ԵԴ1/0388/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«19» մայիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահող դատավոր՝ Ռազմիկ Մարիկյան
դատական նիստերի քարտուղար՝ Գոռ Բադալյան

մասնակցությամբ`

հանրային մեղադրող Նորայր Հարությունյանի
պաշտպան Կարեն Ղոնյանի
մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի

դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության հատուկ կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Արշակ Աշոտի Մուրադյանի (ծնված՝ 26.01.1974թ., ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Էրեբունի համայնքի Նոր Արեշ 34 փողոցի 15 բնակարան հասցեում), մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի ներքին անվտանգության վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 62276924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ծանր հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 59106424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 19- որոշմամբ թիվ 59106424 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 62276924 քրեական վարույթի, և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 62276924 համարի ներքո:
2025 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ թիվ 62276924 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 59100325 համար (այսուհետև նաև՝ քրեական վարույթ):
2025 թվականի հունվարի 22-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն.Հարությունյանի որոշմամբ քրեական վարույթով Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 31-ին Երևան քաղաքի դատախազությունից մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 59100325 նախաքննական համարով քրեական գործը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0388/01/25 համարը։
2025 թվականի փետրվարի 6-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0388/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու մասին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՝ այն արարքների համար, որ «նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և ապօրինի պահել ռազմամթերք հանդիսացող թվով 46 հատ փամփուշտներ, ինչպես նաև առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել ընդհանուր զգալի չափերով՝ 3,262 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Այսպես՝
Արշակ Աշոտի Մուրադյանը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի պահանջները, չունենալով ռազմամթերք ձեռք բերելու և պահելու իրավունք, քննությամբ դեռևս չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Նոր Արեշ 34-րդ փողոցի՝ իրեն պատկանող թիվ 15-րդ տանը ապօրինի պահել թվով 2 հատ՝ 9մմ (9x19) տրամաչափի, «Luger P08», «Glock 26», «Beretta92» և «CZ 75» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի այլ ակոսափող հրազեններից կրակելու համար նախատեսված, թվով 11 հատ՝ 9մմ (9x18) տրամաչափի «ПМ», «АПС», «АПБ» և «Байкал-442» մոդելների ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի այլ ակոսափող հրազեններից կրակելու համար նախատեսված, թվով 19 հատ՝ 7,65մմ (7,65x17) տրամաչափի, «WALTER PP», «HK 4» և «CZ 83» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի այլ ակոսափող հրազեններից կրակելու համար նախատեսված և թվով 14 հատ՝ 5.6մմ (5.6x15) տրամաչափի «ТОЗ-8, ТОЗ-8м, ТОЗ-9, ТОЗ-11» տեսակի ակոսափող կարաբիններից, «Марголина» տեսակի ակոսափող ատրճանակից և համապատասխան տրամաչափի այլ ակոսափող հրազեններից կրակելու համար նախատեսված՝ ռազմամթերթ հանդիսացող փափուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Նոր Արեշ 34-րդ փողոցի թիվ 15 տանը կատարված խուզարկությամբ՝ Արշակ Մուրադյանի ննջասենյակի սեղանի վերևի դարակից։
Այսինքն՝ Արշակ Աշոտի Մուրադյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, Արշակ Աշոտի Մուրադյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և ՀՀ կառավարության «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու թույլտվություն, դեռևս չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանի Նոր Արեշ 34-րդ փողոցի՝ իրեն պատկանող թիվ 15-րդ տանը չորս առանձին փաթեթներում ապօրինի պահել է զգալի չափերով՝ ընդհանուր 3,262 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Նոր Արեշ 34-րդ փողոցի թիվ 15 տանը կատարված խուզարկությամբ՝ Արշակ Մուրադյանի ննջասենյակի սեղանի վերևի դարակից։
Այսինքն՝ Արշակ Աշոտի Մուրադյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով:»
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանը և պաշտպան Կարեն Ղոնյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողը հրապարակել է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնել է, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանների հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնել է, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Արշակ Մուրադյանը դատվածություն չունի։
 ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից արտատպված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Արշակ Մուրադյանի եկամուտը դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում բացակայում է:
 ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի N 4 զինվորական կոմիսարիատի՝ 2025 թվականի մարտի 18-ի տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Աշոտ Արշակի Մուրադյանը 2025 թվականի հունվարի 22-ին զորակոչվել է շարքային կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության:
 «Շռամ Ջոկատ» ռազմահայրենասիրական հասարակական կազմակերպության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, որի համաձայն՝ Արշակ Մուրադյանը բնութագրվում է բացառապես դրական:
 ՀՀ ՊՆ 51280 զորամասի հրամանատարի բնութագիրը, որի համաձայն՝ Արշակ Մուրադյանը բնութագրվում է դրական:
 ՀՀ ՊՆ 51280 զորամասի հրամանատարի՝ 1996 թվականի դեկտեմբերի 13-ի տեղեկանքի, ՀՀ ՊՆ 52657 գումարտակի հրամանատարի տեղեկանքի համաձայն՝ Արշակ Մուրադյանը մասնակցել է մարտական գործողությունների:
 Հայ-ռուսական կազակական միավորման ՀՀ երկրապահ կամավորական միության, ՀՀ պաշտպանության նախարարության կողմից պարգևատրված մեդալների լուսանկարները:
 ՀՀ երկրապահ կամավորականների միության վարչության նախագահի պատվոգրերը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքները, դրանք ճիշտ են որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հարցերին, մասնավորապես՝ դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Արշակ Մուրադյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում՝
- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Արշակ Մուրադյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի
1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Որպես անձը բնութագրող տվյալներ՝ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողությունների, պարգևատրվել է մեդալներով և պատվոգրերով:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ կետի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
(...)
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով՝
(...)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1)կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2)առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3)բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4)ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5)հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6)սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7)տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8)որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9)հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հանգամանքները վերլուծության է ենթարկվել Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել՝ սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն»:
Մինչ մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի տեսակի, չափի և կրման նպատակահարմարության հարցերին անդրադառնալը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն նախատեսում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան ևս այլընտրանքային է, այն նախատեսում է ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը, չանտեսելով Արշակ Մուրադյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ Արշակ Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով, քանի որ Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ փաստական հանգամանքների (մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը) համակցությունը վկայում է, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու:
Դատարանի հետևությունները պայմանավորված են մասնավորապես այն հանգամանքներով, որ Արշակ Մուրադյանի բնակարանում հայտնաբերվել են ոչ թե զենքեր, այլ միայն փամփուշտներ, Արշակ Մուրադյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ է կատարել հանցագործություն, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է կատարածի համար, մասնակցել է մարտական գործողությունների, պարգևատրվել է մեդալներով, պատվոգրերով, բնութագրվում է դրական և այլն: Այս առումով թեև որոշիչ չէ, սակայն Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ հանրային մեղադրողը նույնպես գտել է, որ Արշակ Մուրադյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել:
Դատարանը գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում Արշակ Մուրադյանի վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության վրա՝ սահմանելով պարտականություն՝ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված տուգանքի հաշվարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
Հաշվի առնելով, այն հանգամանքը, որ «Էկենգ» ՓԲԸ փոխգործելիության հարթակի միջոցով ստացված տեղեկանքի համաձայն՝ դեպքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի եկամուտը բացակայել է, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ի փոփոխության համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ նրա նկատմամբ կիրառելի է ներկայում գործող նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը:
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալ Արշակ Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև նրա կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նրա նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը հաշվի առնելով, մեղադրյալի գույքային դրությունը գտնում է, որ նա ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (…):
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Դատարանը գտնում է, որ Արշակ Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արշակ Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 1,796 գրամ, 0,594 գրամ, 0,651 գրամ, 0,221 գրամ քաշերով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը և 9մմ /9x19/ տրամաչափի, 7,65մմ /7,65x17/ տրամաչափի և 5.6մմ /5.6x15/ տրամաչափի փամփուշտները պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 14832224 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը, նկատի ունենալով արագացված վարույթ կիրառելու հանգամանքը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասով, փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Արշակ Աշոտի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման համար, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ՝ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 2 (երկու) տարի ժամկետով փորձաշրջան:
Արշակ Աշոտի Մուրադյանի վարքի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության վրա՝ սահմանելով պարտականություն՝ առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Արշակ Աշոտի Մուրադյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ամսական նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Արշակ Աշոտի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արշակ Աշոտի Մուրադյանի վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցը լուծել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգով:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ