ԵԴ1/0214/01/25






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը. (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահությամբ դատավոր Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Դ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ,
Մեղադրյալ ---------------------
Պաշտպան Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ,

2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
--------------------- (ծնված՝ 11.04.1987թ., Երևան քաղաաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, ամուրի, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ ֆիզիկապես վատառողջ, հաշվառված և բնակվող՝ --------------------- հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Գործի դատավարական նախապատմությունը. 25.01.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0392-24 քրեական վարույթը։
26.11.2024թ. վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն առ այն, որ --------------------- 2023 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 14:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում Մերսեդես մակնիշի --------------------- հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիաճկում /կաեցման սկիզբ 09.10.2023թ., ավարտը՝ 09.04.2024թ./:
25.12.2024թ. կայացվել է որոշում՝ --------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 26.12.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
26.12.2024թ. --------------------- նկատմամբ թիվ 60-0392-24 քրեական վարույթով որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ---------------------՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0214/01/25 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 15-ին հանձնվել է դատավոր Ն. Բաղդասարյանին:
2025 թվականի հունվարի 16-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Դատարանի՝ 29․01․2025թ․ որոշմամբ --------------------- նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։
2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին մեղադրյալ --------------------- նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մեղադրյալ --------------------- նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300849783 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացված որոշմամբ --------------------- տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով' սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 9-ը, որի մասին վերջինս տեղում ծանուցվել է: Տեղյակ լինելով, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Արման Աշոտի Ստեփանյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի նոյեմբերի 26-ին' ժամը 14:25֊ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի --------------------- հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ռուբիկ Սահակյանի կողմից նույն օրը' ժամը 14:32֊ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180266331 արձանագրությունը»:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները.
Մեղադրյալ --------------------- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, և հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2023թ. հոկտեմբերի 09-ին պարեկային ծառայողը կանգնեցրել է իր մեքենան, հայտնել են, որ խախտել է հոծ գծերը, դրա համար հասնում է 10000 դրամ տուգանք և մեկ բալ է հանվում: Հայտնել է, որ թուղթ տալու ժամանակ ինքն չի նայում, հետո ակտերը վճարում է, այդ պահին չի նայել թղթերը, ընդամենը տեղեկացվել է, որ տուգանվում է 10000 դրամ, հանում են մեկ տուգանային միավոր և իր մեքենան վարելով գնացել է: Նախաքննական ցուցմունքով նույնպես նշել է, որ ընդհանրապես ոչ մի թղթի չի ծանոթանում, իրեն ներկայացրել են, որ տուգանվում է 10.000 դրամով և հանում են մեկ միավոր, ինքը չի նայել այդ ակտը, եթե կասեցվեր պետք է թղթով ծանուցեին, որ ուրիշ վարորդ գար տաներ մեքենան, ինքը նստել է իր մեքենան և վարելով գնացել: Դրանից 20 օր հետո այլ պարեկ է կանգնացրել և ասել, որ իր վարորդական իրավունքը կասեցված է, ինքն էլ ասել է, որ չգիտեր, եթե իմարար այդ մասին, չէր վարի, դրանից հետո վեց ամիս չի վարել մեքենա, նույն կերպ այդ քսան օրն էլ չէր վարի: Դա եղել է Կորյուն փողոցում: Եթե պարեկը կասեցնում է վարելու իրավունքը, ապա ինքը թղթով մեքենան հանձնում է ուրիշ վարորդի: Պարեկին չի ճանաչում, մտածում է, որ անփորձ պարեկ է եղել, որ կարգը չի իմացել:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հիմնական դատալսումների ընթացքում վկա --------------------- ցուցմունք տվեց այն մասին, մեղադրյալին ճանաչում է գործի հետ կապված, աշխատել է Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտում՝ որպես պարեկ, 2023թ. նկատել է Արմանին՝ իրավախախտում կատարելիս, հակադիր հոծ գծեր է հատել, կանգնացրել են մեքենան, հայտնել են իրավախախտումը, կազմվել է վարչական ակտ, ներկայացվել է խախտման վերաբերյալ նրա իրավունքները և պարտականությունները, արձանագրությունը ներկայացվելուց հետո տրվել է իրավախախտում կատարած անձին, որպեսզի ստորագրի, նա վերցրել է, գծել կամ ստորագրել է, չի հիշում, վերադարձրել է, ակտը տպել-հանելուց հետո կարդացել է նշված որոշման մեջ, որ նշված տրանսպորտային միջոցի վարորդը կասեցվել է վեց ամիս ժամկետով: Այդ մասին հայտնել են իրավախախտում կատարած անձին, որ նրա վարորդական իրավունքը կասեցված է, չի կարող ավտոմեքենա վարել վեց ամիս: Վարորդը որևէ հայտարարություն չի արել, հարցրել է՝ կարող է մարդ կանչել, որ մեքենան տեղափոխի այլ տարածք, ինքն ասել է, որ խնդիր չկա: Նա կանչել է ընկերոջը, իրենք սպասել են, նրա ընկերն եկել է, նստել է մեքենայի մեջ և իրենք հեռացել են: Վարչական ակտը տպվում է վարորդի ներկայությամբ: Ինքը ներկայացրել է Արման Ստեփանյանին, եթե չի սխալվում նա գիծ է քաշել ստորագրության տեղը: Եթե ստորագրած չլիներ կամ ինչ-որ գիծ քաշած չլիներ, ծրագիրն ավտոմատ առաջ չէր գնա, թեկուզ մի կետ, եթե նշում չանի, ինքը գրում է քաղաքացին հրաժարվեց ստորագրելուց, եթե այդ ամենը գրված չէ, ուրեմն քաղաքացին նշում է կատարել: Հիշում է, որ թեք գիծ է քաշել, եթե գիծ քաշած չլիներ, չէր կարող ծրագիրն առաջ գնալ, ինքն էլ պետք է նշեր, որ քաղաքացին հրաժարվել է ստորագրելուց: Տեսախցիկն այդ ժամանակ լիցքաթափված է եղել: Վարորդը տեղում բանավոր կերպով ծանուցվում է, վարչական վարույթն իրականացնող անձը ներկայացնում է վարչական իրավախախտում կատարած անձին, բանավոր ծանուցում է, որ նրա վարորդական իրավունքն այս պահից սկսած կասեցվել է վեց ամիս ժամկետով և դա համարվում է պատշաճ ծանուցում և տրամադրել են կտրոնը, քաղաքացին վերցրել է կտրոնը: Պարտավորագիր կազմելը հայեցողություն է, այդպիսի ձևանմուշներ չունեն: Եթե մեքենայի սեփականատերն ունի անձ, որը կարող է տեղափոխել մեքենան,պարեկի հայեցողությամբ կարող է տրամադրել իր կողմից ներկայացված աձին: Իրենք սպասել են, մինչև այդ անձը մոտենա:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Սույն քրեական գործով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ --------------------- նկատմամբ 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-ին և 2023 թվականի նոյեմբերի 26-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8300849783 և 8180266331 արձանագրությունների պատճենների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300479783 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացված որոշմամբ --------------------- տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով' սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 9֊ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 9-ը: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում՝ Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբեյալ ծանուցումն ստացա դաշտի դիմաց որևէ գրառում կամ նշում առկա չէ:
2023 թվականի նոյեմբերի 26-ին' ժամը 14.25-ի սահմաններում, --------------------- Երևան քաղաքի Աբովյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի --------------------- հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180266331 արձանագրությունը: Արձանագրության ներքևի հատվածում՝ Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբեյալ ծանուցումն ստացա դաշտի դիմաց առկա է հրաժարվեց ստորագրել նշումը և ստորագրություն:
/վ.թ. 3, 6, 21-22/

Արտավարութային փաստաթուղթ հանդիսացող՝ --------------------- անվամբ ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրում գրանցված վարորդական վկայականի առկայության հանգամանքը ստուգելու արդյունքում նույն համակարգից արտատպված փաստաթղթի, որոնման արդյունքում հայտնաբերված RB635402 համարի վարորդական իրավունքի վկայականի վերաբերյալ փաստաթղթի զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ --------------------- /ծնված 1987թ. անձը հաստատող ВА3835592/ անվամբ վարորդական իրավունքի վկայական ինչպես զննության պահին, այնպես էլ արխիվում առկա է 14.05.2021թ. թողարկված, В, С կարգի, RB635402 համարի վարորդական իրավունքի վկայականը, որն ունի կասեցվածի կարգավիճակ:
/վ.թ. 5, 23-24/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
2)առկա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ քրեական պատասխանատվությունը բացառող որևէ հանգամանք (բացառությամբ անմեղսունակության).
3) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ oրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ կամ այլ դատական ակտ.
4) առկա է անձին մեղսագրվող նույն արարքի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մաuին դատախազի չվերացված որոշում, բացառությամբ սույն մասի 9-րդ կետով նախատեսված դեպքի.
5) անձն անձեռնմխելիության ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության.
6) իրավասու մարմինը պատշաճ իրավական ընթացակարգի արդյունքում ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին չի զրկել անձեռնմխելիությունից.
7) լրացել է սույն օրենսգրքով սահմանված քրեական հետապնդման առավելագույն ժամկետը, և դատախազն այդ ժամկետի ընթացքում վարույթի նյութերը չի հանձնել դատարան.
8) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքով չնախատեսված աղբյուրից ստացված տեղեկության հիման վրա.
9) վարույթով քրեական հետապնդումն իրականացվել է հանրային կարգով, մինչդեռ uույն oրենuգրքի պահանջներին համապատասխան` քրեական հետապնդումը պետք է իրականացվեր միայն մասնավոր կարգով.
10) անձը մահացել է.
11) անձն արարքի կատարման պահին չի հաuել քրեական պատաuխանատվության ենթարկելու` oրենքով նախատեuված տարիքին.
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից.
13) անձը համաներմամբ ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից.
14) անձին մեղսագրվող արարքն ապաքրեականացվել է։
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-9-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքները ռեաբիլիտացնող են։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետով նախատեսված հանգամանքի առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե մահացածի օրինական ներկայացուցիչն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ մահացածը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում: Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 10-րդ կետը չի տարածվում քաղաքացիական դատավարության կարգով անձին մահացած ճանաչելու դեպքերի վրա:
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: Այu դեպքում քրեական վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կարգով, սակայն մեղադրական վերդիկտ կայացնելու դեպքում այդ անձի նկատմամբ պատիժ չի նշանակվում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտայհայտել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես` վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(...) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունն ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերահաստատելով և զարգացնելով նախկինում արտահայտած իր իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը նաև ընդգծել է, որ. «(...) [Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ)ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ --------------------- նկատմամբ հարուցվել է քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«... 1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը նույն արարքի համար օրենքով սահմանված պատասխանատվության կիրառումից հետո` մեկ տարվա ընթացքում՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնհինգապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
...
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի»:
Վերոգրյալ քրեաիրավական նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող է համարվում այն անձը, ով սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:
Հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է վարորդական իրավունքից զրկված կամ նման իրավունքը կասեցված վիճակում անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելով: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածում նկարագրված՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու հանցակազմի առկայությունը արձանագրելու համար անհրաժեշտ է, որ անձը պետք է օրենքով սահմանված կարգով, այն է՝ իրավաչափ վարչական ակտի հիման վրա, զրկված լինի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից: Արարքում հանցակազմի առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որ վերոնշյալ պարտադիր հատկանիշը ոչ միայն լինի առկա և իրական, այլև ընդգրկվի հանցավորի գիտակցությամբ, այն է արարքի կատարման պահին անձը պետք է ոչ միայն օբյեկտիվորեն զրկված լինի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, այլև գիտակցի, որ տրանսպորտային միջոց է վարում դրա իրավունքից զրկված կամ նման իրավունքի գործողությունը կասեցված լինելու պայմաններում: Սուբյեկտիվ կողմից արարքը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն՝ հանցավորը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոց է վարում դրա իրավունքից զրկված կամ նման իրավունքի գործողությունը կասեցված լինելու պայմաններում: Դատարանը գտնում է, որ այս պարագայում էական է անձի դիտավորության ուղղվածության գնահատումը, այն է՝ տրանսպորտային միջոց վարելիս անձի տեղեկացվածությունը վարորդական իրավունքից զրկված լինելու մասին: Այսինքն՝ սույն հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար առանցքային նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե արդյոք առկա են այն քրեաիրավական անհրաժեշտ չափանիշները, որոնք անձին թույլ են տալիս գիտակցել, որ տրանսպորտային միջոցը վարում է դրա իրավունքից զրկված կամ նման իրավունքի գործողությունը կասեցված լինելու պայմաններում:
ՀՀ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օօրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն․
«/․․․/Եթե իրավախախտում կատարած անձը հրաժարվում է ստորագրել արձանագրությունը, դրանում այդ մասին նշում է կատարվում: /․․․/»։
ՀՀ ոստիկանության պետի 23․09․2020թ․ ոստիկանության պարեկային ծառայության կանոնագիրքը հաստատելու մասին թիվ 36-Լ հրամանի հավելվածի 10-րդ կետի 11-րդ ենթակետի համաձայն՝ Պարեկային ծառայողի տեխնիկական հագեցվածության ու սպառազինության մեջ ներառվում է համազգեստի վրա կրվող շարժական տեսախցիկ։ Նույն հավելվածի 26-րդ կետի համաձայն՝ ծառայություն իրականացնող պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված տրանսպորտային միջոցի գտնվելու վայրը և այլ սարքավորումներով երթևեկության ուղղությունը ցույց տվող սարքավորումը և պարեկային ծառայության իրականացման հսկողական տեսախցիկը միացվում են ծառայության դուրս գալու պահին և չեն անջատվում (հսկողական տեսախցիկը` բացառությամբ ընդմիջման ժամանակի) մինչև ծառայության ավարտը, ծառայության ընթացքում պարեկային ավտոմոբիլում տեղադրված սարքերի աշխատանքի խափանման դեպքում պարեկային ծառայողը պարտավոր է այդ մասին անհապաղ տեղեկացնել Օպերատիվ կառավարման կենտրոն, իր անմիջական հրամանատարին և նրանց հանձնարարությամբ վերադառնալ շարային ստորաբաժանում` տեխնիկական թերությունները վերացնելու համար:
Մեջբերված իրավական դրույթները կիրառելով սույն գործի փաստական հանգամանքների նկատմամբ, դատարանն արձանագրում է, որ ---------------------նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել և նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ վերջինս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելու պայմաններում վարել է տրանսպորտային միջոց, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, որի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն:
Դատարանը փաստում է, որ համաձայն գործի նյութերի՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300479783 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացված որոշմամբ --------------------- տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով' սկսած 2023 թվականի հոկտեմբերի 9֊ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 9-ը: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում՝ Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբեյալ ծանուցումն ստացա դաշտի դիմաց որևէ գրառում կամ նշում առկա չէ: Ինչ վերաբերվում է արձանագրությունը կազմած պարեկային ծառայող Է․Դարբինյանի ցուցմունքին այն մասին, որ իր հիշելով մեղադրյալը կետ է դրել նշված հատվածում, դատարանն արձանագրում է, որ արձանագրության մեջ նման բան առկա չէ, բացի այդ եթե անգամ ընդունենք, որ կետ է դրվել, ապա դա հավասարազոր չէ անձի ստորագրությանը և այդ դեպքում նույնպես պետք է արձանագրության մեջ նշում կատարվեր այն ստորագրելուց հրաժարվելու մասին։ Դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ վկան ցուցմունքով հայտնել է, որ տեսախցիկը դեպքի պահին լիցքաթափված է եղել, մինչդեռ քննիչի կողմից 30․12․2024թ․ կատարված հեռախոսազրույցի ընթացքում ՆԳՆ համապատասխան պաշտոնյան հայտնել է, որ պարեկային ծառայության աշխատակիցներին ամրակցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները պահպանվում են 3-6 ամիս։
Ընդ որում, դատարանը չի ցանկանում կասկածի տակ դնել պարեկային ծառայության աշխատակցի հայտնած տեղեկությունները, սակայն հարկ է ընդգծել, որ ծառայություն իրականացնելու բերումով պարեկային ծառայության յուրաքանչյուր աշխատակից հանդիսանում է, ըստ էության, շահագրգիռ անձ իր կատարած աշխատանքի, կազմած արձանագրության մասով, որպիսի պայմաններում բացառապես պարեկային ծառայողի հայտնածը չի կարող յուրաքանչյուր դեպքում անկողմնակալ դիտորդի տեսանկյունից բավարար համարվել անձին դատապարտելու համար։ Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ են նշվածը հաստատող այլ, լրացուցիչ օբյեկտիվ ապացույցներ, որոնք պարեկային ծառայության աշխատակցի ցուցմունքի հետ համադրությամբ կարող են հաստատել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված արձանագրության արժանահավատությունը։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր ձևավորած նախադեպային իրավունքում, անդրադառնալով ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների հիման վրա անձին դատապարտելու խնդրին, նշել է, որ չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, և որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, և չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին:
Նման մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն` ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները (տե՛ս Կասպարովի և այլոց գործը` վերևում հիշատակված, § 64, Նավալնին և Յաշինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Navalnyy and Yashin v. Russia], թիվ 76204/11, § 83, 2014 թվականի դեկտեմբերի 4, և Ֆրամկինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Frumkin v. Russia], թիվ 74568/12, § 165, ՄԻԵԴ 2016 (քաղվածքներ)):
Դատարանն արձանագրում է, որ չի կարող անվերապահորեն հիմք ընդունվել միայն ոստիկանության ծառայության աշխատակցի հայտնած տվյալները՝ առանց որևէ լրացուցիչ փաստերի: Համանման իրավիճակներում որպես կարևոր ապացուցողական նշանակություն ունեցող տվյալ կարող է դիտարկվել պարեկային ծառայության աշխատակիցներին ամրակցված, կամ վերջինների ավտոմեքենաներում գտնվող տեսանկարահանող սարքերի տեսաձայնագրությունները, քանի որ դրանք փաստացի օբյեկտիվ ապացույցներ են, ընդ որում, տեխնիկական սարքերի նախատեսման նպատակներից մեկը հենց նման իրադրություններում վարչական իրավախախտումների կատարման փաստերն արձանագրելն է։ Դատարանը գտնում է, որ դեպքի պահին պարեկային ծառայողին ամրակցված տեսանկարահանող սարքի լիցքաթափված լինելը կամ տեսագրության պահպանված չլինելը /ընդ որում՝ տեսագրության վերաբերյալ բանավոր հարցումը կատարվել է դեպքից շուրջ մեկ տարի անց/ որևէ կերպ չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի, և դրա բացասական հետևանքները չպետք է կրի մեղադրյալը։ Դատարանը գնում է, որ ենթադրյալ իրավախախտումը չի կարող հաստատվել բացառապես իրավահարաբերության ընթացքով ողջամտորեն շահագրգռված մեկ ոստիկանի ցուցմունքով հատկապես այն պայմաններում, երբ փաստացի առկա է թղթային արձանագրություն, որում չկա որևէ նշում՝ Ա․Ստեփանյանի կողմից արձանագրությանը ծանոթանալու կամ դրանից հրաժարվելու մասին։ Ընդ որում, տեխնիկական սարքերը նախատեսվել են հենց նման իրադրություններում վարչական իրավախախտումների կատարման փաստերն արձանագրելու համար, որպեսզի իրավախախտումը հայտնաբերվի և արձանագրվի ոչ միայն մարդկային գործոնի արդյունքում, այլ նաև համապատասխան տեխնիկական սարքերի կիրառմամբ։
Այսպիսով, դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատված փաստական հանգամանքները գնահատելով վերը մեջբերված իրավական նորմերի, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի և դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ մեղադրյալ --------------------- տեղյակ է եղել մեկ տարի ժամկետով վարորդական իրավունքից զրկված լինելու մասին և դա գիտակցելով՝ վարել է տրանսպորտային միջոց։ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք չի բերվել --------------------- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունն ապացուցված համարելու համար, --------------------- կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում այն վարելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Ա․Ստեփանյանի: Այլ կերպ՝ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ մեղադրյալ Ա․Ստեփանյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք, մեղադրանքը հիմնված չէ օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա, հետևաբար՝ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«... 6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: ...»:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ --------------------- չի կատարել իրեն մեղսագրված արարքը, մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ --------------------- մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար, ուստի անհրաժեշտ է ճանաչել և հռչակել Ար--------------------- անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր, իրեղեն ապացույցներ չկան:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ --------------------- նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Ճանաչել և հռչակել --------------------- անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
--------------------- պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 164-րդ հոդվածով նախատեսված արդարացվածի իրավունքները:
--------------------- նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը վերացնել:
Արտավարույթային փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ