որ վիճաբանության ժամանակ Պետրոսին հարվածած լինեն:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի մանրամասները չի կարող մանրամասն նկարագրել: Հիշում է, որ քաշքշուկ է եղել: Պատճառը եղել է մեքենայի կայանման հետ կապված բանավեճը, որին հաջորդել է քաշքշուկը, որի արդյունքում ինքը վայր է ընկել: Նույնիսկ չի հիշում, թե ում հրելու արդյունքում է վայր ընկել: Վիճաբանությունը սկսելու ժամանակ կանգնած է եղել իր մեքենայի կողքին: «Ռենջ Ռովեր» մեքենայի վարորդը եղել է իրենից մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա: Վիճաբանությունը սկսելուց առաջ որևէ խոսակցություն չեն ունեցել անձամբ իր հետ: Ինքը փորձել է բաժանել: Վիճաբանությունը տևել է 2-3 րոպե: Բաժանել չի ստացվել, քանի որ այդ գործում այդքան փորձ չունի: Հնարավոր է, որ հարված ստացած լինի: Ձեռքը կոտրել է ընկնելու պատճառով: Ինքը հայտարարել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել, և զանգահարել է շտապօգնություն: Գնացել են հիվանդանոց, որտեղ եկել է նաև ոստիկանությունը: Չի հիշում, թե ով է արել «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը: Երիտասարդ էր: Ենթադրում է, որ վազելիս է ընկել: Չի հիշում վազելու պատճառը: Իրեն չեն փորձել հարվածել: Մեղադրյալների դեմքերը հիշում է առերեսումից: Վիճաբանության ժամանակից չի հիշում նրանց: Հնարավոր է, որ վիճաբանության ձայները լսելի լինեին շենքի բնակիչների համար: Այդ ձայներն իր համար հաստատ հաճելի չէին լինի: Ավելի շատ քաշքշուկ է եղել: Կոնկրետ հարվածներ չի հիշում: Չգիտի՝ Միսաքի և իր աներոջ վնասվածքներ ստանալու մասին: Ինչ-որ բան չի եղել, որ նկատի, հետևաբար հարցնելու կարիք էլ չի եղել: Չի հիշում՝ դեպքի վայրում կանայք եղել են, թե՝ ոչ: Որևէ մեկին չի ֆիքսել:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Այդ ժամանակ մոտեցել և փորձել է բաժանել նրանց, սակայն նույն պահին մարդիկ են բակում ավելացել, որոնց թվում տեսել է նաև Մակարին: Այդ պահին ավտոտնակից ձեռքին բավականին մեծ քարով իրենց կողմ է եկել նաև Մակարի եղբայրը, ինքն այդ ժամանակ մի կողմ է հրել նրա որդուն, սակայն որևէ մեկին չի հարվածել, իսկ այդ ընթացքում միայն տեսել է, որ Միսաքն ընկած է գետնին և նրան ոտքերով և ձեռքերով հարվածել են, սակայն հարվածողներին չի ճանաչել, քանի որ այլ անձինք են եղել, ովքեր միացել էին կռվին: Միաժամանակ նկատել է նաև, որ երբ Միսաքը ընկած է եղել գետնին, Մակարը փորձել է նրան քարով հարվածել, որ իր կինն է մի կողմ է հրել, ով այդ ժամանակ ձայներից իջել էր ներքև: Այդ ժամանակ Մակարի եղբայրը քարը ձեռքին վազել է իր հետևից և ինքը մոտ 15 մետր փախել է, ով քարով նետել է իր ուղղությամբ, սակայն իրեն չի դիպել, որից հետո վազել է դեպի Միսաքի ու Պետրոսի կողմը և փորձել է նրանց պաշտպանել, սակայն իր դիմաց են դուրս եկել Մակարն ու նրա եղբայրը և հասկանալով, որ միայնակ նրանց դեմ որևէ բան անել չի կարող՝ փորձել է հետ փախչել, սակայն հետևից թիկունքից հարված է ստացել, որը եղել է ոտքով, որի արդյունքում վայր է ընկել: Ընկնելու ժամանակ փորձել է ձեռքով պահել դեմքը, որպեսզի չհարվածի գետնին և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է։ Երբ ոտքի կանգնելուց հետո, տեսել է, որ ձեռքը վնասվել է, ասել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, որից հետո կռիվը դադարել է:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ դեպքի հանգամանքները չհիշեց, սակայն այդ ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել, և հայտնածն ավելի հավաստի է:
(գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ չի հիշում, թե դեպքից քանի տարի է անցել: Նշեց, որ երկու ամիս առաջ ինֆարկտ է ստացել, որն ազդել է նաև հիշողության վրա: Հիշում է, որ վեճ է եղել, սակայն մանրամասները չի կարող հայտնել: Վեճը եղել է մեքենայի կայանման տեղի պատճառով: Դեպքը եղել է Կիևյան թաղամասում: Այդտեղ իր աղջիկն է ապրել: Չի հիշում վեճին մասնակցած անձանց դեմքերը: Մարմնական վնասվածք չի ստացել: Չի հիշում՝ իրեն հարվածել են, թե՝ ոչ: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չեն հնչել: Նշեց, որ հենց մեքենայի վերաբերյալ վեճի ժամանակ ինքը մենակ է եղել: Երբ ինքը մեքենան կանգնեցրել է, ձայն է լսել, և իրեն ասել են, որ այդտեղ չկայանի: Հետո նորից խոսակցություն է սկսվել, թե ինչու է մեքենան այդտեղ կայանել, որից վեճ է սկսվել: Իր փեսաներն էլ են այդտեղ եղել: Չի հիշում, թե վեճի ընթացքում ով ում է հարվածել: Չի հիշում, թե վեճին քանի հոգի է մասնակցել: Երևի, ինչպես իրենց, այնպես էլ նրանց կողմից երեք հոգի են եղել: Եկող-գնացողները շատ էին, չի կարող ասել, թե կոնկրետ ով է մասնակցել և քանի հոգի: Կարծում է, որ իր հարազատներից ոչ մեկը այդ վեճի ժամանակ մարմնական վնասվածք չի ստացել: Վեճի մասնակիցների դեմ բողոք չունի, նրանց նկատմամբ պահանջ չունի: Ավելացնելու ոչինչ չունի: Թեթև վեճ է եղել, անցել- գնացել է: Ոչ մեկի չեն խանգարել, ոչ մեկի ոչ մի բան չի եղել իր կարծիքով:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Վահագն Մկրտչյանն ու Միսաք Վարդանյանը հանդիսանում են իր փեսաները: 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, կնոջ՝ Գայանե Մանուկյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Կիևյան 8 շենքի 54 բնակարան՝ փեսային՝ Միսաք Վարդանյանին հյուր, որտեղ նույն բնակարանում ներկա էին նաև մյուս փեսա Վահագն Մկրտչյանը և աղջիկը՝ Գալինա Մկրտչյանը: Ավտոմեքենան կայանել է Կիևյան 8 շենքի առաջին հարկի բնակարանի պատուհանի տակ և երբ ցանկացել են իրերը հանել ավտոմեքենայի միջից, ներքևում եղած ավտոտնակներից մեկում, որտեղ մոտ 7-8 հոգի մարդ է եղել հավաքված, նրանցից մեկը, ով կլիներ մոտ 50-55 տարեկան, իսկ նրա հետիններին չի ֆիքսել, ասել է, որ ավտոմեքենան հանի այդտեղից, ինքը պատասխանել է, թե ինչու պետք է ավտոմեքենան հանի, իսկ նա պատասխանել է, որ այդտեղ այլ ավտոմեքենա պետք է գա և կանգնի, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իրենն էլ է ավտոմեքենա և ասել, որ երբ այդ ավտոմեքենան գա, թող այլ վայրում կանգնի, ու բարձրացել է վերև: Մոտ 2 ժամ անց, երբ Միսաքը իջել է Վահագին ճանապարհելու, իջնելուց մի քանի րոպե անց հետ է վերադարձել և ասել, որ ինչ-որ ավտոմեքենա է եկել և ինքը պետք է իր ավտոմեքենան տեղափոխի այլ վայր: Քանի որ չի ցանկացել կոնֆլիկտ լինի, իջել և ավտոմեքենան կայանել է այլ վայրում՝ նույն շենքի բակում: Երբ իջել է ավտոմեքենայից, մի քանի բառ է փոխանակել մյուս ավտոմեքենայի վարորդի հետ, որի ժամանակ իր կողմից արդեն նկարագրված ավտոտնակից իրենց կողմ են քայլել 2-3 երիտասարդներ, որոնցից մեկը ասել է՝ «Արա չենք ասել, որ ստեղ ավտոմեքենա չկայանեք», ինքը նրան ասել է, որ խոսքերը չափավորի, սակայն նույն պահին այդ երիտասարդը ոտքով հարվածել է որովայնին, որից հետո այդ վիճաբանությանը խառնվել են նաև ավտոտնակում եղած բոլոր անձինք, նաև մյուս ավտոմեքենան կայանած վարորդը, որի ընթացքում խառը կռիվ է եղել և այդ ընթացքում ստացել են խառը հարվածներ, սակայն իրենք չեն հասցրել որևէ մեկին հարվածել, քանի որ իրենց հետ վիճաբանողները բավականին շատ են եղել, այդ կռվի ժամանակ նաև տեսել է, որ Վահագի վրա մի քանի հոգով հարձակվել են և նրանց մեջ նկատել է այն անձին, ով ավտոմեքենան կայանել էր իր ավտոմեքենայի տեղում, եղել են նաև մի քանի այլ անձինք, ում չի ֆիքսել և նկատել է, որ այդ անձինք խառը հարվածներ են հասցնում Վահագին և նա դրանց արդյունքում վայր է ընկել և վնասել ձեռքը, քանի որ վայր ընկնելուց բարձր գոռացել է, և պարզ էր, որ վնասվածք է ստացել, միաժամանակ կռվի ժամանակ տեսել է, որ մի քանի հոգով հարվածել և վայր են գցել նաև Միսաքին, և երբ նա ընկած էր և ինչ-որ մեկը ցանկանում էր մեծ քարով հարվածել Միսաքին, սակայն իրենց կանայք արդեն միջամտել են և բաժանել, չեն կարողացել հարվածել Միսաքին: Ավելացրել է, որ միջադեպը տևել է 15-20 րոպե, հայհոյանքներ լսել է, սակայն չի կարող ասել, թե ում կողմից, վիճաբանությանը միջամտողներ եղել են, սակայն թե վիճաբանողներին, թե միջամտողներին չի ճանաչել:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ ինքը շատ քիչ բան է հիշում: Նշեց, որ դեպքից շատ երկար ժամանակ է անցել, դրա համար չի հիշում: Դեպքի ժամանակ առողջական խնդիրներ չի ունեցել: Նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս իր վրա որևէ ճնշում չի եղել: Նշեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքը հիմք չընդունեն, քանի որ ինքը որևէ բան չի հիշում, որպեսզի ասի, որ այս կամ այն հանգամանքը ճիշտ է: Նշեց, որ որևէ բանով կաշկանդված չէ, պարզապես չի հիշում: Ոչ միայն այս դեպքի հետ կապված, այլև իր կյանքի հետ կապված շատ բաներ կան, որոնք ինքը չի հիշում:
(գ.թ. 80-82, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Գալինա Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը հյուր են գնացել իր քրոջ տուն, որը գտնվում է Կիևյան փողոցում: Իր ամուսինը՝ Վահագն Մկրտչյանը, և հայրը՝ Պետրոս Մանուկյանը, գտնվել են ներքևում՝ բակում: Ինքը պատուհանի մոտ կանգնած է եղել: Երբ ձայներ է լսել, գնացել է ներքև: Բնակարանը գտնվել է երկրորդ հարկում: Այդ անձին գտնվել են հենց բակում: Ինքը ձայները լսել է պատուհանի ներքևից: Գոռոցներ է լսել, որոնք շատ ուժող չեն եղել: Եթե պատուհանը փակ լիներ, երևի չլսեր: Ինքը կանգնած է եղել պատուհանի մոտ, դրա համար լսել է: Փորձել է իր ներկայությամբ հանդարտեցնել իրավիճակը: Չի կարող ասել, թե այնտեղ մոտավոր քանի անձ կար: Դեմքերը չի հիշում, քանի որ առաջին անգամ էր տեսնում, չի ճանաչում: Իր իջնելուց հետո՝ մոտ 4-5 րոպե հետո, իրավիճակը հանդարտվել է: Հարևաններից էլ են եղել մարդիկ, ովքեր միջամտել են, փորձել են հանգստացնել: Նշեց, որ ինքը մենակ է իջել: Ներքևում իր կին հարազատներից այլ անձինք չեն եղել: Քույրը իջել է այն ժամանակ, երբ ամեն ինչ հանդարտվել էր արդեն: Շտապօգնությունը մոտեցել էր իր ամուսնու համար, քանի որ վերջինս ձեռքի կոտրվածք էր ստացել: Պատուհանից նայելու ընթացքում ինքը հարվածներ չի նկատել, ոչինչ չի ֆիքսել: Գոռգոռոցների ընթացքում հայհոյանքներ չի լսել: Այդ պահին չի իմացել վեճի պատճառը: Չի ֆիքսել, որ իր հայրիկին կամ քրոջ ամուսնուն հարվածած լինեն: Նրանց կողմից վնասվածքներ ստանալու հանգամանքի մասին հետո է իմացել: Միայն իր ամուսինն է լուրջ վնասվածք ստացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Կառա Չոբանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ բնակվում է Կիևյան 8, բնակարան 60 հասցեում: Հիշում է, որ դեպքի օրը ծեծկռտուք է եղել, հարձակվել էին սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, հետո՝ կանաչ շապիկով: Ինքը տանը աշխատելիս է եղել, երկար ժամանակ ձայներ է լսել, բայց ուշադրություն չի դարձրել, քանի որ իրենց բակում ավտոտնակներ կան, այդտեղ տղաներ են հավաքվում և բարձրաձայն խոսում: Ինքը կարծել է, որ նրանց ձայներն է լսում: Բայց ձայները ուժեղացել են, կանանց բղավոցներ է լսել: Պատուհանից տեսել է, որ հարձակվել են սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, և նա ընկել է գետնին: Նա վեր է կացել, փորձել զանգել: Նրան հարցրել են, թե արդյոք ոստիկանություն է զանգում, և հեռախոսը ձեռքից խլել են, հետո նորից հարձակվել են նրա վրա: Հետո արդեն քիվը խանգարել է, չի տեսել: Քիչ անց տեսել է, որ կանաչ շապիկով տղայի վրա են հարձակվել, սակայն դարձյալ քիվը խանգարել է, և չի տեսել: Ձայներ լսվել են, բայց նրանք «դալան» էին մտել, չի տեսել: Իր համար պարզ չի եղել վեճի պատճառը: Հետագայում քննիչից է տեղեկացել: Նշեց, որ իր բնակարանը գտնվում է չորրորդ հարկում, որը հինգերորդ հարկի բարձրություն ունի: Ինքը բարձր ձայներ է լսել: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չի լսել: Ինքը լսել է վեճը մոտ 10-15 րոպե, բայց դրանից առաջ և հետո երևի ևս այդքան ժամանակ տևել է այն: Նշեց, որ դեպքի վայրում կանայք էլ են եղել: Նրանք ճչում էին, վազվզում էին, բայց չէին փորձում բաժանել: Ահազանգել է ոստիկանություն, քանի որ տեսել է, որ ավտոտնակներից մեկում շինարարական աշխատանքներ էին իրականացնում, գետնին թափված էին շատ գործիքներ, և այդտեղ գտնվողներից մեկը փորձել է գետնից վերցված գործիքով հարձակվել սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդի վրա, ինչն իրեն վախեցրել է: Չգիտի, թե վեճն ինչ հանգամանքներում է ավարտվել, քանի որ այն տեղափոխվել էր շենքի մյուս կողմ, և ինքը չի տեսել: Նշեց, որ ի սկզբանե իր բնակարանի պատուհանները բաց էին: Պատուհաններից նայողները գոռում էին, փորձում դադարեցնել, բայց դրսում գտնվողներից ոչ ոք չէր փորձում դադարեցնել: Վեճի ժամանակ մեղադրյալներից որևէ մեկին չի նկատել: Ինքը շատ վատ տեսողություն ունի և դեմքերը չի տարբերակում: Կռիվը կողքի շենքի բակում էր, ինքը մտածում էր, որ մարդիկ կողքի շենքից են: Շենքերն իրար կպած են, և կողքի շենքի բակը երևում է: Անձանցից մեկին սղոցանման փայտը նկատել է, քանի որ ուրվագծերը և գույները տարբերակում է, իսկ մարդկանց դեմքերը՝ ոչ: Բարձր ձայներ լսելու դեպքում բոլորի անդորրն էլ խաթարվում է:
(դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝ (...)
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
(...)
3.Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(...)
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:»:
Դատարանը, հիմք ընդունել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ, ընդգծում է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են: Խուլիգանության հիմնական հանցակազմն ունի մեկ, իսկ որակյալ հանցակազմը՝ երկու օբյեկտ: Մասնավորապես, հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա է որակման որպես հասարակ խուլիգանություն, մինչդեռ նույն արարքը, որը զուգորդվում է անձի առողջությանը, գույքային իրավունքներին և այլին վնաս պատճառելով, ենթակա է որակման խուլիգանության որակյալ հանցակազմով: Նշված հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի «հասարակական կարգ» հասկացության պարզաբանումը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով՝ լայն և նեղ:
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից: Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը:
Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում: Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև «բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք» հասկացության պարզաբանումը:
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով: Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն): Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը: Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ «Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները:
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ: Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն:
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար: Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ: (տե՛ս Արման Մհերի Խաչատրյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշումը):
Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը:
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Շ.Հախվերդյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ`
ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ անձի արարքը կարող է համապատասխանել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի հատկանիշներին այն դեպքում, երբ հիմնավոր կերպով փաստարկվում է անձի կողմից հանրության շրջանակներում լայնորեն ընդունելի համակեցության և բարոյական նորմերին հանրային կերպով հակադրվելը (խախտելը), հասարակության այլ անդամներից իր թվացյալ առավելությունն ի ցույց դնելուն ուղղված՝ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մաս կազմող կոնկրետ գործողություններ կատարելը, և այդ գործողությունների՝ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով արտահայտված լինելը: Իսկ այն դեպքերում, երբ անձի կողմից կատարված գործողությունները, դրսևորած վարքագիծը, պահվածքը թեև առերևույթ կարող են գնահատվել որպես ոչ իրավաչափ և առաջին հայացքից խուլիգանական գործողություններ հիշեցնել, սակայն նրա գործողությունները նպատակ չունեն այլ անձանց մոտ սեփական առավելությունն ընդգծել, ապա արարքը չի կարող որակվել քննարկվող հանցակազմով, քանի որ կբացակայի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը։
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ հաստատվում է դեպքի օրը, ժամը և վայրը, ինչպես նաև Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքը։ Հիշյալ արձանագրությամբ չի հաստատվում, որ հանցագործության սուբյեկտներ են հանդիսանում Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը և Մակար Գևորգի Կարապետյանը։
18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2763/h եզրակացությամբ հաստատվում է, որ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
Այսպիսով՝ վերը թվարկված գրավոր խումբ ապացույցների հետազոտման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դրանցով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Անդրադառնալով վկա Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության և դրա արդյունքում Վահագն Մկրտչյանի ստացած մարմնական վնասվածքի մասին։
Վկա Կառա Չոբանյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, որի արդյունքում ինչ որ չափով խաթարվել է իր անդորրը, սակայն հայտնել է, որ այդ վիճաբանության մասնակիցների դեմքերը չի տեսել։
Անդրադառնալով տուժող Միսաք Վարդանյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով ևս հաստատվում է դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն քրեական գործով մեղադրյալներ Մակար, Գևորգ և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը դեպքին տուժողի ցուցմունքով չի հաստատվում։ Ավելին՝ նա մեղադրյալներին չի ճանաչել որպես դեպքի մասնակից։
Տուժող Պետրոս Մանուկյանի ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքով ևս հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Ճիշտ է՝ տուժող Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքով հաստատվում է, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, սակայն Դատարանի ուշադրությունը գրավեց այն հանգամանքը, որ դատարանում տուժողը բացարձակապես չհիշեց մեղադրյալներին և չհայտնեց, թե արդյոք վիճաբանության մասնակիցներից իր նախաքննական ցուցմունքով նշած անձինք հանդիսանում են հենց մեղադրյալները, թե՝ ոչ։ Բացի այդ, Դատարանն ուշադրության է արժանացնում այն հանգամանքը, որ տուժող Վ.Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 08-ին, այդ հարցաքննությունը չի իրականացվել հատուկ տեխնիկական միջոցներով ձայնագրմամբ։ Ավելին՝ այդ հարցաքննությունից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը նշել Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն, երբ քննիչի կողմից չի հնչել հարց, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին։ Դատարանում տուժողը միայն պնդել է, որ չի ճանաչում և չի կարող պնդել, որ մեղադրյալները վիճաբանության մասնակիցներն են եղել, իսկ նախաքննության ընթացքում ինչպես վերը նշվեց պարզ չէ, թե ինչպես է տուժողը նույնացրել անձանց, այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին։ Հետևապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ինչպես այս, այնպես էլ ցուցմունքի տեսաձայնագրման բացակայության պայմաններում պետք է արժանահավատ դիտարկել տուժողի դատարանում տված ցուցմունքը։
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ եթե անգամ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ ցուցմունք, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ Ինչ վերաբերում է բռնության գործադրմանը, ապա հարկ է փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի՝ գործող քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան չի նկարագրում բռնության գործադրման հատկանիշը։ Այս պայմաններում եթե քննարկվի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու համապատասխան հանցակազմի առկայությունը, ապա հարկ է փաստել, որ տուժողի ցուցմունքով հայտնած փաստական հանգամանքներից չի բխում, թե կոնկրետ ում գործողությունների արդյունքում է վերջինիս պատճառվել այդ վնասը, հատկապես այն պայմաններում, երբ տուժողը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ հետևից հարվածը, որի արդյունքում վայր է ընկել և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է, ստացել է թիկունքից, և չի նշել իրեն հարված հասցրած անձանց տվյալները։ Ավելին՝ հայտնել է, որ վիճաբանությանը մասնակցել են նաև այլ անձինք։ Այսինքն, այս պարագայում նկարագրված փաստական հանգամանքների կատարումը այս կամ այն անձին մասնավորապես՝ մեղադրյալներին վերագրելը կհանգեցնի մի անթույլատրելի իրավիճակի, որի պայմաններում պարզապես մեղադրական վարկածները կհաստատվեն Դատարանի կողմից՝ առանց դրա համար բավարար ապացուցողական բազայի, ինչն անընդունելի է անձանց անմեղության կանխավարկածի հարգման տեսանկյունից։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Դատարանը, առանձին-առանձին գնահատման ենթարկելով դատարանում հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց, գտնում է, որ դրանցով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալներ Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում։ Այլ կերպ, նշված ապացույցներն առանձին, ինչպես նաև միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարած լինելու հանգամանքի վերաբերյալ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների կողմից 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Մակար Կարապետյանին, Գևորգ Կարապետյանին և Զոհրաբ Կարապետյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: …»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով առկա չեն նաև իրեղեն ապացույցներ։
Մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, որևէ պահանջ չեն ներկայացրել:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Գործ թիվ ԵԴ1/0408/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈԻՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր՝ Մ.Հարությունյան,
դատավորներ՝ Ա․Ղուկասյան,
Ա.Նիկողոսյան,

քարտուղարությամբ՝ Ա․Կարապետյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Վ․Արսենյանի,
մեղադրյալներ՝ Գ․Կարապետյանի,
Զ․Կարապետյանի,
Մ․Կարապետյանի,

2026 թվականի մարտի 23-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Մակար Գևորգի Կարապետյանի վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Տաթևիկ Մուրադյան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը,
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2021 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14967621 քրեական գործը:
2021 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
2022 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Բ.Ղազինյանի որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի՝ 2022 թվականի մայիսի 14-ի՝ քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
2022 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի կողմից որոշում է կայացվել՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազ Ռ.Մանուկյանի կողմից որոշում է կայացվել՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումը վերացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի հետ խմբի կազմում դեռևս չպարզված անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու վերաբերյալ քրեական վարույթն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14116425 համարը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ հաստատվել է թիվ 14967621 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) որոշմամբ՝ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակվել է նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռով վճռվել է․ ճանաչել և հռչակել Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է ճանաչել և հռչակել Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է ճանաչել և հռչակել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
2026 թվականի փետրվարի 23-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի վերը նշված դատավճռի դեմ։ Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի մարտի 03-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր Մ.Հարությունյան, կազմի դատավորներ՝ Ա․Նիկողոսյան, Ա.Ղուկասյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 2026 թվականի մարտի 04-ին:
2026 թվականի մարտի 09-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի «Վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը դատաքննության նշանակելու մասին» որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նշանակվել է դռնբաց դատական նիստում քննության: Մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պահպանվել է։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Նախաքննության մարմինը Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով՝ սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը Մ.Վարդանյանին, ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության` բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը: (...)»:
2.1․ Նախաքննության մարմինը Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Մակար Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան։ Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի, առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով՝ հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։ (...)»:
2.2․ Նախաքննության մարմինը Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով, հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ. Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ 2.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը: (...)»:
3. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռի «Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) - Մեղադրյալներ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը, Մակար Գևորգի Կարապետյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ և նաև հրաժարվեցին նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցության տված ցուցմունքներից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
- 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Կիևյան 8 հասցեում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում սպիտակ «RANGE ROWER» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն ընկերների հետ միասին ծեծի են ենթարկել իրեն, աներոջը՝ Պետրոս Կառլենի Մանուկյանին և Միսաք Վահե Վարդանյանին, որի հետևանքով ինքը կոտրել է աջ ձեռքի դաստակը՝ ստանալով մարմնական վնասվածք:
(հատոր 1, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն)
- 18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ մասնակից Պետրոս Կառլենի Մանուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը և հայտարարել, որ 2021 թվականին սեպտեմբերի 8-ին վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված հատվածում:
(հատոր 1, գ.թ. 9-13, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաբժշկական փորձաքննության փորձագետի թիվ 2763/h եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ աջ նախաբազկի զույգ ոսկրերի դիստալ մետաէպֆիզի /աջ ճաճանչաոսկրի տիպիկ տեղի և աջ ծղիկոսկրի մախաթելունի/ փակ ներհոդային բեկորավոր տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
(հատոր 1, գ.թ. 52, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Միսաք Վարդանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքից շատ ժամանակ է անցել, և չի հիշում տարին, ամիսը և օրը: Նշեց, որ ինքը և Վահագնը շենքի բակում կանգնած են եղել, երբ նշված սպիտակ մեքենան մոտեցել է իրենց: Վարորդը հարցրել է, թե դա ում մեքենան է, ինքը պատասխանել է, որ իրենցն է, գիտի, որ այդ կայանման տեղն իրենցն է, իր հյուրը կգնա, և նրանք իրենց մեքենան կկայանեն այդ վայրում: Վարորդն ասել է, որ ինքն էլ հյուր ունի: Կոնֆլիկտից խուսափելու նպատակով ինքը կանչել է իր աներոջը, որպեսզի մեքենան հանի, իսկ վերջինս հանել է մեքենան: Հետո երկու երիտասարդներն արհամարհական տոնով իրենց ասել են, որ այդտեղ այլևս մեքենա չկայանեն: Նշեց, որ դահլիճում նստած անձանցից ոչ մեկին չի ճանաչում, նրանց դեմքերն իրեն ծանոթ չեն: Քանի որ ինքը նախկինում վարակվել է կորոնավիրուսով, չի բացառում, որ դրանով պայմանավորված որոշ բաներ չհիշի: Որքանով որ հիշում է, այս մարդկանց նկատի ունի մեղադրյալներին առաջին անգամ տեսել է քննչականում, երբ իրենց կանչել էին առերեսման: Ոչ մեկի դեմքն իրեն ծանոթ չէ: Հստակ չի կարող ասել, որ «Ռենջ Ռովեր»-ի վարորդն այստեղ նստած է: Երիտասարդներից մեկը ոտքով հարվածել է, և այդտեղից քաշքշուկ է սկսվել, որի արդյունքում ինքն ընկել է գետնին: Տեսել է, որ մարդկանցից մեկը փորձել է քարով իրեն վնասել, սակայն նրան խանգարել են, և նա չի կարողացել ոչինչ անել: Հետո տեսել է, որ Վահագի ձեռքը վնասվել է: Մինչև հասել է այդտեղ, տեսել է, որ Վահագն արդեն զանգում էր ոստիկանություն, և այդ ժամանակ բոլորն արդեն ցրվել են: Իր ընկալմամբ վիճաբանությունը տևել է 3-4 րոպե: Չի կարող ասել, թե շենքի բակում քանի հոգի է եղել, և քանի հոգի է իրենց հարվածել: Երկու երիտասարդներից բացի կային նաև այլ մարդիկ: «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը լսել են թիկունքից, գոռացել է ավտոտնակից դուրս եկած մարդը, երբ իրենք խոսել են մեքենայի վարորդի հետ: Կարծում է, որ վայր է ընկել որովայնին ստացած հարվածից: Չի հիշում՝ ովքեր են փորձել վիճաբանությունը դադարեցնել: Վահագի՝ ոստիկանություն զանգելու ժամանակ է վիճաբանությունը դադարել: Վիճաբանության պատճառը եղել է անհարգալից վերաբերմունքից առաջացած լեզվակռիվը: Խնդիրն արդեն փաստացի լուծված էր. մեքենան կայանված չէր նրանց մեքենայի կայանման տեղում: Կռվի համար այլ առիթ չկար:
Հիշողության խնդիրներ ունենալու հետ առնչվել է նաև աշխատանքի բերումով: Պրոֆիլակտիկ բուժում է անցել դրա հետ կապված: Չի հիշում, որ վիճաբանության ժամանակ Պետրոսին հարվածած լինեն:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի մանրամասները չի կարող մանրամասն նկարագրել: Հիշում է, որ քաշքշուկ է եղել: Պատճառը եղել է մեքենայի կայանման հետ կապված բանավեճը, որին հաջորդել է քաշքշուկը, որի արդյունքում ինքը վայր է ընկել: Նույնիսկ չի հիշում, թե ում հրելու արդյունքում է վայր ընկել: Վիճաբանությունը սկսելու ժամանակ կանգնած է եղել իր մեքենայի կողքին: «Ռենջ Ռովեր» մեքենայի վարորդը եղել է իրենից մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա: Վիճաբանությունը սկսելուց առաջ որևէ խոսակցություն չեն ունեցել անձամբ իր հետ: Ինքը փորձել է բաժանել: Վիճաբանությունը տևել է 2-3 րոպե: Բաժանել չի ստացվել, քանի որ այդ գործում այդքան փորձ չունի: Հնարավոր է, որ հարված ստացած լինի: Ձեռքը կոտրել է ընկնելու պատճառով: Ինքը հայտարարել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել, և զանգահարել է շտապօգնություն: Գնացել են հիվանդանոց, որտեղ եկել է նաև ոստիկանությունը: Չի հիշում, թե ով է արել «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը: Երիտասարդ էր: Ենթադրում է, որ վազելիս է ընկել: Չի հիշում վազելու պատճառը: Իրեն չեն փորձել հարվածել: Մեղադրյալների դեմքերը հիշում է առերեսումից: Վիճաբանության ժամանակից չի հիշում նրանց: Հնարավոր է, որ վիճաբանության ձայները լսելի լինեին շենքի բնակիչների համար: Այդ ձայներն իր համար հաստատ հաճելի չէին լինի: Ավելի շատ քաշքշուկ է եղել: Կոնկրետ հարվածներ չի հիշում:
Չգիտի՝ Միսաքի և իր աներոջ վնասվածքներ ստանալու մասին: Ինչ-որ բան չի եղել, որ նկատի, հետևաբար հարցնելու կարիք էլ չի եղել: Չի հիշում՝ դեպքի վայրում կանայք եղել են, թե՝ ոչ: Որևէ մեկին չի ֆիքսել:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Այդ ժամանակ մոտեցել և փորձել է բաժանել նրանց, սակայն նույն պահին մարդիկ են բակում ավելացել, որոնց թվում տեսել է նաև Մակարին: Այդ պահին ավտոտնակից ձեռքին բավականին մեծ քարով իրենց կողմ է եկել նաև Մակարի եղբայրը, ինքն այդ ժամանակ մի կողմ է հրել նրա որդուն, սակայն որևէ մեկին չի հարվածել, իսկ այդ ընթացքում միայն տեսել է, որ Միսաքն ընկած է գետնին և նրան ոտքերով և ձեռքերով հարվածել են, սակայն հարվածողներին չի ճանաչել, քանի որ այլ անձինք են եղել, ովքեր միացել էին կռվին: Միաժամանակ նկատել է նաև, որ երբ Միսաքը ընկած է եղել գետնին, Մակարը փորձել է նրան քարով հարվածել, որ իր կինն է մի կողմ է հրել, ով այդ ժամանակ ձայներից իջել էր ներքև: Այդ ժամանակ Մակարի եղբայրը քարը ձեռքին վազել է իր հետևից և ինքը մոտ 15 մետր փախել է, ով քարով նետել է իր ուղղությամբ, սակայն իրեն չի դիպել, որից հետո վազել է դեպի Միսաքի ու Պետրոսի կողմը և փորձել է նրանց պաշտպանել, սակայն իր դիմաց են դուրս եկել Մակարն ու նրա եղբայրը և հասկանալով, որ միայնակ նրանց դեմ որևէ բան անել չի կարող՝ փորձել է հետ փախչել, սակայն հետևից թիկունքից հարված է ստացել, որը եղել է ոտքով, որի արդյունքում վայր է ընկել: Ընկնելու ժամանակ փորձել է ձեռքով պահել դեմքը, որպեսզի չհարվածի գետնին և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է։ Երբ ոտքի կանգնելուց հետո, տեսել է, որ ձեռքը վնասվել է, ասել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, որից հետո կռիվը դադարել է:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ դեպքի հանգամանքները չհիշեց, սակայն այդ ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել, և հայտնածն ավելի հավաստի է:
(գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ չի հիշում, թե դեպքից քանի տարի է անցել: Նշեց, որ երկու ամիս առաջ ինֆարկտ է ստացել, որն ազդել է նաև հիշողության վրա: Հիշում է, որ վեճ է եղել, սակայն մանրամասները չի կարող հայտնել: Վեճը եղել է մեքենայի կայանման տեղի պատճառով: Դեպքը եղել է Կիևյան թաղամասում: Այդտեղ իր աղջիկն է ապրել: Չի հիշում վեճին մասնակցած անձանց դեմքերը: Մարմնական վնասվածք չի ստացել: Չի հիշում՝ իրեն հարվածել են, թե՝ ոչ: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չեն հնչել: Նշեց, որ հենց մեքենայի վերաբերյալ վեճի ժամանակ ինքը մենակ է եղել: Երբ ինքը մեքենան կանգնեցրել է, ձայն է լսել, և իրեն ասել են, որ այդտեղ չկայանի: Հետո նորից խոսակցություն է սկսվել, թե ինչու է մեքենան այդտեղ կայանել, որից վեճ է սկսվել: Իր փեսաներն էլ են այդտեղ եղել: Չի հիշում, թե վեճի ընթացքում ով ում է հարվածել: Չի հիշում, թե վեճին քանի հոգի է մասնակցել:
Երևի, ինչպես իրենց, այնպես էլ նրանց կողմից երեք հոգի են եղել: Եկող-գնացողները շատ էին, չի կարող ասել, թե կոնկրետ ով է մասնակցել և քանի հոգի: Կարծում է, որ իր հարազատներից ոչ մեկը այդ վեճի ժամանակ մարմնական վնասվածք չի ստացել: Վեճի մասնակիցների դեմ բողոք չունի, նրանց նկատմամբ պահանջ չունի: Ավելացնելու ոչինչ չունի: Թեթև վեճ է եղել, անցել- գնացել է: Ոչ մեկի չեն խանգարել, ոչ մեկի ոչ մի բան չի եղել իր կարծիքով:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Վահագն Մկրտչյանն ու Միսաք Վարդանյանը հանդիսանում են իր փեսաները: 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, կնոջ՝ Գայանե Մանուկյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Կիևյան 8 շենքի 54 բնակարան՝ փեսային՝ Միսաք Վարդանյանին հյուր, որտեղ նույն բնակարանում ներկա էին նաև մյուս փեսա Վահագն Մկրտչյանը և աղջիկը՝ Գալինա Մկրտչյանը: Ավտոմեքենան կայանել է Կիևյան 8 շենքի առաջին հարկի բնակարանի պատուհանի տակ և երբ ցանկացել են իրերը հանել ավտոմեքենայի միջից, ներքևում եղած ավտոտնակներից մեկում, որտեղ մոտ 7-8 հոգի մարդ է եղել հավաքված, նրանցից մեկը, ով կլիներ մոտ 50-55 տարեկան, իսկ նրա հետիններին չի ֆիքսել, ասել է, որ ավտոմեքենան հանի այդտեղից, ինքը պատասխանել է, թե ինչու պետք է ավտոմեքենան հանի, իսկ նա պատասխանել է, որ այդտեղ այլ ավտոմեքենա պետք է գա և կանգնի, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իրենն էլ է ավտոմեքենա և ասել, որ երբ այդ ավտոմեքենան գա, թող այլ վայրում կանգնի, ու բարձրացել է վերև: Մոտ 2 ժամ անց, երբ Միսաքը իջել է Վահագին ճանապարհելու, իջնելուց մի քանի րոպե անց հետ է վերադարձել և ասել, որ ինչ-որ ավտոմեքենա է եկել և ինքը պետք է իր ավտոմեքենան տեղափոխի այլ վայր: Քանի որ չի ցանկացել կոնֆլիկտ լինի, իջել և ավտոմեքենան կայանել է այլ վայրում՝ նույն շենքի բակում: Երբ իջել է ավտոմեքենայից, մի քանի բառ է փոխանակել մյուս ավտոմեքենայի վարորդի հետ, որի ժամանակ իր կողմից արդեն նկարագրված ավտոտնակից իրենց կողմ են քայլել 2-3 երիտասարդներ, որոնցից մեկը ասել է՝ «Արա չենք ասել, որ ստեղ ավտոմեքենա չկայանեք», ինքը նրան ասել է, որ խոսքերը չափավորի, սակայն նույն պահին այդ երիտասարդը ոտքով հարվածել է որովայնին, որից հետո այդ վիճաբանությանը խառնվել են նաև ավտոտնակում եղած բոլոր անձինք, նաև մյուս ավտոմեքենան կայանած վարորդը, որի ընթացքում խառը կռիվ է եղել և այդ ընթացքում ստացել են խառը հարվածներ, սակայն իրենք չեն հասցրել որևէ մեկին հարվածել, քանի որ իրենց հետ վիճաբանողները բավականին շատ են եղել, այդ կռվի ժամանակ նաև տեսել է, որ Վահագի վրա մի քանի հոգով հարձակվել են և նրանց մեջ նկատել է այն անձին, ով ավտոմեքենան կայանել էր իր ավտոմեքենայի տեղում, եղել են նաև մի քանի այլ անձինք, ում չի ֆիքսել և նկատել է, որ այդ անձինք խառը հարվածներ են հասցնում Վահագին և նա դրանց արդյունքում վայր է ընկել և վնասել ձեռքը, քանի որ վայր ընկնելուց բարձր գոռացել է, և պարզ էր, որ վնասվածք է ստացել, միաժամանակ կռվի ժամանակ տեսել է, որ մի քանի հոգով հարվածել և վայր են գցել նաև Միսաքին, և երբ նա ընկած էր և ինչ-որ մեկը ցանկանում էր մեծ քարով հարվածել Միսաքին, սակայն իրենց կանայք արդեն միջամտել են և բաժանել, չեն կարողացել հարվածել Միսաքին: Ավելացրել է, որ միջադեպը տևել է 15-20 րոպե, հայհոյանքներ լսել է, սակայն չի կարող ասել, թե ում կողմից, վիճաբանությանը միջամտողներ եղել են, սակայն թե վիճաբանողներին, թե միջամտողներին չի ճանաչել:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ ինքը շատ քիչ բան է հիշում: Նշեց, որ դեպքից շատ երկար ժամանակ է անցել, դրա համար չի հիշում: Դեպքի ժամանակ առողջական խնդիրներ չի ունեցել: Նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս իր վրա որևէ ճնշում չի եղել: Նշեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքը հիմք չընդունեն, քանի որ ինքը որևէ բան չի հիշում, որպեսզի ասի, որ այս կամ այն հանգամանքը ճիշտ է: Նշեց, որ որևէ բանով կաշկանդված չէ, պարզապես չի հիշում: Ոչ միայն այս դեպքի հետ կապված, այլև իր կյանքի հետ կապված շատ բաներ կան, որոնք ինքը չի հիշում:
(գ.թ. 80-82, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Գալինա Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը հյուր են գնացել իր քրոջ տուն, որը գտնվում է Կիևյան փողոցում: Իր ամուսինը՝ Վահագն Մկրտչյանը, և հայրը՝ Պետրոս Մանուկյանը, գտնվել են ներքևում՝ բակում: Ինքը պատուհանի մոտ կանգնած է եղել: Երբ ձայներ է լսել, գնացել է ներքև:
Բնակարանը գտնվել է երկրորդ հարկում: Այդ անձին գտնվել են հենց բակում: Ինքը ձայները լսել է պատուհանի ներքևից: Գոռոցներ է լսել, որոնք շատ ուժող չեն եղել: Եթե պատուհանը փակ լիներ, երևի չլսեր: Ինքը կանգնած է եղել պատուհանի մոտ, դրա համար լսել է: Փորձել է իր ներկայությամբ հանդարտեցնել իրավիճակը: Չի կարող ասել, թե այնտեղ մոտավոր քանի անձ կար: Դեմքերը չի հիշում, քանի որ առաջին անգամ էր տեսնում, չի ճանաչում: Իր իջնելուց հետո՝ մոտ 4-5 րոպե հետո, իրավիճակը հանդարտվել է: Հարևաններից էլ են եղել մարդիկ, ովքեր միջամտել են, փորձել են հանգստացնել: Նշեց, որ ինքը մենակ է իջել: Ներքևում իր կին հարազատներից այլ անձինք չեն եղել: Քույրը իջել է այն ժամանակ, երբ ամեն ինչ հանդարտվել էր արդեն: Շտապօգնությունը մոտեցել էր իր ամուսնու համար, քանի որ վերջինս ձեռքի կոտրվածք էր ստացել: Պատուհանից նայելու ընթացքում ինքը հարվածներ չի նկատել, ոչինչ չի ֆիքսել: Գոռգոռոցների ընթացքում հայհոյանքներ չի լսել: Այդ պահին չի իմացել վեճի պատճառը: Չի ֆիքսել, որ իր հայրիկին կամ քրոջ ամուսնուն հարվածած լինեն: Նրանց կողմից վնասվածքներ ստանալու հանգամանքի մասին հետո է իմացել: Միայն իր ամուսինն է լուրջ վնասվածք ստացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Կառա Չոբանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ բնակվում է Կիևյան 8, բնակարան 60 հասցեում: Հիշում է, որ դեպքի օրը ծեծկռտուք է եղել, հարձակվել էին սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, հետո՝ կանաչ շապիկով: Ինքը տանը աշխատելիս է եղել, երկար ժամանակ ձայներ է լսել, բայց ուշադրություն չի դարձրել, քանի որ իրենց բակում ավտոտնակներ կան, այդտեղ տղաներ են հավաքվում և բարձրաձայն խոսում: Ինքը կարծել է, որ նրանց ձայներն է լսում: Բայց ձայները ուժեղացել են, կանանց բղավոցներ է լսել: Պատուհանից տեսել է, որ հարձակվել են սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, և նա ընկել է գետնին: Նա վեր է կացել, փորձել զանգել: Նրան հարցրել են, թե արդյոք ոստիկանություն է զանգում, և հեռախոսը ձեռքից խլել են, հետո նորից հարձակվել են նրա վրա: Հետո արդեն քիվը խանգարել է, չի տեսել: Քիչ անց տեսել է, որ կանաչ շապիկով տղայի վրա են հարձակվել, սակայն դարձյալ քիվը խանգարել է, և չի տեսել: Ձայներ լսվել են, բայց նրանք «դալան» էին մտել, չի տեսել: Իր համար պարզ չի եղել վեճի պատճառը: Հետագայում քննիչից է տեղեկացել: Նշեց, որ իր բնակարանը գտնվում է չորրորդ հարկում, որը հինգերորդ հարկի բարձրություն ունի: Ինքը բարձր ձայներ է լսել:
Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չի լսել: Ինքը լսել է վեճը մոտ 10-15 րոպե, բայց դրանից առաջ և հետո երևի ևս այդքան ժամանակ տևել է այն: Նշեց, որ դեպքի վայրում կանայք էլ են եղել: Նրանք ճչում էին, վազվզում էին, բայց չէին փորձում բաժանել:
Ահազանգել է ոստիկանություն, քանի որ տեսել է, որ ավտոտնակներից մեկում շինարարական աշխատանքներ էին իրականացնում, գետնին թափված էին շատ գործիքներ, և այդտեղ գտնվողներից մեկը փորձել է գետնից վերցված գործիքով հարձակվել սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդի վրա, ինչն իրեն վախեցրել է: Չգիտի, թե վեճն ինչ հանգամանքներում է ավարտվել, քանի որ այն տեղափոխվել էր շենքի մյուս կողմ, և ինքը չի տեսել: Նշեց, որ ի սկզբանե իր բնակարանի պատուհանները բաց էին: Պատուհաններից նայողները գոռում էին, փորձում դադարեցնել, բայց դրսում գտնվողներից ոչ ոք չէր փորձում դադարեցնել: Վեճի ժամանակ մեղադրյալներից որևէ մեկին չի նկատել: Ինքը շատ վատ տեսողություն ունի և դեմքերը չի տարբերակում: Կռիվը կողքի շենքի բակում էր, ինքը մտածում էր, որ մարդիկ կողքի շենքից են: Շենքերն իրար կպած են, և կողքի շենքի բակը երևում է: Անձանցից մեկին սղոցանման փայտը նկատել է, քանի որ ուրվագծերը և գույները տարբերակում է, իսկ մարդկանց դեմքերը՝ ոչ: Բարձր ձայներ լսելու դեպքում բոլորի անդորրն էլ խաթարվում է:
(դատական նիստի արձանագրություն): (...)»։
3․1. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. (...)
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ հաստատվում է դեպքի օրը, ժամը և վայրը, ինչպես նաև Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքը։ Հիշյալ արձանագրությամբ չի հաստատվում, որ հանցագործության սուբյեկտներ են հանդիսանում Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը և Մակար Գևորգի Կարապետյանը։
18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2763/h եզրակացությամբ հաստատվում է, որ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
Այսպիսով՝ վերը թվարկված գրավոր խումբ ապացույցների հետազոտման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դրանցով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Անդրադառնալով վկա Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության և դրա արդյունքում Վահագն Մկրտչյանի ստացած մարմնական վնասվածքի մասին։
Վկա Կառա Չոբանյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, որի արդյունքում ինչ որ չափով խաթարվել է իր անդորրը, սակայն հայտնել է, որ այդ վիճաբանության մասնակիցների դեմքերը չի տեսել։
Անդրադառնալով տուժող Միսաք Վարդանյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով ևս հաստատվում է դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն քրեական գործով մեղադրյալներ Մակար, Գևորգ և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը դեպքին տուժողի ցուցմունքով չի հաստատվում։ Ավելին՝ նա մեղադրյալներին չի ճանաչել որպես դեպքի մասնակից։
Տուժող Պետրոս Մանուկյանի ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքով ևս հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Ճիշտ է՝ տուժող Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքով հաստատվում է, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, սակայն Դատարանի ուշադրությունը գրավեց այն հանգամանքը, որ դատարանում տուժողը բացարձակապես չհիշեց մեղադրյալներին և չհայտնեց, թե արդյոք վիճաբանության մասնակիցներից իր նախաքննական ցուցմունքով նշած անձինք հանդիսանում են հենց մեղադրյալները, թե՝ ոչ։ Բացի այդ, Դատարանն ուշադրության է արժանացնում այն հանգամանքը, որ տուժող Վ.Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 08-ին, այդ հարցաքննությունը չի իրականացվել հատուկ տեխնիկական միջոցներով ձայնագրմամբ։ Ավելին՝ այդ հարցաքննությունից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը նշել Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն, երբ քննիչի կողմից չի հնչել հարց, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին։ Դատարանում տուժողը միայն պնդել է, որ չի ճանաչում և չի կարող պնդել, որ մեղադրյալները վիճաբանության մասնակիցներն են եղել, իսկ նախաքննության ընթացքում ինչպես վերը նշվեց պարզ չէ, թե ինչպես է տուժողը նույնացրել անձանց, այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին։ Հետևապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ինչպես այս, այնպես էլ ցուցմունքի տեսաձայնագրման բացակայության պայմաններում պետք է արժանահավատ դիտարկել տուժողի դատարանում տված ցուցմունքը։
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ եթե անգամ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ ցուցմունք, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ Ինչ վերաբերում է բռնության գործադրմանը, ապա հարկ է փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի՝ գործող քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան չի նկարագրում բռնության գործադրման հատկանիշը։ Այս պայմաններում եթե քննարկվի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու համապատասխան հանցակազմի առկայությունը, ապա հարկ է փաստել, որ տուժողի ցուցմունքով հայտնած փաստական հանգամանքներից չի բխում, թե կոնկրետ ում գործողությունների արդյունքում է վերջինիս պատճառվել այդ վնասը, հատկապես այն պայմաններում, երբ տուժողը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ հետևից հարվածը, որի արդյունքում վայր է ընկել և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է, ստացել է թիկունքից, և չի նշել իրեն հարված հասցրած անձանց տվյալները։ Ավելին՝ հայտնել է, որ վիճաբանությանը մասնակցել են նաև այլ անձինք։
Այսինքն, այս պարագայում նկարագրված փաստական հանգամանքների կատարումը այս կամ այն անձին /մասնավորապես՝ մեղադրյալներին/ վերագրելը կհանգեցնի մի անթույլատրելի իրավիճակի, որի պայմաններում պարզապես մեղադրական վարկածները կհաստատվեն Դատարանի կողմից՝ առանց դրա համար բավարար ապացուցողական բազայի, ինչն անընդունելի է անձանց անմեղության կանխավարկածի հարգման տեսանկյունից։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Դատարանը, առանձին-առանձին գնահատման ենթարկելով դատարանում հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց, գտնում է, որ դրանցով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալներ Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում։ Այլ կերպ, նշված ապացույցներն առանձին, ինչպես նաև միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարած լինելու հանգամանքի վերաբերյալ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների կողմից 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: (...)»։
4. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Մակար Կարապետյանին, Գևորգ Կարապետյանին և Զոհրաբ Կարապետյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ: (...)
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով առկա չեն նաև իրեղեն ապացույցներ։
Մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, որևէ պահանջ չեն ներկայացրել:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Իր վերաքննիչ բողոքում Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանը մասնավորապես նշել է. «(…) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա և այն ենթակա է բեկանման ներքոնշյալ պատճառաբանություններով: (…)
Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ անդրադառնալով դատավճռի հիմնավորվածությանը, գտնում եմ, որ Դատարանի կողմից պատշաճ գնահատման չեն արժանացել դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ինչի հետևանքով կայացվել է չպատճառաբանված դատավճիռ:
Վերը նշվածի համատեքստում հարկ է առանձին-առանձին անդրադառնալ հետազոտված ապացույցների վերաբերյալ Դատարանի պատճառաբանություններին:
Անդրադառնալով տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքը արժանահավատ դիտարկելուն և միաժամանակ վերջինիս նախաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ դիտարկելուն, հարկ է նշել, որ Դատարանը Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքի անարժանահավատության հիմք է դիտարկել վերջինիս կողմից դատարանում մեղադրյալներին բացարձակապես չհիշելը, նրան նախաքննության ընթացքում առանց տեխնիկական միջոցի հարցաքննելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն, որ նախաքննական ցուցմունքից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն նշել, երբ քննիչը չի հարցրել, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին: Նախ ուշադրության է արժանի, որ դատաքննության ընթացքում նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո տուժողը հակասության մասով հայտնել է, որ նախաքննության ժամանակ հարցաքննվելիս հիշողությունն ավելի թարմ է եղել և հայտնածն ավելի հավաստի է, այսինքն տուժող Վ.Մկրտչյանը, ով լավագույնս կարող է մեկնաբանել իր ցուցմունքներում առկա հակասությունները, նշել է, որ իր նախաքննական ցուցմունքն առավել արժանահավատ է, որպիսի պայմաններում Դատարանի կողմից տուժողի նախաքննական ցուցմունքը ոչ արժանահավատ դիտարկելն ուղղակիորեն հակասում է վերջինիս ցուցմունքի բովանդակությանը և նշված պայմաններում չի բխում հիշյալ ապացույցի հետազոտման արդյունքներից: Ինչ վերաբերում է դատարանում հարցաքննության ժամանակ տուժողի կողմից մեղադրյալներին որպես խուլիգանության մասնակից չճանաչելուն, ապա հարկ է նշել, որ նշվածը չի վկայում այն մասին, որ տուժողի նախաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ է, քանի որ դատարանում հարցաքննվելու պահին դեպքից տևական ժամանակ է անցած եղել և ողջամիտ է, որ տուժողը կարող է տևական ժամանակ անց մոռանալ իր հետ վիճաբանություն ունեցած անձանց որոշակի արտաքին հատկանիշներ և նշվածով պայմանավորված հաստատապես չպնդել մեղադրյալների մասնակցությունը վիճաբանությանը: Ինչ վերաբերում է հարցաքննության ժամանակ քննիչի կողմից տուժողին հարց չհնչեցնելուն, թե որտեղից է վերջինիս հայտնի մեղադրյաների և նրանց ազգակցական կապի վերաբերյալ տվյալներ, ապա հարկ է նշել, որ հիշյալ հարցը որևէ կերպ չի հանդիսացել տուժողի հայտնած տվյալի տրամաբանական հաջորդականությունը, քանի որ որևէ հիմք չի եղել պարզելու հայտնած տվյալի մանրամասնությունները, այլապես ստացվում է մի իրավիճակ, երբ ցանկացած հաղորդած տվյալից հետո կարող են անվերջ հարցադրումներ կատարվել՝ հայտնած տվյալի մանրամասնությունների մասին, այնինչ նման գործելաոճը չի բխի հարցաքննության բուն էությունից և դուրս կգա դրա ողջամիտ սահմաններից: Ինչ վերաբերում է տուժողին ճանաչման չներկայացնելուն, հարկ է նշել, որ սույն դեպքում տուժողը հաստատապես ճանաչել է իր նկատմամբ հանցանք կատարած անձանց և անհրաժեշտություն չի առաջացել լրացուցիչ նույնականացնող տվյալներ ձեռք բերել, այլապես յուրաքանչյուր անձի կողմից մատնություն կատարելու դեպքում անհրաժեշտություն կառաջանար ճանաչման ներկայացնել վկայակոչած անձին: Անդրադառնալով տուժողի նախաքննական ցուցմունքը անարժանահավատ դիտարկելու մյուս հիմքին՝ հարցաքննությունը տեխնիկական միջոցներով չիրականացնելուն, հարկ է նշել, որ նշվածը չի վկայում նախաքննական ցուցմուքնի հավատ չներշնչելու մասին, քանի որ ցուցմունքի բովանդակությունը կասկածի տակ դնելու վերաբերյալ որևէ տվյալ առկա չէ, այն չի հերքվել տուժողի կողմից, ավելին՝ հարցաքննությունն իրականացվել է դեպքից կարճ ժամանակ անց, երբ տուժողի հիշողությունն ավելի թարմ է եղել: Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ Վահագն Մկրտչյանի և մեղադրյալների միջև կատարվել են առերեսումներ և Վահագն Մկրտչյանը ճանաչել է նրանց որպես վիճաբանության մասնակիցներ և պնդել նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
Անդրադառնալով Դատարանի այն պնդմանը, որ, եթե անգամ տուժողի ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, հարկ է նշել, որ Դատարանի հիշյալ պնդումը խիստ վերացական է, նշվածից բացի որևէ այլ պարզաբանում տրված չէ դատավճռի մեջ, թե ինչու չի հաստատվում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը, ինչով պայմանավորված՝ դատավճիռն այդ մասով որևէ կերպ պատճառաբանված չէ, չի իրականացվել իրավական նորմի, դրա մեկնաբանության և փաստի համադրություն, որի հաշվառմամբ հնարավոր կլիներ հասկանալ, թե Դատարանն ինչու է նման եզրահանգման եկել: Բացի այդ, նշված եզրահանգումն ուղղակի հակասության մեջ է գտնվում Դատարանի կողմից կատարված մյուս եզրահանգումների հետ, մասնավորապես, որ հետազոտված ապացույցներով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենոով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում: Նշվածից ի վերջո պարզ չէ, թե դատաքննության ընթացքում չի հաստատվել միայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին, թե բացի նախորդից նաև խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը, ինչի համատեքստում ուշադրության է արժանի նաև վկաներ Կառա Չոբանյանի և Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքների բովանդակությունը, որի վերաբերյալ նաև Դատարանն է իր դիրքորոշումն արտահայտել առ այն, որ դրանցով հաստատվում են դեպքը, դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները (սույն դեպքում խուլիգանության հատկանիշները):
Նկատի ունենալով, որ Դատարանի կողմից որևէ հստակ անդրադարձ չի կատարվել խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների բացակայությանը, ուստի նպատակահարմար չէ ավելի մանրամասն անդրադառնալ հետազոտված ապացույցներում առկա փաստական տվյալներով հանդերձ խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայության հիմնավորվածությանը, որպիսի հնարավորությունը նախ և առաջ սահմանափակվել է Դատարանի կողմից՝ դատավճռի բովանդակության մեջ ներկայացվածին որևէ անդրադարձ չկատարելով:
Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ, եթե Դատարանը եզրահանգել է, որ իրականում տեղի է ունեցել խուլիգանություն, բայց չի հաստատվել, որ այն կատարվել է մեղադրյալների կողմից, ապա դատավճռում որևէ անդրադարձ չի կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմի՝ հետագա հնարավոր կիրառմանը:
Վերոգրյալ պայմաններում գտնում եմ, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, կայացրել է չպատճառաբանաված դատավճիռ, որը ենթակա է բեկանման: (…)»։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակը խնդրել է․ բեկանել 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը և նոր քննության համար վարույթը փոխանցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արտահայտած դիրքորոշումները.
6. Դատախազ Վ․Արսենյանը դատական նիստում պնդել է բողոքը և խնդրել է այն բավարարել։
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 5-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրվող Մակար Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ի մասի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
(...)
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. (...)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար։ Ներքին համոզմունքը՝ որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է՝ բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն։ Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Նշված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը՝ պետք է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում:
Դատական ակտի պատճառաբանված լինելու հատկանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարևոր բաղադրատարր է, այլև անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից:
Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է: Ընդ որում, դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին:
Անդրադառնալով դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին՝ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած մոտեցումներն առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանը պարտավոր է դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ և կհանգեցնեն կամայականության: Դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (…)»: (Տե´ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գևորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Արսեն Մակարյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մարտուն Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴ1/0005/11/16 որոշումները):
8․1․ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մինչև մեկ ամիս ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(…)
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (…):»:
9. Սույն որոշման 8-րդ կետում նշված իրավակարգավորումների, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն որոշման 1-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալներին, վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, անձանց առաջադրված մեղադրանքների փաստական նկարագիրը և փաստական հանգամանքները (տե՛ս նաև սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերը), Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնություն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին և փաստում, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից, վերաբերելի իրավակարգավորումներից և իրավական դիրքորոշումներից (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-4-րդ կետերը):
Մասնավորապես, Մակար Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերում նշված ձևակերպումներով:
Տվյալ դեպքում, սույն որոշման 3-րդ կետում նշված փաստական տվյալները սույն որոշման 8-րդ կետում նշված չափանիշներով գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից և համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերաբերելի իրավակարգավորումները, հանգել է իրավաչափ հետևության (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը)։
Հարկ է նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Մակար Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նրանց վերագրված արարքները կատարելու հանգամանքը։
Անդրադառնալով տուժող Վահագն Մկրտչյանի կողմից դատարանում տրված ցուցմունքների արժանահավատությանը և այդ մասով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն այդ մասով ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը) և արձանագրում է, որ վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները բավարար չեն մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար ։
Մասնավորապես, մեղադրյալների կողմից մեղադրանքներում նշված արարքը կատարելը (խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը՝ բարձր խոսելով, բղավելով տուժողներին հարվածներ հասցնելը՝ այդ կերպ մարդկանց անդորրը խախտելը) չի հաստատվում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով։
Այսինքն, մեղադրյալների կողմից մեղսագրվող արարքները կատարելու վերաբերյալ բացի տուժող Վահագն Մկրտչյանի կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքից առ այն, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, որևէ տվյալ առկա չէ, և մեղադրանքում նշված հանգամանքը հավաստող ապացույցների բավարար համակցություն գործում առկա չէ, իսկ դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալները բավարար չեն վերը նշված վիճարկվող հանգամանքը հաստատված համարելու համար։
Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքում նշված փաստարկը չի բխում ինչպես վերաբերելի իրավակարգավորումներից, այնպես էլ սույն վարույթի նյութերից և այդ մասով Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 4-րդ կետերը)։
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությանը, որ «[Ս]ույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-4-րդ կետերը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին տրված գնահատականին, ինչպես նաև արված հետևություններին և դրա արդյունքում արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Ամփոփելով վերոգրյալը Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալներին վերագրվող արարքը վերջինների կողմից կատարելը հաստատելու հիմքում դրված է միայն տուժողներից մեկի նախաքննական ցուցմունքը, որից բխում է միայն մեղադրյալներին դեպքի վայրում տեսնելու հանգամանքը, իսկ համապատասխան արարք կատարելու (այդ թվում մեղադրյալների կողմից հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ) մասով ըստ էության տեղեկատվություն այդ ցուցմունքը չի պարունակում։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը նախ նշված տուժողի դատաքննական ցուցմունքը արժանահավատ համարելու մասով իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին, բացի այդ արձանագրում է, որ եթե նույնիսկ արժանահավատ համարվի տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, ապա այդ փաստական տվյալը բավարար չէ, սույն որոշման նախորդ կետում նշված չափանիշներով, հաստատված համարելու մեղադրյալների մասնակցության հանգամանքը։
Ամբողջացնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներն ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բացակայում են վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի համակցություն, որոնք բավարար կլինեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու մեղադրյալների կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրք 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված և սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերում նշված ենթադրյալ դրսևորմամբ հանցանքները կատարելու հանգամանքը: Տվյալ դեպքում, անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ, իսկ հակառակի հավանականությունը ողջամիտ է:
Այսինքն, դատաքննությամ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ առկա է կասկած, որ մեղադրյալներն առնչություն ունեն վերագրվող արարքներին, սակայն այդ կասկածը վերը նշված չափանիշներով չի փարատվում և չփարատված կասկածը պետք է մեկնաբանել հօգուտ մեղադրյալների։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին տրված գնահատականին, ինչպես նաև արված հետևություններին և դրա արդյունքում արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են, չեն բխում վերաբերելի իրավակարգավորումներից և սույն վարույթի նյութերից և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
10․ Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում նշված հետևությունների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում, իրավաչափ է, իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
11. Ամփոփելով վերը շարադրվածը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքարկված դատական ակտով մեղադրյալներին համապատասխան հոդվածով արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են ու բավարար չափով պատճառաբանված, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Ուստի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Մակար Գևորգի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա․ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ

Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0408/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 03-02-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14967621
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ' 2021թ֊ի սեպտեմբերի 18֊ին, ժամը 17:30֊ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ' խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս' այդ կերպ խախտել մարդկանց' Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ' 2021թ֊ի սեպտեմբերի 18֊ին, ժամը 17:30֊ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Զոհրաբ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ' խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս' այդ կերպ խախտել մարդկանց' Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը:
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մակար Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ որ նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ' 2021թ֊ի սեպտեմբերի 18֊ին, ժամը 17:30֊ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի,Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ' խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս' այդ կերպ խախտել մարդկանց' Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Զոհրաբ
Ազգանուն Կարապետյան
Հայրանուն Գևորգի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 258 Մաս 3 Կետ 1
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Կարապետյան
Հայրանուն Զոհրաբի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 258 Մաս 3 Կետ 1
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մակար
Ազգանուն Կարապետյան
Հայրանուն Գևորգի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 258 Մաս 3 Կետ 1
Վիճակագրական տողի համարը 10.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.3
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 03-02-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Տաթևիկ
Ազգանուն Մուրադյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 06-02-2025
Որոշում ԵԴ1/0408/01/25

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ
ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«06» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

2025 թվականի փետրվարի 03-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետին), Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետին) և Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համատասխանում է գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետին):
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 04-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի փետրվարի 20-ին՝ ժամը 14:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, դատական նիստերի դահլիճ №4)։
Որոշման օրինակն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն ԳԵՎՈՐԳ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ԶՈՀՐԱԲ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՄԱԿԱՐ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՄԻՍԱՔ
Ազգանուն ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՊԵՏՐՈՍ
Ազգանուն ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՎԱՀԱԳՆ
Ազգանուն ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Կազմակերպության հասցե ք. Երևան
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 20-02-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 20-02-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-03-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-03-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-04-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ժամ 12:27
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-04-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-06-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-06-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-07-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-07-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 15-07-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 15-08-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 15-08-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Նիստը չի կայացել հանրային մեղադրողի դիմումի հիման վրա:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-10-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-10-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-11-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 27-11-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը դատական նիստը չի կայացել ԵԴ1/2834/01/25 քրեական գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-12-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-12-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 09-12-2025
Ամբաստանյալ
Անուն ԶՈՀՐԱԲ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Ամբաստանյալ
Անուն ՄԱԿԱՐ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Ամբաստանյալ
Անուն ԳԵՎՈՐԳ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Արդարացման
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-12-2025
Ժամ 11:37
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-12-2025
Նիստը Կայացել է
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Արդարացման
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Զոհրաբ Գևորգի
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Արդարացման
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ամբաստանյալ
Անուն ՄԱԿԱՐ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Արդարացման
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ամբաստանյալ
Անուն ԳԵՎՈՐԳ
Ազգանուն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0408/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«10» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրողներ Եսայի Աբովյանի,
Վարդան Արսենյանի,
տուժողներ Միսաք Վարդանյանի,
Վահագն Մկրտչյանի,
Պետրոս Մանուկյանի,
մեղադրյալներ Գևորգ Կարապետյանի,
Զոհրապ Կարապետյանի,
Մակար Կարապետյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 19.02.1971թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 10.08.1971թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝
ծնված՝ 27.02.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Կիևյան փողոց, 8-րդ շենք, 53-րդ բնակարան հասցեում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2021թ․ օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14967621 քրեական գործը:
2021 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Ոսկանյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ.Մկրտչյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի ապրիլի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
2022 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Բ. Ղազինյանի որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի՝ 2022 թվականի մայիսի 14-ի՝ քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
2022 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանը որոշում է կայացրել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազ Ռ.Մանուկյանը որոշում է կայացրել ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումը վերացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ թիվ 14967621 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի հետ խմբի կազմում դեռևս չպարզված անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու վերաբերյալ քրեական վարույթը անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14116425 համարը:
2025 թվականի փետրվարի 03-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի փետրվարի 04-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի դեկտեմբերի 09-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործով կայացրել է արդարացման վերդիկտ՝ ճանաչելով և հռչակելով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով՝ սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը Մ.Վարդանյանին, ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության` բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։»:
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Մակար Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան։ Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի, առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով՝ հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս
Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։»:
Մակար Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` այն բանի համար, որ «նա խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել: Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով, հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ. Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ. Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ. Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ 2. Կարապետյանը և Գ. Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը:»:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալներ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը, Մակար Գևորգի Կարապետյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ և նաև հրաժարվեցին նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցության տված ցուցմունքներից։
դատական նիստի արձանագրություն
- 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Կիևյան 8 հասցեում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում սպիտակ «RANGE ROWER» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն ընկերների հետ միասին ծեծի են ենթարկել իրեն, աներոջը՝ Պետրոս Կառլենի Մանուկյանին և Միսաք Վահե Վարդանյանին, որի հետևանքով ինքը կոտրել է աջ ձեռքի դաստակը՝ ստանալով մարմնական վնասվածք:
(հատոր 1, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն)
- 18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ մասնակից Պետրոս Կառլենի Մանուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը և հայտարարել, որ 2021 թվականին սեպտեմբերի 8-ին վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված հատվածում:
(հատոր 1, գ.թ. 9-13, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաբժշկական փորձաքննության փորձագետի թիվ 2763/h եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ աջ նախաբազկի զույգ ոսկրերի դիստալ մետաէպֆիզի /աջ ճաճանչաոսկրի տիպիկ տեղի և աջ ծղիկոսկրի մախաթելունի/ փակ ներհոդային բեկորավոր տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
(հատոր 1, գ.թ. 52, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Միսաք Վարդանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքից շատ ժամանակ է անցել, և չի հիշում տարին, ամիսը և օրը: Նշեց, որ ինքը և Վահագնը շենքի բակում կանգնած են եղել, երբ նշված սպիտակ մեքենան մոտեցել է իրենց: Վարորդը հարցրել է, թե դա ում մեքենան է, ինքը պատասխանել է, որ իրենցն է, գիտի, որ այդ կայանման տեղն իրենցն է, իր հյուրը կգնա, և նրանք իրենց մեքենան կկայանեն այդ վայրում: Վարորդն ասել է, որ ինքն էլ հյուր ունի: Կոնֆլիկտից խուսափելու նպատակով ինքը կանչել է իր աներոջը, որպեսզի մեքենան հանի, իսկ վերջինս հանել է մեքենան: Հետո երկու երիտասարդներն արհամարհական տոնով իրենց ասել են, որ այդտեղ այլևս մեքենա չկայանեն: Նշեց, որ դահլիճում նստած անձանցից ոչ մեկին չի ճանաչում, նրանց դեմքերն իրեն ծանոթ չեն: Քանի որ ինքը նախկինում վարակվել է կորոնավիրուսով, չի բացառում, որ դրանով պայմանավորված որոշ բաներ չհիշի: Որքանով որ հիշում է, այս մարդկանց նկատի ունի մեղադրյալներին առաջին անգամ տեսել է քննչականում, երբ իրենց կանչել էին առերեսման: Ոչ մեկի դեմքն իրեն ծանոթ չէ: Հստակ չի կարող ասել, որ «Ռենջ Ռովեր»-ի վարորդն այստեղ նստած է: Երիտասարդներից մեկը ոտքով հարվածել է, և այդտեղից քաշքշուկ է սկսվել, որի արդյունքում ինքն ընկել է գետնին: Տեսել է, որ մարդկանցից մեկը փորձել է քարով իրեն վնասել, սակայն նրան խանգարել են, և նա չի կարողացել ոչինչ անել: Հետո տեսել է, որ Վահագի ձեռքը վնասվել է: Մինչև հասել է այդտեղ, տեսել է, որ Վահագն արդեն զանգում էր ոստիկանություն, և այդ ժամանակ բոլորն արդեն ցրվել են: Իր ընկալմամբ վիճաբանությունը տևել է 3-4 րոպե: Չի կարող ասել, թե շենքի բակում քանի հոգի է եղել, և քանի հոգի է իրենց հարվածել: Երկու երիտասարդներից բացի կային նաև այլ մարդիկ: «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը լսել են թիկունքից, գոռացել է ավտոտնակից դուրս եկած մարդը, երբ իրենք խոսել են մեքենայի վարորդի հետ: Կարծում է, որ վայր է ընկել որովայնին ստացած հարվածից: Չի հիշում՝ ովքեր են փորձել վիճաբանությունը դադարեցնել: Վահագի՝ ոստիկանություն զանգելու ժամանակ է վիճաբանությունը դադարել: Վիճաբանության պատճառը եղել է անհարգալից վերաբերմունքից առաջացած լեզվակռիվը: Խնդիրն արդեն փաստացի լուծված էր. մեքենան կայանված չէր նրանց մեքենայի կայանման տեղում: Կռվի համար այլ առիթ չկար: Հիշողության խնդիրներ ունենալու հետ առնչվել է նաև աշխատանքի բերումով: Պրոֆիլակտիկ բուժում է անցել դրա հետ կապված: Չի հիշում, որ վիճաբանության ժամանակ Պետրոսին հարվածած լինեն:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի մանրամասները չի կարող մանրամասն նկարագրել: Հիշում է, որ քաշքշուկ է եղել: Պատճառը եղել է մեքենայի կայանման հետ կապված բանավեճը, որին հաջորդել է քաշքշուկը, որի արդյունքում ինքը վայր է ընկել: Նույնիսկ չի հիշում, թե ում հրելու արդյունքում է վայր ընկել: Վիճաբանությունը սկսելու ժամանակ կանգնած է եղել իր մեքենայի կողքին: «Ռենջ Ռովեր» մեքենայի վարորդը եղել է իրենից մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա: Վիճաբանությունը սկսելուց առաջ որևէ խոսակցություն չեն ունեցել անձամբ իր հետ: Ինքը փորձել է բաժանել: Վիճաբանությունը տևել է 2-3 րոպե: Բաժանել չի ստացվել, քանի որ այդ գործում այդքան փորձ չունի: Հնարավոր է, որ հարված ստացած լինի: Ձեռքը կոտրել է ընկնելու պատճառով: Ինքը հայտարարել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել, և զանգահարել է շտապօգնություն: Գնացել են հիվանդանոց, որտեղ եկել է նաև ոստիկանությունը: Չի հիշում, թե ով է արել «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը: Երիտասարդ էր: Ենթադրում է, որ վազելիս է ընկել: Չի հիշում վազելու պատճառը: Իրեն չեն փորձել հարվածել: Մեղադրյալների դեմքերը հիշում է առերեսումից: Վիճաբանության ժամանակից չի հիշում նրանց: Հնարավոր է, որ վիճաբանության ձայները լսելի լինեին շենքի բնակիչների համար: Այդ ձայներն իր համար հաստատ հաճելի չէին լինի: Ավելի շատ քաշքշուկ է եղել: Կոնկրետ հարվածներ չի հիշում: Չգիտի՝ Միսաքի և իր աներոջ վնասվածքներ ստանալու մասին: Ինչ-որ բան չի եղել, որ նկատի, հետևաբար հարցնելու կարիք էլ չի եղել: Չի հիշում՝ դեպքի վայրում կանայք եղել են, թե՝ ոչ: Որևէ մեկին չի ֆիքսել:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Այդ ժամանակ մոտեցել և փորձել է բաժանել նրանց, սակայն նույն պահին մարդիկ են բակում ավելացել, որոնց թվում տեսել է նաև Մակարին: Այդ պահին ավտոտնակից ձեռքին բավականին մեծ քարով իրենց կողմ է եկել նաև Մակարի եղբայրը, ինքն այդ ժամանակ մի կողմ է հրել նրա որդուն, սակայն որևէ մեկին չի հարվածել, իսկ այդ ընթացքում միայն տեսել է, որ Միսաքն ընկած է գետնին և նրան ոտքերով և ձեռքերով հարվածել են, սակայն հարվածողներին չի ճանաչել, քանի որ այլ անձինք են եղել, ովքեր միացել էին կռվին: Միաժամանակ նկատել է նաև, որ երբ Միսաքը ընկած է եղել գետնին, Մակարը փորձել է նրան քարով հարվածել, որ իր կինն է մի կողմ է հրել, ով այդ ժամանակ ձայներից իջել էր ներքև: Այդ ժամանակ Մակարի եղբայրը քարը ձեռքին վազել է իր հետևից և ինքը մոտ 15 մետր փախել է, ով քարով նետել է իր ուղղությամբ, սակայն իրեն չի դիպել, որից հետո վազել է դեպի Միսաքի ու Պետրոսի կողմը և փորձել է նրանց պաշտպանել, սակայն իր դիմաց են դուրս եկել Մակարն ու նրա եղբայրը և հասկանալով, որ միայնակ նրանց դեմ որևէ բան անել չի կարող՝ փորձել է հետ փախչել, սակայն հետևից թիկունքից հարված է ստացել, որը եղել է ոտքով, որի արդյունքում վայր է ընկել: Ընկնելու ժամանակ փորձել է ձեռքով պահել դեմքը, որպեսզի չհարվածի գետնին և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է։ Երբ ոտքի կանգնելուց հետո, տեսել է, որ ձեռքը վնասվել է, ասել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, որից հետո կռիվը դադարել է:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ դեպքի հանգամանքները չհիշեց, սակայն այդ ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել, և հայտնածն ավելի հավաստի է:
(գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ չի հիշում, թե դեպքից քանի տարի է անցել: Նշեց, որ երկու ամիս առաջ ինֆարկտ է ստացել, որն ազդել է նաև հիշողության վրա: Հիշում է, որ վեճ է եղել, սակայն մանրամասները չի կարող հայտնել: Վեճը եղել է մեքենայի կայանման տեղի պատճառով: Դեպքը եղել է Կիևյան թաղամասում: Այդտեղ իր աղջիկն է ապրել: Չի հիշում վեճին մասնակցած անձանց դեմքերը: Մարմնական վնասվածք չի ստացել: Չի հիշում՝ իրեն հարվածել են, թե՝ ոչ: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չեն հնչել: Նշեց, որ հենց մեքենայի վերաբերյալ վեճի ժամանակ ինքը մենակ է եղել: Երբ ինքը մեքենան կանգնեցրել է, ձայն է լսել, և իրեն ասել են, որ այդտեղ չկայանի: Հետո նորից խոսակցություն է սկսվել, թե ինչու է մեքենան այդտեղ կայանել, որից վեճ է սկսվել: Իր փեսաներն էլ են այդտեղ եղել: Չի հիշում, թե վեճի ընթացքում ով ում է հարվածել: Չի հիշում, թե վեճին քանի հոգի է մասնակցել: Երևի, ինչպես իրենց, այնպես էլ նրանց կողմից երեք հոգի են եղել: Եկող-գնացողները շատ էին, չի կարող ասել, թե կոնկրետ ով է մասնակցել և քանի հոգի: Կարծում է, որ իր հարազատներից ոչ մեկը այդ վեճի ժամանակ մարմնական վնասվածք չի ստացել: Վեճի մասնակիցների դեմ բողոք չունի, նրանց նկատմամբ պահանջ չունի: Ավելացնելու ոչինչ չունի: Թեթև վեճ է եղել, անցել- գնացել է: Ոչ մեկի չեն խանգարել, ոչ մեկի ոչ մի բան չի եղել իր կարծիքով:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Վահագն Մկրտչյանն ու Միսաք Վարդանյանը հանդիսանում են իր փեսաները: 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, կնոջ՝ Գայանե Մանուկյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Կիևյան 8 շենքի 54 բնակարան՝ փեսային՝ Միսաք Վարդանյանին հյուր, որտեղ նույն բնակարանում ներկա էին նաև մյուս փեսա Վահագն Մկրտչյանը և աղջիկը՝ Գալինա Մկրտչյանը: Ավտոմեքենան կայանել է Կիևյան 8 շենքի առաջին հարկի բնակարանի պատուհանի տակ և երբ ցանկացել են իրերը հանել ավտոմեքենայի միջից, ներքևում եղած ավտոտնակներից մեկում, որտեղ մոտ 7-8 հոգի մարդ է եղել հավաքված, նրանցից մեկը, ով կլիներ մոտ 50-55 տարեկան, իսկ նրա հետիններին չի ֆիքսել, ասել է, որ ավտոմեքենան հանի այդտեղից, ինքը պատասխանել է, թե ինչու պետք է ավտոմեքենան հանի, իսկ նա պատասխանել է, որ այդտեղ այլ ավտոմեքենա պետք է գա և կանգնի, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իրենն էլ է ավտոմեքենա և ասել, որ երբ այդ ավտոմեքենան գա, թող այլ վայրում կանգնի, ու բարձրացել է վերև: Մոտ 2 ժամ անց, երբ Միսաքը իջել է Վահագին ճանապարհելու, իջնելուց մի քանի րոպե անց հետ է վերադարձել և ասել, որ ինչ-որ ավտոմեքենա է եկել և ինքը պետք է իր ավտոմեքենան տեղափոխի այլ վայր: Քանի որ չի ցանկացել կոնֆլիկտ լինի, իջել և ավտոմեքենան կայանել է այլ վայրում՝ նույն շենքի բակում: Երբ իջել է ավտոմեքենայից, մի քանի բառ է փոխանակել մյուս ավտոմեքենայի վարորդի հետ, որի ժամանակ իր կողմից արդեն նկարագրված ավտոտնակից իրենց կողմ են քայլել 2-3 երիտասարդներ, որոնցից մեկը ասել է՝ «Արա չենք ասել, որ ստեղ ավտոմեքենա չկայանեք», ինքը նրան ասել է, որ խոսքերը չափավորի, սակայն նույն պահին այդ երիտասարդը ոտքով հարվածել է որովայնին, որից հետո այդ վիճաբանությանը խառնվել են նաև ավտոտնակում եղած բոլոր անձինք, նաև մյուս ավտոմեքենան կայանած վարորդը, որի ընթացքում խառը կռիվ է եղել և այդ ընթացքում ստացել են խառը հարվածներ, սակայն իրենք չեն հասցրել որևէ մեկին հարվածել, քանի որ իրենց հետ վիճաբանողները բավականին շատ են եղել, այդ կռվի ժամանակ նաև տեսել է, որ Վահագի վրա մի քանի հոգով հարձակվել են և նրանց մեջ նկատել է այն անձին, ով ավտոմեքենան կայանել էր իր ավտոմեքենայի տեղում, եղել են նաև մի քանի այլ անձինք, ում չի ֆիքսել և նկատել է, որ այդ անձինք խառը հարվածներ են հասցնում Վահագին և նա դրանց արդյունքում վայր է ընկել և վնասել ձեռքը, քանի որ վայր ընկնելուց բարձր գոռացել է, և պարզ էր, որ վնասվածք է ստացել, միաժամանակ կռվի ժամանակ տեսել է, որ մի քանի հոգով հարվածել և վայր են գցել նաև Միսաքին, և երբ նա ընկած էր և ինչ-որ մեկը ցանկանում էր մեծ քարով հարվածել Միսաքին, սակայն իրենց կանայք արդեն միջամտել են և բաժանել, չեն կարողացել հարվածել Միսաքին: Ավելացրել է, որ միջադեպը տևել է 15-20 րոպե, հայհոյանքներ լսել է, սակայն չի կարող ասել, թե ում կողմից, վիճաբանությանը միջամտողներ եղել են, սակայն թե վիճաբանողներին, թե միջամտողներին չի ճանաչել:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ ինքը շատ քիչ բան է հիշում: Նշեց, որ դեպքից շատ երկար ժամանակ է անցել, դրա համար չի հիշում: Դեպքի ժամանակ առողջական խնդիրներ չի ունեցել: Նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս իր վրա որևէ ճնշում չի եղել: Նշեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքը հիմք չընդունեն, քանի որ ինքը որևէ բան չի հիշում, որպեսզի ասի, որ այս կամ այն հանգամանքը ճիշտ է: Նշեց, որ որևէ բանով կաշկանդված չէ, պարզապես չի հիշում: Ոչ միայն այս դեպքի հետ կապված, այլև իր կյանքի հետ կապված շատ բաներ կան, որոնք ինքը չի հիշում:
(գ.թ. 80-82, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Գալինա Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը հյուր են գնացել իր քրոջ տուն, որը գտնվում է Կիևյան փողոցում: Իր ամուսինը՝ Վահագն Մկրտչյանը, և հայրը՝ Պետրոս Մանուկյանը, գտնվել են ներքևում՝ բակում: Ինքը պատուհանի մոտ կանգնած է եղել: Երբ ձայներ է լսել, գնացել է ներքև: Բնակարանը գտնվել է երկրորդ հարկում: Այդ անձին գտնվել են հենց բակում: Ինքը ձայները լսել է պատուհանի ներքևից: Գոռոցներ է լսել, որոնք շատ ուժող չեն եղել: Եթե պատուհանը փակ լիներ, երևի չլսեր: Ինքը կանգնած է եղել պատուհանի մոտ, դրա համար լսել է: Փորձել է իր ներկայությամբ հանդարտեցնել իրավիճակը: Չի կարող ասել, թե այնտեղ մոտավոր քանի անձ կար: Դեմքերը չի հիշում, քանի որ առաջին անգամ էր տեսնում, չի ճանաչում: Իր իջնելուց հետո՝ մոտ 4-5 րոպե հետո, իրավիճակը հանդարտվել է: Հարևաններից էլ են եղել մարդիկ, ովքեր միջամտել են, փորձել են հանգստացնել: Նշեց, որ ինքը մենակ է իջել: Ներքևում իր կին հարազատներից այլ անձինք չեն եղել: Քույրը իջել է այն ժամանակ, երբ ամեն ինչ հանդարտվել էր արդեն: Շտապօգնությունը մոտեցել էր իր ամուսնու համար, քանի որ վերջինս ձեռքի կոտրվածք էր ստացել: Պատուհանից նայելու ընթացքում ինքը հարվածներ չի նկատել, ոչինչ չի ֆիքսել: Գոռգոռոցների ընթացքում հայհոյանքներ չի լսել: Այդ պահին չի իմացել վեճի պատճառը: Չի ֆիքսել, որ իր հայրիկին կամ քրոջ ամուսնուն հարվածած լինեն: Նրանց կողմից վնասվածքներ ստանալու հանգամանքի մասին հետո է իմացել: Միայն իր ամուսինն է լուրջ վնասվածք ստացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Կառա Չոբանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ բնակվում է Կիևյան 8, բնակարան 60 հասցեում: Հիշում է, որ դեպքի օրը ծեծկռտուք է եղել, հարձակվել էին սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, հետո՝ կանաչ շապիկով: Ինքը տանը աշխատելիս է եղել, երկար ժամանակ ձայներ է լսել, բայց ուշադրություն չի դարձրել, քանի որ իրենց բակում ավտոտնակներ կան, այդտեղ տղաներ են հավաքվում և բարձրաձայն խոսում: Ինքը կարծել է, որ նրանց ձայներն է լսում: Բայց ձայները ուժեղացել են, կանանց բղավոցներ է լսել: Պատուհանից տեսել է, որ հարձակվել են սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, և նա ընկել է գետնին: Նա վեր է կացել, փորձել զանգել: Նրան հարցրել են, թե արդյոք ոստիկանություն է զանգում, և հեռախոսը ձեռքից խլել են, հետո նորից հարձակվել են նրա վրա: Հետո արդեն քիվը խանգարել է, չի տեսել: Քիչ անց տեսել է, որ կանաչ շապիկով տղայի վրա են հարձակվել, սակայն դարձյալ քիվը խանգարել է, և չի տեսել: Ձայներ լսվել են, բայց նրանք «դալան» էին մտել, չի տեսել: Իր համար պարզ չի եղել վեճի պատճառը: Հետագայում քննիչից է տեղեկացել: Նշեց, որ իր բնակարանը գտնվում է չորրորդ հարկում, որը հինգերորդ հարկի բարձրություն ունի: Ինքը բարձր ձայներ է լսել: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չի լսել: Ինքը լսել է վեճը մոտ 10-15 րոպե, բայց դրանից առաջ և հետո երևի ևս այդքան ժամանակ տևել է այն: Նշեց, որ դեպքի վայրում կանայք էլ են եղել: Նրանք ճչում էին, վազվզում էին, բայց չէին փորձում բաժանել: Ահազանգել է ոստիկանություն, քանի որ տեսել է, որ ավտոտնակներից մեկում շինարարական աշխատանքներ էին իրականացնում, գետնին թափված էին շատ գործիքներ, և այդտեղ գտնվողներից մեկը փորձել է գետնից վերցված գործիքով հարձակվել սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդի վրա, ինչն իրեն վախեցրել է: Չգիտի, թե վեճն ինչ հանգամանքներում է ավարտվել, քանի որ այն տեղափոխվել էր շենքի մյուս կողմ, և ինքը չի տեսել: Նշեց, որ ի սկզբանե իր բնակարանի պատուհանները բաց էին: Պատուհաններից նայողները գոռում էին, փորձում դադարեցնել, բայց դրսում գտնվողներից ոչ ոք չէր փորձում դադարեցնել: Վեճի ժամանակ մեղադրյալներից որևէ մեկին չի նկատել: Ինքը շատ վատ տեսողություն ունի և դեմքերը չի տարբերակում: Կռիվը կողքի շենքի բակում էր, ինքը մտածում էր, որ մարդիկ կողքի շենքից են: Շենքերն իրար կպած են, և կողքի շենքի բակը երևում է: Անձանցից մեկին սղոցանման փայտը նկատել է, քանի որ ուրվագծերը և գույները տարբերակում է, իսկ մարդկանց դեմքերը՝ ոչ: Բարձր ձայներ լսելու դեպքում բոլորի անդորրն էլ խաթարվում է:
(դատական նիստի արձանագրություն)
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝ (...)
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
(...)
3.Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(...)
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:»:
Դատարանը, հիմք ընդունել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների վերաբերյալ, ընդգծում է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են: Խուլիգանության հիմնական հանցակազմն ունի մեկ, իսկ որակյալ հանցակազմը՝ երկու օբյեկտ: Մասնավորապես, հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա է որակման որպես հասարակ խուլիգանություն, մինչդեռ նույն արարքը, որը զուգորդվում է անձի առողջությանը, գույքային իրավունքներին և այլին վնաս պատճառելով, ենթակա է որակման խուլիգանության որակյալ հանցակազմով: Նշված հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի «հասարակական կարգ» հասկացության պարզաբանումը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով՝ լայն և նեղ:
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը:
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով: Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից: Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը:
Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում: Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև «բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք» հասկացության պարզաբանումը:
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով: Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն): Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով: Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը: Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ «Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները:
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով: Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ: Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն:
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար: Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ: (տե՛ս Արման Մհերի Խաչատրյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշումը):
Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա: Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը:
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Շ.Հախվերդյանի վերաբերյալ թիվ ԱՎԴ/0014/01/11 գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ: Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը:
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն: Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն: Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ արարքը չի կարող որակվել որպես խուլիգանություն (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդված) այն դեպքերում, երբ`
ա) արարքը կատարվում է ոչ հասարակական վայրում և (կամ) հասարակության անդամների բացակայությամբ,
բ) արարքի հետևանքով հասարակությանը լուրջ անհանգստություն չի պատճառվել,
գ) հանցավորի գործողությունները պայմանավորված են տուժողի հակաօրինական, հակաբարոյական վարքագծով և ուղղված են նրա, այլ ոչ թե հասարակության դեմ,
դ) բացակայում են խուլիգանական դրդումները, իսկ անձի արարքները պայմանավորված են նրա հուզական վիճակով,
ե) հասարակական կարգի կոպիտ խախտման նկատմամբ դրսևորվել է անզգուշություն,
զ) հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտող արարքը համընկնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված այլ հանցակազմի հատկանիշների հետ, սակայն դրա կատարմամբ հանցավորը հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ չունի,
է) այլ դրդումներով կատարված հանցանքը չի վերաճել հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով:
Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ անձի արարքը կարող է համապատասխանել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի հատկանիշներին այն դեպքում, երբ հիմնավոր կերպով փաստարկվում է անձի կողմից հանրության շրջանակներում լայնորեն ընդունելի համակեցության և բարոյական նորմերին հանրային կերպով հակադրվելը (խախտելը), հասարակության այլ անդամներից իր թվացյալ առավելությունն ի ցույց դնելուն ուղղված՝ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մաս կազմող կոնկրետ գործողություններ կատարելը, և այդ գործողությունների՝ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով արտահայտված լինելը: Իսկ այն դեպքերում, երբ անձի կողմից կատարված գործողությունները, դրսևորած վարքագիծը, պահվածքը թեև առերևույթ կարող են գնահատվել որպես ոչ իրավաչափ և առաջին հայացքից խուլիգանական գործողություններ հիշեցնել, սակայն նրա գործողությունները նպատակ չունեն այլ անձանց մոտ սեփական առավելությունն ընդգծել, ապա արարքը չի կարող որակվել քննարկվող հանցակազմով, քանի որ կբացակայի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը։
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ հաստատվում է դեպքի օրը, ժամը և վայրը, ինչպես նաև Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքը։ Հիշյալ արձանագրությամբ չի հաստատվում, որ հանցագործության սուբյեկտներ են հանդիսանում Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը և Մակար Գևորգի Կարապետյանը։
18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2763/h եզրակացությամբ հաստատվում է, որ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
Այսպիսով՝ վերը թվարկված գրավոր խումբ ապացույցների հետազոտման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դրանցով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Անդրադառնալով վկա Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության և դրա արդյունքում Վահագն Մկրտչյանի ստացած մարմնական վնասվածքի մասին։
Վկա Կառա Չոբանյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, որի արդյունքում ինչ որ չափով խաթարվել է իր անդորրը, սակայն հայտնել է, որ այդ վիճաբանության մասնակիցների դեմքերը չի տեսել։
Անդրադառնալով տուժող Միսաք Վարդանյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով ևս հաստատվում է դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն քրեական գործով մեղադրյալներ Մակար, Գևորգ և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը դեպքին տուժողի ցուցմունքով չի հաստատվում։ Ավելին՝ նա մեղադրյալներին չի ճանաչել որպես դեպքի մասնակից։
Տուժող Պետրոս Մանուկյանի ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքով ևս հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Ճիշտ է՝ տուժող Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքով հաստատվում է, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, սակայն Դատարանի ուշադրությունը գրավեց այն հանգամանքը, որ դատարանում տուժողը բացարձակապես չհիշեց մեղադրյալներին և չհայտնեց, թե արդյոք վիճաբանության մասնակիցներից իր նախաքննական ցուցմունքով նշած անձինք հանդիսանում են հենց մեղադրյալները, թե՝ ոչ։ Բացի այդ, Դատարանն ուշադրության է արժանացնում այն հանգամանքը, որ տուժող Վ.Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 08-ին, այդ հարցաքննությունը չի իրականացվել հատուկ տեխնիկական միջոցներով ձայնագրմամբ։ Ավելին՝ այդ հարցաքննությունից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը նշել Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն, երբ քննիչի կողմից չի հնչել հարց, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին։ Դատարանում տուժողը միայն պնդել է, որ չի ճանաչում և չի կարող պնդել, որ մեղադրյալները վիճաբանության մասնակիցներն են եղել, իսկ նախաքննության ընթացքում ինչպես վերը նշվեց պարզ չէ, թե ինչպես է տուժողը նույնացրել անձանց, այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին։ Հետևապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ինչպես այս, այնպես էլ ցուցմունքի տեսաձայնագրման բացակայության պայմաններում պետք է արժանահավատ դիտարկել տուժողի դատարանում տված ցուցմունքը։
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ եթե անգամ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ ցուցմունք, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ Ինչ վերաբերում է բռնության գործադրմանը, ապա հարկ է փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի՝ գործող քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան չի նկարագրում բռնության գործադրման հատկանիշը։ Այս պայմաններում եթե քննարկվի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու համապատասխան հանցակազմի առկայությունը, ապա հարկ է փաստել, որ տուժողի ցուցմունքով հայտնած փաստական հանգամանքներից չի բխում, թե կոնկրետ ում գործողությունների արդյունքում է վերջինիս պատճառվել այդ վնասը, հատկապես այն պայմաններում, երբ տուժողը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ հետևից հարվածը, որի արդյունքում վայր է ընկել և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է, ստացել է թիկունքից, և չի նշել իրեն հարված հասցրած անձանց տվյալները։ Ավելին՝ հայտնել է, որ վիճաբանությանը մասնակցել են նաև այլ անձինք։ Այսինքն, այս պարագայում նկարագրված փաստական հանգամանքների կատարումը այս կամ այն անձին մասնավորապես՝ մեղադրյալներին վերագրելը կհանգեցնի մի անթույլատրելի իրավիճակի, որի պայմաններում պարզապես մեղադրական վարկածները կհաստատվեն Դատարանի կողմից՝ առանց դրա համար բավարար ապացուցողական բազայի, ինչն անընդունելի է անձանց անմեղության կանխավարկածի հարգման տեսանկյունից։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Դատարանը, առանձին-առանձին գնահատման ենթարկելով դատարանում հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց, գտնում է, որ դրանցով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալներ Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում։ Այլ կերպ, նշված ապացույցներն առանձին, ինչպես նաև միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարած լինելու հանգամանքի վերաբերյալ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների կողմից 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Մակար Կարապետյանին, Գևորգ Կարապետյանին և Զոհրաբ Կարապետյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք …:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: …»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: …»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: …»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «Քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով առկա չեն նաև իրեղեն ապացույցներ։
Մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, որևէ պահանջ չեն ներկայացրել:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Ճանաչել և հռչակել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 10-12-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 26-02-2026
Էջերի քանակ 4 հատորից 1 հատոր՝ 245 թերթ, 2 հատոր՝ 243 թերթ, 3 հատոր՝ 159 թերթ, 4 հատոր՝ 141 թերթ:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 26-02-2026
Էջերի քանակը 4 հատորից 1 հատոր՝ 245 թերթ, 2 հատոր՝ 243 թերթ, 3 հատոր՝ 159 թերթ, 4 հատոր՝ 141 թերթ
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության չլուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 23-02-2026
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 26-02-2026
Էջերի քանակը 4 հատորից 1 հատոր՝ 245 թերթ, 2 հատոր՝ 243 թերթ, 3 հատոր՝ 159 թերթ, 4 հատոր՝ 141 թերթ
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-23738/26
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 29-05-2026
Դատական գործ N: ԵԴ1/0408/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 23-02-2026
Ամսաթիվ 23-02-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Վ
Ազգանուն Արսենյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Զոհրաբ Կարապետյան ,Գևորգ Կարապետյան ,Մակար Կարապետյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի ,Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 10.12.2025թ. կայացված դատավճիռը՝ վերացնել Միշա Արաիկի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակելով պատիժ՝ ազատազրկման ձևով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 03-03-2026
Վիճակագրական տողի համարը 10.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 03-03-2026
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Հարությունյան
Դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Դատավոր
Անուն Ադրինե
Ազգանուն Ղուկասյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 09-03-2026
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-03-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 23-03-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Զոհրաբ
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամբաստանյալ
Անուն Գևորգ
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամբաստանյալ
Անուն Մակար
Ազգանուն Կարապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ Գործ թիվ ԵԴ1/0408/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈԻՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր՝ Մ.Հարությունյան,
դատավորներ՝ Ա․Ղուկասյան,
Ա.Նիկողոսյան,

քարտուղարությամբ՝ Ա․Կարապետյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Վ․Արսենյանի,
մեղադրյալներ՝ Գ․Կարապետյանի,
Զ․Կարապետյանի,
Մ․Կարապետյանի,

2026 թվականի մարտի 23-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Մակար Գևորգի Կարապետյանի վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Տաթևիկ Մուրադյան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը,
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2021 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14967621 քրեական գործը:
2021 թվականի հոկտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2022 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործի վարույթը կարճվել է:
2022 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Բ.Ղազինյանի որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վ.Առաքելյանի՝ 2022 թվականի մայիսի 14-ի՝ քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը վերացվել է:
2022 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, և կատարվել է նախաքննություն:
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի կողմից որոշում է կայացվել՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի դատախազ Ռ.Մանուկյանի կողմից որոշում է կայացվել՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի՝ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին որոշումը վերացնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթով Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում կայացված որոշմամբ՝ թիվ 14967621 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանի հետ խմբի կազմում դեռևս չպարզված անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու վերաբերյալ քրեական վարույթն անջատվել է, անջատված մասին շնորհվել է 14116425 համարը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե.Աբովյանի որոշմամբ՝ հաստատվել է թիվ 14967621 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի փետրվարի 06-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) որոշմամբ՝ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/0408/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակվել է նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռով վճռվել է․ ճանաչել և հռչակել Մակար Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է ճանաչել և հռչակել Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Վճռվել է ճանաչել և հռչակել Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի անմեղությունը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ մեղսագրված արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Մակար Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել։
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
2026 թվականի փետրվարի 23-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի վերը նշված դատավճռի դեմ։ Քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի մարտի 03-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր Մ.Հարությունյան, կազմի դատավորներ՝ Ա․Նիկողոսյան, Ա.Ղուկասյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 2026 թվականի մարտի 04-ին:
2026 թվականի մարտի 09-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի «Վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը դատաքննության նշանակելու մասին» որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ: Քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Մակար Գևորգի Կարապետյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նշանակվել է դռնբաց դատական նիստում քննության: Մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պահպանվել է։
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Նախաքննության մարմինը Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Մակար Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով՝ վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով՝ սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը Մ.Վարդանյանին, ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության` բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը: (...)»:
2.1․ Նախաքննության մարմինը Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Մակար Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան։ Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի, առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով՝ հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ.Կարապետյանը կրկին բղավելով՝ հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ Զ.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը։ (...)»:
2.2․ Նախաքննության մարմինը Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է ներկայացրել այն բանի համար, որ.
«(...) [Ն]ա, խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ՝ 2021թ-ի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած խոսակցության չնչին առիթը օգտագործելով, Գևորգ Կարապետյանի, Զոհրաբ Կարապետյանի և քրեական վարույթով դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ՝ խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով վիճաբանություն է սկսել Պետրոս Մանուկյանի, Վահագն Մկրտչյանի, Միսաք Վարդանյանի հետ, որի ընթացքում բարձր խոսելով, բղավելով սկսել է հարվածներ հասցնել վերջիններիս՝ այդ կերպ խախտել մարդկանց՝ Կիևյան 8 հասցեի շենքի բնակիչների անդորրը.
Այսպես.
2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում Մակար Կարապետյանը իր կողմից շահագործվող «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի 01 WP 101 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով մտել է Երևան քաղաքի Կիևյան 8 հասցեի շենքի բակ, որպեսզի իր բնակարանի պատուհանի հարևանությամբ կայանի ավտոմեքենան, սակայն տեսնելով, որ այլ ավտոմեքենա է կայանված՝ մոտեցել է շենքի բակում կանգնած Վահագն Մկրտչյանին և Միսաք Վարդանյանին, և հարցրել իրենցն է ավտոմեքենան, թե ոչ, ինչից հետո տեղեկանալով, որ նրանց է պատկանում՝ պահանջել է տեղափոխել այլ վայր, որպեսզի ինքը կայանի ավտոմեքենան: Այդ ընթացքում Վ.Մկրտչյանին և Մ.Վարդանյանին է մոտեցել Զոհրաբ Կարապետյանը և իր անձի թվացյալ առավելությունը ընդգծելով, այդ թվում բղավելով ասել. «արա քեզ չասեցինք ավտոն ստեղ չկանգնացնես» և հեռացել:
Այնուհետև Պետրոս Մանուկյանը Միսաք Վարդանյանից տեղեկանալով, որ անհրաժեշտ է ավտոմեքենան այլ վայր տեղափոխել, իջել և տեղափոխել է այն, որից հետո Վահագն Մկրտչյանին, Միսաք Վարդանյանին, Պետրոս Մանուկյանին է մոտեցել Գևորգ Կարապետյանը և իր անձի առավելությունը ընդգծելու մոլուցքով տարված վերջիններիս վրա բղավելով, հայտնել է. «Ստեղ էլ մեքենա չկայանեք» ինչից ի պատասխան Մ.Վարդանյանը պարզաբանում է պահանջել, որից հետո Գ. Կարապետյանը կրկին բղավելով հայտնել է «Հենց տենց արա» և «Ոնց ուզեմ տենց էլ պիտի խոսեմ», որից հետո ոտքով հարված է հասցրել Պետրոս Մանուկյանի որովայնի հատվածին: Հարված հասցնելուց հետո՝ վիճաբանությանը միացել են նաև Զոհրաբ Կարապետյանը և Մակար Կարապետյանը և խմբի կազմում մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, սկսել են հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելով, բարձր գոռգոռալով հարվածներ հասցնել Պ.Մանուկյանին, Վ.Մկրտչյանին, Մ.Վարդանյանին, մասնավորապես Մ.Կարապետյանը ոտքով հարվածել է Մ.Վարդանյանին և քարը ձեռքին փորձել հարվածել նաև քարով, իսկ 2.Կարապետյանը և Գ.Կարապետյանը քաքշքել նրանց և վազել հետևներից՝ փորձել տարբեր միջոցներով հարվածներ հասցնել, ինչի արդյունքում մոտ 8 րոպե տևած վիճաբանության՝ բարձր բղավոցների, քաշքշուկի, հարվածների արդյունքում խախտել հասարակության անդորրը: (...)»:
3. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռի «Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) - Մեղադրյալներ Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը, Մակար Գևորգի Կարապետյանը, օգտվելով իրենց սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեցին ցուցմունք տալ և նաև հրաժարվեցին նախաքննության ընթացքում առանց պաշտպանի մասնակցության տված ցուցմունքներից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
- 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, Կիևյան 8 հասցեում ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում սպիտակ «RANGE ROWER» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդն ընկերների հետ միասին ծեծի են ենթարկել իրեն, աներոջը՝ Պետրոս Կառլենի Մանուկյանին և Միսաք Վահե Վարդանյանին, որի հետևանքով ինքը կոտրել է աջ ձեռքի դաստակը՝ ստանալով մարմնական վնասվածք:
(հատոր 1, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն)
- 18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ մասնակից Պետրոս Կառլենի Մանուկյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը և հայտարարել, որ 2021 թվականին սեպտեմբերի 8-ին վիճաբանությունը տեղի է ունեցել նշված հատվածում:
(հատոր 1, գ.թ. 9-13, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաբժշկական փորձաքննության փորձագետի թիվ 2763/h եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները՝ ըստ բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ աջ նախաբազկի զույգ ոսկրերի դիստալ մետաէպֆիզի /աջ ճաճանչաոսկրի տիպիկ տեղի և աջ ծղիկոսկրի մախաթելունի/ փակ ներհոդային բեկորավոր տեղաշարժով կոտրվածքների ձևով, պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
(հատոր 1, գ.թ. 52, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Միսաք Վարդանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքից շատ ժամանակ է անցել, և չի հիշում տարին, ամիսը և օրը: Նշեց, որ ինքը և Վահագնը շենքի բակում կանգնած են եղել, երբ նշված սպիտակ մեքենան մոտեցել է իրենց: Վարորդը հարցրել է, թե դա ում մեքենան է, ինքը պատասխանել է, որ իրենցն է, գիտի, որ այդ կայանման տեղն իրենցն է, իր հյուրը կգնա, և նրանք իրենց մեքենան կկայանեն այդ վայրում: Վարորդն ասել է, որ ինքն էլ հյուր ունի: Կոնֆլիկտից խուսափելու նպատակով ինքը կանչել է իր աներոջը, որպեսզի մեքենան հանի, իսկ վերջինս հանել է մեքենան: Հետո երկու երիտասարդներն արհամարհական տոնով իրենց ասել են, որ այդտեղ այլևս մեքենա չկայանեն: Նշեց, որ դահլիճում նստած անձանցից ոչ մեկին չի ճանաչում, նրանց դեմքերն իրեն ծանոթ չեն: Քանի որ ինքը նախկինում վարակվել է կորոնավիրուսով, չի բացառում, որ դրանով պայմանավորված որոշ բաներ չհիշի: Որքանով որ հիշում է, այս մարդկանց նկատի ունի մեղադրյալներին առաջին անգամ տեսել է քննչականում, երբ իրենց կանչել էին առերեսման: Ոչ մեկի դեմքն իրեն ծանոթ չէ: Հստակ չի կարող ասել, որ «Ռենջ Ռովեր»-ի վարորդն այստեղ նստած է: Երիտասարդներից մեկը ոտքով հարվածել է, և այդտեղից քաշքշուկ է սկսվել, որի արդյունքում ինքն ընկել է գետնին: Տեսել է, որ մարդկանցից մեկը փորձել է քարով իրեն վնասել, սակայն նրան խանգարել են, և նա չի կարողացել ոչինչ անել: Հետո տեսել է, որ Վահագի ձեռքը վնասվել է: Մինչև հասել է այդտեղ, տեսել է, որ Վահագն արդեն զանգում էր ոստիկանություն, և այդ ժամանակ բոլորն արդեն ցրվել են: Իր ընկալմամբ վիճաբանությունը տևել է 3-4 րոպե: Չի կարող ասել, թե շենքի բակում քանի հոգի է եղել, և քանի հոգի է իրենց հարվածել: Երկու երիտասարդներից բացի կային նաև այլ մարդիկ: «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը լսել են թիկունքից, գոռացել է ավտոտնակից դուրս եկած մարդը, երբ իրենք խոսել են մեքենայի վարորդի հետ: Կարծում է, որ վայր է ընկել որովայնին ստացած հարվածից: Չի հիշում՝ ովքեր են փորձել վիճաբանությունը դադարեցնել: Վահագի՝ ոստիկանություն զանգելու ժամանակ է վիճաբանությունը դադարել: Վիճաբանության պատճառը եղել է անհարգալից վերաբերմունքից առաջացած լեզվակռիվը: Խնդիրն արդեն փաստացի լուծված էր. մեքենան կայանված չէր նրանց մեքենայի կայանման տեղում: Կռվի համար այլ առիթ չկար:
Հիշողության խնդիրներ ունենալու հետ առնչվել է նաև աշխատանքի բերումով: Պրոֆիլակտիկ բուժում է անցել դրա հետ կապված: Չի հիշում, որ վիճաբանության ժամանակ Պետրոսին հարվածած լինեն:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի մանրամասները չի կարող մանրամասն նկարագրել: Հիշում է, որ քաշքշուկ է եղել: Պատճառը եղել է մեքենայի կայանման հետ կապված բանավեճը, որին հաջորդել է քաշքշուկը, որի արդյունքում ինքը վայր է ընկել: Նույնիսկ չի հիշում, թե ում հրելու արդյունքում է վայր ընկել: Վիճաբանությունը սկսելու ժամանակ կանգնած է եղել իր մեքենայի կողքին: «Ռենջ Ռովեր» մեքենայի վարորդը եղել է իրենից մոտ 15-20 մետր հեռավորության վրա: Վիճաբանությունը սկսելուց առաջ որևէ խոսակցություն չեն ունեցել անձամբ իր հետ: Ինքը փորձել է բաժանել: Վիճաբանությունը տևել է 2-3 րոպե: Բաժանել չի ստացվել, քանի որ այդ գործում այդքան փորձ չունի: Հնարավոր է, որ հարված ստացած լինի: Ձեռքը կոտրել է ընկնելու պատճառով: Ինքը հայտարարել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել, և զանգահարել է շտապօգնություն: Գնացել են հիվանդանոց, որտեղ եկել է նաև ոստիկանությունը: Չի հիշում, թե ով է արել «Արա ես ձեզ չասեցի՝ այստեղ ավտոմեքենա չկանգնացնեք» արտահայտությունը: Երիտասարդ էր: Ենթադրում է, որ վազելիս է ընկել: Չի հիշում վազելու պատճառը: Իրեն չեն փորձել հարվածել: Մեղադրյալների դեմքերը հիշում է առերեսումից: Վիճաբանության ժամանակից չի հիշում նրանց: Հնարավոր է, որ վիճաբանության ձայները լսելի լինեին շենքի բնակիչների համար: Այդ ձայներն իր համար հաստատ հաճելի չէին լինի: Ավելի շատ քաշքշուկ է եղել: Կոնկրետ հարվածներ չի հիշում:
Չգիտի՝ Միսաքի և իր աներոջ վնասվածքներ ստանալու մասին: Ինչ-որ բան չի եղել, որ նկատի, հետևաբար հարցնելու կարիք էլ չի եղել: Չի հիշում՝ դեպքի վայրում կանայք եղել են, թե՝ ոչ: Որևէ մեկին չի ֆիքսել:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Վահագն Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Այդ ժամանակ մոտեցել և փորձել է բաժանել նրանց, սակայն նույն պահին մարդիկ են բակում ավելացել, որոնց թվում տեսել է նաև Մակարին: Այդ պահին ավտոտնակից ձեռքին բավականին մեծ քարով իրենց կողմ է եկել նաև Մակարի եղբայրը, ինքն այդ ժամանակ մի կողմ է հրել նրա որդուն, սակայն որևէ մեկին չի հարվածել, իսկ այդ ընթացքում միայն տեսել է, որ Միսաքն ընկած է գետնին և նրան ոտքերով և ձեռքերով հարվածել են, սակայն հարվածողներին չի ճանաչել, քանի որ այլ անձինք են եղել, ովքեր միացել էին կռվին: Միաժամանակ նկատել է նաև, որ երբ Միսաքը ընկած է եղել գետնին, Մակարը փորձել է նրան քարով հարվածել, որ իր կինն է մի կողմ է հրել, ով այդ ժամանակ ձայներից իջել էր ներքև: Այդ ժամանակ Մակարի եղբայրը քարը ձեռքին վազել է իր հետևից և ինքը մոտ 15 մետր փախել է, ով քարով նետել է իր ուղղությամբ, սակայն իրեն չի դիպել, որից հետո վազել է դեպի Միսաքի ու Պետրոսի կողմը և փորձել է նրանց պաշտպանել, սակայն իր դիմաց են դուրս եկել Մակարն ու նրա եղբայրը և հասկանալով, որ միայնակ նրանց դեմ որևէ բան անել չի կարող՝ փորձել է հետ փախչել, սակայն հետևից թիկունքից հարված է ստացել, որը եղել է ոտքով, որի արդյունքում վայր է ընկել: Ընկնելու ժամանակ փորձել է ձեռքով պահել դեմքը, որպեսզի չհարվածի գետնին և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է։ Երբ ոտքի կանգնելուց հետո, տեսել է, որ ձեռքը վնասվել է, ասել է, որ զանգահարում է ոստիկանություն, որից հետո կռիվը դադարել է:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ դեպքի հանգամանքները չհիշեց, սակայն այդ ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել, և հայտնածն ավելի հավաստի է:
(գ.թ. 55-58, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ չի հիշում, թե դեպքից քանի տարի է անցել: Նշեց, որ երկու ամիս առաջ ինֆարկտ է ստացել, որն ազդել է նաև հիշողության վրա: Հիշում է, որ վեճ է եղել, սակայն մանրամասները չի կարող հայտնել: Վեճը եղել է մեքենայի կայանման տեղի պատճառով: Դեպքը եղել է Կիևյան թաղամասում: Այդտեղ իր աղջիկն է ապրել: Չի հիշում վեճին մասնակցած անձանց դեմքերը: Մարմնական վնասվածք չի ստացել: Չի հիշում՝ իրեն հարվածել են, թե՝ ոչ: Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չեն հնչել: Նշեց, որ հենց մեքենայի վերաբերյալ վեճի ժամանակ ինքը մենակ է եղել: Երբ ինքը մեքենան կանգնեցրել է, ձայն է լսել, և իրեն ասել են, որ այդտեղ չկայանի: Հետո նորից խոսակցություն է սկսվել, թե ինչու է մեքենան այդտեղ կայանել, որից վեճ է սկսվել: Իր փեսաներն էլ են այդտեղ եղել: Չի հիշում, թե վեճի ընթացքում ով ում է հարվածել: Չի հիշում, թե վեճին քանի հոգի է մասնակցել:
Երևի, ինչպես իրենց, այնպես էլ նրանց կողմից երեք հոգի են եղել: Եկող-գնացողները շատ էին, չի կարող ասել, թե կոնկրետ ով է մասնակցել և քանի հոգի: Կարծում է, որ իր հարազատներից ոչ մեկը այդ վեճի ժամանակ մարմնական վնասվածք չի ստացել: Վեճի մասնակիցների դեմ բողոք չունի, նրանց նկատմամբ պահանջ չունի: Ավելացնելու ոչինչ չունի: Թեթև վեճ է եղել, անցել- գնացել է: Ոչ մեկի չեն խանգարել, ոչ մեկի ոչ մի բան չի եղել իր կարծիքով:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Պետրոս Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Վահագն Մկրտչյանն ու Միսաք Վարդանյանը հանդիսանում են իր փեսաները: 2021 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ ժամը 14:00-ի սահմաններում, կնոջ՝ Գայանե Մանուկյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Կիևյան 8 շենքի 54 բնակարան՝ փեսային՝ Միսաք Վարդանյանին հյուր, որտեղ նույն բնակարանում ներկա էին նաև մյուս փեսա Վահագն Մկրտչյանը և աղջիկը՝ Գալինա Մկրտչյանը: Ավտոմեքենան կայանել է Կիևյան 8 շենքի առաջին հարկի բնակարանի պատուհանի տակ և երբ ցանկացել են իրերը հանել ավտոմեքենայի միջից, ներքևում եղած ավտոտնակներից մեկում, որտեղ մոտ 7-8 հոգի մարդ է եղել հավաքված, նրանցից մեկը, ով կլիներ մոտ 50-55 տարեկան, իսկ նրա հետիններին չի ֆիքսել, ասել է, որ ավտոմեքենան հանի այդտեղից, ինքը պատասխանել է, թե ինչու պետք է ավտոմեքենան հանի, իսկ նա պատասխանել է, որ այդտեղ այլ ավտոմեքենա պետք է գա և կանգնի, իսկ ինքը պատասխանել է, որ իրենն էլ է ավտոմեքենա և ասել, որ երբ այդ ավտոմեքենան գա, թող այլ վայրում կանգնի, ու բարձրացել է վերև: Մոտ 2 ժամ անց, երբ Միսաքը իջել է Վահագին ճանապարհելու, իջնելուց մի քանի րոպե անց հետ է վերադարձել և ասել, որ ինչ-որ ավտոմեքենա է եկել և ինքը պետք է իր ավտոմեքենան տեղափոխի այլ վայր: Քանի որ չի ցանկացել կոնֆլիկտ լինի, իջել և ավտոմեքենան կայանել է այլ վայրում՝ նույն շենքի բակում: Երբ իջել է ավտոմեքենայից, մի քանի բառ է փոխանակել մյուս ավտոմեքենայի վարորդի հետ, որի ժամանակ իր կողմից արդեն նկարագրված ավտոտնակից իրենց կողմ են քայլել 2-3 երիտասարդներ, որոնցից մեկը ասել է՝ «Արա չենք ասել, որ ստեղ ավտոմեքենա չկայանեք», ինքը նրան ասել է, որ խոսքերը չափավորի, սակայն նույն պահին այդ երիտասարդը ոտքով հարվածել է որովայնին, որից հետո այդ վիճաբանությանը խառնվել են նաև ավտոտնակում եղած բոլոր անձինք, նաև մյուս ավտոմեքենան կայանած վարորդը, որի ընթացքում խառը կռիվ է եղել և այդ ընթացքում ստացել են խառը հարվածներ, սակայն իրենք չեն հասցրել որևէ մեկին հարվածել, քանի որ իրենց հետ վիճաբանողները բավականին շատ են եղել, այդ կռվի ժամանակ նաև տեսել է, որ Վահագի վրա մի քանի հոգով հարձակվել են և նրանց մեջ նկատել է այն անձին, ով ավտոմեքենան կայանել էր իր ավտոմեքենայի տեղում, եղել են նաև մի քանի այլ անձինք, ում չի ֆիքսել և նկատել է, որ այդ անձինք խառը հարվածներ են հասցնում Վահագին և նա դրանց արդյունքում վայր է ընկել և վնասել ձեռքը, քանի որ վայր ընկնելուց բարձր գոռացել է, և պարզ էր, որ վնասվածք է ստացել, միաժամանակ կռվի ժամանակ տեսել է, որ մի քանի հոգով հարվածել և վայր են գցել նաև Միսաքին, և երբ նա ընկած էր և ինչ-որ մեկը ցանկանում էր մեծ քարով հարվածել Միսաքին, սակայն իրենց կանայք արդեն միջամտել են և բաժանել, չեն կարողացել հարվածել Միսաքին: Ավելացրել է, որ միջադեպը տևել է 15-20 րոպե, հայհոյանքներ լսել է, սակայն չի կարող ասել, թե ում կողմից, վիճաբանությանը միջամտողներ եղել են, սակայն թե վիճաբանողներին, թե միջամտողներին չի ճանաչել:»։
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ ինքը շատ քիչ բան է հիշում: Նշեց, որ դեպքից շատ երկար ժամանակ է անցել, դրա համար չի հիշում: Դեպքի ժամանակ առողջական խնդիրներ չի ունեցել: Նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալիս իր վրա որևէ ճնշում չի եղել: Նշեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքը հիմք չընդունեն, քանի որ ինքը որևէ բան չի հիշում, որպեսզի ասի, որ այս կամ այն հանգամանքը ճիշտ է: Նշեց, որ որևէ բանով կաշկանդված չէ, պարզապես չի հիշում: Ոչ միայն այս դեպքի հետ կապված, այլև իր կյանքի հետ կապված շատ բաներ կան, որոնք ինքը չի հիշում:
(գ.թ. 80-82, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Գալինա Մկրտչյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի օրը հյուր են գնացել իր քրոջ տուն, որը գտնվում է Կիևյան փողոցում: Իր ամուսինը՝ Վահագն Մկրտչյանը, և հայրը՝ Պետրոս Մանուկյանը, գտնվել են ներքևում՝ բակում: Ինքը պատուհանի մոտ կանգնած է եղել: Երբ ձայներ է լսել, գնացել է ներքև:
Բնակարանը գտնվել է երկրորդ հարկում: Այդ անձին գտնվել են հենց բակում: Ինքը ձայները լսել է պատուհանի ներքևից: Գոռոցներ է լսել, որոնք շատ ուժող չեն եղել: Եթե պատուհանը փակ լիներ, երևի չլսեր: Ինքը կանգնած է եղել պատուհանի մոտ, դրա համար լսել է: Փորձել է իր ներկայությամբ հանդարտեցնել իրավիճակը: Չի կարող ասել, թե այնտեղ մոտավոր քանի անձ կար: Դեմքերը չի հիշում, քանի որ առաջին անգամ էր տեսնում, չի ճանաչում: Իր իջնելուց հետո՝ մոտ 4-5 րոպե հետո, իրավիճակը հանդարտվել է: Հարևաններից էլ են եղել մարդիկ, ովքեր միջամտել են, փորձել են հանգստացնել: Նշեց, որ ինքը մենակ է իջել: Ներքևում իր կին հարազատներից այլ անձինք չեն եղել: Քույրը իջել է այն ժամանակ, երբ ամեն ինչ հանդարտվել էր արդեն: Շտապօգնությունը մոտեցել էր իր ամուսնու համար, քանի որ վերջինս ձեռքի կոտրվածք էր ստացել: Պատուհանից նայելու ընթացքում ինքը հարվածներ չի նկատել, ոչինչ չի ֆիքսել: Գոռգոռոցների ընթացքում հայհոյանքներ չի լսել: Այդ պահին չի իմացել վեճի պատճառը: Չի ֆիքսել, որ իր հայրիկին կամ քրոջ ամուսնուն հարվածած լինեն: Նրանց կողմից վնասվածքներ ստանալու հանգամանքի մասին հետո է իմացել: Միայն իր ամուսինն է լուրջ վնասվածք ստացել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում վկա Կառա Չոբանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ բնակվում է Կիևյան 8, բնակարան 60 հասցեում: Հիշում է, որ դեպքի օրը ծեծկռտուք է եղել, հարձակվել էին սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, հետո՝ կանաչ շապիկով: Ինքը տանը աշխատելիս է եղել, երկար ժամանակ ձայներ է լսել, բայց ուշադրություն չի դարձրել, քանի որ իրենց բակում ավտոտնակներ կան, այդտեղ տղաներ են հավաքվում և բարձրաձայն խոսում: Ինքը կարծել է, որ նրանց ձայներն է լսում: Բայց ձայները ուժեղացել են, կանանց բղավոցներ է լսել: Պատուհանից տեսել է, որ հարձակվել են սպիտակ վերնաշապիկով տղայի վրա, և նա ընկել է գետնին: Նա վեր է կացել, փորձել զանգել: Նրան հարցրել են, թե արդյոք ոստիկանություն է զանգում, և հեռախոսը ձեռքից խլել են, հետո նորից հարձակվել են նրա վրա: Հետո արդեն քիվը խանգարել է, չի տեսել: Քիչ անց տեսել է, որ կանաչ շապիկով տղայի վրա են հարձակվել, սակայն դարձյալ քիվը խանգարել է, և չի տեսել: Ձայներ լսվել են, բայց նրանք «դալան» էին մտել, չի տեսել: Իր համար պարզ չի եղել վեճի պատճառը: Հետագայում քննիչից է տեղեկացել: Նշեց, որ իր բնակարանը գտնվում է չորրորդ հարկում, որը հինգերորդ հարկի բարձրություն ունի: Ինքը բարձր ձայներ է լսել:
Սեռական բնույթի հայհոյանքներ չի լսել: Ինքը լսել է վեճը մոտ 10-15 րոպե, բայց դրանից առաջ և հետո երևի ևս այդքան ժամանակ տևել է այն: Նշեց, որ դեպքի վայրում կանայք էլ են եղել: Նրանք ճչում էին, վազվզում էին, բայց չէին փորձում բաժանել:
Ահազանգել է ոստիկանություն, քանի որ տեսել է, որ ավտոտնակներից մեկում շինարարական աշխատանքներ էին իրականացնում, գետնին թափված էին շատ գործիքներ, և այդտեղ գտնվողներից մեկը փորձել է գետնից վերցված գործիքով հարձակվել սպիտակ վերնաշապիկով երիտասարդի վրա, ինչն իրեն վախեցրել է: Չգիտի, թե վեճն ինչ հանգամանքներում է ավարտվել, քանի որ այն տեղափոխվել էր շենքի մյուս կողմ, և ինքը չի տեսել: Նշեց, որ ի սկզբանե իր բնակարանի պատուհանները բաց էին: Պատուհաններից նայողները գոռում էին, փորձում դադարեցնել, բայց դրսում գտնվողներից ոչ ոք չէր փորձում դադարեցնել: Վեճի ժամանակ մեղադրյալներից որևէ մեկին չի նկատել: Ինքը շատ վատ տեսողություն ունի և դեմքերը չի տարբերակում: Կռիվը կողքի շենքի բակում էր, ինքը մտածում էր, որ մարդիկ կողքի շենքից են: Շենքերն իրար կպած են, և կողքի շենքի բակը երևում է: Անձանցից մեկին սղոցանման փայտը նկատել է, քանի որ ուրվագծերը և գույները տարբերակում է, իսկ մարդկանց դեմքերը՝ ոչ: Բարձր ձայներ լսելու դեպքում բոլորի անդորրն էլ խաթարվում է:
(դատական նիստի արձանագրություն): (...)»։
3․1. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. (...)
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ որպես Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի, Մակար Գևորգի Կարապետյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորում ներկայացված և հետազոտված ապացույցների վերլուծության արդյունքում պարզվել է, որ իրականում դրանցով մեղադրանքը չի հիմնավորվում։
Այսպես, Դատարանը փաստում է, որ 18.09.2021 թվականին Վահագն Աշոտի Մկրտչյանից բանավոր հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրությամբ հաստատվում է դեպքի օրը, ժամը և վայրը, ինչպես նաև Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածք ստանալու հանգամանքը։ Հիշյալ արձանագրությամբ չի հաստատվում, որ հանցագործության սուբյեկտներ են հանդիսանում Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանը, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանը և Մակար Գևորգի Կարապետյանը։
18.09.2021 թվականին դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Կիևյան 8-րդ և 6-րդ մուտքերի դիմացի հատվածը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2763/h եզրակացությամբ հաստատվում է, որ Վահագն Մկրտչյանի մարմնական վնասվածքները պատճառվել են բութ առարկայի /ների/ ներգործությամբ, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամանակին, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով:
Այսպիսով՝ վերը թվարկված գրավոր խումբ ապացույցների հետազոտման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ դրանցով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Անդրադառնալով վկա Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության և դրա արդյունքում Վահագն Մկրտչյանի ստացած մարմնական վնասվածքի մասին։
Վկա Կառա Չոբանյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։ Մասնավորապես՝ վկան ցուցմունք է տվել տեղի ունեցած վիճաբանության մասին, որի արդյունքում ինչ որ չափով խաթարվել է իր անդորրը, սակայն հայտնել է, որ այդ վիճաբանության մասնակիցների դեմքերը չի տեսել։
Անդրադառնալով տուժող Միսաք Վարդանյանի ցուցմունքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանով ևս հաստատվում է դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն քրեական գործով մեղադրյալներ Մակար, Գևորգ և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը դեպքին տուժողի ցուցմունքով չի հաստատվում։ Ավելին՝ նա մեղադրյալներին չի ճանաչել որպես դեպքի մասնակից։
Տուժող Պետրոս Մանուկյանի ինչպես դատաքննական, այնպես էլ նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքով ևս հաստատվում է դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն), ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին չի հաստատվում։
Ճիշտ է՝ տուժող Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքով հաստատվում է, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, սակայն Դատարանի ուշադրությունը գրավեց այն հանգամանքը, որ դատարանում տուժողը բացարձակապես չհիշեց մեղադրյալներին և չհայտնեց, թե արդյոք վիճաբանության մասնակիցներից իր նախաքննական ցուցմունքով նշած անձինք հանդիսանում են հենց մեղադրյալները, թե՝ ոչ։ Բացի այդ, Դատարանն ուշադրության է արժանացնում այն հանգամանքը, որ տուժող Վ.Մկրտչյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 08-ին, այդ հարցաքննությունը չի իրականացվել հատուկ տեխնիկական միջոցներով ձայնագրմամբ։ Ավելին՝ այդ հարցաքննությունից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը նշել Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն, երբ քննիչի կողմից չի հնչել հարց, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին։ Դատարանում տուժողը միայն պնդել է, որ չի ճանաչում և չի կարող պնդել, որ մեղադրյալները վիճաբանության մասնակիցներն են եղել, իսկ նախաքննության ընթացքում ինչպես վերը նշվեց պարզ չէ, թե ինչպես է տուժողը նույնացրել անձանց, այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին։ Հետևապես՝ Դատարանը գտնում է, որ ինչպես այս, այնպես էլ ցուցմունքի տեսաձայնագրման բացակայության պայմաններում պետք է արժանահավատ դիտարկել տուժողի դատարանում տված ցուցմունքը։
Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ եթե անգամ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ ցուցմունք, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։ Ինչ վերաբերում է բռնության գործադրմանը, ապա հարկ է փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի՝ գործող քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան չի նկարագրում բռնության գործադրման հատկանիշը։ Այս պայմաններում եթե քննարկվի առողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառելու համապատասխան հանցակազմի առկայությունը, ապա հարկ է փաստել, որ տուժողի ցուցմունքով հայտնած փաստական հանգամանքներից չի բխում, թե կոնկրետ ում գործողությունների արդյունքում է վերջինիս պատճառվել այդ վնասը, հատկապես այն պայմաններում, երբ տուժողը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ հետևից հարվածը, որի արդյունքում վայր է ընկել և դրա արդյունքում աջ դաստակը կոտրվել է, ստացել է թիկունքից, և չի նշել իրեն հարված հասցրած անձանց տվյալները։ Ավելին՝ հայտնել է, որ վիճաբանությանը մասնակցել են նաև այլ անձինք։
Այսինքն, այս պարագայում նկարագրված փաստական հանգամանքների կատարումը այս կամ այն անձին /մասնավորապես՝ մեղադրյալներին/ վերագրելը կհանգեցնի մի անթույլատրելի իրավիճակի, որի պայմաններում պարզապես մեղադրական վարկածները կհաստատվեն Դատարանի կողմից՝ առանց դրա համար բավարար ապացուցողական բազայի, ինչն անընդունելի է անձանց անմեղության կանխավարկածի հարգման տեսանկյունից։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ցուցմունքները բավարար չեն կարող համարվել մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները հիմնավոր համարելու նպատակով:
Դատարանը, առանձին-առանձին գնահատման ենթարկելով դատարանում հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց, գտնում է, որ դրանցով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալներ Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում։ Այլ կերպ, նշված ապացույցներն առանձին, ինչպես նաև միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարած լինելու հանգամանքի վերաբերյալ։
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ նախաքննական մարմնի հետևությունը Գևորգ, Մակար և Զոհրաբ Կարապետյանների կողմից 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքներ կատարելու մասին չի հաստատվում վարույթում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: (...)»։
4. Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է.
«(...) Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված չէ Մակար Կարապետյանին, Գևորգ Կարապետյանին և Զոհրաբ Կարապետյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալների կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ: (...)
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվել մեղադրյալների կողմից խուլիգանություն կատարելը:
Բացի այդ, նրանց վերագրված և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքներում բացակայում են այլ հանցակազմի հատկանիշները։
Դատարանն ընդգծում է, որ դատարանը չպետք է պարզապես ընտրություն կատարի այլընտրանքային վարկածների միջև և դա անելով՝ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչի, եթե իր համար նախընտրելի է մեղադրանքի վարկածը, քանի որ մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։ Վերջինը ենթադրում է, որ խոսքը ոչ թե այլընտրանքային վարկածի ապացուցվածությանն է վերաբերում, այլ մեղադրական վարկածի ապացուցվածության վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի առկայությանը։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև արգելադրման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով առկա չեն նաև իրեղեն ապացույցներ։
Մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը լրացուցիչ դատալսումների ժամանակ՝ ռեաբիլիտացիայի հարցի քննարկման ընթացքում, որևէ պահանջ չեն ներկայացրել:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների յուրաքանչյուրի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալների արդարացման պայմաններում դրանք չեն կարող դրվել նրանց վրա: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Իր վերաքննիչ բողոքում Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Արսենյանը մասնավորապես նշել է. «(…) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա և այն ենթակա է բեկանման ներքոնշյալ պատճառաբանություններով: (…)
Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ անդրադառնալով դատավճռի հիմնավորվածությանը, գտնում եմ, որ Դատարանի կողմից պատշաճ գնահատման չեն արժանացել դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ինչի հետևանքով կայացվել է չպատճառաբանված դատավճիռ:
Վերը նշվածի համատեքստում հարկ է առանձին-առանձին անդրադառնալ հետազոտված ապացույցների վերաբերյալ Դատարանի պատճառաբանություններին:
Անդրադառնալով տուժող Վահագն Մկրտչյանի դատաքննական ցուցմունքը արժանահավատ դիտարկելուն և միաժամանակ վերջինիս նախաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ դիտարկելուն, հարկ է նշել, որ Դատարանը Վահագն Մկրտչյանի նախաքննական ցուցմունքի անարժանահավատության հիմք է դիտարկել վերջինիս կողմից դատարանում մեղադրյալներին բացարձակապես չհիշելը, նրան նախաքննության ընթացքում առանց տեխնիկական միջոցի հարցաքննելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն, որ նախաքննական ցուցմունքից չի երևում, թե ինչպես է տուժողը Մակարի, նրա եղբոր և եղբոր որդու մասին տեղեկատվություն նշել, երբ քննիչը չի հարցրել, թե որտեղից են տուժողին հայտնի այդ անձանց վերաբերյալ տվյալներ անվան ու ազգակցական կապի մասին այն պայմաններում, երբ այդ անձինք անգամ ճանաչման չեն ներկայացվել տուժողին: Նախ ուշադրության է արժանի, որ դատաքննության ընթացքում նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո տուժողը հակասության մասով հայտնել է, որ նախաքննության ժամանակ հարցաքննվելիս հիշողությունն ավելի թարմ է եղել և հայտնածն ավելի հավաստի է, այսինքն տուժող Վ.Մկրտչյանը, ով լավագույնս կարող է մեկնաբանել իր ցուցմունքներում առկա հակասությունները, նշել է, որ իր նախաքննական ցուցմունքն առավել արժանահավատ է, որպիսի պայմաններում Դատարանի կողմից տուժողի նախաքննական ցուցմունքը ոչ արժանահավատ դիտարկելն ուղղակիորեն հակասում է վերջինիս ցուցմունքի բովանդակությանը և նշված պայմաններում չի բխում հիշյալ ապացույցի հետազոտման արդյունքներից: Ինչ վերաբերում է դատարանում հարցաքննության ժամանակ տուժողի կողմից մեղադրյալներին որպես խուլիգանության մասնակից չճանաչելուն, ապա հարկ է նշել, որ նշվածը չի վկայում այն մասին, որ տուժողի նախաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ է, քանի որ դատարանում հարցաքննվելու պահին դեպքից տևական ժամանակ է անցած եղել և ողջամիտ է, որ տուժողը կարող է տևական ժամանակ անց մոռանալ իր հետ վիճաբանություն ունեցած անձանց որոշակի արտաքին հատկանիշներ և նշվածով պայմանավորված հաստատապես չպնդել մեղադրյալների մասնակցությունը վիճաբանությանը: Ինչ վերաբերում է հարցաքննության ժամանակ քննիչի կողմից տուժողին հարց չհնչեցնելուն, թե որտեղից է վերջինիս հայտնի մեղադրյաների և նրանց ազգակցական կապի վերաբերյալ տվյալներ, ապա հարկ է նշել, որ հիշյալ հարցը որևէ կերպ չի հանդիսացել տուժողի հայտնած տվյալի տրամաբանական հաջորդականությունը, քանի որ որևէ հիմք չի եղել պարզելու հայտնած տվյալի մանրամասնությունները, այլապես ստացվում է մի իրավիճակ, երբ ցանկացած հաղորդած տվյալից հետո կարող են անվերջ հարցադրումներ կատարվել՝ հայտնած տվյալի մանրամասնությունների մասին, այնինչ նման գործելաոճը չի բխի հարցաքննության բուն էությունից և դուրս կգա դրա ողջամիտ սահմաններից: Ինչ վերաբերում է տուժողին ճանաչման չներկայացնելուն, հարկ է նշել, որ սույն դեպքում տուժողը հաստատապես ճանաչել է իր նկատմամբ հանցանք կատարած անձանց և անհրաժեշտություն չի առաջացել լրացուցիչ նույնականացնող տվյալներ ձեռք բերել, այլապես յուրաքանչյուր անձի կողմից մատնություն կատարելու դեպքում անհրաժեշտություն կառաջանար ճանաչման ներկայացնել վկայակոչած անձին: Անդրադառնալով տուժողի նախաքննական ցուցմունքը անարժանահավատ դիտարկելու մյուս հիմքին՝ հարցաքննությունը տեխնիկական միջոցներով չիրականացնելուն, հարկ է նշել, որ նշվածը չի վկայում նախաքննական ցուցմուքնի հավատ չներշնչելու մասին, քանի որ ցուցմունքի բովանդակությունը կասկածի տակ դնելու վերաբերյալ որևէ տվյալ առկա չէ, այն չի հերքվել տուժողի կողմից, ավելին՝ հարցաքննությունն իրականացվել է դեպքից կարճ ժամանակ անց, երբ տուժողի հիշողությունն ավելի թարմ է եղել: Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ Վահագն Մկրտչյանի և մեղադրյալների միջև կատարվել են առերեսումներ և Վահագն Մկրտչյանը ճանաչել է նրանց որպես վիճաբանության մասնակիցներ և պնդել նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքը:
Անդրադառնալով Դատարանի այն պնդմանը, որ, եթե անգամ տուժողի ցուցմունքը դիտվեր որպես արժանահավատ, ապա դրանով ևս մեղադրյալների արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը չի հաստատվում՝ հիմք ընդունելով նաև վերը վկայակոչված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, հարկ է նշել, որ Դատարանի հիշյալ պնդումը խիստ վերացական է, նշվածից բացի որևէ այլ պարզաբանում տրված չէ դատավճռի մեջ, թե ինչու չի հաստատվում խուլիգանության հանցակազմի առկայությունը, ինչով պայմանավորված՝ դատավճիռն այդ մասով որևէ կերպ պատճառաբանված չէ, չի իրականացվել իրավական նորմի, դրա մեկնաբանության և փաստի համադրություն, որի հաշվառմամբ հնարավոր կլիներ հասկանալ, թե Դատարանն ինչու է նման եզրահանգման եկել: Բացի այդ, նշված եզրահանգումն ուղղակի հակասության մեջ է գտնվում Դատարանի կողմից կատարված մյուս եզրահանգումների հետ, մասնավորապես, որ հետազոտված ապացույցներով հաստատվում է միայն դեպքը և դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենոով նախատեսված հատկանիշները, սակայն մեղադրյալների առնչությունը մեղսագրվող արարքներին չի հաստատվում: Նշվածից ի վերջո պարզ չէ, թե դատաքննության ընթացքում չի հաստատվել միայն մեղադրյալների առնչությունը դեպքին, թե բացի նախորդից նաև խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայությունը, ինչի համատեքստում ուշադրության է արժանի նաև վկաներ Կառա Չոբանյանի և Գալինա Մկրտչյանի ցուցմունքների բովանդակությունը, որի վերաբերյալ նաև Դատարանն է իր դիրքորոշումն արտահայտել առ այն, որ դրանցով հաստատվում են դեպքը, դրա հանգամանքները, ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները (սույն դեպքում խուլիգանության հատկանիշները):
Նկատի ունենալով, որ Դատարանի կողմից որևէ հստակ անդրադարձ չի կատարվել խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների բացակայությանը, ուստի նպատակահարմար չէ ավելի մանրամասն անդրադառնալ հետազոտված ապացույցներում առկա փաստական տվյալներով հանդերձ խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշների առկայության հիմնավորվածությանը, որպիսի հնարավորությունը նախ և առաջ սահմանափակվել է Դատարանի կողմից՝ դատավճռի բովանդակության մեջ ներկայացվածին որևէ անդրադարձ չկատարելով:
Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ, եթե Դատարանը եզրահանգել է, որ իրականում տեղի է ունեցել խուլիգանություն, բայց չի հաստատվել, որ այն կատարվել է մեղադրյալների կողմից, ապա դատավճռում որևէ անդրադարձ չի կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմի՝ հետագա հնարավոր կիրառմանը:
Վերոգրյալ պայմաններում գտնում եմ, որ Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա, կայացրել է չպատճառաբանաված դատավճիռ, որը ենթակա է բեկանման: (…)»։
Ելնելով վերոգրյալից բողոքի հեղինակը խնդրել է․ բեկանել 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը և նոր քննության համար վարույթը փոխանցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արտահայտած դիրքորոշումները.
6. Դատախազ Վ․Արսենյանը դատական նիստում պնդել է բողոքը և խնդրել է այն բավարարել։
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 5-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրվող Մակար Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ի մասի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
(...)
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. (...)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար։ Ներքին համոզմունքը՝ որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է՝ բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն։ Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Նշված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը՝ պետք է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում:
Դատական ակտի պատճառաբանված լինելու հատկանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարևոր բաղադրատարր է, այլև անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից:
Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է: Ընդ որում, դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին:
Անդրադառնալով դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին՝ Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած մոտեցումներն առ այն, որ. «(…) [Դ]ատարանը պարտավոր է դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ և կհանգեցնեն կամայականության: Դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, ուստիև դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (…)»: (Տե´ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Ֆրունզիկ Գալստյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գևորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Արսեն Մակարյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մարտուն Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴ1/0005/11/16 որոշումները):
8․1․ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի առավելագույնը հիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մինչև մեկ ամիս ժամկետով:
(…)
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(…)
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (…):»:
9. Սույն որոշման 8-րդ կետում նշված իրավակարգավորումների, իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն որոշման 1-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալներին, վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, անձանց առաջադրված մեղադրանքների փաստական նկարագիրը և փաստական հանգամանքները (տե՛ս նաև սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերը), Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնություն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին և փաստում, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից, վերաբերելի իրավակարգավորումներից և իրավական դիրքորոշումներից (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-4-րդ կետերը):
Մասնավորապես, Մակար Գևորգի Կարապետյանին, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանին և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերում նշված ձևակերպումներով:
Տվյալ դեպքում, սույն որոշման 3-րդ կետում նշված փաստական տվյալները սույն որոշման 8-րդ կետում նշված չափանիշներով գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ եզրափակիչ դատական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից և համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերաբերելի իրավակարգավորումները, հանգել է իրավաչափ հետևության (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը)։
Հարկ է նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Մակար Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նրանց վերագրված արարքները կատարելու հանգամանքը։
Անդրադառնալով տուժող Վահագն Մկրտչյանի կողմից դատարանում տրված ցուցմունքների արժանահավատությանը և այդ մասով վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն այդ մասով ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը) և արձանագրում է, որ վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները բավարար չեն մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար ։
Մասնավորապես, մեղադրյալների կողմից մեղադրանքներում նշված արարքը կատարելը (խմբի կազմում, հասարակության նկատմամբ անհարգալից և արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելը՝ բարձր խոսելով, բղավելով տուժողներին հարվածներ հասցնելը՝ այդ կերպ մարդկանց անդորրը խախտելը) չի հաստատվում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով։
Այսինքն, մեղադրյալների կողմից մեղսագրվող արարքները կատարելու վերաբերյալ բացի տուժող Վահագն Մկրտչյանի կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքից առ այն, որ նա վիճաբանության մասնակիցների թվում տեսել է նաև Մակարին, նրա եղբորը և որդուն, որևէ տվյալ առկա չէ, և մեղադրանքում նշված հանգամանքը հավաստող ապացույցների բավարար համակցություն գործում առկա չէ, իսկ դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալները բավարար չեն վերը նշված վիճարկվող հանգամանքը հաստատված համարելու համար։
Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքում նշված փաստարկը չի բխում ինչպես վերաբերելի իրավակարգավորումներից, այնպես էլ սույն վարույթի նյութերից և այդ մասով Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ և 4-րդ կետերը)։
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությանը, որ «[Ս]ույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը կատարել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալներին մեղսագրվող հանցավոր արարքների փաստական հանգամանքները (արարքները), ինչպես նաև մեղադրյալների մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալների:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Մակար Կարապետյանը, Գևորգ Կարապետյանը, Զոհրաբ Կարապետյանը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքում պետք է արդարացվեն՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված լինելն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:»։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-4-րդ կետերը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին տրված գնահատականին, ինչպես նաև արված հետևություններին և դրա արդյունքում արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Ամփոփելով վերոգրյալը Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալներին վերագրվող արարքը վերջինների կողմից կատարելը հաստատելու հիմքում դրված է միայն տուժողներից մեկի նախաքննական ցուցմունքը, որից բխում է միայն մեղադրյալներին դեպքի վայրում տեսնելու հանգամանքը, իսկ համապատասխան արարք կատարելու (այդ թվում մեղադրյալների կողմից հարվածելու և մարմնական վնասվածք պատճառելու վերաբերյալ) մասով ըստ էության տեղեկատվություն այդ ցուցմունքը չի պարունակում։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը նախ նշված տուժողի դատաքննական ցուցմունքը արժանահավատ համարելու մասով իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին, բացի այդ արձանագրում է, որ եթե նույնիսկ արժանահավատ համարվի տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, ապա այդ փաստական տվյալը բավարար չէ, սույն որոշման նախորդ կետում նշված չափանիշներով, հաստատված համարելու մեղադրյալների մասնակցության հանգամանքը։
Ամբողջացնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներն ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բացակայում են վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի համակցություն, որոնք բավարար կլինեն հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելու մեղադրյալների կողմից 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրք 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված և սույն որոշման 2-րդ, 2․1-րդ և 2․2-րդ կետերում նշված ենթադրյալ դրսևորմամբ հանցանքները կատարելու հանգամանքը: Տվյալ դեպքում, անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ, իսկ հակառակի հավանականությունը ողջամիտ է:
Այսինքն, դատաքննությամ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ առկա է կասկած, որ մեղադրյալներն առնչություն ունեն վերագրվող արարքներին, սակայն այդ կասկածը վերը նշված չափանիշներով չի փարատվում և չփարատված կասկածը պետք է մեկնաբանել հօգուտ մեղադրյալների։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով տրված ինչպես դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատականին, այնպես էլ հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը):
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներին տրված գնահատականին, ինչպես նաև արված հետևություններին և դրա արդյունքում արդարացման դատական ակտ կայացնելու վերաբերյալ հանրային մեղադրողի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են, չեն բխում վերաբերելի իրավակարգավորումներից և սույն վարույթի նյութերից և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
10․ Այսպիսով, սույն որոշման նախորդ կետերում նշված հետևությունների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում, իրավաչափ է, իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկներն անհիմն են:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
11. Ամփոփելով վերը շարադրվածը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքարկված դատական ակտով մեղադրյալներին համապատասխան հոդվածով արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են ու բավարար չափով պատճառաբանված, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Ուստի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 361-363-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Զոհրաբ Գևորգի Կարապետյանի, Գևորգ Զոհրաբի Կարապետյանի և Մակար Գևորգի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/0408/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա․ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ

Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 23-03-2026
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 26-05-2026
Էջերի քանակը 5 հատոր, համապատասխանաբար՝ 245, 243, 159, 141, 108 թերթ:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 26-05-2026
Էջերի քանակը 5 հատոր, համապատասխանաբար՝ 245, 243, 159, 141, 108 թերթ:
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 45556/26