Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0351/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Ալբերտ Մարգարյան Համբարձումի
Ալբերտ Մարգարյան
Ալբերտ Մարգարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 1
Հոդված 344 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սուսաննա Գզոգյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-04 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-17 | 10:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-11 | 10:00 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0351/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Ն․ԲԱՐԵԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 4-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի՝ ծնված 1999 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ք․Վանաձոր, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, հաշվառված և բնակվում է ք․Վանաձոր, Տավրոսի 1-ին փողոց, 3-րդ նրբանցք, 20 տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0960-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2694-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60269424 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60096024 քրեական վարույթին, վարույթը շարունակվել թիվ 60096024 համարով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0351/01/25 համարը:
2025 թվականի հունվարի 29-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 4-ին Դատարանը Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված է և այդ պարագայում Ազատության փողոցով ևր Թաիրով փողոցով վարել է ավտոմեքենա (տե՛ս 2025 թվականի ապրիլի 4-ի դատական նիստի արձանագրությունը):
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
18.12.2024թ. Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի.
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180256384 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 23.06.2023թ. ժամը 16:23-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանը (04108) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 16:19-ին, «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյան RH349748 սերիա-համարի վարորդական վկայականի կարգավիճակը զրկված է, սկիզբ` 02.01.2023 ավարտ՝ 02.01.2024 ժամանակահատվածով, հիմք փաստաթուղթ:
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշումը կայացվել է ՀՀ ՃՈ Լոռու գումարտակի 1 վաշտի 2 գումարտակի գրանիկ՝ Արտակ Պապիկյանի կողմից (09780) կողմից 02.01.2023թ., ըստ որի Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը ոստիկանության տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է մեկ տարի ժամկետով, իսկ որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն նույն օրը իր ստորագրությամբ ստացել է Ալբերտ Մարգարյանը: Կայացված որոշմանը հիմք է հանդիսացել այն, որ Ալբերտ Մարգարյանը 02.01.2023թ.՝ ժամը 22:10-ին, ոչ սթափ վիճակում Վանաձոր քաղաքի Երևանյան փողոցում 98 հասցեի դիմաց վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180269923 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 01.05.2024թ. ժամը 02:49-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Արսեն Բագրատյանի (04673) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 02:20-ին, «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թաիրովի փողոցում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով և գտնվելով ոչ սթափ 0.953 մգլ ալկոհոլի ազդեցության վիճակում:
Թիվ 113398 ստուգաչափման վկայականի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է՝ 2023-12-07, այն ուժի մեջ է մինչև 2024-12-07, Ակլկոտեստր, գործարանային համարը՝ 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը 0.000-2.000, արտադրող՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է համաձայն Mu 2835-2008, առկա են ստորագրություններ:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ սարքի համարն է 91101134, զննման համարը՝ 01713, զննման ամսաթիվը՝ 01.05.2004, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:39:44-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,953 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ալբերտ, ազգանունը՝ Մարգարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37BF157, Պ/Ծ տեսուչի ազգանունը՝ Բագրատյան, կրծքանշանի համար 04673, ստորաբաժանում՝ 1 գումարտակի 2 վաշտ: (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-32 թերթեր):
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշմամբ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-33 թերթեր):
Ալբերտ Մարգարյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն Ալբերտ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն):
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը: Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը դրանից զրկված և ոչ սթափ լինելու պայմաններում, այդ արարքներն ապացուցված են, ճիշտ են որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նակինում դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքների համար մեղադրյալ Ա․Մարգարյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կատարած արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(․․․)։
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի, տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը և միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի կատարած արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, նրա անձը, վերը թվարկված մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան (համապատասխան վերահսկողություն) սահմանելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ Ալբերտ Մարգարյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում պետք է սահմանել պարտականություն, այն է՝ առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վրա դնել պարտականություն առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու պահից:
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Ն․ԲԱՐԵԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 4-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի՝ ծնված 1999 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ք․Վանաձոր, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, հաշվառված և բնակվում է ք․Վանաձոր, Տավրոսի 1-ին փողոց, 3-րդ նրբանցք, 20 տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0960-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2694-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60269424 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60096024 քրեական վարույթին, վարույթը շարունակվել թիվ 60096024 համարով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0351/01/25 համարը:
2025 թվականի հունվարի 29-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 4-ին Դատարանը Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։
2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված է և այդ պարագայում Ազատության փողոցով ևր Թաիրով փողոցով վարել է ավտոմեքենա (տե՛ս 2025 թվականի ապրիլի 4-ի դատական նիստի արձանագրությունը):
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
18.12.2024թ. Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի.
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180256384 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 23.06.2023թ. ժամը 16:23-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանը (04108) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 16:19-ին, «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:
ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյան RH349748 սերիա-համարի վարորդական վկայականի կարգավիճակը զրկված է, սկիզբ` 02.01.2023 ավարտ՝ 02.01.2024 ժամանակահատվածով, հիմք փաստաթուղթ:
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշումը կայացվել է ՀՀ ՃՈ Լոռու գումարտակի 1 վաշտի 2 գումարտակի գրանիկ՝ Արտակ Պապիկյանի կողմից (09780) կողմից 02.01.2023թ., ըստ որի Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը ոստիկանության տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է մեկ տարի ժամկետով, իսկ որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն նույն օրը իր ստորագրությամբ ստացել է Ալբերտ Մարգարյանը: Կայացված որոշմանը հիմք է հանդիսացել այն, որ Ալբերտ Մարգարյանը 02.01.2023թ.՝ ժամը 22:10-ին, ոչ սթափ վիճակում Վանաձոր քաղաքի Երևանյան փողոցում 98 հասցեի դիմաց վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180269923 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 01.05.2024թ. ժամը 02:49-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Արսեն Բագրատյանի (04673) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 02:20-ին, «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թաիրովի փողոցում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով և գտնվելով ոչ սթափ 0.953 մգլ ալկոհոլի ազդեցության վիճակում:
Թիվ 113398 ստուգաչափման վկայականի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է՝ 2023-12-07, այն ուժի մեջ է մինչև 2024-12-07, Ակլկոտեստր, գործարանային համարը՝ 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը 0.000-2.000, արտադրող՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է համաձայն Mu 2835-2008, առկա են ստորագրություններ:
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ սարքի համարն է 91101134, զննման համարը՝ 01713, զննման ամսաթիվը՝ 01.05.2004, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:39:44-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,953 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ալբերտ, ազգանունը՝ Մարգարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37BF157, Պ/Ծ տեսուչի ազգանունը՝ Բագրատյան, կրծքանշանի համար 04673, ստորաբաժանում՝ 1 գումարտակի 2 վաշտ: (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-32 թերթեր):
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշմամբ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-33 թերթեր):
Ալբերտ Մարգարյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն Ալբերտ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն):
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը: Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը դրանից զրկված և ոչ սթափ լինելու պայմաններում, այդ արարքներն ապացուցված են, ճիշտ են որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ մասի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նակինում դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար:
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքների համար մեղադրյալ Ա․Մարգարյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կատարած արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(․․․)։
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի, տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը և միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի կատարած արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, նրա անձը, վերը թվարկված մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան (համապատասխան վերահսկողություն) սահմանելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ Ալբերտ Մարգարյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում պետք է սահմանել պարտականություն, այն է՝ առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վրա դնել պարտականություն առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու պահից:
Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0351/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 24-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60096024 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով և պատշաճ ծանուցված ու տեղեկացված լինելով այդ մասին, զրկման ժամկետը չլրացած վարել է տրանպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ալբերտ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հայրանուն | Համբարձումի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սուսաննա |
| Ազգանուն | Գզոգյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0351/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 29 հունվարի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանս, 2024 թվականի հունվարի 27-ին ստանալով թիվ ԵԴ1/0351/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Սույն քրեական գործով ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին` ժամը 10:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված կարգով վերոհիշյալ որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ․ |
| Ազգանուն | ․ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0351/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԸՆՏՐԵԼՈՒ, ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ԿԱՄ ՓՈԽԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 4 ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Ն․ԲԱՐԵԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման առարկա դարձնելով մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0960-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2694-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60269424 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60096024 քրեական վարույթին, վարույթը շարունակվել թիվ 60096024 համարով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0351/01/25 համարը: 2025 թվականի հունվարի 29-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (…) 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ, որ գործի քննությունը դեռևս ավարտված չէ, դատալսումների ընթացքում անհրաժեշտ է կատարել մի շարք դատավարական գործողություններ մեղադրյալի մասնակցությամբ, ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի կիրառմամբ, քանի որ տվյալ խափանման միջոցը ի զորու է կանխելու մեղադրյալի հնարավոր փախուստն՝ անձը հաստատող փաստաթղթերի օգտագործմամբ։ Հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ալբերտ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:05 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ալբերտ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0351/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Ն․ԲԱՐԵԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ 2025 թվականի ապրիլի 4-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի՝ ծնված 1999 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ք․Վանաձոր, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, չամուսնացած, հաշվառված և բնակվում է ք․Վանաձոր, Տավրոսի 1-ին փողոց, 3-րդ նրբանցք, 20 տուն հասցեում, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2024 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0960-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2694-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60269424 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60096024 քրեական վարույթին, վարույթը շարունակվել թիվ 60096024 համարով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն արարքների համար, որ նա, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը: Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։ Այսինքն՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարում։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է ԵԴ1/0351/01/25 համարը: 2025 թվականի հունվարի 29-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 4-ին Դատարանը Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։ 2.Դատարանում հետազոտված և գնահատված ապացույցներ Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված է և այդ պարագայում Ազատության փողոցով ևր Թաիրով փողոցով վարել է ավտոմեքենա (տե՛ս 2025 թվականի ապրիլի 4-ի դատական նիստի արձանագրությունը): Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները. 18.12.2024թ. Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի. Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180256384 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 23.06.2023թ. ժամը 16:23-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Հովհաննես Հովհաննիսյանը (04108) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 16:19-ին, «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում՝ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի զննությամբ պարզվել է, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյան RH349748 սերիա-համարի վարորդական վկայականի կարգավիճակը զրկված է, սկիզբ` 02.01.2023 ավարտ՝ 02.01.2024 ժամանակահատվածով, հիմք փաստաթուղթ: Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշումը կայացվել է ՀՀ ՃՈ Լոռու գումարտակի 1 վաշտի 2 գումարտակի գրանիկ՝ Արտակ Պապիկյանի կողմից (09780) կողմից 02.01.2023թ., ըստ որի Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը ոստիկանության տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվել է մեկ տարի ժամկետով, իսկ որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքն նույն օրը իր ստորագրությամբ ստացել է Ալբերտ Մարգարյանը: Կայացված որոշմանը հիմք է հանդիսացել այն, որ Ալբերտ Մարգարյանը 02.01.2023թ.՝ ժամը 22:10-ին, ոչ սթափ վիճակում Վանաձոր քաղաքի Երևանյան փողոցում 98 հասցեի դիմաց վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180269923 որոշման պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ 01.05.2024թ. ժամը 02:49-ին ՀՀ պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2 գումարտակի 2 վաշտի պարեկ Արսեն Բագրատյանի (04673) կողմից Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, ըստ որի Ալբերտ Մարգարյանը նույն օրը՝ ժամը 02:20-ին, «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թաիրովի փողոցում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով և գտնվելով ոչ սթափ 0.953 մգլ ալկոհոլի ազդեցության վիճակում: Թիվ 113398 ստուգաչափման վկայականի զննությամբ պարզվել է, որ ստուգաչափման թվականն է՝ 2023-12-07, այն ուժի մեջ է մինչև 2024-12-07, Ակլկոտեստր, գործարանային համարը՝ 91101134, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը 0.000-2.000, արտադրող՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է համաձայն Mu 2835-2008, առկա են ստորագրություններ: Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի պատճենի զննությամբ պարզվել է, որ սարքի համարն է 91101134, զննման համարը՝ 01713, զննման ամսաթիվը՝ 01.05.2004, ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 02:39:44-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,953 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ալբերտ, ազգանունը՝ Մարգարյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 37BF157, Պ/Ծ տեսուչի ազգանունը՝ Բագրատյան, կրծքանշանի համար 04673, ստորաբաժանում՝ 1 գումարտակի 2 վաշտ: (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-32 թերթեր): 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշմամբ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վերաբերյալ առկա վարչական իրավախախտման թիվ 8180256384 արձանագրության, վարչական իրվախախտման թիվ 8180200721 արձանագրության և որոշման, վարչական իրավախախտման թիվ 8180269923 արձանագրության, սթափության ստուգման թիվ 01713 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113398 վկայականի, ինչպես նաև Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի պատճենները (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն, քրեական գործ 3, 5-6, 18-19, 23-24, 31-33 թերթեր): Ալբերտ Մարգարյանի դատավածության վերաբերյալ տեղեկանքը, որի համաձայն Ալբերտ Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել (տե´ս դատական նիստի արձանագրություն): 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված և հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները՝ դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաստատված է համարում, որ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը, տեղյակ լինելով ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայությունում 2023 թվականի հունվարի 2-ին իր վերաբերյալ կայացված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180200721 որոշման, այն է՝ մեկ տարի ժամկետով՝ 2023 թվականի հունվարի 2-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման մասին, զրկման ժամկետը չլրացած՝ 2023 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 16:19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում վարել է «Լադա» մակնիշի 37 GL 326 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180256384 արձանագրությունը: Բացի այդ, Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանը տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով, 2024 թվականի մայիսի 1-ին՝ ժամը 02:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թաիրով փողոցում գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.953 միլիգրամ) վարել է «Օպել» մակնիշի 37 BF 157 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180269923 արձանագրությունը։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը դրանից զրկված և ոչ սթափ լինելու պայմաններում, այդ արարքներն ապացուցված են, ճիշտ են որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ մասի հատկանիշներին: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։ Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Դատարանը մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նակինում դատապարտված չի եղել։ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար: Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքների համար մեղադրյալ Ա․Մարգարյանը ենթակա է պատժի: Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի կատարած արարքների՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (․․․)։ 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ (․․․)։ 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(․․․)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի, տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։ Հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը և միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի կատարած արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, նրա անձը, վերը թվարկված մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան (համապատասխան վերահսկողություն) սահմանելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ Ալբերտ Մարգարյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում պետք է սահմանել պարտականություն, այն է՝ առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։ Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Քննարկելով մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի հիման վրա՝ պատիժների լրիվ գումարելու միջոցով, մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի վրա դնել պարտականություն առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։ Մեղադրյալ Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու պահից: Ալբերտ Համբարձումի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-04-2025 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր 65 թերթ, 2-րդ հատոր 56 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 30-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր 65 թերթ, 2-րդ հատոր 56 թերթ |