ԵԴ1/0404/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

20 փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Գ․Պողոսյան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արա Կամոյի Օհան-յանի (ծնված 1981 թվականի մարտի 25-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված և բնակվում է՝ ք․ Երևան, Անդրանիկի փողոց, 42-րդ շենք, բնակարան 46 հասցեում) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ին Արա Կամոյի Օհանյանը (այսուհետ՝ նաև Մեղա-դրյալ) ձերբակալվել է։
ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կ․Պոտոսյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա-ձեռնել է թիվ 10801024 քրեական վարույթը։
Քննիչի 2024 թվականի հոկտեմբերի 09-ի որոշմամբ Մեղադրյալը ազատ է արձակվել ձերբակալումից։
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ա-վագ դատախազ Հ․Միքայելյանը (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) 2025 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հա-րուցել է քրեական հետապնդում։
Քննիչը 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառել Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հունվարի 21-ին Մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանքը։
Քննիչի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ թիվ 10801024 քրեական վարույթից անջատվել է մեղադրյալ Արա Կամոյի Օհանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 10107225 քրեական վարույթը։
Դատախազը 2025 թվականի հունվարի 21-ին տվել է իր համաձայնությունը՝ Մեղա-դրյալի նկատմամբ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու համար:
Քննիչը 2025 թվականի հունվարի 21-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օ-րենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որն ստորագրվել է Քննի-չի, Մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից։
Դատախազը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 101072 25 քրեական վարույթի նյութերը, 2025 թվականի հունվարի 31-ին հաստատել է մեղադրական եզրակացությունը՝ չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի փետրվարի 06-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդ-հանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) որոշել է թիվ ԵԴ1 /0404/01/25 (10107225) քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով:
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի փետրվարի 20-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հան-րային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. «Խախտելով «Թմրա-միջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի' «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դը-րանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քրեական վարույթով չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքնե-րում, առանց իրացնելու նատակի, իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բե-րել և թվով 2 թղթի կտորում փաթեթավորված պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հու-նիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածի 110-րդ կետով սահմանված, զգալի չափերի' ընդհանուր 0,21 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց: Այնուհետև' 2024 թվա-կանի հոկտեմբերի 09-ին' ժամը 04։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փո-ղոցում երթևեկել է տաքսի ավտոմեքենայով, որի ընթացքում հիշյալ ավտոմեքենան կանգնեց-վել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից, ինչից հետո նշված թմրամիջոցները պարունակող փաթեթները Ա.Օհանյանն իր մոտից նետել է, ո-րոնք նախաքննութուն իրականացնող մարմնի կողմից նույն օրը կատարված դեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են:
Այսինքն՝ Արա Կամոյի Օհանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկաշիներով»:

Դատարանի վերլուծությունն ու եզրահանգումը.

ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության մի-այն իր կատարած հանցանքի համար։»։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրե-աիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվու-թյունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հան-ցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատես-ված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատի-կից հիսնապատիկի չափով։
(...)։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակ-ված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելա-գույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տու-գանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշ-վարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս-խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համա-ձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմա-նել 75000 դրամ»։
Նույն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգոր-ծուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանց-յալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պա-հելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշ-խատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանա-փակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամ-կետով:
(...)»։
Նույն օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«(․․․)։
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույ-թը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրե-ական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդի-սացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայ-տորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգա-մանքներից որևէ մեկը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդված-ներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատ-կությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դա-տավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրա-պետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենս-գրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողո-քարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդ-վածով նախատեսված հիմքերով»։
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերն ու արձանագրելով, որ առա-ջին անգամ հանցանք կատարած Մեղադրյալին մեղսագրվել է ոչ մեծ ծանրության հանցա-գործություն, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից, նրան մեղսագրված արարքին տրված ի-րավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգա-մանքներին և առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը, գտնում է, որ համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթի արդյունքով պետք է գրավոր ընթացակարգով կայացվի մեղա-դըրական դատավճիռ։
Դատարանը, նաև արձանագրելով, որ քրեական գործի նյութերում առկա չէ որևէ տվյալ, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մեղադրյալն ունեցել է նվազագույն աշխատավարձի չափից ավել միջին ամսական եկամուտ, գտնում է, որ նրա նը-կատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկ-ցիայով նախատեսված նվազագույն չափով տուգանք՝ հաշվարկային միավոր ընդունելով հան-ցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված, երկու թղթի կտորում փաթեթավորված, ընդհանուր 0,21 գրամ չափով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը (փաթեթավորված և ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ փորձագետի թիվ 88 կնիքով կնիքված վի-ճակում՝ 01 փաթեթում) պետք է վերադարձվի ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչա-կան շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10801024 քրեական վարույթով տնօրինելու համար, իսկ Արա Օհանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և զննության ենթարկվե-լուց հետո 01 փաթեթում փաթեթավորված, ՀՀ քննչական կոմիտեի 130 կնիքով կնիքված և քրեական վարույթի նյութերին կցված, սակայն քրեական գործով իրեղեն ապացույց չճանաչ-ված «Հոնոր» տեսակի 8644390424560090 և 864439042494109 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձվի թիվ 10107225 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատած դատախազին, նկատի ունենալով, որ այն ենթակա չէ դատա-րանի կողմից տնօրինման։
Ինչ վերաբերվում է տուգանք նշանակելու դեպքում այն 12 ամսվա ընթացքում մաս առ մաս վճարելու մասին Մեղադրյալի խնդրանքին, ապա դատարանն արձանագրում է, որ այն չի կարող քննարկվել ու լուծվել, նկատի ունենալով, որ նա չի հիմնավորել տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության հանգամանքը, ու քրեական գործում առկա չեն նը-րա գույքային դրության վերաբերյալ նրա կողմից ներկայացված պարզաբանումներ և համա-պատասխան փաստաթղթեր։
Անդրադառնալով քրեական գործում առկա գրավոր փաստաթղթերի պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ գործի գրավոր փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրե-ական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արա Կամոյի Օհանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տու-գանքի:
Արա Օհանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` Հայաստանի Հանրապե-տությունից բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քրեական գործի գրավոր ապացույցները պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դը-րանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված, 0,21 գրամ ընդհանուր քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը (փաթեթավորված և ՀՀ ՆԳՆ ՓՔՎ փորձագետի թիվ 88 կնիքով կնիքված վիճակում՝ 01 փաթեթում) վերադարձնել ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10801024 քրեական վարույթով տնօրինելու համար։
Արա Օհանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և զննության ենթարկվե-լուց հետո 01 փաթեթում փաթեթավորված, ՀՀ քննչական կոմիտեի 130 կնիքով կնիքված ու քրեական վարույթի նյութերին կցված, սակայն քրեական գործով իրեղեն ապացույց չճանաչ-ված «Հոնոր» տեսակի 8644390424560090 և 864439042494109 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը վերադարձնել թիվ 10107225 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակա-ցությունը հաստատած դատախազին։
Դատավճիռը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավա-րության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել է Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ