Գործ ԵԴ1/0380/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրողներ Երևան քաղաքի
դատախազության դատախազներ
Կ.ԻՍՐԱԵԼՅԱՆԻ,
Հ․ԱՎԵՏՅԱՆԻ
տուժող Լ․ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Դ.ԴԱԼԼԱՔՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ԽԱՌԱՏՅԱՆԻ
մեղադրյալ Է.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

2026 թվականի փետրվարի 09-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի՝ ծնված՝ 25.08.1988թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է «Օստ Շին» ՍՊ ընկերությունում որպես ամրանագործ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, գյուղ Մարգարա, 5-րդ փողոց, 38 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60526023 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 3-4/:
1.2 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60526023 քրեական վարույթով ********որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 5/:
1.3 2024 թվականի փետրվարի 22-ին որոշում է կայացվել մահացած Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի որդուն՝ ********որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 102-103/:
1.4 Նույն օրը որոշում է կայացվել Դավիթ Արթուրի Դալլաքյանին տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 104-105/։
1.5 2024 թվականի հուլիսի 30-ին որոշում է կայացվել Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 183-188/:
1.6 2024 թվականի հուլիսի 30-ին Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 194-196/:
1.7 2024 թվականի օգոստոսի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ 60526023 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 ամսով՝ մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կասեցնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 213-216/:
1.8 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ին որոշում է կայացվել թիվ 60526023 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 21-ը ներառյալ երկարացնելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 225-230/:
1.9 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել 60526023 քրեական վարույթով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 261-265/:
1.10 2025 թվականի հունվարի 22-ին որոշում է կայացվել Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 273-280/:
1.11 2025 թվականի հունվարի 24-ին կազմվել է թիվ 60526023 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 288-305/:
1.12 2025 թվականի հունվարի 29-ին որոշում է կայացվել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
1.13 2025 թվականի հունվարի 29-ին թիվ 60526023 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/0380/01/25 համարի ներքո մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին:
1.14 2025 թվականի հունվարի 31-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.15 2025 թվականի փետրվարի 26-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.16 2026 թվականի հունվարի 16-ին Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կայացվել է մեղադրական վերդիկ և նշանակվել են լրացուցիչ դատալսումներ:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա «իր վարած ավտոմեքենայով խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները և ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջը, որի հետևանքով անզգուշությամբ առաջացրել է Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի մահը, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Այսպես՝
Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանը, 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 07։50-ի սահմաններում իրեն պատկանող «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելով Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից: Լենինգրադյան փողոցով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60 կմ/ժամ արագությամբ, երկրորդ ուղեգոտով, մոտակա լույսերը միացված վիճակում ու մոտենալով Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկին, թույլ է տվել ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ ի վիճակի լինելով ժամանակին՝ 58 մետր տարածությունից հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը, մասնավորապես ճանապարհն իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ դանդաղ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ իր ուղեմասում առնվազն 3,5 վայրկյան տևողությամբ հատող հետիոտն Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին, վտանգը առաջանալու պահից սկսած 45 մետր տարածությունից վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրանսպորտային միջոցի արագությունն իջեցնելու ընդհուպ մինչև կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա հետիոտնին անվտանգ դուրս գալ իր ընթացագոտուց, որի հետևանքով իր երթևեկելի ճանապարհի երկրորդ ուղեգոտում վերը նշված «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի դիմացի կենտրոնական հատվածով վրաերթի է ենթարկել ********և տրավմատիկ շոկից՝ գլխի, կրծքավանդակի, ողնաշարի, կոնքի, վերին և ստորին վերջույթների փակ բութ վնասվածքներ՝ պատճառելով, անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Դեպքի վայրի զննության մասին 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի թիվ 2-րդ շենքի դիմացի այն ճանապարհահատվածը, որտեղ կատարվել է վրաերթը ասֆալտապատ է, հարթ, ուղիղ և հորիզոնական: Լենինգրադյան փողոցը զույգ հոծ գծանշումներով բաժանված է հանդիպակաց երկու ուղեմասերի: Այն ուղեմասի լայնությունը, որով ընթացել է «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան 11,50 մետր է, որն էլ բաժանված է չորս ուղեգոտիների, 1-ին ուղեգոտու լայնությունը 3,40 մետր է, 2-րդը՝ 2,50 մետր, 3-րդը՝ 2,80 մետր, իսկ 4-րդը՝ 2,80 մետր: Վրաերթ կատարած «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի կողմից, ասֆալտին հայտնաբերվել է անվահետք 6,50 մետր երկարությամբ, իսկ «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան հետվթարային դիրքով կանգնած է եղել աջ ճամփեզրից 4,70 և 4,90 մետր հեռավորության վրա: Դեպքի վայրին հարակից առկա է թունել, որը նույնպես բաժանված է հանդիպակած երկու ուղեմասերի: Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտը չոր, փողոցը արհեստականորեն լուսավորվել է: «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդ Էդգար Հայրապետյանը գտնվել է սթափ վիճակում: Վրաերթի հետևանքով կոտրվել է «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առջևի դիտապակու կենտրոնական մասը, առջևի դեկորատիվ վահանակը, շարժիչի ծածկոցի սկզբնամասի կենտրոնական հաստվածը և պոկվել է առջևի հաշվառման համարանիշը: Վրաերթի վայրից մինչև հանդիպակաց կամուրջը ճանապարհն ուղիղ է և տեսանելի չէ որևէ զառիվեր /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-9, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Դատահետքաբանական, դատաքիմիական և մանրաթելային փորձքննության թիվ 01912402 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված կոշիկների վրա մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր չեն հայտնաբերվել, իսկ հագուստների վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր: Տվյալ վնասվածքների ու հետքերի առաջացման վաղեմությունը որոշել հնարավոր չի եղել, գիտականորեն մշակված մեթոդի բացակայության պատճառով։ Ներկայացված հագուստների և մեկ զույգ կոշիկի վրա ավտոմոբիլի անվադողերի նախշանկարների հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Փորձաքննությանը տրամադրված «Օպել» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի առաջամասի միջնամասում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող պինդ առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով։ Հայտնաբերված վնասվածքների առաջացման վաղեմությունը որոշել հնարավոր չի եղել, գիտականորեն մշակված մեթոդի բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված կուրտկայի և մեկ զույգ կոշիկի վրա ներկանյութի քսվածքներ չեն հայտնաբերվել: Փորձաքննությանը ներկայացված անդրավարտիքի աջ փողքի առաջամասում հայտնաբերվել են երկշերտ, անգույն թափանցիկ և դարչնագույն ներկածածկույթի քսվածքներ, որոնք ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն փորձաքննությանը տրամադրված «Oպել» մակնիշի, 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի առաջամասից վերցված ներկածածկույթի նմուշների առաջին երկու շերտի հետ: Աջ փողքի հետևամասում հայտնաբերվել է անգույն թափանցիկ, միաշերտ՝ լաքի դեֆորմացիայի և տարածման արդյունքում առաջացած ներկածածկույթի քսվածք։ Փորձաքննությանը ներկայացված հագուստներից և մեկ զույգ սպորտային կոշիկից անջատված ընդհանուր զանգվածում ներկածածկույթի միկրոմասնիկներ չեն հայտնաբերվել: Փորձաքննությանը ներկայացված «Օպել» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի պաշտպանիչ վահանի ձախ հատվածի (N 1) մակերեսի վրա հայտնաբերված բնական բամբակյա անգույն մանրաթելերը ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Հմայակ Բաղդասարյանի արտաքին հագուստներից անդրավարտիքի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա անգույն մանրաթելերի հետ։ Փորձաքննությանը ներկայացված «Օպել» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի շարժիչի ծածկոցի (N 2) մակերեսի վրա հայտնաբերված բնական բամբակյա անգույն, կապտամոխրագույն և քիմիական հարթ մուգ կապույտ գույնի (15մկմ), մուգ շագանակագույն (7,5մկմ) մանրաթելերը ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Հմայակ Բաղդասարյանի արտաքին հագուստներից՝ անդրավարտիքի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա անգույն, կապտամոխրագույն և քիմիական հարթ մուգ կապույտ գույնի (15 մկմ) մանրաթելերի, կուրտկայի գործվածքի կազմի մեջ մտնող քիմիական հարթ մուգ շագանակագույն (7,5մկմ) մանրաթելերի հետ: Փորձաքննությանը ներկայացված «Օպել» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի դիմապակու (N 3) մակերեսի վրա հայտնաբերված բնական բամբակյա անգույն, մոխրագույն, սև գույնի և կապտամոխրագույն մանրաթելերը ունեն ընդհանուր սեռային պատկանելիություն Հմայակ Բաղդասարյանի արտաքին հագուստներից անդրավարտիքի գործվածքի կազմի մեջ մտնող բնական բամբակյա մոխրագույն, սև գույնի և կապտամոխրագույն մանրաթելերի հետ /հատոր 1-ին, գ.թ. 91-99, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1472 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ Հմայակ Բաղդասարյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննության և ներկայացված բժշկական փաստաթղերի տվյալների վրա և առաջնորդվելով որոշմամբ առաջադրված հարցերով, հանգել են հետևյալ հետևությունների, որ՝ Հմայակ Բաղդասարյանի մահը վրա է հասել տրավմատիկ շոկից՝ գլխի, կրծքավանդակի, ողնաշարի, կոնքի, վերին և ստորին վերջույթների փակ, բութ վնասվածքներ ստանալու հետևանքով։ Տվյալ հետևությունը հիմնավորվել է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված ձախ ճակատ-քունքային, աջ ճակատային, աջ քունքային, աջ այտային, քթի մեջքի, ձախ ուսահոդի, աջ դաստակի, ձախ դաստակի, կոնքի, աջ ծնկահոդի, ձախ ծնկահոդի, ձախ սրունքի, աջ սրունք-թաթային հոդի, ձախ սրունք-թաթային հոդի շրջանների քերծվածքներով, ձախ ազդրի շրջանի արյունազեղումով, ձախ քունք-ճակատային շրջանի ենթամաշկային արյունազեղումով, աջից և ձախից կողոկսրերի բազմաթիվ կոտրվածքներով, պարանոցային 4-5-րդ միջողային սկավառակի պատռվածքով, կրծքային 3-րդ ողի մարմնի կոտրվածքով, կոնքի ոսկրերի բազմակի կոտրվածքներով, աջից և ձախից թոքերի արյունազեղումներով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկայով /ներով/, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին և հանգամանքներում, բերել են մահվան և մահվան պատճառի հետ գտնվել են ուղղակի անմիջական պատճառական կապի մեջ։ Հմայակ Բաղդասարյանի մարմնի վրա գծանախշերի և վրաանցման հետքեր չեն հայտնաբերվել: Հմայակ Բաղդասարյանի դիակից վերցված արյան դատակենսաբանական ուսումնասիրությամբ՝ արյունը պատկանել է Օ /առաջին խմբին/: Հմայակ Բաղդասարյանի դիակից վերցված արյան մեջ դատաքիմիական ուսումնասիրությամբ, հայտնաբերվել է՝ 0,087% /պրոմիլլե/ էթիլ սպիրտ, ինչը կենդանի անձանց մոտ համապատասխանում է ֆիզիոլոգիական նորմային, թմրանյութեր չեն հայտնաբերվել Համաձայն ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Հմայակ Բաղդասարյանի մահը վրա է հասել 15.12.2023թ.՝ ժամը 08։59-ին: Հմայակ Բաղդասարյանը կենդանության օրոք տառապել է խիստ արտահայտված ընդհանուր աթերոսկլերոզով, առավելապես սրտի պսակաձև անոթների, կրծքային և որովայնի աորտայի ախտահարումով, որը տվյալ դեպքում չի գտնվել պատճառահետևանքային կապի մեջ մահվան հետ /հատոր 1-ին, գ.թ. 157-161, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.4 Լազերային սկավառակով ստացված տեսագրությունը զննելու մասին 2024 թվականի հունվարի 22-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ լազերային սկավառակում առկա է թվով 4 ֆայլ: «SC player» համակարգչային ծրագրի գործադրմամբ միացնելով «HAL-KIV2_2312_074705_2312_074815_arch_5.scv» անվանումով տեսաֆայլը` պարզվեց, որ էկրանի վերևի ձախ մասում երևում է «HAL-KIV2» գրառումը, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ 15.12.2023 7:47:05 ժամանակացույցը: Էկրանին է հայտնվում Երևան քաղաքի Հալաբյան, Լենինգրադյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկը։ Լենինգրադյան փողոցը, որտեղ տեղադրված է տեսանկարահանող սարքը, բաժանարար զույգ հոծ գծանշումներով բաժանված է երկու հանդիպակաց ուղեմասերի։ Լենինգրադյան փողոցի՝ Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից դեպի Կիևյան փողոց տանող ուղեմասը խաչմերուկից առաջ, հոծ գծանշումներով բաժանված է չորս երթևեկելի ուղեգոտիների։ Տեսագրությամբ երևում է, որ փողոցով իրենց նախընտրած ուղղություններով ընթանում են տարբեր մակնիշների և հաշվառման համարանիշների ավտոմեքենաներ՝ լուսարձակները միացված վիճակում։ Տեսագրության 7։47։32-ին տեսախցիկի տեսադաշտում է հայտնվում Լենինգրադյան փողոցի՝ Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից, դեպի Կիևյան փողոց տանող ուղեմասի երկրորդ երթևեկելի գոտիով՝ ձախակողմյան անիվները մասամբ տվյալ ուղեմասի երրորդ երթևեկելի գոտիում ընթացող թեթև մարդատար ավտոմեքենա, որը տեսագրության 7։47։33-ին կանգնում է իր ընթացքի նույն դիրքով։ Տեսագրության 7։47։50-ին երևում է, որ բացվում է տվյալ ավտոմեքենայի առջևի ձախ դուռը, սրահից դուրս է գալիս երիտասարդ տղամարդ և մոտենում է դեպի ավտոմեքենայի հետևի աջ կողմը՝ տվյալ ուղեմասի առաջին երթևեկելի գոտին երկրորդ երթևեկելի գոտուց բաժանող հոծ գծանշմանը, կքանստում է՝ թիկունքով դեպի տեսախցիկի կողմը, սակայն նրա գործողությունները դուրս են տեսախցիկի տեսադաշտից։ Այդ ընթացքում բոլոր շարքերով ընթացող տարբեր տրանսպորտային միջոցները, լուսարձակները միացված վիճակում, կանգ են առնում։ Տեսագրությունն ավարտվում է 7։48։16-ին։
«SC player» համակարգչային ծրագրի գործադրմամբ միացնելով «KIV-HAL1_2312_074705_2312_074815_arch_3.scv» անվանումով տեսաֆայլը` պարզվեց, որ էկրանի վերևի ձախ մասում երևում է «KIV-HAL1» գրառումը, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ 15.12.2023 7:47:05 ժամանակացույցը: Տեսախցիկի էկրանին է հայտնվում Երևան քաղաքի Հալաբյան, Լենինգրադյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկը, որն արհեստականորեն լուսավորվում է։ Կիևյան փողոցը, որտեղ տեղադրված է տեսանկարահանող սարքը, բաժանարար զույգ հոծ գծանշումներով բաժանված է երկու հանդիպակաց ուղեմասերի։ Կիևյան փողոցի՝ Օրբելի Եղբայրների փողոցի կողմից, դեպի Լենինգրադյան փողոց տանող ուղեմասը, նշված խաչմերուկից առաջ, հոծ գծանշումներով բաժանված է երեք երթևեկելի գոտիների, որոնցով ընթանում են տարբեր ավտոմեքենաներ՝ լուսարձակները միացված վիճակում։ Տեսագրության 7։47։33-ին տեսախցիկի տեսադաշտում է հայտնվում Լենինգրադյան փողոցի՝ Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից, դեպի Կիևյան փողոց տանող ուղեմասի ուղղությամբ ընթացող և լուսարձակները միացված վիճակում մարդատար ավտոմեքենան, որը չհասած խաչմերուկին՝ կանգ է առնում, որից հետո համընթաց ուղղությամբ բոլոր շարքերով ընթացող տրանսպորտային միջոցները կանգ են առնում նշված, կանգնած վիճակում գտնվող՝ վերը նշված ավտոմեքենայի հետևի մասում։ Այնուհետև՝ կանգնած ավտոմեքենաներն աստիճանաբար վեր են սկսում երթևեկությունը՝ Կիևյան փողոցի ուղղությամբ։ Տեսագրությունն ավարտվում է 7։48։15-ին։
«SC player» համակարգչային ծրագրի գործադրմամբ միացնելով «LEN-HAL1_2312_074705_2312_074815_arch_2.scv» անվանումով տեսաֆայլը` պարզվեց, որ էկրանի վերևի ձախ մասում երևում է «LEN-HAL1» գրառումը, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ 15.12.2023 7:47:05 ժամանակացույցը: Տեսախցիկի էկրանին է հայտնվում Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցը, որը բաժանարար զույգ հոծ գծանշումներով բաժանված է երկու հանդիպակաց ուղեմասերի, որի դեպի Կիևյան փողոց տանող ուղեմասը խաչմերուկից առաջ, հոծ գծանշումներով բաժանված է չորս երթևեկելի ուղեգոտիների, որոնցով էլ իրենց նախընտրած ուղղություններով ընթանում են տարբեր մակնիշների և հաշվառման համարանիշների ավտոմեքենաներ՝ լուսարձակները միացված վիճակում։ Տեսագրության 7։47։06-ին երևում է հետիոտն մի տղամարդ, ով Լենինգրադյան փողոցի՝ Կիևյան փողոցի կողմից, Մոնթե Մելքոնյան փողոց տանող ուղեմասի մայթից մուտք է գործում երթևեկելի ուղեմաս և քայլերով սկսում է ուղիղ անկյան տակ հատել Լենինգրադյան փողոցը՝ դեպի հանդիպակաց ուղեմասի կողմը։ Հետիոտն տղամարդը, հատելով առաջին ուղեմասը, տեսագրության 7։47։26-ին հասնում է փողոցի բաժանարար զույգ հոծ գծերին և առանց կանգնելու, նույն անկյան տակ, քայլելով շարունակում է հատել Լենինգրադյան փողոցի երկրորդ ուղեմասը։ Տեսագրության 7։47։28-ին հետիոտն տղամարդը հասնում է Լենինգրադյան փողոցի տվյալ ուղեմասի չորորդ երթևեկելի գոտին երրորդ երթևեկելի գոտուց բաժանող գծանշմանը։ Տեսագրության 7։47։30-ին հետիոտն տղամարդը հասնում է արդեն երրորդ երթևեկելի գոտին երկրորդ երթևեկելի գոտուց բաժանող գծանշմանը, նույն պահին տեսախցիկի տեսադաշտում է հայտնվում տվյալ ուղեմասի երկրորդ շարքով ընթացող թեթև մարդատար ավտոմեքենա՝ լուսարձակները միացված վիճակում, այսինքն՝ հետիոտնը հայտնվում է տվյալ ավտոմեքենայի ընթացագոտում, որից հետո հետիոտնի գործողությունները պարզ չեն երևում, քանի որ նշված ավտոմեքենայի հետևից համընթաց ընթացող ավտոմեքենաների վառ լուսավորությունը խանգարում է տեսադաշտը։ Տեսագրության 7։47։33-ին երևում է, որ նշված ավտոմեքենան կանգ է առնում 2-րդ գոտում՝ ձախակողմյան անիվները մասամբ 2-րդ և 3-րդ շարքերը բաժանող նշագծման վրա։ Տեսագրության 7։47։35-ին երևում է, որ երկրորդ և առաջին շարքերը բաժանող նշագծման վրա՝ կանգնած ավտոմեքենայի հետևի աջ մասում, ասֆալտի վրա ընկած է մի քաղաքացի, որի դիրքը նույնպես պարզ չի երևում ավտոմեքենաների վառ լուսավորության պատճառով։ Տեսագրության հաջորդիվ վայրկյանների ընթացքում երևում է, որ տվյալ ավտոմեքենայի հետևից համընթաց երթևեկող տրանսպորտային միջոցները կանգ են առնում բոլոր շարքերում, իսկ տեսագրության 7։48։05-ից սկսած, դրանք վեր են սկսում երթևեկությունը դեպի առաջ, իսկ երկրորդ և առաջին շարքերը բաժանող նշագծման վրա՝ կանգնած ավտոմեքենան շարունակում է մնալ կանգնած նույն դիրքով։ Տեսագրությունն ավարտվում է 7։48։15-ին։
«SC player» համակարգչային ծրագրի գործադրմամբ միացնելով «PTZ_Kivn_Halbn_2312_074705_2312_074815_arch_33.scv» անվանումով տեսաֆայլը` պարզվեց, որ էկրանի վերևի ձախ մասում երևում է «PTZ_Kivn_Halbn» գրառումը, իսկ ներքևի ձախ անկյունում՝ 15.12.2023 7:47:05 ժամանակացույցը: Տեսախցիկի էկրանին է հայտնվում Երևան քաղաքի Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկի միայն անկյունային հատվածը, որոնցով ընթանում են տարբեր տեսակի տրանսպորտային միջոցներ՝ իրենց նախընտրած ուղղություններով՝ լուսարձակները միացված վիճակում։ Տեսագրությունն ավարտվում է 7։48։15-ին, սակայն այդ ընթացքում քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող որևէ հանգամանք տեսանելի չէ /հատոր 1-ին, գ.թ. 51-53, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.5 Դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01902408 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը տրամադրված վիճակում «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմոբիլի արգելակային, ղեկային կառավարման համակարգերը, ինչպես նաև կախոցները գտնվել են աշխատունակ վիճակում /հատոր 1-ին, գ.թ. 58-62, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.6 Դատաավտոտեխնիկական և դատատեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության Հմ 24-0810 եզրակացությունը, որի համաձայն՝ ներկայացված քրեական վարույթի նյութերի և սույն համալիր փորձաքննության իրականացման շրջանակներում ձեռք բերված տվյալների համադրված վերլուծության արդյունքները հիմք են տվել եզրակացնել, որ տվյալ ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդը՝ տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և իր երթևեկության համար շուրջ 4 վայրկյան տևողությամբ վտանգն առաջանալու պահից սկսած, ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած ավտոմեքենան մինչև վրաերթի տեղին հասնելը կանգնեցնելու համար, ինչի արդյունքում՝ 4-5 վայրկյան տևողությամբ ուշադրությունը առջևում տիրող իրադրությունից շեղելով, վրաերթի է ենթարկել իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ ուղղությամբ, չթույլատրված հատվածում դանդաղ քայլքի տեմպով հատող հետիոտնին, «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 67-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանցով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, քանի որ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի վարորդից՝ 4 վայրկյան տևողությամբ վտանգն առաջանալու պահից սկսած, վրաերթի տեղին մոտենալիս, տեխնիկական տեսակետից կպահանջվեր շուրջ 3,1 վայրկյան տևողությամբ ժամանակամիջոց իր վարած ավտոմեքենան՝ շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ երթևեկելու պայմաններում կանգնեցնելու համար։
Անդրադառնալով հետիոտնի գործողությունների տեխնիկական վերլուծությանը, նշվել է, որ վերջինիս գործողությունների գնահատման համար ավտոտեխնիկական փորձագետի հատուկ գիտելիքներ չեն պահանջվել և դրանք ենթակա են եղել իրավական գնահատման՝ ելնելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 25-րդ հոդվածի պահանջների տեսանկյունից:
Փորձաքննությանը տրամադրված «BINGO» DVD-R տեսակի լազերային սկավառակում առկա տեսաֆայլերի տեսանյութերի տվյալներով՝ տեսանյութերի անբավարար որակի, ավտոմեքենայի շարժման ուղղության ընթացքում մոտակայքում անշարժ չափորոշիչների բացակայության, տեսախցիկների դիտանկյան ավտոմեքենայի ընթացքի ուղղությունների զուգահեռության պայմաններում, «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի արագությունը պարզել հնարավոր չի եղել: Նշվել է, որ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վրաերթի նախորդող պահերին երթևեկել է իր երթևեկության ուղեմասի երկրորդ ուղեգոտիով, իսկ վրաերթի պահին նշված ավտոմեքենան գտնվել է իր երթևեկելի ուղեգոտու սահմաններում 2-րդ և 3-րդ ուղեգոտիները բաժանող գծանշումների եզրին: Փորձաքննությանը տրամադրված տեսաֆայլերի տեսանյութերում «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի հետին արգելակման լուսարձակների չպատկերվելու պայմաններում տվյալ ավտոմեքենայի արգելակման վերաբերյալ տվյալների պարզումը հնարավոր չի եղել: Փորձաքննությանը տրամադրված «BINGO» DVD-R տեսակի լազերային սկավառակում առկա տեսաֆայլերի տեսանյութերի տվյալներով՝ հետիոտնը ճանապարհի երթևեկելի մասը հատել է մոտ ուղիղ անկյամբ, իսկ նրա շարժման տևողությունը՝ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի երթևեկելի ուղեմաս մուտք գործելու պահից մինչև վրաերթի պահը, կազմել է շուրջ 4 վայրկյան /հատոր 1-ին, գ.թ. 130-138, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.7 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ լազերային սկավառակները /հատոր 1-ին, գ.թ. 54-57, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.8 Առգրավում կատարելու մասին 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշումը, որի համաձայն՝ որոշում է կայացվել Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի դեպքի պահին նրա հագին եղած արտաքին հագուստներն առգրավելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 33, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.9 Առգրավում և զննում կատարելու մասին 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ «Արմենիա» ԲԿ-ից առգրավվել են Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի դեպքի պահին նրա հագին եղած արտաքին հագուստները /հատոր 1-ին, գ.թ. 34-36, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.10 Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի արտաքին հագուստները և կոշիկները /հատոր 1-ին, գ.թ. 100-101, դատական նիստի արձանագրություն։
3.11 Տուժող ********ի դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, որի համաձայն՝ Հմայակ Բաղդասարյանը հանդիսանում է իր հայրը: 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ինքն իր կնոջ հետ գտնվել է Վարդանանց ԲԿ-ում: Մայրը զանգել է իրեն ժամը 10:00-10:30-ին և ասել, որ հայրը չի պատասխանում հեռախոսազանգերին: Նա այդ ժամանակ աշխատանքից պետք է վերադարձած լիներ, քանի որ ասել էր, որ այդ ժամանակահատվածում տուն է վերադառնալու: Հետո իր քրոջն «Արմենիա» ԲԿ-ից զանգել են և ասել, որ հայրը գտնվում է այնտեղ և իր ներկայությունն անհրաժեշտ է: Դեպքի օրը եղել է հոր առաջին աշխատանքային օրը՝ Շահինյան կրթահամալիրում որպես պահակ, և այն դեպքը տեղի է ունեցել տուն վերադառնալիս: Հայրը քայլելու և ոտքերի հետ կապված խնդիրներ չի ունեցել, առողջ է եղել: Թաղումից հետո, երբ իրեն կանչել են քննչական, տեղեկացել է, որ ճանապարհը անցնելիս Էդգար Հայրապետյանի կողմից վարվող Օպել ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկվել: Մինչ քննչական կանչվելը չեն իմացել, թե ով է վրաերթի ենթարկել: Էդգար Հայրապետյանը ահագին ժամանակ իր հետ ցանկացել է հանդիպել: Ընկերների և բարեկամների միջոցով, հոր մահվան 40 օրը լրանալուց հետո համաձայնել է հանդիպել նրա հետ: Այդ ժամանակ իր նյարդերը տեղում չէին, սակայն նստել են սեղանի շուրջ, հասկացել միմյանց: Առաջարկել է օգնություն, հաշվի առնելով իրենց Արցախից տեղահանված լինելը և նյութական վիճակը: Մեղադրյալի հայրն իրեն ասել է, որ պատրաստ են կիսել գերեզմանի նորոգման ծախսերը: Էդգարը, նրա փեսան եկել և օգնել են՝ գերեզմանում կատարել են ֆիզիկական աշխատանքներ: Որոշ ժամանակ անց իր գումարը վերջացել է, իսկ վարպետն աշխատանքը շարունակելու համար գումար է պահանջել: Ինքը զանգել է մեղադրյալին, հայտնել է, որ գումարի անհրաժեշտություն կա, սակայն վերջինս ասել է, որ ոչ մի կերպ չի կարողանում գումար հայթայթել, իսկ տանն էլ չունի պահած գումար: Ի սկզբանե իր դիրքորոշումն այնպիսին էր, որ բողոք չի ունեցել, սակայն, քանի որ մեղադրյալն ու բարեկամները հույս են տվել, որ միասին կանեն, կօգնեն, իսկ հետո հրաժարվել են գումար տրամադրել՝ իր դիրքորոշումը փոխվել է: Մեղադրյալը վճարել է մոտ 250.000 ՀՀ դրամ՝ որպես շինարարական նյութի գումար: Աշխատանքներն ավարտելուց հետո մեղադրյալը չի զանգել, և որևէ օգնություն չի առաջարկել /դատական նիստի արձանագրություն/։
3.12 Մեղադրյալ Էդգար Հայրապետյանի դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, որի համաձայն՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին վարել է սեփականությամբ իրեն պատկանող «Օպել Վեկտրա» մակնիշի մեքենան, որը գնել էր 2018 թվականին, և այն եղել է սարքին վիճակում: Դեպքի օրը Հոկտեմբերյան քաղաքից երթևեկել է դեպի Երևան քաղաքի Զեյթուն վարչական շրջան՝ աշխատանքի: Նշված ճանապարհը եղել է իր աշխատանքի գնալու ամենօրյա ճանապարհը: Ավտոմեքենան վարել է Մոնթե Մելքոնյան փողոցով ուղիղ՝ դեպի Կիևյան կամուրջ: Իր հետ ուղևոր չի եղել, մեքենան բարձված չի եղել որևէ բեռով: Մոնթե Մելքոնյան փողոցի մեջտեղի հատվածում առկա է արագաչափ, մինչև դա վարել է 60-70 կմ/ժ արագությամբ: Արագաչափից հետո մինչև կամուրջ հասնելը վարել է մոտ 40-50 կմ/ժ արագությամբ, քանի որ մեքենան հին էր, շատ արագ չէր գնում: Կամրջի տակ մտնելիս հեռվից երևացել է լուսացույցը, և որպեսզի հասցներ կանաչ լույսի տակով անցներ մի փոքր ավելացրել է արագությունը, և սկսել է ընթանալ 60 կմ/ժ արագությամբ: Կամրջի տակից բարձրանալիս ճանապարհը երթևեկելի երկու գոտիով է՝ մինչ ծաղկի խանութին հասնելը, իսկ կանգառին հասնելիս այն լայնանում է՝ դառնալով երեք գիծ, իսկ Դալմայի կողմից ճանապարհը միանալուց հետո դառնում է չորս գիծ: Ինքը կամրջի տակից բարձրանալիս ձախ կողմով է վարել՝ երկրորդ գծով: Երբ կամրջի տակից զառիվերն արդեն բարձրացել է և կարող էր գիծը փոխել, թարթիչը միացրել է, որ գիծը փոխի: Այդ ժամանակ մի պահ նայել է աջ կողմ որպեսզի այլ մեքենայից զգույշ լինի, հետո արդեն նայել է իր ճանապարհին և հետիոտնին արդեն տեսել է մեքենայի դիմացը: Այդ պահը չի կարող ասել, թե որքան է տևել: Իր դիմացով մեքենա չէր ընթանում, ցանկացել է վերադասավորվել աջ, որպեսզի ուղիղ հատեր խաչմերուկը: Քննիչի մոտ պատմել է այնպես, ինչպես եղել է, սակայն կարծում է, որ չէր կարող 4-5 վայրկյան այլ կողմ նայել: Երբ քննիչն իրեն հարցրել է, թե քանի վայրկյան է եղել, ինքը ասել է, որ չի կարող հստակ ասել, քննիչը հարցրել է 3, 4, թե 5 վայրկյան, ինքն ասել է՝ երևի, և դրա համար է այդպես արձանագրվել: Եղանակային պայմանները եղել են չոր, անձրև կամ մառախուղ չի եղել, սակայն մթոտ է եղել: Մեքենան վարել է մոտակա լույսերով, և արդյունքում տեսանելիությունը եղել է 20-30 մետր: Երբ մտել է կամրջի տակ դիմացը չի երևացել, քանի որ վերընթաց էր ճանապարհը և միայն այն բարձրանալիս նոր հնարավոր էր տեսել փողոցի վրա մարդ կա, թե՝ ոչ: Այդ հատվածից մինչև կանգառ հեռավորությունը մոտ 30 մետր է: Երբ ինքը բարձրացել է զառիվերն իր դիմացից ավտոմեքենաներ են երթևեկել, դրանց լույսերի պատճառով ինքը չէր կարող տեսնել հետիոտնին: Չի մտածել, որ այդտեղով կարող է մարդ անցնել: Եթե միայն իր մեքենայի լույսերը լինեին կտեսներ հետիոտնին, բայց շատ մեքենաներ կային, ոչ միայն դիմացից, նաև այլ կողմից եկող, և ինքն էլ ուշադրությունը շեղել է այլ կողմ: Երբ նայել է իր դիմաց, հետիոտն արդեն գտնվել է մեքենայի առջևում: Զառիվերը բարձրանալուց մինչև բախման տեղը հեռավորությունը մոտ 30-40 մետր է: Զառիվերը բարձրացել է 60 կմ/ժ արագությամբ, և 15-20 մետր վարելուց հետո իր ուշադրությունը շեղել է, որ նայի արդյոք մեքենա չկա, որից հետո արդեն նայել է դիմացը և արգելակել: Ինքը մաքսիմալ ուշադրությամբ իր ճանապարհին է հետևել: Նույն արագությամբ, եթե վարեր և հետիոտնի փոխարեն մեքենա լիներ դիմացը, հնարավոր է չնկատեր, քանի որ դիմացի մեքենաների լույսերն իր աչքերին են ընկած եղել: Իր մոտակա լույսերով իր տեսանելիությունը մոտ 30 մետր էր: Երբ տեսել է հետիոտնին անմիջապես ոտքն արգելակին է դրել և աջ պահելով արգելակել է: Հարվածի և արգելակման պահը նույնն է եղել: Երբ նկատել է հետիոտնին, մեքենայի և նրա միջև հեռավորությունը եղել 0.5-1 մետր: Եթե հետիոտնին նկատեր տասը և ավելի մետրից շանս կունենար մեքենան այլ կողմ տանել և խուսափեր հարվածից: Քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել մոտ 1.5 տարի առաջ, հնարավոր է այն ժամանակ ասած բառերը հիմա չհամապատասխանեն, բայց ինչպես եղել է, այնպես է պատմել: Հնարավոր է բառերը տարբերվեն, սակայն այն ինչ պետք է նկարագրի նույնն է:
Հարվածելուց հետո մեքենայից անմիջապես իջել է, մոտեցել է Հմայակին և փորձել է օգնություն ցույց տալ: Բռնել է ձեռքը, մի ձեռքով պուլսն է ստուգել, զգացել է, որ բաբախում է: Նա ցանկանում էր խոսել, սակայն ինքը չէր հասկանում, թե նա ինչ է խոսում: Այդ ժամանակ օգնության են եկել այլ մեքենաների վարորդներ, և ինքը նրանց խնդրել է, որ զանգեն շտապ օգնություն: Մինչև շտապ օգնության գալն արդեն ժամանել է ոստիկանության մեքենան: Եթե չի սխալվում մոտ 10 րոպե հետո նոր եկել է շտապ օգնությունը: Ինքը չի գնացել հիվանդանոց, մնացել է այնտեղ: Քննիչ Գեղամ Սարգսյանի հետ չափագրումներ են կատարել, որից հետո նստել է նրանց հետ մեքենան և գնացել են ոստիկանություն: Այդ ժամանակ տեղեկություն չի ունեցել տուժողի վիճակի մասին, տուն հասնելուց հետո իմացել է, որ տուժողը մահացել է: Երբ ծանոթացել են տուժող ********ի հետ, նստել են սեղանի շուրջ ու փորձել հաշտվել: Խոսակցության ընթացքում տուժողն ասել է, որ Արցախից նոր են տեղափոխվել, և նրա մոտ առկա ամբողջ գումարը՝ 3.000.000 ՀՀ դրամը, ծախսել են թաղման արարողությունների վրա: Ինքը նրան ասել է, որ ֆիզիկապես ամեն հարցում կաջակցի, ֆինանսապես ևս ցանկացել է օգնել, սակայն այն չափով, որ չափով կարող է: Այդ ժամանակ գումար չի ունեցել, և գերեզմանի բետոնային աշխատանքները պարտքով է կազմակերպել: Երբ վերջացրել են բետոնային աշխատանքները, Լալան զանգել է իր փեսային և բողոքել իրենից, նշելով, որ ֆինանսական որևէ հարցով չի օգնում: Ինքը որքան որ կարողացել է այդ ժամանակ պարտքով անել՝ արել է: Խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխաներ, աշխատում է շինարարությունում՝ օրավարձով: Տուժողը եկել է իր աշխատանքի վայր, կրկին խոսել են գերեզմանի մնացած աշխատանքներից, ինքը պատասխանել է, որ չի հրաժարվում օգնելուց, սակայն այլևս չի ունեցել հնարավորություն:
Դատարանը, նկատի ունենալով առկա էական հակասությունները, բավարարեց հանրային մեղադրողի միջնորդությունը՝ հրապարակել մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքի համապատասխան հատվածը, որի համաձայն՝ «դուրս գալով Մոնթե Մելքոնյան փողոցի թունելից ու մոտենալով Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկին, ուշադրությունը շեղել և նայել է իր աջ կողմը, իմանալու համար, թե Ծիծեռնակաբերդի խճուղու կողմից ավտոմեքենա ընթանում է, թե՝ ոչ, որը տևել է մոտ 4-5 վայրկյան, որից հետո երբ նայել է իր առջև վերջին պահին է տեսել հետիոտն մի մեծահասակ տղամարդու, ով դանդաղ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ հատել է Լենինգրադյան փողոցը՝ իր ընթացքի ուղղությամբ ձախից դեպի աջ կողմը» /հատոր 1-ին գ․թ․ 78-82/:
Ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո մեղադրյալը հայտնեց, որ մեքենայի դիմացը նայելուց իր ուշադրությունը շեղվել է 1-1.5 վայրկյան: Ինքը նախաքննության ընթացքում ասել է 4-5 վայրկյան, սակայն հնարավոր է չի հասկացել, թե քանի վայրկյան է, և, քանի որ եղել է սթրեսային վիճակում, մոտավոր է ասել: Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ ինքը մեխանիկորեն է ասել 4-5 վայրկյան: Հիմա մտածում է, որ այդ շեղումը չէր կարող այդքան տևել: Հիմա էլ, երբ մեքենայով գնում է, հասկանում է, որ չի կարող 4-5 վայրկյան դիմացը չնայել: Երբ նայել է իր դիմաց տուժողը եղել է մեկ մետրի վրա: Երբ հետիոտնին տեսել է, կտրուկ արգելակել է՝ աջ պահելով: Հարվածի և արգելակման պահը նույնն է եղել: Ինքը արգելակին դրած է հարվածել հետիոտնին: Եթե ավելի վաղ տեսած լիներ, կփորձեր խուսանավել, և թեկուզ որևէ մեքենայի կհարվածեր կամ այլ բանի, սակայն այդ մարդուն չէր հարվածի /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.13 Փորձագետ Արման Բաբայանի դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, որի համաձայն՝ 58-75 մետր տարածությունը հաշվվել է առաջադրված ժամանակով, որը պարզվել է սույն փորձաքննության շրջանակներում տեսաձայնագրության հետազոտությամբ՝ 3.5-4.5 վայրկյան: Սովորական բազմապատկումով է կատարել հաշվարկը, այսինքն՝ արագությունը բազմապատկած ժամանակին որոշվել է այն հեռավորությունը, որի վրա գտնվել է տրանսպորտային միջոցը այն պահին, երբ հետիոտնը զույգվող գծանշումները հատելով սկսել է մուտք գործել տվյալ տրանսպորտային միջոցի երթևեկելի ուղեմաս: Ինչ վերաբերում է ճանապարհի հարթ և անհարթ թեքություն ունենալու կամ չունենալու հանգամանքին, ապա փորձաքննության շրջանակներում ճանապարհի երկայնական կամ լայնական ուղղությամբ թեքություն ունենալու հետ կապված որևէ տվյալ առաջադրված չի եղել, ուստի թվերի տարբերությունը պայմանավորված է ժամանակային մեծությամբ: Ուշադրությունը 3.5 վայրկյան շեղելու դեպքում մեքենան հետիոտնից գտնվել է 58 մետր հեռավորության վրա, իսկ 4.5 վայրկյանի դեպքում՝ 75 մետր հեռավորության վրա, բայց միայն 60 կմ/ժ արագության դեպքում: Ինչ վերաբերում է ԷՍԱ մեծությանը, այսինքն՝ այն տարածությանը, որի վրա գտնվել է տրանսպորտային միջոցը վտանգի առաջացման սկզբնապահին, ապա տվյալ մեծության վրա ազդեցություն չի կարող ունենալ ճանապարհի ոչ լայնական, ոչ երկայնական թեքությունը: Բանաձևում նշված տվյալների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ այնտեղ կիրառվել են միայն արագությունը և ժամանակային մեծությունը: Ինչ վերաբերում է արգելակման ուղուն, այսինքն՝ ԷՍԱ մեծությանը, թե ինչքան տարածություն է պետք տրանսպորտային միջոցը անշարժ վիճակի բերելուն, ապա 3.5 վայրկյան վարորդի տեսադաշտում հայտնվելու պարագայում մեքենան կարող էր անցնել 58 մետր, իսկ 4.5 վայրկյան՝ 75 մետր, բայց միայն 60 կմ/ժ արագության դեպքում: Դեպքի վայրի ուսումնասիրություն ինքն անձամբ չի կատարել, սակայն իրեն հնարավոր է տրամադրված լինեն, հնարավոր է՝ ոչ: Իր ելակետային տվյալների մեջ նշված է, որ ճանապարհը հարթ է եղել: Ինքը զննել է տեսաձայնագրությունը, և իր ունեցած ելակետային տվյալները բավարար են եղել առանց խոչընդոտի որոշել, թե երբ է վարորդը ունեցել հնարավորություն հայտնաբերելու երթևեկության համար առաջացած վտանգը: Հաշվարկները կատարելու մեջ ամեն դեպքում, հաշվի առնելով, որ վրաերթը տեղի է ունեցել մութ ժամին, վարորդի ռեակցիայի մեծությունը ընտրելիս հաշվի է առնվել և գումարվել է նրա ռեակցիայի մեծությանը ևս 0.6 վայրկյան: Նման կերպ հաշվարկը բարենպաստ պայմանով է կատարվել վարորդի համար: Վարորդի ռեակցիայի ժամանակը ընտրելիս ոչ միայն հաշվի են առնվում օրվա լուսավոր կամ մութ ժամանակի առկայությունը, այլև մի շարք այլ հանգամանքներ, օրինակ՝ համընթաց և հանդիպակաց տրանսպորտային միջոցներ, հետիոտնի տեմպը, արդյոք տեսադաշտը սահմանափակող օբյեկտի հետևից է հետիոտնը դուրս եկել երթևեկելի ուղեմաս, ձախ, թե աջ կողմից է եղել: Կոնկրետ տվյալ դեպքում ամբողջ երթևեկելի ուղեմասը, թե՛ տրանսպորտային միջոցի ընթացքի, թե՛ հանդիպակաց ուղղությամբ, տեսագրությունով և ցուցմունքով էլ է առաջադրված, որ այլ տրանսպորտային միջոցներ առկա չեն, ինչի պարագայում կարող ենք ենթադրել, որ ամբողջ ուղեմասը դատարկ է եղել և հետիոտնին հայտնաբերելու որևէ խնդիր չի եղել՝ արգելքով կամ օբյեկտիվ սահմանափակմամբ: Վարորդի կողմից արագության ընտրության հարցը սահմանվում է Ճանապարհային երթևեկության 65-րդ կետով, որով ասվում է, որ վարորդը պետք ընտրի այնպիսի արագություն, որը գտնվում թույլատրելի առավելագույնի սահմաններում: Միաժամանակ՝ պետք է ընտրվի այնպիսի արագություն, որը, հաշվի առնելով օդերևույթաբանական, ճանապարհի ինտենսիվության, ծածկույթի մի շարք պայմաններ, հնարավորություն կտան վերջինիս տրանսպորտային միջոցի լիարժեք ընթացքը կառավարելու: Տվյալ դեպքում, մոտակա լույսերով տեսանելիությունը 30-40 մետր է եղել, ինչը ստանդարտներով համապատասխանում է 60 կմ/ժ երթևեկելուն: 60 կմ/ժ երթևեկելը այդ պայմաններում խախտում չի համարվել: Շլացման դեպքում ճանապարհային երթևեկության այլ կանոն գոյություն ունի, դա 129-րդ պահանջն է, համաձայն որի՝ հանդիպակաց երթևեկող տրանսպորտային միջոցի լույսից շլանալու դեպքում վարորդը պետք է միացնի վթարային ազդանշանը, դիմի արգելակման՝ առանց տրասնպորտային միջոցի ուղղությունը փոխելու: Այսինքն, այն պահից երբ վարորդը սկսեց շլանալ, անգամ կտրուկ արգելակման դիմելով պետք է տրանսպորտային միջոցը բերի անշարժ վիճակի: Շլանալու դեպքում, եթե ճիշտ է հիշում, վարորդի ռեակցիայի նվազագույնը 0.3 վայրկյան է: Իրենք ասում են, երբ վտանգը առաջացել է դա զույգ հոծ գծից մինչև վրաերթի պահը եղել է 4.5 վայրկյան, իսկ մեքենայի արագությունը եղել է 60 կմ/ժ, հետևաբար՝ մեքենան եղել է վրաերթից 75 մետր հեռավորության վրա: Միաժամանակ՝ վարորդին պատահարը կանխելու համար անհրաժեշտ է եղել 45 մետր տարածություն: Այսինքն, քննարկման պետք է դրվի 45 մետրը, ոչ թե 75-ը: Ավտոտեխնիկ-փորձագետը կարող է տեսնել, որ ոչ մի խանգարող հանգամանք չկա՝ ճանապարհը լուսավորված է, լուսավորված չլինելու հանգամանքում, հաշվի առնել, թե ճանապարհը հարթ է, հանդիպակաց, համընթաց երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ կան, թե ոչ, և այդ տվյալների ամբողջությամբ կատարել հետազոտությունը: Վարորդն արագությունը ընտրում է ոչ թե որևէ պատահար կանխելու համար, այլ որպեսզի լիարժեք կարողանա կառավարել տրանսպորտային միջոցը: Եթե առնվազն 45 մետր առաջ որևիցե բան չի սահմանափակել և խոչընդոտել տեսանելիությունը, ապա վարորդը կարող էր կանխել պատահարը: Փորձաքննության շրջանակներում հստակ առաջադրված է եղել, որ ճանապարհը գտնել է հարթ վիճակում: Հարթ ասելով նկատի ունի, որ սահմանափակում չի եղել, առանց վերելքների և վայրէջքների ճանապարհ է եղել /դատական նիստի արձանագրություն/:
3.14 Փորձագետ Էդգար Հակոբյանի դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, որի համաձայն՝ երբ զննել են տեսագրությունները՝ դեպքի վայրը ուղիղ փողոց է եղել: Այսինքն` փողոցը աջ կամ ձախ թեքվելու հատվածներ չունի, սակայն վերընթաց հատված կա: Իր հետազոտությունը նկարագրված է միայն տեսագրության հիման վրա: Տեսագրություններն այնպիսի որակի են եղել, որ երևում են միայն մեքենայի լուսարձակները և հետիոտնի ուրվագծերը՝ երկու տեսապատկերով: Նման պարագայում հնարավոր չի լինում հաշվել արագությունը: «Վայրէջքի պահ» ասվածը մեկ կետ չէ, այն տևական պրոցես է, բացի այդ եզրակացության մեջ գրված է, որ վրաերթի պահը հստակ որոշել հնարավոր չի եղել: Մասնավորապես՝ հետիոտնը ծածկվում է լուսարձակներով, իսկ հաջորդ տեսապատկերում արդեն երևում է վրաերթի ենթարկված: Այդ ժամանակահատվածն առնվազն կես վայրկյան է, որի ընթացքում մեքենան անցնում է որոշակի տարածություն, դրա համար հնարավոր չի լինում նման դեպքերում հստակ բան որոշել: Եթե տեսականորեն հնարավոր լիներ տեսագրությունով մեքենայի արագությունը որոշել, ինքը տեսապատկերների և ավտոմեքենայի անցած ճանապարհի հիման վրա արագությունը որոշելու էր և հանձներ ավտոտեխնիկական մասին, իսկ այնտեղ կորոշվեր, թե արդյոք հնարավոր էր կանխել վրաերթը: Առհասարակ մեքենայի արագություն պարզելը տեսաձայնագրությամբ հնարավոր է, սակայն սույն դեպքում հնարավոր չի եղել պարզել /դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանը հանդիսանում է նախկինում չդատապարտված /հատոր 1-ին գ․թ․ 70, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 ծննդյան վկայականները, որոնց համաձայն՝ Էդգար Հայրապետյանը խնամքին ունի 3 անչափահաս երեխա /հատոր 1-ին գ․թ․ 149-151 դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.3 հարևանների կողմից ստորագրված բնութագիրը, որի համաձայն՝ Է.Հայրապետյանն բնութագրվում է օրինապահ և դրական /հատոր 1-ին գ․թ․ 152, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.4 «Մարգարայի միջնակարգ դպրոցի» տնօրենի տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Էդգար Հայրապետյանը 1995-2005 թվականներին սովորել է Մարգարայի միջնակարգ դպրոցում և դպրոցի աշխատակիցների կողմից բնութագրվել է դրական /հատոր 1-ին, գ․թ․ 153, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.5 Մարգարա բնակավայրի վարչական ղեկավարի կողմից տրված տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Է.Հայրապետյանն բնութագրվում է դրական /հատոր 1-ին, գ․թ․ 153, դատական նիստի արձանագրություն/:
4.1.6 Մարգարա գյուղի վարչական ղեկավարի տեղեկանքը, որի համաձայն Էդգար Հայրապետյանը փաստացի բնակվում է Մեծամոր համայնքի Մարգարա բնակավայրի 5-րդ փողոց, 38 տուն հասցեում՝ իր կնոջ ու երեխաների հետ /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
/.../
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ՝
/.../»:
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
5.2 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը և հաստատված համարում հետևյալը.
- Էդգար Հայրապետյանը 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 0750-ի սահմաններում «Օպել Վեկտրա 1,6 մակնիշի 36 TQ 818 hաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյանի փողոցի կողմից Լենինգրադյան փողոցով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60 կմ/ժ արագությամբ՝ երկրորդ ուղեգոտով մոտակա լուսարձակները միացված վիճակում,
- Էդգար Հայրապետյանը մոտենալով Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկին, ուշադրությունն առնվազն 3,5 վայրկյան շեղել է ու նայել իր աջ կողմը, տեսնելու համար, թե Ծիծեռնակաբերդի խճուղու կողմից ավտոմեքենա ընթանում է, թե ոչ,
- ի վիճակի լինելով ժամանակին՝ 58 մետր տարածությունից հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը՝ ճանապարհն իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ դանդաղ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ իր ուղեմասում առնվազն 3,5 վայրկյան տևողությամբ հատող հետիոտն Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին,
- Էդգար Հայրապետյանն ունեցել է վտանգը առաջանալու պահից սկսած 45 մետր տարածությունից վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրանսպորտային միջոցի արագությունն իջեցնելու ընդհուպ մինչև կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա հետիոտնին անվտանգ դուրս գալ իր ընթացագոտուց,
- արդյունքում՝ իր երթևեկելի ճանապարհի երկրորդ ուղեգոտում վերը նշված «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի դիմացի կենտրոնական հատվածով վրաերթի է ենթարկել Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին՝ անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Ընդ որում` Դատարանն արձանագրում է, որ նշված փաստական հանգամանքներն ամրագրող վերոթվարկյալ ապացույցները համադրվում են միմյանց հետ, չեն հակասում և ունեն ներքին տրամաբանություն:
Վերոգրյալ փաստական տվյալները հիմնավորվում են դեպքի վայրի զննության մասին 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ի արձանագրությամբ, փորձագետի թիվ 01902408 եզրակացությամբ, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1472 եզրակացությամբ, տեսագրությունը զննելու մասին 2024 թվականի հունվարի 22-ի արձանագրությամբ, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01902408 եզրակացությամբ, դատաավտոտեխնիկական և դատատեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության Հմ՝ 24-0810 եզրակացությամբ, առգրավում կատարելու մասին 2023 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ և նույն օրվա զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ, որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Օպել Վեկտրա» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանի արտաքին հագուստներով և կոշիկներով, տուժող ********ի, մեղադրյալ Էդգար Հայրապետյանի, փորձագետներ Արման Բաբայանի և Էդգար Հակոբյանի ցուցմունքներով:
5.2.1 Անդրադառնալով մեղադրյալ Էդգար Հայրապետյանի ցուցմունքին, որի համաձայն՝ ինքը կամրջի տակով վերընթաց ճանապարհը բարձրանալուց հետո 1-1,5 վայրկյան է շեղել ուշադրությունը, որից անմիջապես հետո է տեղի ունեցել բախումը, և դիմացի մեքենաների լուսարձակների պատճառով չի տեսել հետիոտնին, Դատարանն արժանահավատ չի համարում: Նշվածը չի համապատասխանում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներին, և նպատակ է հետապնդում քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու: Մասնավորապես՝ դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ հաստատվում է, որ Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյանի փողոցի կողմից Լենինգրադյան փողոցով դեպի Կիևյան փողոց տանող ճանապարհահատվածը եղել է ասֆալտապատ, հարթ, ուղիղ և արհեստականորեն լուսավորված, այսինքն՝ վարորդի տեսանելիությունն օբյեկտիվորեն սահմանափակող որևէ հանգամանք առկա չի եղել: Հարկ է նկատել, որ վրաերթի տեղից մինչև հանդիպակաց կամուրջը ճանապարհն ուղիղ է և տեսանելի չէ որևէ վայրէջ: Նշված հանգամանքը հաստատվում է նաև փորձագետների ցուցմունքներով, որոնց համաձայն՝ տվյալ հատվածում տեսադաշտը սահմանափակող խոչընդոտներ չեն եղել, և վարորդը հնարավորություն է ունեցել վերահսկելու ճանապարհային իրադրությունը։ Ավելին՝ տեսաձայնագրությունների զննությամբ պարզվել է, որ հետիոտնը ճանապարհը հատել է ուղիղ անկյան տակ և գտնվել է երթևեկելի մասում առնվազն շուրջ 4 վայրկյան, ինչը նշանակում է, որ վտանգը եղել է ոչ թե ակնթարթային, ինչպես հայտնել է մեղադրյալը, որ զառիվերը բարձրանալուց 1-1,5 վայրկյան հետո նայել է իր դիմացը ու նույն պահին հետիոտնը հայտնվել է մեքենայի դիմաց, այլ շարունակական և ընկալելի վարորդի համար: Այսինքն՝ հետազոտված ապացույցներով հաստատվում է, որ պատահարը կանխելու համար վարորդին անհրաժեշտ է եղել վտանգից 45 մետր հեռավորությունը, մինչդեռ սույն դեպքում այդ տարածությունը եղել է 45 մետրից ավել։ Հետևաբար՝ հաստատվել է, որ Է.Հայրապետյանն ունեցել է վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն։ Միաժամանակ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից դատարանում ներկայացված այն պնդումը, թե ուշադրությունը շեղվել է ընդամենը 1-1,5 վայրկյանով, հակասում է ինչպես նրա նախաքննական ցուցմունքին, որտեղ նա նշել է՝ 4-5 վայրկյան, այնպես էլ օբյեկտիվ ապացույցներին՝ դեպքի վայրի զննության և դեպքի վայրը տեսանկարահանած սարքերի տեսագրություններին և փորձաքննության արդյունքներին: Հետևաբար՝ ապացույցների ամբողջական գնահատմամբ փաստվում է, որ Էդգար Հայրապետյանը, ավտոմեքենան վարելիս ունեցել է բավարար տեսանելիություն, ժամանակ և տեխնիկական հնարավորություն, և չի ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ վտանգը կանխելու համար՝ իր ուշադրությունը շեղելով և չվերահսկելով ճանապարհային իրադրությունը:
5.2.2 Այսպիսով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանը, 2023 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 07։50-ի սահմաններում իրեն պատկանող «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելով Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից: Լենինգրադյան փողոցով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ, շուրջ 60 կմ/ժամ արագությամբ, երկրորդ ուղեգոտով, մոտակա լույսերը միացված վիճակում ու մոտենալով Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկին, թույլ է տվել ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ ի վիճակի լինելով ժամանակին՝ 58 մետր տարածությունից հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը, մասնավորապես ճանապարհն իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ դանդաղ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ իր ուղեմասում առնվազն 3,5 վայրկյան տևողությամբ հատող հետիոտն Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին, վտանգը առաջանալու պահից սկսած 45 մետր տարածությունից վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրանսպորտային միջոցի արագությունն իջեցնելու ընդհուպ մինչև կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա հետիոտնին անվտանգ դուրս գալ իր ընթացագոտուց, որի հետևանքով իր երթևեկելի ճանապարհի երկրորդ ուղեգոտում վերը նշված «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի դիմացի կենտրոնական հատվածով վրաերթի է ենթարկել ********և տրավմատիկ շոկից՝ գլխի, կրծքավանդակի, ողնաշարի, կոնքի, վերին և ստորին վերջույթների փակ բութ վնասվածքներ՝ պատճառելով, անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
5.3 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
5.4 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Սույն դեպքում պատժի նշանակման համար էական նշանակություն ունի նաև տուժողի վարքագիծը, այն, որ տուժող Հմայակ Բաղդասարյանը փողոցը հատել է չթույլատրված վայրում: Նշվածն էական է այնքանով, որ վարորդը նախապես իմանալով ճանապարհին առկա խաչմերուկի մասին, հավանական չի կարող համարել մինչ խաչմերուկը չթույլատրվող եղանակով փողոցը հատելու հնարավորությունը: Հետևաբար՝ տուժողի կողմից նշված վարքագիծը նվազեցնում է արարքի վտանգավորության աստիճանը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդված 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ արձանագրում է խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելը և անկեղծորեն զղջալը: Որպես մեղմացնող հանգամանք պետք է արձանագրել նաև Է.Հայրապետյանի կողմից տուժողի գերեզմանի շինարարական աշխատանքներին ակտիվ մասնակցություն ունենալը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը որպես Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում դրական բնութագրվելը, ինչպես նաև նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը:
5.5 Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «/…/ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, համապատասխան հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1-4.1.6 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ զրկելով նրան տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
5.7 Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով հիմնական պատիժը կրելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
/.../
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն, անդրադառնալով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածով (գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդված) նախատեսված հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության հարցերին՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ՝ «/…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10–րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն ընդունում է, որ տրասնպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար» (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. օգոստոսի 27–ի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 20-րդ կետը)։
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածը (գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդված) պատասխանատվություն է նախատեսում ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտելու համար, որի արդյունքում մարդու (մարդկանց) կյանքին կամ առողջությանն անզգուշությամբ վնաս է հասցվել: Ինչպես հետևում է վերոգրյալ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերլուծությունից, ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտող անձը հասկանում է, որ իր գործողությունների (անգործության) արդյունքում կարող են հանրության համար վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն՝ նա գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման արդյունքում հնարավոր է, որ տեղի ունենա վթար, և մարդու (մարդկանց) կյանքին կամ առողջությանը վնաս հասցվի, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը՝ հույս ունենալով խուսափել հնարավոր ծանր հետևանքների առաջացումից: Օբյեկտիվ կողմից նշված արարքը դրսևորվում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտմամբ, որոնցից առավել կոպիտ խախտումներն ամրագրված են Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հենց այս հանգամանքն է կարևորել Ա.Սահակյանի գործով որոշման մեջ՝ շեշտելով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10–րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Հետևաբար, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը որոշում է կայացրել, որ նման գործերով պատժի տեսակ և չափ սահմանելիս, ինչպես նաև դրա կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանները, ի թիվս այլ հանգամանքների, հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, քանի որ այն կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
Է.Ասատրյանի գործով թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ պատիժ նշանակելու և այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության վերաբերյալ Ա.Սահակյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները. «/…/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումը գիտակցաբար է արդյոք թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը, և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Ուստի Վճռաբեկ դատարանը կարծում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին»:
Է.Ասատրյանի գործով որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը անզգուշություն մեղքի տեսակները սահմանող նյութաիրավական նորմի (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30–րդ հոդված) վերլուծության հիման վրա արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածով (գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդված) նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր կերպ արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և, չնայած դրան, հիմնվելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն: Հանցավոր անփութությունը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով, երբ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքները կանխելու համար: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ընդունում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին: Վերոգրյալով պայմանավորված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի գործով որոշմամբ զարգացրել է Ա.Սահակյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ շեշտելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242–րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումը գիտակցաբար է արդյոք թույլ տվել, բացի այդ, տվյալ խախտման արդյունքում ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը, և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը:
Ս.Մկրտումյանի գործով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «/…/ կատարված արարքի բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հանգամանքները պետք է վերլուծվեն դրանցից յուրաքանչյուրի իրավական կշռի բովանդակային գնահատման և մյուս հանգամանքների հետ համադրման միջոցով։ Այլ կերպ ասած, այդ հանգամանքներից յուրաքանչյուրի՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ունեցած ազդեցությունը չի կարող դիտարկվել մեկուսի, այլ պետք է գնահատման առարկա դառնա այլ գործոնների հետ դրա փոխազդեցության համատեքստում։
Փաստական հանգամանքների բովանդակային նման համադրումն ու գնահատումը հատկապես կարևորվում են, երբ քննարկվող հանգամանքներից մեկը կամ մի քանիսը բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մյուսը կամ մյուսները՝ նվազեցնում։ Այս համատեքստում անդրադառնալով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման արդյունքում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին ու առողջությանը պատճառված վնասին՝ հարկ է արձանագրել, որ այն, կանխորոշելով կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության, հետևաբար նաև պատժելիության աստիճանը, ինքնին չի կարող բացառել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի քննարկումը։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը կրում է իրավական բեռ՝ գնահատելու, թե մյուս փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ արդյոք բավարար են՝ հակակշռելու հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափի՝ որպես պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականության հակադարձ համեմատականի ազդեցությունը (տե՛ս Սերգո Արամի Մկրտումյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի սեպտեմբերի 27–ի թիվ ԱՎԴ4/0020/01/20 որոշման 16-րդ կետը):
5.8 Վերոգրյալի հիման վրա, հաշվի առնելով գործի հանգամանքներն ու առանձնահատկություններն, մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի անձը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են Էդգար Հայրապետյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը, որը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Դատարանը նման եզրահանգման գալիս է հաշվի առնելով կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորությունը, արձանագրելով, որ Է.Հայրապետյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք, որի հետևանքների նկատմամբ վերջինիս կողմից դրսևորվել է անզգուշություն, այլ խոսքով՝ մեղադրյալի կողմից կատարած արարքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է անզգուշությամբ: Դատարանն ընդգծում է, որ թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքների կատարմամբ հանցավորի կողմից դրսևորվում է անզգուշություն, սակայն ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները հաճախ խախտվում են գիտակցաբար: Ընդ որում՝ վարորդը, ելնելով կոնկրետ իրադրությունից, իր վարած տրանսպորտային միջոցի առանձնահատկություններից և այլ հանգամանքներից, երբեմն նաև գիտակցում է, որ իր կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում թույլ տալու դեպքում մարդու (մարդկանց) կյանքի կամ առողջության համար վտանգ կառաջացնի, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը:
Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանն, անդրադառնալով Էդգար Հայրապետյանի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, արձանագրում է հետևյալը. մեղսագրվող փաստական հանգամանքներից ակնհայտ է դառնում, որ դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցի կողմից Լենինգրադյան փողոցով դեպի Կիևյան փողոցի ուղղությամբ՝ Հալաբյան և Կիևյան փողոցների խաչմերուկ չհասած հատվածում, որը գտնվել է մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի ամենօրյա աշխատանքի գնալու ճանապարհին, որտեղ վարորդը, ուշադրությունն առնվազն 3,5 վայրկյան շեղել է, և ի վիճակի լինելով ժամանակին՝ 58 մետր տարածությունից հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը՝ ճանապարհն իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ դանդաղ քայլերով, ուղիղ անկյան տակ իր ուղեմասում առնվազն 3,5 վայրկյան տևողությամբ հատող հետիոտն Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին, ունեցել է վտանգը առաջանալու պահից սկսած 45 մետր տարածությունից վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրանսպորտային միջոցի արագությունն իջեցնելու ընդհուպ մինչև կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա հետիոտնին անվտանգ դուրս գալ իր ընթացագոտուց, իր երթևեկելի ճանապարհի երկրորդ ուղեգոտում իր կողմից վարվող «Օպել Վեկտրա 1,6» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի դիմացի կենտրոնական հատվածով վրաերթի է ենթարկել Հմայակ Հակոբի Բաղդասարյանին՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Հարկ է նկատել, որ վարորդի կողմից կատարվել է ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի ու «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, որոնք չեն կարող դիտարկվել Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10–րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումներ: Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ նշված փաստերը վկայում են մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի կողմից հետևանքները կանխելու համար բավարար շրջահայացություն և ուշադրություն չցուցաբերու մասին, այլ ոչ թե այդ հետևանքները նախատեսելու և սեփական հմտությունների կամ այլ սուբյեկտիվ ու օբյեկտիվ հանգամանքների բերումով դրանք կանխելու հնարավորության գիտակցման մասին: Այլ կերպ, տվյալ դեպքում Է.Հայրապետյանի կողմից կատարված հանցանքի սուբյեկտիվ կողմը դրսևորվել է հանցավոր անփութությամբ: Ինչ վերաբերվում է Է.Հայրապետյանի կողմից դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքին, ապա Դատարանը գտնում է, որ այն դրսևորվել է բարեխիղճ ակտիվ վարքագծով. վերջինս Հ.Բաղդասարյանին վրաերթի ենթարկելուց հետո մնացել է դեպքի վայրում, գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների համաձայն՝ տեղյակ է եղել շտապօգնություն կանչելու մասին, սեփական միջոցներով մասնակցել է գերեզմանի շինարարության աշխատանքներին: Միաժամանակ՝ Դատարանը հաշվի է առնում տուժող կողմի բողոք չունենալը, այլ կերպ՝ մեղադրյալին ներելու հանգամանքը: Դատարանը նաև ընդգծում է տուժողի վարքագիծը, այն, որ տուժող Հմայակ Բաղդասարյանը փողոցը հատել է չթույլատրված վայրում: Նշվածն էական է այնքանով, որ վարորդը նախապես իմանալով ճանապարհին առկա խաչմերուկի և մոտակայքում գտնվող հետիոտնային անցման մասին, կարող էր հավանական չհամարել մինչ խաչմերուկը չթույլատրվող եղանակով փողոցը հատելու հնարավորությունը: Այլ կերպ՝ տուժողի կողմից խախտվել են «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 25-րդ հոդվածի պահանջները: Հետևաբար՝ տուժողի նշված վարքագիծը նվազեցնում է Է.Հայրապետյանի արարքի վտանգավորության աստիճանը: Միաժամանակ՝ Դատարանը հաշվի է առնում Էդգար Հայրապետյանի նախկինում արատավորված չլինելը՝ դատապարտված չլինելը, դրական բնութագրվելը, ինչպես նաև խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ ունենալու հանգամանքը:
Վերը նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ բավարար են հակակշռելու հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափի՝ որպես պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականության հակադարձ համեմատականի ազդեցությունը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև մեղադրյալ Էդգար Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով և վերջինիս նկատմամբ 2 /երկու/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելով:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Էդգար Հայրապետյանի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն. առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է դրվի ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
5.9 Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված լրացուցիչ պատժին՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելուն՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը, իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ կատարված հանցանքի բնույթի հետ կապված որոշակի գործունեությամբ զբաղվելն արգելելն է:
/…/
4. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 1-3 տարի, իսկ ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար՝ 1-5 տարի ժամկետով:
5. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը:
/.../»:
Դատարանը, հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը հնարավոր չի համարում անձի կողմից վերոնշյալ ժամանակահատվածում տրանսպորտային միջոցները վարելը, հետևաբար վերջինիս պետք է զրկել նշված իրավունքից:
5.10 Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց «Օպել» մակնիշի 36 TQ 818 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի, Հմայակ Բաղդասարյանի՝ դեպքի պահին հագին եղած հագուստների, որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների և լազերային սկավառակների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո «Օպել» մակնիշի 36 TQ 818 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը պետք է վերադարձնել սեփականատիրոջ կամ նրա լիազորված անձի տնօրինմանը, տուժողի հագուստները պետք է ոչնչացնել, իսկ փաստաթղթերի պատճենների և լազերային սկավառակները՝ պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.10 Քննության առնելով մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Է.Հայրապետյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.11 Քննության առնելով 766.000 /յոթ հարյուր վաթսունվեց հազար / ՀՀ դրամ չափով վարույթային ծախսերի (սույն քրեական գործող փորձաքննությունների արժեքները) բռնագանձման հարցը, Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Է.Հայրապետյանի խնամքին երեք անչափահաս երեխաների առկայությունը, ֆինանսական դրությունը, հիմնավոր է համարում վերջինիս անվճարունակ լինելը և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավակարգավորումները գտնում է, որ վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և պատիժ նշանակել ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված 2 /երկու/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով, որի ընթացքում պարտականություն սահմանել՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «Օպել» մակնիշի 36 TQ 556 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վերադարձնել սեփականատիրոջ կամ նրա կողմից լիազորված անձի տնօրինությանը, տուժողի հագին եղած հագուստները ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված լազերային սկավառակները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդգար Վոլոդյայի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ