Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0277/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Արամ Եղոյան Տարոնի
Արամ Եղոյան
Արամ Եղոյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Բեկթաշյան
Ադրինե Ղուկասյան
Մնացական Հարությունյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արմինե Մելիքսեթյան
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Բեկթաշյան
Ադրինե Ղուկասյան
Մնացական Հարությունյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-09-29 | 16:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-03 | 10:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-05-14 | 10:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-09 | 10:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-01-27 | 14:00 | 3 | Չի կայացել |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/0277/01/25
«03» հունիսի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանի,
պաշտպան Ա․ Օրդակյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ /ծնված՝ 09․06․2005թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում, որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․ Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական պատմությունը.
1․1․ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։
1.2․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը:
1․3․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Արամ Տարոնի Եղոյանին ազատ արձակելու մասին։
1․4․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
1.5․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը:
1․6․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։
1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելու մասին։
1.8․ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1․9․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․10․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին թիվ 92209124 քրեական վարույթով միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, որը Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մերժվել է։
1.11․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1․12․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնեու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։
1․13․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․14․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1․15․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուաննա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով:
1.16․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը:
1․17․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․18․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։
1․19․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի հունվարի 16-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ստացված նախաքննական 92218024 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին:
1.20․ 2025 թվականի հունվարի 17-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալասումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արամ Տարոնի Եղոյանը, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշախտակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ նշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը: »
Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: »:
Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:»:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում ինչպես սույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքները, այնպես էլ նրանց կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններն ու նրանց վրա այլ անձանց ազդեցությունը:
2. Սույն օրենսգրքի 5-րդ բաժնով նախատեսված դրույթները բացառում են պատիժ նշանակելիս անչափահասությունը կամ 21 տարին լրացած չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք գնահատելը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
« 4. 18-ից մինչև 21 տարին լրանալը միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ ազատազրկումը, ըստ հանցագործությունների համակցության, չի կարող գերազանցել 5, միայն միջին ծանրության կամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 8, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 20 տարին: Եթե հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժ է նշանակվում ցմահ ազատազրկումը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, այնպես էլ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-3 տարի ժամկետով:»:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։
Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանփակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատարզրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս. Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատարզրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ.
- առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵԴ1/0277/01/25
«03» հունիսի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա. Մելիքսեթյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանի,
պաշտպան Ա․ Օրդակյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ /ծնված՝ 09․06․2005թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում, որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․ Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական պատմությունը.
1․1․ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։
1.2․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը:
1․3․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Արամ Տարոնի Եղոյանին ազատ արձակելու մասին։
1․4․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
1.5․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը:
1․6․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։
1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելու մասին։
1.8․ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1․9․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․10․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին թիվ 92209124 քրեական վարույթով միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, որը Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մերժվել է։
1.11․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1․12․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնեու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։
1․13․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
1․14․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1․15․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուաննա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով:
1.16․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը:
1․17․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
1․18․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։
1․19․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի հունվարի 16-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ստացված նախաքննական 92218024 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին:
1.20․ 2025 թվականի հունվարի 17-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալասումներ նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արամ Տարոնի Եղոյանը, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշախտակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ նշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2. Հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել:
3.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա:
2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝
1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար.
2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ.
3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու.
4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը: »
Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար:
2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան:
6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: »:
Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:»:
4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում ինչպես սույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքները, այնպես էլ նրանց կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններն ու նրանց վրա այլ անձանց ազդեցությունը:
2. Սույն օրենսգրքի 5-րդ բաժնով նախատեսված դրույթները բացառում են պատիժ նշանակելիս անչափահասությունը կամ 21 տարին լրացած չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք գնահատելը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
« 4. 18-ից մինչև 21 տարին լրանալը միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ ազատազրկումը, ըստ հանցագործությունների համակցության, չի կարող գերազանցել 5, միայն միջին ծանրության կամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 8, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 20 տարին: Եթե հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժ է նշանակվում ցմահ ազատազրկումը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, այնպես էլ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-3 տարի ժամկետով:»:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։
Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանփակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատարզրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս. Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները):
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները):
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատարզրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ.
- առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ
ԵԴ1/0277/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«07» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյան
Դատավորներ Ա.Ղուկասյան
Մ.Հարությունյան
դատական նիստերի քարտուղար Ա․Կարապետյան
պաշտպան Ա․Օրդակյան
մեղադրյալ Ա․Եղոյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի ծնված՝ 2005 թվականի հունիսի 9-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ Հնշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուանա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 15-ին թիվ 92218024 քրեական վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռով վճռվել է․
«Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ.
- առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում»:
Նշված դատավճռի օրինակը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 5-ին։
2025 թվականի հուլիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 4-ին։
Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին, իսկ նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյանի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 14-ին։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(…) 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։
Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատժատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, բեկանել և մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 տարի ժամկետով։
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է, որ․ «(…) Ինչ վերաբում է ԵԴ1/0277/01/25 գործով կայացված դատավճռով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն, ապա պետք է նշել․
(…)
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/0277/01/25 գործով վճռել է Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում' 1 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ' Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել' սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով։
(…)
Վերոշարադրյալները հաշվի առնելով և փաստարկված համարելով, որ մեղադրյալ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված՝ 0.094 գրամ զգալի չափերով « որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության:
Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Հետևաբար, անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների գործածումը լուրջ չարիք է հանդիսանում առանձին անձանց համար, սոցիալական ու տնտեսական հիմնախնդիր է իրենից ներկայացնում ողջ մարդկության համար, բացի այդ թմրամիջոցների չարաշահման դեմ արդյունավետ միջոցները պահանջում են համակարգված և բազմակողմ միջոցների կիրառում, այդպիսի բազմակողմ միջոցների կիրառման համար պահանջվում է նույն սկզբունքներով առաջնորդվող և նույն նպատակներին ձգտող միասնական համագործակցություն' ողջ մարդկության կողմից, ավելին այդ չարիքը գործածվել է զինծառայողի կողմից, այսինքն' ժամկետային զինծառայող Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից ծառայության ընթացքում փաստացի դրսևորվել է զինծառայողին ոչ վայել վարքագիծ, չի եղել աչալուրջ և թմրամիջոցը ձեռք բերելուց հետո զինծառայողին վերաբերելի պարտականությունները կատարելու փոխարեն, զբաղվել է դրա լցոնացումով և գործածումով և գործածած վիճակով ծառայություն է իրականացրել, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել այլ թմրամիջոց ևս հայտնաբերելու ուղղությամբ, այն էլ՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց»: Նման պայմաններում գալ հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը, այն էլ նպատակ ունենալով իրավախախտում կատարած անձին դաստիարակել զինվորական ծառայության կանոնագրքերի ու այլ օրենքների պահանջները պահպանելու, աչալուրջ լինելու, համակեցության կանոնները հարգելու ոգով, ինչպես նաև կանխել ինչպես իր իսկ իրավախախտի, այնպես էլ այլ անձի կողմից նոր իրավախախտումների կատարումը՝ հնարավոր է առանց պատիժն իրական կրելու' անիրատեսական է:
Հետևաբար, մեղադրյալի պատիժը ռեալ կրելու դեպքում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը, քանի որ, եթե մեղադրյալը ռեալ պատիժ չկրի, ապա վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը հասնելը դիտվելու է աննպատակային և մյուս զինծառայողների մոտ անպատժելիության մթնոլորտ է ստեղծվելու, որը հղի է վտանգավոր և անկանխատեսելի հետևանքներով:
(…)
Վերահաստատելով և զարգացնելով Ֆ. Գալստյանի և Գ.Խնուսյանի գործերով արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ յուրաքանչյուր դեպքում դատարանները պարտավոր են կայացնել ոչ միայն օրինական և հիմնավոր, այլև բավարար չափով և պատշաճ կերպով պատճառաբանված դատական ակտեր: Այլ կերպ՝ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ:
Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող բացառապես հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների հիման վրա։ Հակառակ պարագայում քրեական դատավարության խնդիրները չեն իրագործվի, իսկ տրամաբանությունը՝ կխարխլվի:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15 գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետը):
Ամփոփելով վերագրյալը՝ պետք է նշել, որ դատարանը ոչ միայն չի պատճառաբանել, թե ինչու պետք է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այլ դատավճռում նշել է, որ պատժի նպատակների իրագործմանը հնարավոր է հասնել նաև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը չկրելով, սակայն թե ինչպես է եկել այդ եզրահանգմանը, ինչպիսի չափորոշիչներով, երբ գործում առկա են հիշատակված նպատակներին չհասնելու հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, ինչպես նաև անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը բնութագրող հանգամանքները, որը բավարար չափով չի պատճառաբանել:
Հաշվի առնելով վերոգրյալները' գտնում եմ, որ Դատարանը մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և այն « քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելով խախտել է ինչպես արդարադատության և պատասխանատվության անհատականացման, այնպես էլ՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: (…)»։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի առարկություններին։
Դատախազը պատշաճ ծանուցվել է դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, սակայն չի ներկայացել՝ Վերաքննիչ դատարանին ներկայացնելով գրություն առ այն, որ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին՝ պայմանավորված նույն օրը նույն ժամին այլ դատական նիստ նշանակված լինելու հանգամանքով, միևնույն ժամանակ պնդել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և մեղադրյալի առարկությունները՝ վերաքննիչ բողոքի դեմ, գտնում է, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(...)»։
Ա.Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ անդրադառնալով վերոնշյալ չափանիշներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: (...)»։
Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերահաստատելով վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները՝ ընդգծել է, որ «[Յ]ուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով նույնպես կիրառելի են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում։
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն, նպատակ ունենալով ապահովելու պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանցանք կատարածի անձը, պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ի թիվս վերոնշյալ հանգամանքների, դատարանը պարտավոր է ղեկավարվել պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև հաշվի առնել այնպիսի լրացուցիչ հանգամանքներ, ինչպիսիք են մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, կոնկրետ հանցագործության փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակն ու շարժառիթները և այլն: Ընդ որում, որքան մեծ է հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը:
Վերաքննիչ դատարանն, ուսումնասիրելով վերը նշված իրավական նորմերն ու սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հարկ է համարում նկատել, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատշաճ գնահատման է արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավաչափորեն գտել է, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով. առանց պատիժը փաստացի կրելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, ինչը Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի է համարում։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը, hետազոտելով մեղադրյալ Արամ Եղոյանի անձը բնութագրող հանգամանքները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արձանագրել է հետևյալը.
- որպես անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի են առնվել մեղադրյալի՝ երիտասարդ լինելու հանգամանքը ծնվել է 2005 թվականի հունիսի 9-ին, նախկինում երբևէ դատապարտված և որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, հանցանքները կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացասական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, ինչպես նաև այն, որ վերջինս ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող,
- մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել։
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն պնդումներին, որ Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ բողոքարկված դատավճռի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թե՛ պատիժ նշանակելիս, թե՛ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս անդրադարձել և գնահատել է այն բոլոր հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, և դրանք համադրելով գործում առկա այլ հանգամանքների հետ՝ հանգել է իրավաչափ հետևության:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված մյուս հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի, ինչպես նաև նրա կողմից ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 1(մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ իրավաչափ հետևություններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-373-րդ, 375-376-րդ և 378-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Մ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«07» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյան
Դատավորներ Ա.Ղուկասյան
Մ.Հարությունյան
դատական նիստերի քարտուղար Ա․Կարապետյան
պաշտպան Ա․Օրդակյան
մեղադրյալ Ա․Եղոյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի ծնված՝ 2005 թվականի հունիսի 9-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ Հնշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության»:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուանա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 15-ին թիվ 92218024 քրեական վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռով վճռվել է․
«Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ.
- առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում»:
Նշված դատավճռի օրինակը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 5-ին։
2025 թվականի հուլիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 4-ին։
Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին, իսկ նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյանի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 14-ին։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։
Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է.
«(…) 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ
- ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները,
- ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
- ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը.
- ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ:
4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(…)
Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար:
4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները:
Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում:
4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։
Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատժատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար:
4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
(…)
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն:
4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն:
4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։
4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, բեկանել և մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 տարի ժամկետով։
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է, որ․ «(…) Ինչ վերաբում է ԵԴ1/0277/01/25 գործով կայացված դատավճռով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն, ապա պետք է նշել․
(…)
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/0277/01/25 գործով վճռել է Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում' 1 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ' Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել' սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով։
(…)
Վերոշարադրյալները հաշվի առնելով և փաստարկված համարելով, որ մեղադրյալ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված՝ 0.094 գրամ զգալի չափերով « որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ:
Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության:
Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Հետևաբար, անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների գործածումը լուրջ չարիք է հանդիսանում առանձին անձանց համար, սոցիալական ու տնտեսական հիմնախնդիր է իրենից ներկայացնում ողջ մարդկության համար, բացի այդ թմրամիջոցների չարաշահման դեմ արդյունավետ միջոցները պահանջում են համակարգված և բազմակողմ միջոցների կիրառում, այդպիսի բազմակողմ միջոցների կիրառման համար պահանջվում է նույն սկզբունքներով առաջնորդվող և նույն նպատակներին ձգտող միասնական համագործակցություն' ողջ մարդկության կողմից, ավելին այդ չարիքը գործածվել է զինծառայողի կողմից, այսինքն' ժամկետային զինծառայող Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից ծառայության ընթացքում փաստացի դրսևորվել է զինծառայողին ոչ վայել վարքագիծ, չի եղել աչալուրջ և թմրամիջոցը ձեռք բերելուց հետո զինծառայողին վերաբերելի պարտականությունները կատարելու փոխարեն, զբաղվել է դրա լցոնացումով և գործածումով և գործածած վիճակով ծառայություն է իրականացրել, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել այլ թմրամիջոց ևս հայտնաբերելու ուղղությամբ, այն էլ՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց»: Նման պայմաններում գալ հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը, այն էլ նպատակ ունենալով իրավախախտում կատարած անձին դաստիարակել զինվորական ծառայության կանոնագրքերի ու այլ օրենքների պահանջները պահպանելու, աչալուրջ լինելու, համակեցության կանոնները հարգելու ոգով, ինչպես նաև կանխել ինչպես իր իսկ իրավախախտի, այնպես էլ այլ անձի կողմից նոր իրավախախտումների կատարումը՝ հնարավոր է առանց պատիժն իրական կրելու' անիրատեսական է:
Հետևաբար, մեղադրյալի պատիժը ռեալ կրելու դեպքում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը, քանի որ, եթե մեղադրյալը ռեալ պատիժ չկրի, ապա վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը հասնելը դիտվելու է աննպատակային և մյուս զինծառայողների մոտ անպատժելիության մթնոլորտ է ստեղծվելու, որը հղի է վտանգավոր և անկանխատեսելի հետևանքներով:
(…)
Վերահաստատելով և զարգացնելով Ֆ. Գալստյանի և Գ.Խնուսյանի գործերով արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ յուրաքանչյուր դեպքում դատարանները պարտավոր են կայացնել ոչ միայն օրինական և հիմնավոր, այլև բավարար չափով և պատշաճ կերպով պատճառաբանված դատական ակտեր: Այլ կերպ՝ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ:
Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող բացառապես հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների հիման վրա։ Հակառակ պարագայում քրեական դատավարության խնդիրները չեն իրագործվի, իսկ տրամաբանությունը՝ կխարխլվի:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15 գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետը):
Ամփոփելով վերագրյալը՝ պետք է նշել, որ դատարանը ոչ միայն չի պատճառաբանել, թե ինչու պետք է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այլ դատավճռում նշել է, որ պատժի նպատակների իրագործմանը հնարավոր է հասնել նաև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը չկրելով, սակայն թե ինչպես է եկել այդ եզրահանգմանը, ինչպիսի չափորոշիչներով, երբ գործում առկա են հիշատակված նպատակներին չհասնելու հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, ինչպես նաև անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը բնութագրող հանգամանքները, որը բավարար չափով չի պատճառաբանել:
Հաշվի առնելով վերոգրյալները' գտնում եմ, որ Դատարանը մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և այն « քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելով խախտել է ինչպես արդարադատության և պատասխանատվության անհատականացման, այնպես էլ՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: (…)»։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի առարկություններին։
Դատախազը պատշաճ ծանուցվել է դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, սակայն չի ներկայացել՝ Վերաքննիչ դատարանին ներկայացնելով գրություն առ այն, որ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին՝ պայմանավորված նույն օրը նույն ժամին այլ դատական նիստ նշանակված լինելու հանգամանքով, միևնույն ժամանակ պնդել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և մեղադրյալի առարկությունները՝ վերաքննիչ բողոքի դեմ, գտնում է, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(...)»։
Ա.Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ անդրադառնալով վերոնշյալ չափանիշներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։
Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: (...)»։
Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերահաստատելով վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները՝ ընդգծել է, որ «[Յ]ուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով նույնպես կիրառելի են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում։
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն, նպատակ ունենալով ապահովելու պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանցանք կատարածի անձը, պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ի թիվս վերոնշյալ հանգամանքների, դատարանը պարտավոր է ղեկավարվել պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև հաշվի առնել այնպիսի լրացուցիչ հանգամանքներ, ինչպիսիք են մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, կոնկրետ հանցագործության փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակն ու շարժառիթները և այլն: Ընդ որում, որքան մեծ է հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը:
Վերաքննիչ դատարանն, ուսումնասիրելով վերը նշված իրավական նորմերն ու սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հարկ է համարում նկատել, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատշաճ գնահատման է արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավաչափորեն գտել է, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով. առանց պատիժը փաստացի կրելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, ինչը Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի է համարում։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Առաջին ատյանի դատարանը, hետազոտելով մեղադրյալ Արամ Եղոյանի անձը բնութագրող հանգամանքները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արձանագրել է հետևյալը.
- որպես անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի են առնվել մեղադրյալի՝ երիտասարդ լինելու հանգամանքը ծնվել է 2005 թվականի հունիսի 9-ին, նախկինում երբևէ դատապարտված և որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, հանցանքները կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացասական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, ինչպես նաև այն, որ վերջինս ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող,
- մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել։
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն պնդումներին, որ Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ բողոքարկված դատավճռի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թե՛ պատիժ նշանակելիս, թե՛ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս անդրադարձել և գնահատել է այն բոլոր հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, և դրանք համադրելով գործում առկա այլ հանգամանքների հետ՝ հանգել է իրավաչափ հետևության:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված մյուս հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի, ինչպես նաև նրա կողմից ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 1(մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ իրավաչափ հետևություններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-373-րդ, 375-376-րդ և 378-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ
Մ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0277/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 16-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 92218024 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2- րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված՝ 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշախտակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին խուզարկության ժամանակ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Եղոյան |
| Հայրանուն | Տարոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Մելիքսեթյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 17-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ԵԴ1/0277/01/25 «17» հունվարի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա. Մելիքսեթյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի` Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի հունվարի 16-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ստացված նախաքննական 92218024 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի` Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունվարի 27-ին, ժամը 14։00, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Ավան նստավայրում (ք.Երևան, Գյուլիքևխվյան 20, դահլիճ N 2): Գործը վարույթ ստանձնելու պահից երեք օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակցին՝ նրան ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․ Հովհաննիսյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Սունդուկյան 66ա |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Եղոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Օրդակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուրեն |
| Ազգանուն | Նազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 27-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել մեղադրյալ Ա. Եղոյանի պաշտպան Ա. Օրդակյանի հետաձգման դիմումի հիման վրա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:32 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Եղոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 84 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵԴ1/0277/01/25 «03» հունիսի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը նախագահությամբ՝ դատավոր Ա. Մելիքսեթյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս. Ջավադյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանի, պաշտպան Ա․ Օրդակյանի, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ /ծնված՝ 09․06․2005թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում, որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․ Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական պատմությունը. 1․1․ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։ 1.2․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը: 1․3․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Արամ Տարոնի Եղոյանին ազատ արձակելու մասին։ 1․4․ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։ 1.5․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը: 1․6․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ապօրինի թմրանյութ պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանը ձերբակալվել է։ 1․7․ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելու մասին։ 1.8․ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1․9․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։ 1․10․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 01-ին թիվ 92209124 քրեական վարույթով միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, որը Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մերժվել է։ 1.11․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 02-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 1․12․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնեու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։ 1․13․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։ 1․14․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1․15․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուաննա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով: 1.16․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը: 1․17․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։ 1․18․ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։ 1․19․ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում 2025 թվականի հունվարի 16-ին մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունից ստացված նախաքննական 92218024 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 դատական գործի համարը, աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հունվարի 17-ին: 1.20․ 2025 թվականի հունվարի 17-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալասումներ նշանակելու մասին: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Արամ Տարոնի Եղոյանը, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշախտակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ նշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության: 3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 3.1. Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանը նախնական դատալսումների ժամանակ միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Նա հայտարարել է, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 3.2. Հանրային մեղադրող Դ․ Հովհաննիսյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդության դեմ չի առարկել: 3.3. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշում է կայացրել մեղադրյալի միջնորդությունը բավարարելու և արագացված վարույթ կիրառելու մասին: 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ. Քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատարանը արագացված վարույթ կիրառում է հանրային մեղադրանքով նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա: 2. Արագացված վարույթ չի կարող կիրառվել, եթե՝ 1) մեղադրյալը մեղադրվում է առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու համար. 2) վարույթում ներգրավված մի քանի մեղադրյալից առնվազն մեկն առարկում է արագացված վարույթ կիրառելու դեմ. 3) մեղադրյալը չունի պաշտպան կամ միջնորդությունը ներկայացրել է առանց պաշտպանի հետ խորհրդակցելու. 4) արագացված վարույթ կիրառելու դեմ փաստարկված առարկում է հանրային մեղադրողը կամ տուժողը: » Նույն օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը դատարանը քննարկում է նախնական դատալսումների ընթացքում՝ մեղադրյալի, նրա պաշտպանի, հանրային մեղադրողի պարտադիր մասնակցությամբ: Դատարանը միջոցներ է ձեռնարկում արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության վերաբերյալ տուժողի կարծիքը պարզելու համար: 2. Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը: 3. Միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը մեղադրյալին հարցնում է, թե արդյոք նրան պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է արդյոք նա մեղադրանքի հետ, պնդում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, արդյոք միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը արդյոք նա խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արդյոք արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: 4. Դատարանը բավարարում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև եթե մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները: 5. Դատարանը որոշում է կայացնում արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժելու և նախնական դատալսումները ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին, եթե՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) սույն հոդվածի 3-րդ մասի հարցերից որևէ մեկին տրվում է ժխտական պատասխան: 6. Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: »: Նույն օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:»: 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ - ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, - ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, - ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը. - ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ: 4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով« տեղով« ժամանակով« հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով« դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով« պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով« ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ « (...) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում ինչպես սույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքները, այնպես էլ նրանց կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններն ու նրանց վրա այլ անձանց ազդեցությունը: 2. Սույն օրենսգրքի 5-րդ բաժնով նախատեսված դրույթները բացառում են պատիժ նշանակելիս անչափահասությունը կամ 21 տարին լրացած չլինելը որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք գնահատելը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ « 4. 18-ից մինչև 21 տարին լրանալը միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ ազատազրկումը, ըստ հանցագործությունների համակցության, չի կարող գերազանցել 5, միայն միջին ծանրության կամ ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 8, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ` 20 տարին: Եթե հանցագործությունների համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժ է նշանակվում ցմահ ազատազրկումը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդվածի համաձայն՝ « 1. Անչափահասի կամ 21 տարին չլրացած անձի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, այնպես էլ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-3 տարի ժամկետով:»: Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: 4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները: Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում: 4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։ Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանփակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ: Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատարզրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: 4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Ս. Ամիրխանյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Ա.Մկրտչյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վ.Բեգյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, Ա.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մ.Հովհաննեսյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները): Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14, Հ.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի թիվ ՍԴ/0080/01/17 և այլ որոշումները): Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն: 4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն: 4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։ 4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատարզրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ. - առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, - բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուաննա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վրույթով տնօրինելու նպատակով։ Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-06-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Առդիր՝քրեական գործը՝3 հատորից 1-ին հատորը՝ 264 թերթից,2-րդ հատորը՝234 թերթից,3-րդ հատորը՝50 թերթից |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Առդիր՝քրեական գործը՝3 հատորից 1-ին հատորը՝ 264 թերթից,2-րդ հատորը՝234 թերթից,3-րդ հատորը՝50 թերթից |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-79599/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 22-01-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 23-02-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 264 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 234 թերթ, 3-րդ հատոր 160 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 264 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 234 թերթ, 3-րդ հատոր 160 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0277/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արամ Եղոյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան / 03.06.2025թ. կայացված դատավճիռը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով և Արամ Տարոնի Եղոյանին դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման 1 ամիս ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ադրինե |
| Ազգանուն | Ղուկասյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-07-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-09-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Եղոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0277/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «07» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյան Դատավորներ Ա.Ղուկասյան Մ.Հարությունյան դատական նիստերի քարտուղար Ա․Կարապետյան պաշտպան Ա․Օրդակյան մեղադրյալ Ա․Եղոյան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի ծնված՝ 2005 թվականի հունիսի 9-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատապարտված, ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, հաշվառված՝ ք․Երևան, Նոր Արեշ 22 փողոց, 109 բնակարան հասցեում վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ըստ վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ 2024 թվականի հուլիսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90262024 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հուլիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 90292024 քրեական վարույթով վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ փոփոխություն կատարելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 90262024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92209124 քրեական վարույթը: 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին որոշում է կայացվել թիվ 90262024 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին՝ փորձաքննությունների եզրակացությունները ստացված չլինելու հիմքով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված 0.094 գրամ զգալի չափերով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ Հնշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության»: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ 23․07․2024 թվականին հայտնաբերված 0,45 գրամ չափով մարիխուանա թմրամիջոցի և 30․11․20247 թվականից մինչև 20․11․2024 թվականը 10 օրյա վաղեմության թմրամիջոցի ապօրինի գործածած վիճակում ծառայության ներկայանալու փաստերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ նախատեսված արարքները կատարած չլինելու հիմքով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 92217924 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92217924 քրեական վարույթը թիվ 92209124 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 92209124 քրեական վարույթի համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 92209124 քրեական վարույթից մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից կատարված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների վերաբերյալ նոր վարույթ անջատելու և անջատված վարույթին թիվ 92218024 համարը շնորհելու մասին։ 2025 թվականի հունվարի 15-ին թիվ 92218024 քրեական վարույթն՝ ըստ մեղադրանքի Արամ Տարոնի Եղոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան: Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0277/01/25 համարը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռով վճռվել է․ «Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամը և կարճաժամկետ ազատազրկումը 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալի վրա դնել պարտականություններ. - առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, - բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն: Մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պահպանել՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։ Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում»: Նշված դատավճռի օրինակը Երևանի կայազորի զինվորական դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 5-ին։ 2025 թվականի հուլիսի 8-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը, փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 4-ին։ Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին, իսկ նախագահող դատավոր Ա․Բեկթաշյանի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 14-ին։ Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ 2025 թվականի հունիսի 3-ի դատավճռի դեմ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության։ Նույն որոշմամբ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես, նշված է. «(…) 4.1 Ելնելով վերոնշված իրավական կարգավորումներից՝ Դատարանը, առանց ապացույցները հետազոտելու, հաշվի առնելով հատուկ վարույթի առանձնահատկությունները, արձանագրում է, որ - ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, - ապացուցված է վերոգրյալ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով, - ապացուցված է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վերոգրյալ արարքները կատարելը. - ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարելու մեջ: 4.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (…) Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս Դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: 4.3. Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները: Դատարանը մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրում: 4.4. Քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, հաշվի առնելով կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, ինչպես նաև հանցանքի անմիջական օբյեկտի բնույթը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է տուգանքի, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար՝ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի։ Այս համատեքստում անդրադառնալով պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված պատժատեսակը կարող է կիրառվել զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած սպայական կամ ավագ ենթասպայական կազմի զինծառայողի նկատմամբ, մինչդեռ մեղադրյալի՝ այդ կազմի ծառայող լինելու մասին փաստեր առկա չեն, բացի այդ Դատարանի գնահատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկումն է այն պատժատեսակը, որը կարող է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ միայն թմրամիջոցի տեսակը /սինթետիկ/ բավարար չէ մեղադրյալի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի նշանակման համար, այնուամենայնիվ, Դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ հանգամանքը հաշվառմամբ, մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի պատժատեսակ կիրառելիս չի նշանակվի տուգանք՝ սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափով։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատժի չափը որոշելիս պետք է հաշվի առնել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, որը «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն սահմանված է 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ: Դատարանը, հաշվի առնելով թմրանյութի տեսակը, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի` 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար պետք է նշանակվի պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով։ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ և կարճաժամկետ ազատազրկում 1 /մեկ/ ամիս ժամկետով, որով կապահովվի ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին և բավարար կլինի սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու և հանցագործությունները կանխելու համար: 4.5 Անդրադառնալով պատիժը կրելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. (…) Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը, հաշվի առնելով սույն վարույթում առկա՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, հանցանքը կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, գտնում է, որ վերոգրյալ հանգամանքները բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, ինչը հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ մեղադրյալն արդեն իսկ կանգնել է ուղղման ճանապարհին, և կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ և 110-րդ հոդվածների կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել և նրա նկատմամբ սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով՝ պարտավորեցնելով այդ ընթացքում առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն: 4.6. Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն: 4.7 Անդրադառնալով վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթով դատավճիռ կայացնելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: 4.8. Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 29․11․2024 թվականին Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկության ընթացքում նրա մոտից հայտնաբերված սև գույնի դրամապանակը պետք է վերադարձնել օրինական տիրապետողին, իսկ Արամ Տարոնի Եղոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,45 գրամ հաստատուն չոր քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը, կանեփի կաննաբինոիդներից՝ թմրալկալոիդ տետրահիդրոսկաննաբինելի հետքերով ապակյա գլանակը և 0,094 գրամ քաշով մեթամֆետամիտ տեսակի թմրամիջոցը՝ վերադարձնել նախաքննության մարմնին՝ թիվ 92209124 վարույթով տնօրինելու նպատակով։ 4.9. Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: (…)»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, բեկանել և մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանին դատապարտել կարճաժամկետ ազատազրկման՝ 1 տարի ժամկետով։ Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում, մասնավորապես նշված է, որ․ «(…) Ինչ վերաբում է ԵԴ1/0277/01/25 գործով կայացված դատավճռով մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն, ապա պետք է նշել․ (…) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/0277/01/25 գործով վճռել է Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում' 1 ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ' Դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել' սահմանելով փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով։ (…) Վերոշարադրյալները հաշվի առնելով և փաստարկված համարելով, որ մեղադրյալ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին, հստակ չպարզված ժամին, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ պահել է զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթի փաթեթում լցված՝ ՀՀ կառավարության 27 հունիսի 2018 թվականի N 707-Ն որոշմամբ սահմանված և շրջանառությունն արգելված՝ 0.094 գրամ զգալի չափերով « որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ աշխատակիցների կողմից Երևան քաղաքի Արին Բերդի փողոցից Արամ Տարոնի Եղոյանին ձերբակալելուց հետո կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ: Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Բացի այդ, Արամ Տարոնի Եղոյանը հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկատի հետախույզ-գնդացրորդ, կոչումով՝ շարքային, ժամկետային զինծառայող, «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառու, 2024 թվականի հուլիսի 23-ին, հստակ չպարզված ժամին, ապակյա գլանակի միջոցով ծխելու եղանակով ապօրինի գործածել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ հանդիսացող թմրամիջոց, ապա նույն օրը ներկայացել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամաս՝ ծառայության: Այսինքն՝ Արամ Տարոնի Եղոյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 531-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Հետևաբար, անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցների գործածումը լուրջ չարիք է հանդիսանում առանձին անձանց համար, սոցիալական ու տնտեսական հիմնախնդիր է իրենից ներկայացնում ողջ մարդկության համար, բացի այդ թմրամիջոցների չարաշահման դեմ արդյունավետ միջոցները պահանջում են համակարգված և բազմակողմ միջոցների կիրառում, այդպիսի բազմակողմ միջոցների կիրառման համար պահանջվում է նույն սկզբունքներով առաջնորդվող և նույն նպատակներին ձգտող միասնական համագործակցություն' ողջ մարդկության կողմից, ավելին այդ չարիքը գործածվել է զինծառայողի կողմից, այսինքն' ժամկետային զինծառայող Արամ Տարոնի Եղոյանի կողմից ծառայության ընթացքում փաստացի դրսևորվել է զինծառայողին ոչ վայել վարքագիծ, չի եղել աչալուրջ և թմրամիջոցը ձեռք բերելուց հետո զինծառայողին վերաբերելի պարտականությունները կատարելու փոխարեն, զբաղվել է դրա լցոնացումով և գործածումով և գործածած վիճակով ծառայություն է իրականացրել, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել այլ թմրամիջոց ևս հայտնաբերելու ուղղությամբ, այն էլ՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց»: Նման պայմաններում գալ հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը, այն էլ նպատակ ունենալով իրավախախտում կատարած անձին դաստիարակել զինվորական ծառայության կանոնագրքերի ու այլ օրենքների պահանջները պահպանելու, աչալուրջ լինելու, համակեցության կանոնները հարգելու ոգով, ինչպես նաև կանխել ինչպես իր իսկ իրավախախտի, այնպես էլ այլ անձի կողմից նոր իրավախախտումների կատարումը՝ հնարավոր է առանց պատիժն իրական կրելու' անիրատեսական է: Հետևաբար, մեղադրյալի պատիժը ռեալ կրելու դեպքում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը, քանի որ, եթե մեղադրյալը ռեալ պատիժ չկրի, ապա վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը հասնելը դիտվելու է աննպատակային և մյուս զինծառայողների մոտ անպատժելիության մթնոլորտ է ստեղծվելու, որը հղի է վտանգավոր և անկանխատեսելի հետևանքներով: (…) Վերահաստատելով և զարգացնելով Ֆ. Գալստյանի և Գ.Խնուսյանի գործերով արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ յուրաքանչյուր դեպքում դատարանները պարտավոր են կայացնել ոչ միայն օրինական և հիմնավոր, այլև բավարար չափով և պատշաճ կերպով պատճառաբանված դատական ակտեր: Այլ կերպ՝ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանությունը պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված և գործի փաստական հանգամանքներից բխող բացառապես հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների հիման վրա։ Հակառակ պարագայում քրեական դատավարության խնդիրները չեն իրագործվի, իսկ տրամաբանությունը՝ կխարխլվի: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոչ պատշաճ լինելու մասին (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15 գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետը): Ամփոփելով վերագրյալը՝ պետք է նշել, որ դատարանը ոչ միայն չի պատճառաբանել, թե ինչու պետք է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այլ դատավճռում նշել է, որ պատժի նպատակների իրագործմանը հնարավոր է հասնել նաև կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը չկրելով, սակայն թե ինչպես է եկել այդ եզրահանգմանը, ինչպիսի չափորոշիչներով, երբ գործում առկա են հիշատակված նպատակներին չհասնելու հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, ինչպես նաև անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը բնութագրող հանգամանքները, որը բավարար չափով չի պատճառաբանել: Հաշվի առնելով վերոգրյալները' գտնում եմ, որ Դատարանը մեղադրյալ Արամ Տարոնի Եղոյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով և այն « քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելով խախտել է ինչպես արդարադատության և պատասխանատվության անհատականացման, այնպես էլ՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: (…)»։ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ժամանակ պաշտպանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի առարկություններին։ Դատախազը պատշաճ ծանուցվել է դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, սակայն չի ներկայացել՝ Վերաքննիչ դատարանին ներկայացնելով գրություն առ այն, որ չի կարող ներկայանալ դատական նիստին՝ պայմանավորված նույն օրը նույն ժամին այլ դատական նիստ նշանակված լինելու հանգամանքով, միևնույն ժամանակ պնդել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի և մեղադրյալի առարկությունները՝ վերաքննիչ բողոքի դեմ, գտնում է, որ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (…) 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը: (...)»։ Ա.Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ անդրադառնալով վերոնշյալ չափանիշներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (...)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։ Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն՝ առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը՝ հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»։ Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: (...)»։ Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի վերաբերյալ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերահաստատելով վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները՝ ընդգծել է, որ «[Յ]ուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը»։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով նույնպես կիրառելի են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում։ Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն, նպատակ ունենալով ապահովելու պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանցանք կատարածի անձը, պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ի թիվս վերոնշյալ հանգամանքների, դատարանը պարտավոր է ղեկավարվել պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև հաշվի առնել այնպիսի լրացուցիչ հանգամանքներ, ինչպիսիք են մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, կոնկրետ հանցագործության փաստական հանգամանքները, հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակն ու շարժառիթները և այլն: Ընդ որում, որքան մեծ է հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և որքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հավանականությունը: Վերաքննիչ դատարանն, ուսումնասիրելով վերը նշված իրավական նորմերն ու սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, հարկ է համարում նկատել, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատշաճ գնահատման է արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործությունների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավաչափորեն գտել է, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով. առանց պատիժը փաստացի կրելու հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները, ինչը Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի է համարում։ Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Առաջին ատյանի դատարանը, hետազոտելով մեղադրյալ Արամ Եղոյանի անձը բնութագրող հանգամանքները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արձանագրել է հետևյալը. - որպես անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի են առնվել մեղադրյալի՝ երիտասարդ լինելու հանգամանքը ծնվել է 2005 թվականի հունիսի 9-ին, նախկինում երբևէ դատապարտված և որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը, հանցանքները կատարելիս 21 տարին լրացած չլինելը և դրանով պայմանավորված՝ հանցավորի տարիքից բխող բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունները, վերջինիս օրգանիզմում թմրամիջոցի թեստի բացասական արդյունքը հավաստող փաստական տվյալը, ինչպես նաև այն, որ վերջինս ծառայում է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասում՝ որպես 2-րդ ՀՆշ ջոկատի, 5-րդ ՀՆշ խմբի, 1-ին ՀՆշ ջոկի հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային, պայմանագրային զինծառայող, - մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չեն արձանագրվել։ Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն պնդումներին, որ Թիվ ԵԴ1/0277/01/25 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելիս Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը անհրաժեշտ վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, մասնավորապես այն, որ որքանով է իրատեսական է Արամ Տարոնի Եղոյանին 1 տարի փորձաշրջան տրամադրելով հասնել պատժի նպատակների' վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի իրականացմանը, այն պայմաններում, երբ է Արամ Տարոնի Եղոյանը ծառայության ժամանակ կատարել է այնպիսի արարքներ՝ թմրամիջոցի գործածում, որից հետո միջոցներ է ձեռնարկել և ձեռք է բերել այլ թմրամիջոց, այն էլ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը լի է իր ծանր հետևանքներով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ բողոքարկված դատավճռի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թե՛ պատիժ նշանակելիս, թե՛ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս անդրադարձել և գնահատել է այն բոլոր հանգամանքները, որոնք իրենց համակցության մեջ բավարար չափով նվազեցնում են կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, և դրանք համադրելով գործում առկա այլ հանգամանքների հետ՝ հանգել է իրավաչափ հետևության: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում նշված մյուս հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ նշանակված պատժի, ինչպես նաև նրա կողմից ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 1(մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու վերաբերյալ իրավաչափ հետևություններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արամ Եղոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից բավարար չափով հիմնավորված են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդեցություն է ունեցել կամ կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 367-րդ, 370-373-րդ, 375-376-րդ և 378-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Դ․Հովհաննիսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 3-ի թիվ ԵԴ1/0277/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՂՈՒԿԱՍՅԱՆ Մ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-09-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ադրինե |
| Ազգանուն | Ղուկասյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-264, 2-235, 3-112 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-264, 2-235, 3-112 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 2980/26 |