ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Գործ թիվ ԵԴ1/0302/01/25
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Դավիթ Հակոբյանի,

մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող՝ Արա Դավթյանի,
պաշտպան՝ Տաթևիկ Հակոբյանի,
մեղադրյալ՝ Համազասպ Սաղաթելյանի,

2025թ. փետրվարի 11 ք. Երևան,

դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ՝ արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝
Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի՝
(ծնված՝ 29.09.1993թ., Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզի, Բյուրեղավան քաղաքի, 49-րդ շենքի, բնակարան 52 հասցեում, բնակվող՝ Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղի Հրազդան 1-ին փողոցի տուն 2/2 հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝


ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2341-24 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2024 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2342-24 քրեական վարույթը։
3. 2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-2667-24 քրեական վարույթը։
4. 2024 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Արամազդ Հարությունյանը որոշում է կայացրել թիվ 60234224 և թիվ 60266724 քրեական վարույթները թիվ 60234124 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
5. 2024թ. դեկտեմբերի 16-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանի որոշմամբ 60234124 քրեական վարույթով Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
6. 2025թ. հունվարի 20-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60234124 քրեական վարույթի նյութերը, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0302/01/25 համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ. հունվարի 21-ին հանձնվել է դատավոր Դավիթ Արղամանյանին։
7. 2025թ. հունվարի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Դավիթ Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0302/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
8. 2025թ. փետրվարի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքների կատարման համար, որ նա «(...) տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով՝ 2024 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 18-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2024 թվականի փետրվարի 21-ին՝ ժամը 23:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցում, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 BT 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180403615 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Բացի այդ՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթեյյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով՝ 2024 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 18-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2024 թվականի մայիսի 9-ին՝ ժամը 15:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բաբայան փողոցում, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 BT 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180402718 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Բացի այդ՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով՝ 2024 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 18-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2024 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 17:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խորենացի փողոցում, վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 BT 777 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180407251 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
Այսպիսով՝ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին մեղսագրվում է երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարում
(...)»
3. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների՝ 2025թ. փետրվարի 11-ի դատական նիստի ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի քննարկման շրջանակում մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանը և պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ։
Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ մեղադրանքի էությունը պարզ է, մեղադրանքի հետ համաձայն է, բավարար ժամանակ ունեցել է պաշտպանի հետ խորհրդակցելու և առաջադրված մեղադրանքը քննարկելու համար, պաշտպանը պատասխանել է հետաքրքրող հարցերին, գիտակցում է, որ պարտավոր չէ համաձայնվել առաջադրված մեղադրանքին և ունի ընդհանուր կարգով գործի քննության իրավունք, կամավոր է ներկայացրել միջնորդությունը, չի օգտագործում որևէ դեղորայքային միջոց, այլ նյութեր, առողջության հետ կապված խնդիրներ չունի, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում ապացույցներ չեն հետազոտվելու և դատավճիռ է կայացնելու մեղադրանքի հետ մեղադրյալի համաձայնության հիման վրա, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
Պաշտպան Տաթևիկ Հակոբյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ պաշտպանյալի հետ մանրամասն և ամբողջությամբ քննարկել է մեղադրանքի էությունը, որի հետ նա համաձայն է, մեղադրյալը հասկանում և գիտակցում է մեղադրանքի կետերը և հանգամանքները, մեղադրյալը կամավոր և գիտակցված է ընդունում մեղադրանքը և ներկայացրել միջնորդությունը, պարզաբանել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության էությունը, հետևանքները, բողոքարկման սահմանափակ լինելու հանգամանքը և այլ հարցեր։
Հանրային մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025 թվականի փետրվարի 11-ին արտատպված Համազասպ Սաղաթելյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Համազասպ Սաղաթելյանը նախկինում դատված չի եղել,
- 2025 թվականի փետրվարի 11-ին արտատպված Համազասպ Սաղաթելյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանը. առկա է ամուսնության պետական գրանցման մասին թիվ 2845 ակտը և Սուսաննա Համազասպի Սաղաթելյանի (ծնված՝ 10.03.2023թ.) ծննդի պետական գրանցման մասին թիվ 6805 ակտը,
- 2025 թվականի փետրվարի 11-ին արտատպված Համազասպ Սաղաթելյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Համազասպ Սաղաթելյանի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
(...)»
Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Համազասպ Սաղաթելյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Համազասպ Սաղաթելյանի կողմից նշված արարքները մեղավորությամբ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք Դատարանն ապացուցված է համարում Համազասպ Սաղաթելյանի խնամքին մեկ անչափահաս երեխայի՝ Սուսաննա Համազասպի Սաղաթելյանի (ծնված՝ 10.03.2023թ.) առկայության փաստը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը։
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Համազասպ Սաղաթելյանը նախկինում դատված չի եղել, սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»
Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքի հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025 թվականի փետրվարի 11-ին արտատպված Համազասպ Սաղաթելյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Համազասպ Սաղաթելյանի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած լինելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը՝ գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:»
Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով՝ Դատարանը գտնում է, որ Համազասպ Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժները և մեղադրյալ Համազասպ Սաղաթելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 ամսվա ընթացքում՝ նվազագույնը 93.750 ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Համազասպ Սաղաթելյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Համազասպ Սաղաթելյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը


ՎՃՌԵՑ
1. Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝
Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ նվազագույնը 93.750 (ինսուներեք հազար յոթ հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Համազասպ Գևորգի Սաղաթելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
6. Դատավճիռը` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան