Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0261/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 15.4

Պատասխանող

Մարտին Հայրապետյան Արսենի
Մարտին Հայրապետյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Անի Դանիելյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Անի Դանիելյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Մարտին Արսենի Հայրապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-02-07 14:30 04 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-02-06 17:30 04 Նիստը կայացել է
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0261/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Մ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ռ.ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ,

2025 թվականի փետրվարի 7-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Մարտին Արսենի Հայրապետյանի՝
(ծնված 2006 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի Լուսավորության փողոցի թիվ 4/1 տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60602624 քրեական վարույթը։
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Մարտին Արսենի Հայրապետյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
5․ 2025 թվականի հունվարի 16-ին թիվ 60602624 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
6․ 2025 թվականի հունվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի փետրվարի 6-ին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
7. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես՝
Մարտին Արսենի Հայրապետյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2024 թվականի սեպտեմբերի 05-ին, ժամը 02:55-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում 0.131մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Վազ 21086» մակնիշի 37 EI 962 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Արմենակ Գալստյանի կողմից կազմվել է թիվ 818 0416198 արձանագրությունը։»։


Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
8․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
9. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
10. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
11. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 14)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
12. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
13. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
14. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
14.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
14.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
15․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
16․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի ընդհանուր նպատակներից բացի, հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նպատակ է հետապնդում ապահովելու նրա ֆիզիկական, հոգեկան, հոգևոր, բարոյական և սոցիալական բնականոն զարգացումը, դաստիարակելու նրան և պաշտպանելու այլ անձի բացասական ազդեցությունից»։
Նույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«(...) 16-ից մինչև 18 տարին լրանալը հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ նշանակվող պատժի նվազագույն և առավելագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված պատժի նվազագույն և առավելագույն ժամկետի կամ չափի մեկ երկրորդը: Եթե նշված կանոնները կիրառելիս պատժի ժամկետը կամ չափը պակաս է ստացվում տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից կամ չափից, ապա նշանակվում է ստացված ժամկետով կամ չափով պատիժ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն>
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
3. Հանրային աշխատանքների նվազագույն տևողությունը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 60 ժամից:
(…)»:
16.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
16․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, դրևսորվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անչափահաս անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է է 0.131 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 14.1-րդ կետում շարադրված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ տարիքը, առաջին անգամ հանցանք կատարած լինելը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-րդ):
Վերոգրյալի հիման վրա, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը միջնորդել է կիրառել հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում Մարտին Հայրապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ։
Հանրային աշխատանքների չափը սահմանելիս Դատարանը հաշվի առնում նաև այն, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը հանցանքը կատարել է 17 տարեկան հասակում, հետևաբար նրա նկատմամբ հանրային աշխատանքներ չեն կարող նշանակվել 75 ժամից ավելի (150 ժամի մեկ երկրորդը) և 40 ժամից պակաս (80 ժամի մեկ երկրորդը)։ Այս համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ, ինչը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած արարքին, ինչպես նաև բավարար է պատժի նպատակների՝ մեղադրյալի հոգևոր, բարոյական և սոցիալական զարգացումն ապահովելու տեսանկյունից։
17. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
18. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
19. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
20․ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
2. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0261/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 16-01-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 60602624
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մարտին Արսենի Հայրապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մարտին
Ազգանուն Հայրապետյան
Հայրանուն Արսենի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում չդատապարտված
Վիճակագրական տողի համարը 15.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 16-01-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Անի
Ազգանուն Դանիելյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 20-01-2025
Որոշում Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին

«20» հունվարի 2025թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Անի Դանիելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0261/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մարտին Արսենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

թիվ 60602624 վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Մարտին Արսենի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացության հետ 2025 թվականի հունվարի 16-ին հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, նույն օրը թիվ ԵԴ1/0261/01/25 քրեական գործի համարի ներքո մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 17-ին փաստացի հանձնվել են ինձ։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

1․ Ստանձնել Մարտին Արսենի Հայրապետյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0261/01/25 քրեական գործով վարույթը։
2․ Նախնական դատալսումներ նշանակել 2024 թվականի փետրվարի 06-ին՝ ժամը 17։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ Կենտրոն, հասցե՝ Երևան, Տիգրան Մեծի 23/1, նիստերի դահլիճ N4), դատավոր Անի Դանիելյանի նախագահությամբ։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Վ․ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Կազմակերպության հասցե *
Դատավարության կողմեր
Անուն ՄԱՐՏԻՆ
Ազգանուն ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Հայրանուն ԱՐՍԵՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն ՍԵՎԱԿ
Ազգանուն ՍԵԴՈՅԱՆ
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-02-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 04
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-02-2025
Նիստը Կայացել է
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 06-02-2025
Այո/Ոչ Այո
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 07-02-2025
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 04
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 07-02-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 07-02-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Մարտին
Ազգանուն Հայրապետյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 07-02-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0261/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ
ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Մ.ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ռ.ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ,

2025 թվականի փետրվարի 7-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Մարտին Արսենի Հայրապետյանի՝
(ծնված 2006 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չի աշխատում, հաշվառված է և բնակվում է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի Լուսավորության փողոցի թիվ 4/1 տանը)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60602624 քրեական վարույթը։
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Մարտին Արսենի Հայրապետյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
5․ 2025 թվականի հունվարի 16-ին թիվ 60602624 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
6․ 2025 թվականի հունվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի փետրվարի 6-ին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
7. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես՝
Մարտին Արսենի Հայրապետյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք 2024 թվականի սեպտեմբերի 05-ին, ժամը 02:55-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում 0.131մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ վարել է «Վազ 21086» մակնիշի 37 EI 962 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկ Արմենակ Գալստյանի կողմից կազմվել է թիվ 818 0416198 արձանագրությունը։»։


Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
8․ Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
9. Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
10. Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:

Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումները․
11. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 14)

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
12. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
13. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
14. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
14.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
14.2. Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
15․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
16․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի ընդհանուր նպատակներից բացի, հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նպատակ է հետապնդում ապահովելու նրա ֆիզիկական, հոգեկան, հոգևոր, բարոյական և սոցիալական բնականոն զարգացումը, դաստիարակելու նրան և պաշտպանելու այլ անձի բացասական ազդեցությունից»։
Նույն օրենսգրքի 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«(...) 16-ից մինչև 18 տարին լրանալը հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ նշանակվող պատժի նվազագույն և առավելագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով կամ հոդվածի մասով նախատեսված պատժի նվազագույն և առավելագույն ժամկետի կամ չափի մեկ երկրորդը: Եթե նշված կանոնները կիրառելիս պատժի ժամկետը կամ չափը պակաս է ստացվում տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից կամ չափից, ապա նշանակվում է ստացված ժամկետով կամ չափով պատիժ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն>
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
3. Հանրային աշխատանքների նվազագույն տևողությունը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 60 ժամից:
(…)»:
16.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
16․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, դրևսորվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անչափահաս անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է է 0.131 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է),
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 14.1-րդ կետում շարադրված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ տարիքը, առաջին անգամ հանցանք կատարած լինելը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-րդ):
Վերոգրյալի հիման վրա, հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը միջնորդել է կիրառել հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում Մարտին Հայրապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ։
Հանրային աշխատանքների չափը սահմանելիս Դատարանը հաշվի առնում նաև այն, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը հանցանքը կատարել է 17 տարեկան հասակում, հետևաբար նրա նկատմամբ հանրային աշխատանքներ չեն կարող նշանակվել 75 ժամից ավելի (150 ժամի մեկ երկրորդը) և 40 ժամից պակաս (80 ժամի մեկ երկրորդը)։ Այս համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ, ինչը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած արարքին, ինչպես նաև բավարար է պատժի նպատակների՝ մեղադրյալի հոգևոր, բարոյական և սոցիալական զարգացումն ապահովելու տեսանկյունից։
17. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մարտին Հայրապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
18. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
19. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
20․ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել հանրային աշխատանքների 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
2. Մեղադրյալ Մարտին Արսենի Հայրապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 07-02-2025
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 03-07-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 21-07-2025
Էջերի քանակ գործը 2 հատորից 1-ին հատոր 54 թերթ, 2-րդ հատոր 45 թերթ:
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 25-07-2025
Էջերի քանակը 1-ին հատոր 54 թերթ, 2-րդ հատոր 45 թերթ