ԵԴ1/0275/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ


«04» փետրվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)՝

Նախագահությամբ՝ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Մ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Բ․ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ Կ․ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Վահանի Այվազյանի (ծնված՝ 1976 թվականի հուլիսի 28-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Թոթովենցի փողոց, 11/2 շենք, 38-րդ բնակարան հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Ջրվեժ, Մայակ 32/6 տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի օգոստոսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ․Սահրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60225223 քրեական վարույթը։
2023 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ․Սահրադյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60240923 քրեական վարույթը։
2023 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Հ․Սահրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60240923 քրեական վարույթը թիվ 60225223 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60225223 քրեական վարույթով շարունակելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանը որոշում է կայացրել թիվ 60225223 քրեական վարույթով Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ․Ազդարիդիսը որոշում է կայացրել թիվ 60225223 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանը որոշում է կայացրել Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով կասեցնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանը որոշում է կայացրել Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 9-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանը որոշում է կայացրել թիվ 60225223 քրեական վարույթով Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ․Ղազինյանը որոշում է կայացրել թիվ 60225223 քրեական վարույթով Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված լինելու պայմաններում 2023 թվականի հունվարի 17-ին՝ ժամը 04։05-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցում վարելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով։
2025 թվականի հունվարի 14-ին Կ․Այվազյանի վերաբերյալ թիվ 60225223 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/0275/01/25 համարը։
2025 թվականի հունվարի 17-ին թիվ ԵԴ1/0275/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։
2025 թվականի հունվարի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0275/01/25 քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վերաբերյալ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ նա, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի կողմից 2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215277356 որոշմամբ ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով, պատշաճ ծանուցված և տեղեկացված լինելով այդ մասին, 2023 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 03:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղիում վարել է Աուդի մակնիշի, 07OW707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից նույն օրը կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180162720 արձանագրությամբ:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Զննում կատարելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել են վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2023 թվականի հունվարի 17-ին կազմված թիվ 8180243153 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանը (ծնված՝ 28.07.1976 թվականին) նույն օրը՝ ժամը 04:05-ին, «Աուդի» մակնիշի, 07 OW 707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցում վարել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրության բացատրություն դաշտում առկա է «ծանուցված չեմ եղել» գրառումը և ստորագրություն:
Ճանապարային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի տվյալները, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանի վարորդական իրավունքը կասեցված է եղել 09.11.2022-09.05.2023թթ. ժամանակահատվածում:
2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ի թիվ 2215277356 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով, որոշումն ուժի մեջ է մտնում հանձնելու օրվան հաջորդող օրը։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 25-ին կազմված թիվ 8180162720 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանը (ծնված՝ 28.07.1976 թվականին) նույն օրը՝ ժամը 03:20-ին, «Աուդի» մակնիշի, 07 OW 707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղիում վարել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Դատալեքս կայքից արտատպված ԱՐԴ/0184/01/23 գործով դատավճիռը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ։ Մեղադրյալ Կարեն Այվազյանը հայտարարել է դատաքննության ժամանակ, որ համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում և միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ: Կարեն Վահանի Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն հանցավոր արարքի կատարման համար, որ նա, իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով՝ մինչև 09.05.2023 թվականը կասեցված լինելու պայմաններում, 10.03.2023 թվականին՝ ժամը 03:30-ի սահմաններում, Կոտայքի մարզի Իջևան-Երևան ավտոճանապարհով վարել է Լիլիթ Թովմասյանի անվամբ հաշվառված «Audi» մակնիշի, 07 OW 707 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը և կատարել Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 123.4-րդ հոսվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավախախտում, որի վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180282115 արձանագրությունը: Բացի այդ, Կարեն Այվազյանը իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով՝ մինչև 09.05.2023 թվականը կասեցված լինելու պայմաններում, 26.03.2023 թվականին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում, Արմավիրի մարզի Արմավիր քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է Սերյոժա Օհանյանի անվամբ հաշվառված «Volkswagen» մակնիշի, 37 QN 034 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ վերջինիս նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 4075849 արձանագրությունը:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՃՈ ծառայության պետի գրությունը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանի վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ կայացված թիվ 2215277356 որոշումն առաքվել է Երևան քաղաքի Թոթովենցի փողոցի 11/2 շենքի 32 բնակարան հասցեով, սակայն փոստային ծառայությունը վերադարձրել է ՃՈ։
«ՀայՓոստ» ծանուցման RD151449635AM թերթիկը, համաձայն որի՝ թիվ 2215277356 առաքանին հոկտեմբերի 19-ին ետ է վերադարձվել որպես տեղափոխված:
- Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշումը, համաձայն որի՝ թիվ 60225223 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթղթեր են ճանաչել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 17.01.2023 թվականին կազմված թիվ 8180243153 արձանագրությունը, Ճանապարային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, 27.09.2022թ. թիվ 2215277356 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 25-ին կազմված թիվ 8180162720 արձանագրությունը, «Դատալեքս» կայքից արտատպված ԱՐԴ/0184/01/23 գործով դատավճիռը։
- Մեղադրյալ Կարեն Այվազյանը, հայտարարելով, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարվածի համար և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Դատական նիստի ընթացքում հրապարակվեց մեղադրյալ Կարեն Այվազյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Կ․Այվազյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի՝ միայն երկրորդ դրվագի առնչությամբ: Նշել է, որ 2023 թվականի հունվարի 17-ի դրությամբ ինքը տեղյակ չի եղել իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին, որևէ եղանակով չի ստացել որոշումը կամ ծանուցվել դրա մասին, չի օգտվում հաղորդագրություններից, ինչպես նաև «ազդարար» կայքից: Հայտնել է, որ 2023 թվականի փետրվարի 25-ին ինքն է վարել տրանսպորտային միջոցը և գիտակցել է, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, իսկ ինքը չունի իրավունք այդ ժամանակահատվածում վարել տրանսպորտային միջոցներ: Հավելել է, որ 2023 թվականի փետրվարի 25-ին տրանսպորտային միջոց վարելը պայմանավորված է եղել խիստ անհրաժեշտությամբ՝ իր հայրիկի առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով շտապ անհրաժեշտություն էր առաջացել վերջինիս տեղափոխել բժշկական հաստատություն:
2025 թվականի հունվարի 10-ին իրականացված հարցաքննության ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Այվազյանը հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում առաջադրված մեղադրանքում և օգտվելով իր լռելու իրավունքից՝ չի ցանկացել ցուցմունք տալ։

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 և ձև 9 տեղեկանքները, համաձայն որոնց՝ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ԱՐԴ/0184/01/23 դատավճռով Կարեն Վահանի Այվազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ և դատապարտվել է տուգանքի՝ արարքը կատարելու պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Կարեն Այվազյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարման ժամկետ է սահմանվել 12 (տասներկու) ամիս, որը պետք է կատարվի մաս առ մաս՝ հետևյալ ժամանակացույցով. դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո առաջին 11 /տասնմեկ/ ամիսների ընթացքում Կարեն Այվազյանը պարտավոր է յուրաքանչյուր ամիս վճարել նշանակված տուգանքի գումարի մաս կազմող 31.000 (երեսունմեկ հազար) ՀՀ դրամ գումարը, իսկ վերջին 1 /մեկ/ ամսում՝ 34.000 (երեսունչորս հազար) ՀՀ դրամ գումար՝ այդ վճարումները կատարելով մինչև ամբողջ գումարի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի մարումը,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված՝ պատժի կատարման վերաբերյալ տեղեկանքը, համաձայն որի․
«(…) Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.11.2023թ․-ի թիվ ԱՐԴ/0184/01/23 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը փաստացի ի կատար է ածվել 27.01.2025թ. և վերջինս 29.01.2025թ. հանվել է հաշվառումից»:
- ամուսնության պետական գրանցման թիվ 413 ակտը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանը և Ֆլորա Գագիկի Համբարձումյանը 2000 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ամուսնացել են,
- ամուսնալուծության պետական գրանցման թիվ 170 ակտը, համաձայն որի՝ Կարեն Վահանի Այվազյանը և Ֆլորա Գագիկի Համբարձումյանը 2017 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ամուսնալուծվել են:

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու Կարեն Այվազյանին ներկայացված մեղադրանքի փաստական հանգամանքները՝ բացառելով դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Կարեն Վահանի Այվազյանի կողմից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ծառայողի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2215277356 որոշմամբ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով վարչական պատասխանատվության ենթարկված լինելը, և այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելը,
- Կարեն Վահանի Այվազյանի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 03:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի խճուղիում Աուդի մակնիշի, 07OW707 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելը,
- ներկայացված մեղադրանքում Կարեն Վահանի Այվազյանի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների և 2025 թվականի հունվարի 31-ին կայացված մեղադրական վերդիկտի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Կարեն Վահանի Այվազյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Կ․Այվազյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը։
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Կարեն Այվազյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Կարեն Այվազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է դիտարկել ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Կարեն Այվազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Կարեն Վահանի Այվազյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
(…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
(…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նրա կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի նվազագույն չափի, այն է՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Կարեն Վահանի Այվազյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկվի հանցանքը կատարելու պահին (2023 թվականի փետրվարի 25) սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով (տե՛ս «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը)։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում (…)։
Միաժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կ․Այվազյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի իրավակարգավորումները, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Կ․Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 60225223 քրեական վարույթով վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 17.01.2023 թվականին կազմված թիվ 8180243153 արձանագրությունը, Ճանապարային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, 27.09.2022 թվականի թիվ 2215277356 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության Պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2023 թվականի փետրվարի 25-ին կազմված թիվ 8180162720 արձանագրությունը, «Դատալեքս» կայքից արտատպված ԱՐԴ/0184/01/23 գործով դատավճիռը պետք է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, վարույթային ծախսեր, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Կարեն Վահանի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Թույլատրել Կարեն Վահանի Այվազյանին դատավճռով նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 31․250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Կարեն Վահանի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանց պահման ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ