ԵԴ1/0141/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» հունվարի 2025թ. քաղ.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահությամբ` դատավոր Հ.Ավագյանի, գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝
Արամ Էդիկի Հարությունյանի՝ (ծնված՝ 1980 թվականի մայիսի 22-ին Արարատի մարզի Նորամարգ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Արարատի մարզի Նորամարգ գյուղի 8-րդ փողոցի 40-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի օգոստոսի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60994223 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ.Եդիգարյանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ Արամ Էդիկի Հարությունյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել Արամ Հարությունյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Արամ Հարությունյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն և մեղադրյալը, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով: Արձանագրությունը ստորագրվել է քննիչի, մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից: Հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ չի առարկել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, ինչի մասին նշում է կատարվել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշման մեջ։
2025 թվականի հունվարի 10-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/0141/01/25 համարը:
Հաշվի առնելով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը և բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները՝ 2025 թվականի հունվարի 14-ին Դատարանը որոշել է ստանձնել քրեական վարույթը, հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ և դատական վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատավճռի կայացման օր սահմանելով 2025 թվականի հունվարի 27-ը:

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Արամ Էդիկի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում և տեղեկացված լինելով այդ մասին, վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես․ Արամ Էդիկի Հարությունյանը, թիվ 2315776248 որոշմամբ 13.02.2023թ.-ից մինչև 13.08.2023թ.–ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում և տեղեկացված լինելով սույն որոշման մասին, 2023 թվականի մարտի 29-ին՝ ժամը 16:39-ին Երևան քաղաքի Սասունցի Դավիթ փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 OV 001 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180245326 արձանագրությունը:
Այսինքն, Արամ Էդիկի Հարությունյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9 հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Հաշվի առնելով, որ սույն դեպքում առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8 հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արամ Հարությունյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել տուգանքի ձևով պատիժ։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Արամ Հարությունյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(․․․)
6. ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7. նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(․․․)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(․․․)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրն արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես, ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նախատեսվել է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Արամ Հարությունյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ դրա նվազագույնի չափով:
Հաշվի առնելով նաև, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ 2023 թվականի մարտի 29-ին նախորդող 12 ամիսներին մեղադրյալը եկամուտ չի ստացել՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ Արամ Հարությունյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժը պետք է նշանակվի հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: (․․․)»:
Հաշվի առնելով, որ Արամ Հարությունյանը հայտարարել է, որ հնարավորություն չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է վերջինի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 ամիսը:
Քննության առնելով Արամ Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով գործը քննելու դեպքում նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 167-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Արամ Էդիկի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ Արամ Էդիկի Հարությունյանի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Արամ Էդիկի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով):


ԴԱՏԱՎՈՐ` Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ