ԵԴ1/0194/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

11.09.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Լ. ՆԱՀԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Է. ՂԵՎՈՆԴՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի, ծնված՝ 30.11.2001թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի և աշխատում է «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 37-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ.Հակոբյանի կողմից 10.10.2024թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 10801824 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Նահապետյանի 23.12.2024թ. որոշմամբ՝ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ.Հակոբյանի կողմից 25.12.2024թ. Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին 23.12.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ.Հակոբյանի 26.12.2024թ. որոշմամբ՝ թիվ 10801824 քրեական վարույթի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 10852324 քրեական վարույթը:
Թիվ 10801824 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 14.01.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները սահմանելու մասին» թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է` չունենալով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, քրեական վարույթով դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, քրեական վարույթով դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից, առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և օգտագործելու նպատակով իր մոտ ընկեր Կարապետ Առաքելյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան» մակնիշի «73 SA 733» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում ապօրինի պահել ու տեղափոխել է 1 փաթեթում փաթեթավորված, ընդհանուր, զգալի չափի՝ 12.32 գրամ քաշով «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է, երբ 10.10.2024թ., ժամը՝ 0140-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աշտարակի խճուղի 46-րդ հասցեի մոտից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ վաշտի ծառայողներն ապօրինի կերպով թմրամիջոց պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածանքով Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին ձերբակալել և հիշյալ ավտոմեքենայով հանդերձ Ոստիկանության Դավթաշենի բաժանմունք են տեղափոխել, որից հետո Էդուարդ Ղևոնդյանը հիշյալ ավտոմեքենայի սրահի հետևի նստատեղի վրայից վերցրել է իր կողմից ապօրինի պահված նշված թմրամիջոցը և ինքնակամ ներկայացրել ոստիկանության աշխատակիցներին:
Ներկայացված մեղադրանքում Էդուարդ Ղևոնդյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Մեղադրյալ Էդուարդ Ղևոնդյանի կողմից մինչդատական վարույթում տրված ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և հայտնել է, որ 07.10.2024թ. Երևան-Աշտարակ մայրուղիում նկատել է «Մարիխուաննա» տեսակի բույս, որը քաղել և թղթի մեջ փաթեթավորել ու պահել է իր մոտ: 10.10.2024թ., ժամը՝ 0140-ի սահմաններում, երբ ընկերոջ՝ Կարապետ Առաքելյանի «Նիսսան» մակնիշի «73 SA 733» հաշվառան հաարանիշի ավտոմեքենայով Աշտարակի խճուղիով գնացել են դեպի Դավթաշեն, իրենց կանգնեցրել են պարեկային ոստիկանության աշխատակիցները, ում ինքը ներկայացրել է իր մոտ պահվող մարիխուանան։ Ավտոմեքենան նստելիս «Մարիխուաննա»-ն դրել է ավտոեքենայի հետևի նստատեղին, և երբ ոստիկաններին իրեն կանգեցրել են, ապա ավտոմեքենայի միջից իր կամքով այն ներկայացրել է պարեկային ծառայության աշխատակիցներին: Նշված թմրաիջոցը չի օգտագործել, քանի որ այն գտնվում է թաց վիճակում: Իսկ իր հետ փաթեթը վերցրել է, քանի որ չի ցանկացել, որ իր տան անդմաներն այն գտնեն: Իր կողից օգտագործվող և ոստիկանների կողմից անձնական խուզարկությամբ վերցված երկու հեռախոսների կոդը նույնն է՝ 778707։ Մի հեռախոսի մեջ դրված է «098-69-00-60» հեռախոսահամարը, իսկ մյուսի մեջ՝ «099-62-01-60»: Կարապետը տեղեկացված չի եղել փաթեթի պարունակության մասին:
Վկա Կարապետ Առաքելյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2024 թվականի աշնանը ընկերոջ՝ Էդուարդի հետ հանդիպել են Երևան-Աշտարակ մայրուղիում: Տուն գնալիս, ճանապարհին կանգնեցրել են ոստիկանության աշխատակիցները, ստուգել փաստաթղթերը, ապա զննել մեքենան և հայտնաբերել փաթեթը: Ինքը տեղյակ չի եղել մեքենայի մեջ գտնվող փաթեթի մասին: Երբ ոստիկանության մի աշխատակիցը ստուգելիս է եղել իր փաստաթղթերը, մյուս աշխատակիցը զննել է մեքենան և հայտնաբերել փաթեթեը, որն Էդուարդը ներկայացրել է աշխատակցին և հայտնել, որ այն իրեն է պատկանում: Ինքն Էդուարդի ձեռքին ոչինչ չի նկատել, թե ինչպես է փաթեթը հայտնվել մեքենայում ևս չգիտի: Իրեն և Էդուարդին՝ մեքենայի հետ միասին, տեղափոխել են ոստիկանության բաժանմունք: Դեպքից հետո Էդուարդից է իմացել, որ փաթեթի մեջ թմրանյութ է եղել: Ինքը թմրամիջոցներ չի օգտագործում, քանի որ առողջական խնդիրներ ունի:
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի ձերբակալման վերաբերյալ 10.10.2024թ. արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Էդուարդ Ղևոնդյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ պահելու հիմնավոր կասկածի հիմքով:
Առարկաներ ներկայացնելու վերաբերյալ 10.10.2024թ. արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Էդուարդ Ղևոնդյանը ներկայացրել է «Նիսսան» մակնիշի «73 SA 733» ավտոմեքենայում իր կողմից պահվող «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը:
«ՀՀ քննչական կոմիտեի փորձաքրեագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից 22.11.2024թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1660Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված մեկ փաթեթում տեղադրված ընդհանուր 12.32 (8.33+3.99) գրամ հաստատուն չոր քաշով նյութը հանդիսանում է «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեկ փաթեթում տեղադրված ընդհանուր 12.32 (8.33+3.99) գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով, դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Ղևոնդյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում երիտասարդ լինելն ու նախկինում դատապարտված չլինելը :
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Ղևոնդյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում՝ այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Դատարանը մեղադրյալ Էդուարդ Ղևոնդյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ նկատի ունենալով, որ Էդուարդ Ղևոնդյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն ՝ դատարանը գտնում է, որ օրենքի ուժով վերջինս չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Է.Ղևոնդյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Ընդ որում, թեպետ իրավահպատակ վարքագիծը բնորոշ է հասարակության լայն շրջանակներին և յուրաքանչյուր քաղաքացու հասարակական պարտքն է, հետևապես անձի կողմից նախկինում հանցանք կատարած կամ դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև նոր հանցանք չկատարելը չեն կարող դիտարկվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, այդուհանդերձ՝ մեղադրյալ Է.Ղևոնդյանի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու և առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելու (այդ թվում՝ առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելու և կատարած արարքի համար զղջալու և մեղքն ընդունելու, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար), երիտասարդ լինելու և հայտնաբերվածը «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոց հանդիսանալու (որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար նվազ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի մեծ քաշն է պատժելի համարվում) հանգամանքները գնահատելով վերջինիս կողմից դրա հետևանքները նախատեսելու բնույթի և աստիճանի կոնտեքստում, և ելնելով նաև մարդասիրության սկզբունքից, նրա դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագծից, ընտանեկան և սոցիալական դրությունից, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղից և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերից ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգում է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Էդուարդ Ղևոնդյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող, հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Է.Ղևոնդյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Է.Ղևոնդյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 3-7-րդ կետերով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված վարութային ծախսերին՝ դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 180.000(հարյուր ութսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես դատաքիմիական փորձաքննության (եզրակացություն` թիվ 1660Ք-24) կատարման համար փորձագետի վարձատրության գումար:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 12.32 գրամ քաշով «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10852324 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000(երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանին թույլատրել նշանակված՝ 375.000(երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 180.000(հարյուր ութսուն հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախս:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 12.32 գրամ քաշով «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10852324 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Էդուարդ Տիգրանի Ղևոնդյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ