Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0117/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Գրիգոր Կարապետյան Անաստասի
Գրիգոր Ա Կարապետյան
Գրիգոր Կարապետյան
Գրիգոր Կարապետյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տաթևիկ Մուրադյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տաթևիկ Մուրադյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-09-24 | 15:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-29 | 10:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-15 | 11:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-24 | 13:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-29 | 12:00 | 4 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0117/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«29» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի,
պաշտպան՝ Կատյա Գաբոյանի,
մեղադրյալ՝ Գրիգոր Կարապետյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի`
ծնված՝ 13.10.2001թ. Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է որպես առաքիչ, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11 փողոցի 12 տուն հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ. Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն հանցանքի կատարման համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես
Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը:»։
3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն:
Մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Դավիթ Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակվել է 5 հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 չորս տարի ժամկետով։
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ 09.10.2024թ.-ին Գրիգոր Կարապետյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում և սահմանվել է ժամանակացույց՝ ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայություն, առանց վերահսկողությունն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել ՀՀ տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում հայտնել վերահսկողությունն իրականացնող մարմնին։
Միասնական էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգում կատարված հարցման պատասխանը, համաձայն որի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում Գրիգոր Կարապետյանը ստացել է ընդհանուր 775.486 ՀՀ դրամի չափով եկամուտ։
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի զինվորական գրքույկի պատճենը, համաձայն որի՝ վերջինս մասնակցել է մարտական գործողությունների:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
...»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
Դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատասխանատվության անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը Դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում գնահատելով՝
- մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն)
-այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 1.1 մասով սահմանված կանոնն այն մասին, որ հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայության և նշված հանգամանքով պայմանավորված պատիժ նշանակելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից:
Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով։ Հետևաբար՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը համարվում է դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած անձ, ուստի Գրիգոր Կարապետյանի նախկին դատվածությունը չի կարող հաշվի առնվել նրա արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(…)
15.Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով:»:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը:
Ըստ էության նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ուստի Դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով:
ՀՀ քրեական օրենսգրք 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում:
4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից (…)»:
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով:
Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո, Դատարանը եզրահանգում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-14-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական վարույթով բացակայում է։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 347-350-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 վեց ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«29» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի,
պաշտպան՝ Կատյա Գաբոյանի,
մեղադրյալ՝ Գրիգոր Կարապետյանի,
դռնբաց դատական նիստում, արագացված կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի`
ծնված՝ 13.10.2001թ. Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է որպես առաքիչ, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11 փողոցի 12 տուն հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ. Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը:
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն հանցանքի կատարման համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես
Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը:»։
3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն:
Մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Դավիթ Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակվել է 5 հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 չորս տարի ժամկետով։
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ 09.10.2024թ.-ին Գրիգոր Կարապետյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում և սահմանվել է ժամանակացույց՝ ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայություն, առանց վերահսկողությունն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել ՀՀ տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում հայտնել վերահսկողությունն իրականացնող մարմնին։
Միասնական էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգում կատարված հարցման պատասխանը, համաձայն որի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում Գրիգոր Կարապետյանը ստացել է ընդհանուր 775.486 ՀՀ դրամի չափով եկամուտ։
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի զինվորական գրքույկի պատճենը, համաձայն որի՝ վերջինս մասնակցել է մարտական գործողությունների:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
...»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
Դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատասխանատվության անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը Դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում գնահատելով՝
- մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն)
-այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 1.1 մասով սահմանված կանոնն այն մասին, որ հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով:
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայության և նշված հանգամանքով պայմանավորված պատիժ նշանակելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից:
Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով։ Հետևաբար՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը համարվում է դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած անձ, ուստի Գրիգոր Կարապետյանի նախկին դատվածությունը չի կարող հաշվի առնվել նրա արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(…)
15.Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով:»:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը:
Ըստ էության նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Ուստի Դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով:
ՀՀ քրեական օրենսգրք 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում:
4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից (…)»:
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով:
Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո, Դատարանը եզրահանգում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-14-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական վարույթով բացակայում է։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 347-350-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով` Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 վեց ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ
ԵԴ1/0117/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«24» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ․Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Հ.Հակոբյան
Դ.Թադևոսյան
Կ.Գաբոյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի (ծնված՝ 2001 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում՝ դատապարտված, դատվածությունը՝ չմարված, աշխատում է՝ որպես առաքիչ, հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11-րդ փողոցի 12-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Գրիգոր Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ 60650524 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 վեց ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը որոշվել է հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը ստացել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին:
2025 թվականի հուլիսի 2-ին Վերաքննիչ դատարանի էլեկտրոնային փոստին է ուղարկվել մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 10-ին:
2025 թվականի հուլիսի 10-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը խնդրել է պատժի կրման մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռիը և փոխել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը՝ 5 (հինգ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, ակնհայտ խիստ է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: Նույն հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն՝ դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս, իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ ենթակետի համաձայն՝ դատավճիռը հիմնավոր է, եթե դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենքգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտելով ազատազրկման, հաշվի չի առել, որ վերջինը ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար, ինչպես նաև մարտական գործողություններին մասնակից լինելու հանգամանքը։ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին դատապարտելով ազատազրկման, ինչպես նաև դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելով ու այդ պատիժները իրար գումարելով, դատական ակտում պետք է նաև լիարժեք և ամբողջական պատճառաբաներ, թե ինչու մեղադրյալի նկատմամբ կրկին կիրառելի չէ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որը, սակայն, չի արել, այլ միայն սահմանափակվել է ընդհանուր բնույթի դատողություններ նշելով՝ առանց անհատականացնելու:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալն ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է իր կատարած հանցանքի համար, ուստի որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք պետք է փաստել, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղադրյալի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար: Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` մեղադրյալի ուղղվելու հավանականությունը զգալիորեն բարձրանում է: Ուստի՝ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ սահմանված պատիժը՝ ազատազրկում 5 տարի 3 ամիս ժամկետով, շատ խիստ է և նրա ուղղումը և վերադաստիարակումը հնարավոր է նրա նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վերոնշյալ հարցերը լուծելիս դատարանները, ի թիվս այլոց, պետք է հատկապես հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը և հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
Թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը:
Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը։
Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը:
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն), այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը:
Ըստ էության, նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինը պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Ուստի՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով:
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ՝ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով:
Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո՝ Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի դիտարկումներին՝ գտնում է, որ արարքի հանրային վտանգավորության, ինչպես նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ հետևության, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը։
Վերաքննիչ դատարանն էական է համարում մեղադրյալի կողմից խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մասնավորապես այն, որ վերջինը, հանդիսանալով համապատասխան տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձ, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0․579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, վարել է համապատասխան տրանսպորտային միջոցը։
Ավելին, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է, որ մեղադրյալը նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման, որը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան։
Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը, միջին ծանրության և ծանր հանցանքներ կատարած լինելու համար դատապարտվելով և պետության կողմից արդեն իսկ մեկ անգամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ներողամիտ մոտեցման արժանանալու պայմաններում, կրկին կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վկայում է այն մասին, որ առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։
Նման պայմաններում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայության գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«24» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ․Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Հ.Հակոբյան
Դ.Թադևոսյան
Կ.Գաբոյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի (ծնված՝ 2001 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում՝ դատապարտված, դատվածությունը՝ չմարված, աշխատում է՝ որպես առաքիչ, հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11-րդ փողոցի 12-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Գրիգոր Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ 60650524 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 վեց ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը որոշվել է հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը ստացել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին:
2025 թվականի հուլիսի 2-ին Վերաքննիչ դատարանի էլեկտրոնային փոստին է ուղարկվել մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 10-ին:
2025 թվականի հուլիսի 10-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը խնդրել է պատժի կրման մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռիը և փոխել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը՝ 5 (հինգ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, ակնհայտ խիստ է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: Նույն հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն՝ դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս, իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ ենթակետի համաձայն՝ դատավճիռը հիմնավոր է, եթե դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենքգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտելով ազատազրկման, հաշվի չի առել, որ վերջինը ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար, ինչպես նաև մարտական գործողություններին մասնակից լինելու հանգամանքը։ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին դատապարտելով ազատազրկման, ինչպես նաև դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելով ու այդ պատիժները իրար գումարելով, դատական ակտում պետք է նաև լիարժեք և ամբողջական պատճառաբաներ, թե ինչու մեղադրյալի նկատմամբ կրկին կիրառելի չէ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որը, սակայն, չի արել, այլ միայն սահմանափակվել է ընդհանուր բնույթի դատողություններ նշելով՝ առանց անհատականացնելու:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալն ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է իր կատարած հանցանքի համար, ուստի որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք պետք է փաստել, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղադրյալի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար: Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` մեղադրյալի ուղղվելու հավանականությունը զգալիորեն բարձրանում է: Ուստի՝ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ սահմանված պատիժը՝ ազատազրկում 5 տարի 3 ամիս ժամկետով, շատ խիստ է և նրա ուղղումը և վերադաստիարակումը հնարավոր է նրա նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վերոնշյալ հարցերը լուծելիս դատարանները, ի թիվս այլոց, պետք է հատկապես հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը և հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
Թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը:
Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը։
Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը:
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն), այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը:
Ըստ էության, նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին:
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինը պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Ուստի՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով:
Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ՝ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով:
Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո՝ Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի դիտարկումներին՝ գտնում է, որ արարքի հանրային վտանգավորության, ինչպես նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ հետևության, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը։
Վերաքննիչ դատարանն էական է համարում մեղադրյալի կողմից խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մասնավորապես այն, որ վերջինը, հանդիսանալով համապատասխան տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձ, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0․579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, վարել է համապատասխան տրանսպորտային միջոցը։
Ավելին, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է, որ մեղադրյալը նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման, որը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան։
Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը, միջին ծանրության և ծանր հանցանքներ կատարած լինելու համար դատապարտվելով և պետության կողմից արդեն իսկ մեկ անգամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ներողամիտ մոտեցման արժանանալու պայմաններում, կրկին կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վկայում է այն մասին, որ առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։
Նման պայմաններում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայության գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0117/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 10-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60650524 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հայրանուն | Անաստասի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Մուրադյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0117/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «15» հունվարի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նույն օրը քրեական գործը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունվարի 29-ին՝ ժամը 12:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, դատական նիստերի դահլիճ №4)։ Որոշման օրինակը ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԳՐԻԳՈՐ |
| Ազգանուն | ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:41 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գրիգոր Ա |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 29-04-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0117/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «29» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի, քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի, մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի, պաշտպան՝ Կատյա Գաբոյանի, մեղադրյալ՝ Գրիգոր Կարապետյանի, դռնբաց դատական նիստում, արագացված կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի` ծնված՝ 13.10.2001թ. Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է որպես առաքիչ, նախկինում դատված, հաշվառված է և բնակվում է՝ Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11 փողոցի 12 տուն հասցեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑ 1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ. Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը: Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` այն հանցանքի կատարման համար, որ «նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը:»։ 3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն: Մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը հայտնեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը: Հանրային մեղադրող Դավիթ Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակվել է 5 հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում, որը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 չորս տարի ժամկետով։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ 09.10.2024թ.-ին Գրիգոր Կարապետյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Կոտայքի մարզային մարմնում և սահմանվել է ժամանակացույց՝ ամիսը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայություն, առանց վերահսկողությունն իրականացնող մարմնի թույլտվության չլքել ՀՀ տարածքը և բնակության վայրը փոխելու դեպքում սեղմ ժամկետում հայտնել վերահսկողությունն իրականացնող մարմնին։ Միասնական էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգում կատարված հարցման պատասխանը, համաձայն որի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող տասներկու ամիսների ընթացքում Գրիգոր Կարապետյանը ստացել է ընդհանուր 775.486 ՀՀ դրամի չափով եկամուտ։ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի զինվորական գրքույկի պատճենը, համաձայն որի՝ վերջինս մասնակցել է մարտական գործողությունների: 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները. Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը: Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։ Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը: Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը ենթակա է պատժի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ...»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝ «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։ Դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատասխանատվության անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը Դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում գնահատելով՝ - մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն) -այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 1.1 մասով սահմանված կանոնն այն մասին, որ հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում նշանակվում է ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը, եթե կատարված հանցանքի համար պատասխանատվություն նախատեսող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված են այդ պատժատեսակները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվի առկայության և նշված հանգամանքով պայմանավորված պատիժ նշանակելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` 2. Եթե դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման կամ ցմահ ազատազրկման ձևով պատիժ կրած կամ կրող, դատվածություն ունեցող անձը կատարել է դիտավորյալ հանցանք, ապա նշանակվող պատժի նվազագույն ժամկետը կամ չափը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետի կամ չափի երկու երրորդից: Ցանկացած դեպքում նշանակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն ժամկետից կամ չափից: Տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանելով փորձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով։ Հետևաբար՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը համարվում է դիտավորյալ հանցագործության համար նախկինում ազատազրկման ձևով պատիժ չկրած անձ, ուստի Գրիգոր Կարապետյանի նախկին դատվածությունը չի կարող հաշվի առնվել նրա արարքում հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (…) 15.Եթե անձը կատարել է նոր հանցանք մինչև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը, ապա դատարանը վերացնում է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումը և պատիժ է նշանակում սույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոններով:»: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը: Ըստ էության նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինս պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Ուստի Դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով: ՀՀ քրեական օրենսգրք 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը: 2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը: 3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 30 տարին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ անձը կատարում է այնպիսի հանցագործություն, որի համար նախատեսված է նաև ցմահ ազատազրկում: 4. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից (…)»: Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ3/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով: Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո, Դատարանը եզրահանգում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման: Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ մեղադրյալը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-14-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական վարույթով բացակայում է։ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել։ Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 3-րդ մասի։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 347-350-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով` Դատարանը ՎՃՌԵՑ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 վեց ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերացնել։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-04-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր, 1-ին հատոր՝ 52 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 91 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-07-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 08-07-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր, 1-ին հատոր՝ 52 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 91 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-78575/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 28-04-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 29-04-2026 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր, 1 հատոր՝ 52 թերթ, 2 հատոր՝ 91 թերթ, 3 հատոր՝ 152 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր, 1 հատոր՝ 52 թերթ, 2 հատոր՝ 91 թերթ, 3 հատոր՝ 152 թերթ: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0117/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 02-07-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կատյա |
| Ազգանուն | Գաբոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գրիգոր Կարապետյան Բողոքն ընդունել վարույթ և բավարարել : Պատժի կրման մասով բեկանել և փոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի վերաբերյալ 29.04.2025թ. կայացված դատավճիռը : ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժ՝ ազատազրկում՝ 5 տարի 3 ամիս ժամկետով պայմանականորեն չկիրառելը և սահմանել փորձաշրջան 5 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 14-07-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատախազի և մեղադրյալի բացակայության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0117/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «24» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան Մ.Պապոյան Ռ․Պապոյան Լ․Աբգարյան Հ.Հակոբյան Դ.Թադևոսյան Կ.Գաբոյան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի (ծնված՝ 2001 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում՝ դատապարտված, դատվածությունը՝ չմարված, աշխատում է՝ որպես առաքիչ, հաշվառված և բնակվում է Կոտայքի մարզի Քաղսի գյուղի 11-րդ փողոցի 12-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60650524 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Գրիգոր Կարապետյանը, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով չստանալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու որևէ, այդ թվում՝ թեթև մոտոցիկլ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի «A1» ենթակարգի վարորդական վկայական, այն է՝ հանդիսանալով տվյալ տեսակի տվյալ տեսակի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ ժամը 22:50-ի սահմաններում, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «TVS NTORQ 125CC» մակնիշի, MD626AK30M2G04741 նույնացման համարի, 1940EO ժամանակավոր համարանիշի երկանիվ թեթև մոտոցիկլ տեսակի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Սահրադյանի որոշմամբ թիվ 60650524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունվարի 9-ին Գրիգոր Կարապետյանի վերաբերյալ թիվ 60650524 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0117/01/25 համարը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 վեց ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ կետի համաձայն՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը որոշվել է հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերը նշված դատավճռի օրինակը մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը ստացել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին: 2025 թվականի հուլիսի 2-ին Վերաքննիչ դատարանի էլեկտրոնային փոստին է ուղարկվել մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռի դեմ: Թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հուլիսի 10-ին: 2025 թվականի հուլիսի 10-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/0117/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 11-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը խնդրել է պատժի կրման մասով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճռիը և փոխել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը՝ 5 (հինգ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժն արդարացի չէ, ակնհայտ խիստ է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: Նույն հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն՝ դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս, իսկ նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ ենթակետի համաձայն՝ դատավճիռը հիմնավոր է, եթե դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենքգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտելով ազատազրկման, հաշվի չի առել, որ վերջինը ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար, ինչպես նաև մարտական գործողություններին մասնակից լինելու հանգամանքը։ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալին դատապարտելով ազատազրկման, ինչպես նաև դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելով ու այդ պատիժները իրար գումարելով, դատական ակտում պետք է նաև լիարժեք և ամբողջական պատճառաբաներ, թե ինչու մեղադրյալի նկատմամբ կրկին կիրառելի չէ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որը, սակայն, չի արել, այլ միայն սահմանափակվել է ընդհանուր բնույթի դատողություններ նշելով՝ առանց անհատականացնելու: Այսպիսով՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալն ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է իր կատարած հանցանքի համար, ուստի որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք պետք է փաստել, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղադրյալի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար: Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` մեղադրյալի ուղղվելու հավանականությունը զգալիորեն բարձրանում է: Ուստի՝ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ սահմանված պատիժը՝ ազատազրկում 5 տարի 3 ամիս ժամկետով, շատ խիստ է և նրա ուղղումը և վերադաստիարակումը հնարավոր է նրա նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշմամբ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վերոնշյալ հարցերը լուծելիս դատարանները, ի թիվս այլոց, պետք է հատկապես հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը, հանցագործությամբ պատճառված վնասը և հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն: Թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են։ Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ են նախկինում դատված լինելը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների մասնակից լինելը: Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Գրիգոր Կարապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանգամանք պետք է դիտարկել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարված լինելը: Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (երթևեկության անվտանգության դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն), այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը (մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել առաջադրված մեղադրանքում, զղջացել կատարած արարքի համար), պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածում թվարկված մյուս հանգամանքները, հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ 6 վեց ամիս ժամկետով: Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ին թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ենթակա է վերացման, քանի որ Գրիգոր Կարապետյանը կատարել է նոր հանցանք մինչև ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշումն ուժի մեջ մտնելը: Ըստ էության, նշվածը վկայում է նաև առանց նշանակված պատիժը կրելու մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի չուղղվելու և ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու, պատժի նպատակների՝ պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և հանցագործությունները կանխելու իրագործման անհնարինության մասին: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը վերջինը պետք է կրի և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Ուստի՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ նման պայմաններում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 15-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումներով՝ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 23-ի դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը պետք է վերացնել և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով: Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքը համադրելով պատիժները գումարելիս դրանց ժամկետները որոշելու և դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ կանոնների հետ՝ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը մեղավոր է սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքի համար, որը նա կատարել է թիվ ԿԴ/0397/01/23 քրեական գործով դատավճիռ կայացնելուց հետո, սակայն մինչև այն ուժի մեջ մտնելը: Հետևաբար, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ պատիժը պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով: Վերը նկարագրված իրավական դրույթների լույսի ներքո՝ Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ, սույն քրեական գործով նշանակված 6 վեց ամիս ժամկետով ազատազրկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԿԴ/0397/01/23 դատավճռով նշանակված և Գրիգոր Կարապետյանի կողմից չկրած 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկումից 4 չորս տարի 9 ինը ամիսը և վերջնական պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 3 երեք ամիս ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ պաշտպանի դիտարկումներին՝ գտնում է, որ արարքի հանրային վտանգավորության, ինչպես նաև մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ հետևության, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը։ Վերաքննիչ դատարանն էական է համարում մեղադրյալի կողմից խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մասնավորապես այն, որ վերջինը, հանդիսանալով համապատասխան տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձ, գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0․579 մգ/լ մաքուր ալկոհոլի պարունակությամբ, վարել է համապատասխան տրանսպորտային միջոցը։ Ավելին, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է, որ մեղադրյալը նախկինում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքները կատարելու համար դատապարտվել է ազատազրկման, որը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան։ Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը, միջին ծանրության և ծանր հանցանքներ կատարած լինելու համար դատապարտվելով և պետության կողմից արդեն իսկ մեկ անգամ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ներողամիտ մոտեցման արժանանալու պայմաններում, կրկին կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վկայում է այն մասին, որ առանց մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը։ Նման պայմաններում մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող և նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած արարքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Գրիգոր Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չեն: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների առկայության գնահատման ու համադրման արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Գրիգոր Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն օրինական է և հիմնավոր, և այն բեկանելու հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԴ1/0117/01/25 դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-09-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Քրեական գործը 3 հատոր՝ հատոր 1 «52» թերթ, հատոր 2 «91» թերթ և հատոր 3 «102» թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-12-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Քրեական գործը 3 հատոր՝ հատոր 1 «52» թերթ, հատոր 2 «91» թերթ և հատոր 3 «102» թերթ: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 106689/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0117/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 05-12-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 19-03-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0117/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 19 մարտի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշման դեմ վերջինիս վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)` 2025 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռով Գ․Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Նույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերացվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԿԴ3/0397/01/23 դատավճռով Գ․Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը և նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ Գ․Կարապետյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկումը՝ 5 (հինգ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշմամբ պաշտպան Կ․Գաբոյանի բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է բերել մեղադրյալ Գ․Կարապետյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանը, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել լուրջ դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Բողոքաբերը գտել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի պահանջները։ Բողոքաբերը մեջբերելով վերաբերելի օրենսդրական նորմեր, դրանց կապակցությամբ կատարելով որոշակի իրավական վերլուծություն, ինչպես նաև մատնանշելով իր առողջական վիճակը, իր մոտ որոշակի հիվանդությունների առկայությունը, ըստ էության նշել է, որ ստորադաս դատարանները պատճաշ կերպով չեն պատճառաբանել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու անհնարինությունը։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշումը և իր նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան կամ վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը։ Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, (...) 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (...) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). 5) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված պայմանով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գրիգոր Անաստասի Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշման դեմ վերջինիս վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 24-09-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /52, 91, 102/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 22-04-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատորից․ /52, 91, 144/։ |