Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/0168/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆԻ ԿԱՅԱԶՈՐԻ ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Դ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ա․ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ,
ԹԱՐԳՄԱՆԻՉՆԵՐ Լ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ,
Գ․ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ,
Գ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ,

2025 թվականի օգոստոսի 28-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի՝
(ծնված 2004 թվականի հուլիսի 24-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ զբաղվում է մոդելավորմամբ, վատառողջ է, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա Հ/Ա Բ2 թաղամասի թիվ 95 շենքի թիվ 42 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի օգոստոսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 90265724 քրեական վարույթը:
2. Հսկող դատախազի 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն հանցանքի համար, որ. «(...) նա 2020 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումում կցագրվել է և ենթակա է եղել 2022 թվականի ձմեռային զորակոչին, սակայն ուսումը շարունակելու համար` «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ստացել է տարկետում մինչև 2023 թվականի հուլիսի 24-ը, որից հետո 2023 թվականի ձմեռային զորակոչի ընթացքում ՀՀ կառավարության 25.01 2024 թվականին N 127-Ա որոշմամբ կրկին ստացել է տարկետում մինչև 2024 թվականի ամառային զորակոչը: 2024 թվականի ամառային զորակոչի ընթացքում Արման Այվազյանը ԿԲՀ-ի եզարակցությանբ ճանաչվել է սահմանափակումով պիտանի զինվորական ծառայության համար՝ ՀՀ կառավարության 404 Ն 2018 թվականի որոշման 26 դ կետով, սակայն խախտելով «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի և «Այլընտրանքային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածի պահանջները՝ հրաժարվել է ստանալ պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնելու ծանուցագիրը, որպիսի պայմաններում խուսափել է հայտարարված 2024 թվականի ամառային հերթական պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում:»:
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Արման Ալեքսանդրի Այվազյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
4․ Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
5. 2025 թվականի հունվարի 13-ին թիվ 90265724 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ նաև Դատարան), նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի հունարի 14-ին փաստացի հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա․Դանիելյանին:
2025 թվականի հունվարի 17-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունվարի 31-ին:

Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցի քննարկումը.
6. Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի նախաձեռնությամբ քննարկման առարկա դարձվեց մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքի առերևույթ առկայության հարցը:
7. 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի դատական նիստով հանրային մեղադրողը Դատարանին է ներկայացրել ՀՀ ՊՆ Երևանի թիվ 1 զինվորական կոմիասարիատի օգոստոսի 20-ի թիվ 2114/ԶԿԲ գրությունը, որի համաձայն՝ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանը Երևանի թիվ 1 զինվորական կոմիսարիատի կողմից 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին զորակոչվել է շարքային կազմի պարտադիր զինվորական ծառայության ՀՀ ԶՈՒ:
8․ Մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանը 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին դիմում է հասցեագրել Դատարանին, որով վերջինս հայտնել է, որ 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին ստացել է ծանուցագիր ՀՀ ԶՈՒ զորակոչվելու համար և չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի և նախաձեռնված քրեական վարույթը կարճվի ցանկացած ոչ արդարացնող հիմքով ։
9. Պաշտպանը հայտնեց, որ իր պաշտպանյալը զորակոչվել է և անցնում է զինվորական ծառայություն, համաձայն է, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը տվյալ հիմքով դադարեցվի, ուստի միջնորդում է իր պաշտպանյալի նկատմամբ քերական հետապնդումը դադարեցնել։
10. Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ մեղադրյալի դիմումի և զինվորական կոմիսարի գրության բովանդակությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգավորումների համատեքստում առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։

Դատարանի վերլուծությունները․
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․Պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելը՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության կամ կամավոր ներկայանալով քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:»:
12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն․
«1․ Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից․»
(…)
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն․
«1.Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»։
13. Վերոգրյալ իրավական նորմերի բովանդակությունից երևում է, որ օրենսդիրը, սահմանելով քրեական պատասխանատվություն պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելու համար, միևնույն ժամանակ նախատեսել է խրախուսական նորմ, ի թիվս այլոց, այն անձանց համար, ովքեր կամովին ներկայացել և զորակոչվել են պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության: Մասնավորապես անձն ազատվում է քննարկվող հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում․
- կամովին ներկայացել է և
-Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:
14․ Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի համար, որ ենթակա է եղել զորակոչի 2022 թվականի ձմեռային զորակոչին, սակայն ուսումը շարունակելու համար՝ ստացել է տարկետում մինչև 2023 թվականի հուլիսի 24-ը, որից հետո 2023 թվականի ձմեռային զորակոչի ընթացքում կրկին ստացել է տարկետում մինչև 2024 թվականի ամառային զորակոչը: 2024 թվականի ամառային զորակոչի ընթացքում Արման Այվազյանը ԿԲՀ-ի եզարակցությանբ ճանաչվել է սահմանափակումով պիտանի զինվորական ծառայության համար՝ ՀՀ կառավարության 404 Ն 2018 թվականի որոշման 26 դ կետով, սակայն հրաժարվել է ստանալ պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնելու ծանուցագիրը, որպիսի պայմաններում խուսափել է հայտարարված 2024 թվականի ամառային հերթական պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում ։
Միևնույն ժամանակ ըստ գործի նյութերի՝ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանը ստացել է ծանուցագիր ՀՀ ԶՈՒ զորակոչվելու համար և 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին փաստացի զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։
Վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները գնահատելով մեջբերված իրավական վերլուծությունների համատեքստում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանը կամավոր ներկայացել է և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ Հետևաբար առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված՝ մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պայմանները։
Հաշվի առնելով նաև այն, որ մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանը խնդրել է իր նկատմամբ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու նյութաիրավական և դատավարական պայմանները։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը։
15․ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժշետ է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 315-րդ հոդվածով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ կամովին պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու հիմքով:
2. Քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
3. Մեղադրյալ Արման Ալեքսանդրի Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4․ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ