ԵԴ1/0269/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

05.02.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Ա. ԳԱՐՍԵՎԱՆՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Վ. ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա. ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի, ծնված՝ 25.01.1998թ., ՀՀ, ք.Արմավիր, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 05.03.2024թ. թիվ ՏԴ/0059/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքով՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, թույլատրվել է տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 ամսում՝ մինչև յուրաքանչյուր ամսվա 15-ը վճարելով 31.250 ՀՀ դրամ, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ միջնակարգ կրթությամբ և ամուսնացած, հաշվառված է՝ ք.Արմավիր Վ.Փափազյան 14 տանը, փաստացի բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Նոր-Նորքի 5-րդ զանգվածի Մառի նրբանցքի 4/1 տանը:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Ստեփանյանի կողմից 27.09.2024թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60613624 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ.Մարգարյանի 24.12.2024թ. որոշմամբ՝ Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Ստեփանյանի կողմից 25.12.2024թ. Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 24.12.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 60613624 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 16.01.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ ոչ սթափ վարել է տրանսպորտային միջոցը.
Այսպես. Ասքանազ Գևորգի Գալստյանը 2023թ. դեկտեմբերի 27-ի թիվ 818 0267766 որոշմամբ՝ 1 տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից և չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024թ. սեպտեմբերի 6-ին, ժամը՝ 0435-ին, Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում 0,369մգ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Մերսեդես» մակնիշի «66 VY 669» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Վիրապ Ասատրյանի կողմից կազմվել է թիվ 8180428040 արձանագրությունը:
Ներկայացված մեղադրանքում Ասքանազ Գալստյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Զննում կատարելու մասին 23.12.2024թ. արձանագրությունը, համաձայն որի.
• ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրում Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի տվյալների (ՀԾ համարանիշ՝ 3501980035) մուտքագրման արդյունքում պարզվել է, որ վերջինիս տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը (RE672239 սերիա համարի վարորդական վկայական) սույն քրեական վարույթը նախաձեռնելուց առաջ ունեցել է զրկված կարգավիճակ. Սկիզբը՝ 27.12.2023թ., ավարտը՝ 02.06.2024թ.:
• 2024թ. սեպտեմբերի 6-ի վարչական իրավախախաման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված որոշում՝ համար 8180428040) կազմվել է ժամը 0435-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Վիրապ Ասատրյանի կողմից Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է «Մերսեդես» մակնիշի «66 VY 669» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում, ժամը՝ 0955-ին, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում: Ս/Հ 91101089, զ/հ 00896, ա/պ 0,369զ մգ/լ: Արձանագրության համապատասխան տողերում առկա են ծանուցվողի (վարորդի) ստորագրությունները: Վարորդի բացատրության մասում առկա է «ալկոտեստերի կնիքը առկա չէր» գրառումը:
• Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 00896 կտրոնի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է 911010089, զննման ամսաթիվը՝ 06.09.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 04:40:46-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.369մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ասքանազ, ազգանունը՝ Գալստյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 66 VY 669, պարեկային ծառայող՝ Ասատրյան, կրծքանշանի համար՝ 08058:
• Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 125435 վկայականի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 24.05.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 24.05.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101089, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000մգ/լ, ճշտության դասը՝ ±10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
• 2023թ. օգոստոսի 22-ի վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը (կից չլրացված որոշում՝ համար 8180267766) կազմվել է ժամը 0555-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Սուրեն Հովակիմյանի կողմից Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի վերաբերյալ: Որպես նրա կողմից վարած ավտոմեքենա նշված է «Բենթլի» մակնիշի «77 HG 777» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրությունում նշված է, որ Երևան քաղաքի Մյասնիկյան պուղոտայում, ժամը՝ 0545-ին, տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում (վարորդի մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը գերազանցում է 0,5 միլիգրամը): Վարորդը հրաժարվել է բացատրություն տալուց: Թիվ 8180267766 որոշմամբ՝ Ասքանազ Գևորգի Գալստյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամկետով: Վարորդը հրաժարվել է որոշում ստանալուց:
• Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 01187 կտրոնի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման սարքի համարն է 91101214, զննման ամսաթիվը՝ 27.12.2023թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը՝ 05:51:00-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.584մգ/լ, վարորդի անունը՝ Ասքանազ, ազգանունը՝ Գալստյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը՝ 77 GH 777, պարեկային ծառայող՝ Հովակիմյան, կրծքանշանի համար՝ 02926:
• Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 110927 վկայականի պատճենի համաձայն՝ ստուգաչափման թվականն է՝ 14.11.2023թ., այն ուժի մեջ է մինչև 08.11.2024թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը՝ 91101214, տեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2,000մգ/լ, ճշտության դասը՝ ±10%, արտադրող երկիր՝ Չինաստան:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428040 և թիվ 8180267766 արձանագրությունների պատճենը, Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 00896 և թիվ 01187 կտրոնների պատճեններն ու թիվ 110927 և թիվ 125435 ստուգաչափման վկայականների պատճենները:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ չհայտնաբերեց:
Դատարանը մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Դատարանը մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է համարում այն, որ դատվածություն ունենալով նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, որն օրենքով սահմանված կարգով մարված կամ վերացված չի եղել, կրկին կատարել է դիտավորյալ հանցանք :
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Ա.Գալստյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 27.12.2023թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ասքանազ Գալստյանը սույն գործով հանցանքը կատարել է Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 05.03.2024թ. թիվ ՏԴ/0059/01/24 դատավճիռը կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը , հետևաբար՝ հաշվի առնելով կատարված հանցանքների բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկինում նշանակված պատիժը բավարար չի եղել նրա վերասոցիալականացման համար, դատարանը գտնում է, որ նոր նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ասքանազ Գալստյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված որոնման արդյունքը, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428040 և թիվ 8180267766 արձանագրությունների պատճենը, Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ թիվ 00896 և թիվ 01187 կտրոնների պատճեններն ու թիվ 110927 և թիվ 125435 ստուգաչափման վկայականների պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000(հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նոր նշանակված պատժին լրիվ գումարել Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 05.03.2024թ. թիվ ՏԴ/0059/01/24 դատավճռով նշանակված՝ 375.000(երեք հարյուր յոթանասուհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժի չկրած մասը՝ 216.134(երկու հարյուր տասնվեց հազար հարյուր երեսունչորս) ՀՀ դրամը՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 741.134(յոթ հարյուր քառասունմեկ հազար հարյուր երեսունչորս) ՀՀ դրամ:
Ասքանազ Գևորգի Գալստյանին թույլատրել նշանակված՝ 741.134(յոթ հարյուր քառասունմեկ հազար հարյուր երեսունչորս) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Ասքանազ Գևորգի Գալստյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ