Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0150/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Խաչիկ Մխիթարյան Բաղիշի
Խաչիկ Մխիթարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Ռոման Սմբատյան
Քրեական վերաքննիչ
Սեվակ Համբարձումյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-19 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-10 | 17:00 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-05 | 10:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-03 | 10:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-10 | 15:00 | 2 | Չի կայացել |
ԵԴ1/0150/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«19» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Խ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի ծնված՝ 1995 թվականի մայիսի 16-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին է գտնվում մայրը, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, փաստացի բնակվում է՝ քաղաք Երևան, Սարի թաղ 27 փողոց, տուն 50 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ.Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2156-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրան և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 01811)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.366 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3294 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101056 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի ապրիլի 11-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 70 BO 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ավետիք Դալլաքյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 05:40-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405870 արձանագրությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Նույն օրը Խաչիկ Մխիթարյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կազմվել է արձանագրություն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2025 թվականի հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու և այն գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին։
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 27-ը:
2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը վերացնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելու մասին՝ 3 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 23-ին Խաչիկ Մխիթարյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է քրեակատարողական հիմնարկ:
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, զղջում է կատարածի համար:
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները::
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն /նման եզրահանգումը բխում է 11.02.2025 թվականին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայից ստացված տեղեկատվությունից/:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
…:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտագության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված արարք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, գույքային դրությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց::
Ղեկավարվելով վերը մեջբերված իրավակարգավորմամբ և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչև սույն սույն դատավճիռը կայացնելը՝ 2025 թվականի հուլիսի 23-ից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ը, մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը գտնվել է անազատության մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս պետք է ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցնեը՝ կալանքը պետք է վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ աձակել դատական նիստերի դահլիճից:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված կարգով, հաշվի առնել մինչև սույն դատավճիռը կայացնելը Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, վերջինիս ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց:
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնել:
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին անհապաղ ազատ արձակել դատակա նիստերի դահլիճից:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«19» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Խ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի ծնված՝ 1995 թվականի մայիսի 16-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին է գտնվում մայրը, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, փաստացի բնակվում է՝ քաղաք Երևան, Սարի թաղ 27 փողոց, տուն 50 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ.Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2156-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրան և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 01811)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.366 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3294 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101056 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի ապրիլի 11-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 70 BO 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ավետիք Դալլաքյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 05:40-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405870 արձանագրությունը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Նույն օրը Խաչիկ Մխիթարյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները:
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կազմվել է արձանագրություն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին:
2025 թվականի հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու և այն գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին։
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 27-ը:
2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը վերացնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելու մասին՝ 3 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 23-ին Խաչիկ Մխիթարյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է քրեակատարողական հիմնարկ:
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, զղջում է կատարածի համար:
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները::
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն /նման եզրահանգումը բխում է 11.02.2025 թվականին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայից ստացված տեղեկատվությունից/:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
…:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտագության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված արարք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, գույքային դրությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց::
Ղեկավարվելով վերը մեջբերված իրավակարգավորմամբ և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչև սույն սույն դատավճիռը կայացնելը՝ 2025 թվականի հուլիսի 23-ից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ը, մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը գտնվել է անազատության մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս պետք է ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցնեը՝ կալանքը պետք է վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ աձակել դատական նիստերի դահլիճից:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված կարգով, հաշվի առնել մինչև սույն դատավճիռը կայացնելը Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, վերջինիս ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց:
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնել:
Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին անհապաղ ազատ արձակել դատակա նիստերի դահլիճից:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0150/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 10-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60215624 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միամամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զենման կտրոնի համարը' 01811) մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.366 մգ/ (առնվազն' 0.3294 մգ/' նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101056 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի ապրիլի 11-ին' ժամը 05:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 70 BO 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ավետիք Դալաքյանի կողմից նույն օրը' ժամը 05:40-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405870 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Խաչիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Բաղիշի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Սևակ |
| Ազգանուն | Սեդոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռոման |
| Ազգանուն | Սմբատյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 14-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0150/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» հունվարի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռոման Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին: Ուսումնասիրելով քրեական գործը և մեղադրական եզրակացությանը կից համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6 հոդվածով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը չի վիճարկել իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.7 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, այսինքն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը ենթակա է կիրառման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-34-րդ, 464.6-464․8 հոդվածներով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական գործը ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով։ Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով և դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի հունվարի 27-ին: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Խաչիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դ. |
| Ազգանուն | Մարրգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սևակ |
| Ազգանուն | Սեդոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 27-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 14-01-2025 |
|---|
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին
| Որոշման ամսաթիվը | 27-01-2025 |
|---|---|
| Հիմքը | Առկա է ՀՀ քր. դատ. օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը |
| Որոշում | ԵԴ1/0150/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «27» հունվարի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ռոման Սմբատյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին: 2025 թվականի հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու և այն գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին։ Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 27-ը: 2025 թվականի հունվարի 14-ին վերոհիշյալ որոշումն ուղարկվել է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին։ 2025 թվականի հունվարի 27-ին ուսումնասիրելով մեղադրյալ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի դատվածության վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանքը, պարզ է դարձել, որ վերջինս Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 30.01.2015 թվականի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով՝ 4 դրվագով և պատիժ է նշանակվել 600.000 ՀՀ դրամի չափով: Մինչդեռ նշանակված պատժի կրման և դատվածության մարման վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է քրեական վարույթի նյութերում: Վերոշարադրյալի պայմաններում պետք է արձանագրել, որ թեև վարույթն իրականացնող մարմինը 28.12.2024 թվականին համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն է կազմել, մինչդեռ Դատարանի համար միանշանակ չէ այն փաստը, որ մեղադրյալ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի դատվածությունը մարված է և վերջինս համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 199-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նախաքննությունն ավարտելու դեպքում քննիչը, ստանալով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի իմաստով՝ առաջին անգամ հանցանք կատարած և ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվող մեղադրյալին գրավոր ծանուցում է նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հնարավորության և իրավական հետևանքների մասին։ 2. Վարույթի նյութերը մեղադրյալի ծանոթացմանը ներկայացնելիս քննիչը ճշտում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու վերաբերյալ վերջինիս դիրքորոշումը: 3. Եթե մեղադրյալը չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ապա քննիչը մեղադրյալի բանավոր միջնորդության հիման վրա կազմում է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրում են նաև մեղադրյալը և նրա պաշտպանը: Արձանագրությունը կցվում է մեղադրական եզրակացությանը: 4. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու արձանագրություն կազմելուց առաջ քննիչն իրավասու է մեղադրյալին հարցեր տալու միջոցով հավաստիանալու, թե արդյոք մեղադրյալը գիտակցում է իր միջնորդության բնույթն ու հետևանքները:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթն իրականացվում է, եթե առկա է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված արձանագրություն: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ չի կարող իրականացվել, եթե՝ 1) մեղադրյալն անչափահաս է. 2) մեղադրյալը մեղադրվում է մեկից ավելի հանցանքներ կատարելու համար. 3) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով տուգանք պատժատեսակ սահմանված չէ. 4) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքով վնաս է պատճառվել մասնավոր անձի շահերին. 5) գույքային հայց է հարուցվել մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար. 6) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս հսկող դատախազն իրավական կամ փաստական հիմնավորմամբ առարկել է դրա դեմ՝ այդ մասին նշում կատարելով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու որոշման մեջ․ 7) մեղադրյալը գրավոր հրաժարվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց․ 8) խախտվել է սույն օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․8-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավորը քրեական գործն ստանալուց հետո հավաստիանալով, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, և բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Հակառակ դեպքում կայացվում է սույն օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը: 2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործն ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու, ինչպես նաև դատավճռի կայացման օրվա մասին: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացվելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: 4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝ 1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ. 2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին. 3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը:»։ Վերը շարադրված իրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով հիշատակված փաստական հանգամանքները՝ պետք է արձանագրել, որ դեռևս հաստատված չէ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի առաջին անգամ հանցանք կատարելու փաստը, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրիք 464.6 հոդվածի պահանջին: Քանի դեռ նշված հանագամանքը հստակեցված չէ չի կարող սույն քրեական վարույթով իրականացվել համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթ։ Հետևաբար՝ թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործով հարուցված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը պետք է դադարեցնել և նշանակել նախնական դատալսումներ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածներով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործով հարուցված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնել։ Նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 15:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրի շենքում։ Սույն որոշման օրինակներն երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթը, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանումը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը տեղի չի ունեցել փաստաբանների կողմից գործադուլ անելու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի դատարան չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվելէ մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0150/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՈՐՊԵՍ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԱԼԱՆՔԸ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի (ծնված՝ 16.05.1995 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չումուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող՝ քաղաք Երևան Սարի թաղ 27 փողոց, տեւն 50 հասցեում) նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին հանրային մեղադրողի միջնորդությունը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին: 2025 թվականի հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու և այն գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին։ Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 27-ը: 2025 թվականի հունվարի 14-ին վերոհիշյալ որոշումն ուղարկվել է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին։ 2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Միջնորդության քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանին 2025 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 15:00-ի նշանակված դատական նիստի վերաբերյալ ծանուցագիրը հետ է վերադարձել դատարան Չի պահանջվել նշումով: Մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանին 2025 թվականի ապրիլի 03-ին՝ ժամը 10:30-ի նշանակված դատական նիստի վերաբերյալ ծանուցագիրը հետ է վերադարձել դատարան Չի պահանջվել նշումով: 2025 թվականի ապրիլի 03-ին Դատարանը որոշում է կայացրել հաջորդ դատական նիստի մասին մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին: 2025 թվականի հունիաի 05-ին՝ ժամը 10:30-ին նշանակված դատական նիստը տեղի չի ունեցել մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի Դատարան չներկայանալու պատճառով: 2025 թվականի հունիսի 05-ին Դատարանը որոշում է կայացրել 2025 թվականի հուլիսի 10-ին՝ ժամը 17:00-ին նշանակված դատական նիստին մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին: 2025 թվականի հունիսի 17-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ ոստիկանության Էրեբունու բաժնի պետի տեղակալի գրությունը, համաձայն որի Խ.Մխիթարյանի բնակության հասցեի՝ ք.Երևան Սարի-Թաղ 27 փողոց 50 տուն, հասցեի դուռը գտնվել է փակ վիճակում: 2025 թվականի հուլիսի 10-ին՝ ժամը 10:00-ին Դատարանի աշխատակազմը հեռախոսազանգի միջոցով կապ է հաստատել մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանի հետ և հայտել, որ իր վերաբերյալ դատական նիստը նշանակված է նույն օրը՝ ժամը 17:00-ին, որին ի պատասխան մեղադրյալը հայտնել է, որ դատական նիստի վերաբերյալ իրեն տեղեկացրել են նաև ոստիկանությունից, սակայն ինքը չի պատրաստվում ներկայանալ դատարան: Նույն օրը՝ որոշ ժամանակ անց, ևս մեկ անգամ կապ է հաստատվել մեղադրյալի հետ, ով հայնել է որ. «ով ուզում է լինի և որտեղից ուզում է լինի՝ չի ներկայանալու… Կողմի դիրքորոշումը. 2025 թվականի հուլիսի 10-ի դատական նիստին հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ սույն քրեական գործով նշանակված բոլոր դատական նիստերը հետաձգվում են մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով: Դատարանի կողմից որոշումներ են կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին, սակայն դրանք արդյունք չեն տվել: Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը հրաժարվել է ներկայանալ դատարան: Ելնելով նշվածից՝ հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, և միջնորդեց Խ.Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը: Պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը առարկեց հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ, խնդրեց ևս մեկ անգամ միջոց ձեռնարկել ոստիկանության միջոցով մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու համար: (Կողմերի դիրքորոշումները մանրամասն չի շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ այն ձայնագրառված է դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. Քննելով միջնորդությունը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, կողմերի դիրքորոշումները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման, և վերջինիս նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել կալանք խափանման միջոցը՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթն իրականացնող մարմիններն են` 1) քննիչը` վարույթը նախաձեռնելու պահից մինչև մեղադրական եզրակացությունը կամ քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը հսկող դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը կամ քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը քննիչից ստանալու պահից մինչև մեղադրական եզրակացությունը դատարան հանձնելը, քրեական վարույթը կարճելու մասին քննիչի որոշումը հաստատելը կամ վարույթի նյութերը նախաքննության մարմին վերադարձնելը. 3) դատարանը` մեղադրական եզրակացությունը դատախազից ստանալու պահից մինչև քրեական վարույթի ավարտը, ինչպես նաև դատական երաշխիքների վարույթներով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին: 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հովածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: ... 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: ...: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 272-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Մեղադրյալի մաuնակցությունը դատական նիստին պարտադիր է, բացառությամբ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերի: Եթե այլ դեպքերում մեղադրյալը դատական նիստին չի ներկայանում, ապա դատալսումները հետաձգվում են: 2. Դատական նիստին առանց հարգելի պատճառի չներկայացած մեղադրյալի նկատմամբ դատարանի որոշմամբ կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքով նախատեսված հարկադրանքի միջոցներ հետագա դատական նիստերին նրա ներկայությունն ապահովելու նպատակով: (...)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. (1) մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, 15–րդ կետ), (2) վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, 14–րդ կետ), (3) կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, 9–րդ կետ), (4) կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, 51–րդ կետ): Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրալ Խաչիկ Մխիթարյանը քաջատեղյակ լինելով, որ իր նկատմամբ քրեական գործ է քննվում Դատարանի վարույթում չի ներկայանում նշանակված դատական նիստերին, դեռ ավելին՝ Դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում հրաժարվել է ներկայանալ Դատարան: Հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ Խ.Մխիթարյանը ինքն է անձամբ հայտնել, որ ոստիկանության միջոցով ծանուցված եղել է դատական նիստի վերաբերյալ: Ավելին՝ Դատարանի աշխատակազմի պնդումներին՝ ներկայանալու անհրաժեշտության մասին, պատասխանել է ոչ պատշաճ բառապաշարով և դրսևորել է ոչ պատշաճ վարքագիծ: Մասնավորապես՝ նշելով, որ. «ով ուզում է լինի և որտեղից ուզում է լինի՝ չի ներկայանալու… Ելնելով վերը նշվածից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելք խափանման միջոցը փաստացի ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այսպես՝ Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը, Դատարանի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալով, խոչընդոտում է գործի քննությանը, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ վերջինս խուսափում է իր պարտականությունները կատարելուց: Դատարանը սույն եզրահանգմանն է գալիս՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը չի կատարում իր վրա դրված քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված պարտականությունները. Մասնավորապես՝ մեղադրյալը պարտավոր է այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին պատշաճ տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին և ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին՝ Դատարանի կանչով դատարան ներկայանալու պահանջին: Դատարանն արձանագրում է, որ Խաչիկ Մխիթարյանը խախտել է իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանը և չի կատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները: Այսպես, Խ.Մխիթարյանը, ըստ էության, կամ տեղափոխվել է իր բնակության վայրից, առանց Դատարանին նախապես հայտնելու, այդ իսկ պատճառով ոստիկանության ծառայողներին չի հաջողվում նրան հայտնաբերել և հարկադրաբար դատարան ներկայացնել, կամ չի տեղափոխվել, սակայն հրաժարվում է ծանուցագրերը ստանալուց, քանի որ Դատարանի կողմից ուղարկված ծանուցագրերը մշտապես հետ են վերադարնում Չի պահանջվել նշումով: Բացի այդ, հեռախոսազանգերի ընթացքում հստակ հայտնում է, որ տեղյակ է ներկայանալու անհրաժեշտության մասին, սակայն չի ներկայանալու և վերջ: Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցն ավելի խիստով փոխարինելու համար առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված բոլոր պայմանները: Վերը նշվածի կապակցությամբ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որոշ դեպքերում հնարավոր է հստակ տարանջատել անձի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու և անձի կողմից փախուստի դիմելու երևույթները: Այլ կերպ՝ Դատարանը հնարավոր է համարում մի իրավիճակ, երբ մեղադրյալը ինչ-ինչ պատճառներով չի ներկայանում վարույթն իրականացնող մարմնին, սակայն նպատակադրված չէ դիմել փախուստի: Սակայն Դատարանն արձանագրում է նաև, որ վերը շարադրված հանգամանքները թույլ են տալիս եզրահանգել, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը նաև թաքնվում է վարույթն իրականացնող մարմնից և/կամ դիմել է փախուստի: Արձանագրված հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ մեղադրյալը, չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, դիմել է փախուստի և այդկերպ խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանը: Ինչ վերաբերում է փախուստը բացառապես ՀՀ սահմաններից դուրս գալու հանգամանքով պայմանանվորելուն, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ իրավական նորմերի նման նեղ մեկնաբանման արդյունքում կարող են էականորեն սահամանփակվել վարույթն իրականացնող մարմնի հնարավորությունները, որի արդյունքում արդարադատության շահն էապես կտուժի, քանի որ, ինչպես արդեն իսկ արձանագրվեց, ՀՀ սահմաններից դուրս չգալու միջոցով վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի դիմելը նույնչափ բացասական է ազդում վարույթի բնականոն ընթացքի վրա, որքան ՀՀ սահմաններից դուրս գալու միջոցով փախուստի դիմելը: Իրավական նորմի այլ մեկնաբանման պարագայում կարող է ստացվել մի իրավիճակ, երբ նշված խափանման միջոցը կիրառված լինելու դեպքում մեղադրյալը երբևէ չի կարող խախտել նշված խափանման միջոցի պայմանը՝ ՀՀ սահմանը հատելը, քանի որ բացակայելու արգելք խափանման միջոց կիրառելով հենց վարույթն իրականացնող մարմինն է սահմանափակում մեղադրյալի՝ ՀՀ սահմաններից դուրս գալու հնարավորությունը: Արդյունքում՝ նշված խափանման միջոցի պայմանի խախտում հնարավոր կլինի արձանագրել միայն մեղադրյալի կողմից զարտուղի ճանապարհով ՀՀ սահմանը հատելու դեպքում, իսկ նշվածն ըստ էության կարող է լինել անտրամաբանական և չբխել հենց քրեադատավարական նորմերի պահանջներից: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքի պայմանները, և Դատարանը պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: Կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է: Այն առավելագույն չափով սահմանափակում է մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն է: Կալանավորման էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է: Ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը, որը ակնհայտ առկա է սույն պարագայում: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված նվազ խիստ խափանման միջոցն արդյունավետ չի գտնվել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար և արդեն իսկ առկա են մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու, թաքնվելու, պարտականությունները չկատարելու վերաբերյալ ողջամիտ կասկածներ, ուստի այն պետք է փոխարինվի առավել խիստ` կալանավորման ձևով խափանման միջոցով: Հիմք ընդունելով վերոնշյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը ենթակա է բավարարման, և թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է վերացնել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-119-րդ, 270-րդ, 272-րդ, հոդվածներով, Դատարանը՝ ՈՐՈՇԵՑ Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի միջնորդությունն բավարարել: Թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի /ծնված 16.05.1995թ./ նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վերացնել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Կալանքի սկիզբը հաշվել Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը և ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկին: Որոշումը ենթակա է անհապաղ կատարման: Որոշման դեմ վերաքննիչ դատարան հատուկ վերանայման բողոք կարող է բերվել դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Խաչիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0150/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «19» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ մեղադրյալ Խ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի ծնված՝ 1995 թվականի մայիսի 16-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, ըստ իր հայտարարության խնամքին է գտնվում մայրը, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, փաստացի բնակվում է՝ քաղաք Երևան, Սարի թաղ 27 փողոց, տուն 50 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի քննիչ Գ.Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-2156-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրան և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն արարքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 01811)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.366 մգ/լ (առնվազն՝ 0.3294 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91101056 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), 2024 թվականի ապրիլի 11-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 70 BO 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Ավետիք Դալլաքյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 05:40-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405870 արձանագրությունը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: Նույն օրը Խաչիկ Մխիթարյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել են մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականությունները: 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կազմվել է արձանագրություն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը: 2025 թվականի հունվարի 10-ին դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Հիշյալ քրեական գործը նույն օրը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 13.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին: 2025 թվականի հունվարի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու և այն գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին։ Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 27-ը: 2025 թվականի հունվարի 27-ին որոշում է կայացվել համաձայնեցման տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը վերացնելու և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելու մասին՝ 3 ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 23-ին Խաչիկ Մխիթարյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է քրեակատարողական հիմնարկ: Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը և նրա պաշտպան Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ: Մեղադրյալ Խ.Մխիթարյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, զղջում է կատարածի համար: Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:: Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. - դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը որպես մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը): Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն /նման եզրահանգումը բխում է 11.02.2025 թվականին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայից ստացված տեղեկատվությունից/: Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝ 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտագության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված արարք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, գույքային դրությունը: Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:: Ղեկավարվելով վերը մեջբերված իրավակարգավորմամբ և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչև սույն սույն դատավճիռը կայացնելը՝ 2025 թվականի հուլիսի 23-ից մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ը, մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը գտնվել է անազատության մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս պետք է ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցնեը՝ կալանքը պետք է վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ աձակել դատական նիստերի դահլիճից: Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում: Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ կետով սահմանված կարգով, հաշվի առնել մինչև սույն դատավճիռը կայացնելը Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, վերջինիս ազատել 525.000 (հինգ հայրուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված պատիժը կրելուց: Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնել: Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին անհապաղ ազատ արձակել դատակա նիստերի դահլիճից: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 19-09-2025 |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «65» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «89» թերթ և 1 հատոր հավելված՝ «45» թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «65» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «89» թերթ և 1 հատոր հավելված՝ «45» թերթ: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0150/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Ամբաստանյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Խաչիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Խաչիկ Մխիթարյան Վերանայել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին 10.07.2025թ. կայացված որոշումը և իր նկատմամբ ընտրված կալանքը փոխարինել տնային կալանքով և նշանակել վարչական տույժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Վերաքննիչ բողոքը վերադարձվել է
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0150/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը /այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան/ նախագահությամբ դատավոր Ս.Համբարձումյանի, ուսում¬¬¬¬¬նասիրելով թիվ ԵԴ1/0150/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյա¬նի ընդ¬հանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ 2025 թվականի հուլիսի 10-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և այն քննության նշանակելու հարցերը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյա¬նի ընդ¬հանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի միջնորդությունը բավարարվել է։ Թիվ ԵԴ1/0150/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վերացվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է Խաչիկ Բաղիշի Մխիթարյանին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից։ Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿՀ-ի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 2025թ. հուլիսի 28-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանը /որոշմանը ծանոթացել է ոստիկանության բաժին ներկայանալու օրը, այն է՝ 23․07․2025թ․/, որով վերջինս խնդրում է վերանայել իր նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով և իր նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն խափանման միջոցները։ 2025 թվականի օգոստոսի 08-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են թիվ ԵԴ1/0150/01/25 վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Ս.Համբարձումյանին են հանձնվել 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին: Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատական վերանայման բողոքը պետք է բովանդակի` 1) այն դատարանի անվանումը, որին հասցեագրվում է բողոքը. 2) տվյալներ բողոք բերած անձի մասին` նշելով նրա կարգավիճակը, բնակության կամ գտնվելու վայրը. 3) բողոքարկվող դատական ակտը և այն կայացրած դատարանի անվանումը. 4) նշում՝ դատական ակտն ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բողոքարկելու մասին. 5) բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, պահանջը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող փաստարկները. 6) բողոքին կցվող նյութերի ցանկը. 7) բողոք ներկայացնող անձի անունը, ազգանունը և ստորագրությունը։ 2. Բողոքին կցվում է բողոքի պատճենը դատական ակտը կայացրած դատարան ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթուղթը, ինչպես նաև բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)։ 3. Բողոքարկման հստակ ժամկետի առկայություն ենթադրող դատական վերանայման դեպքում նախքան բողոքարկման ժամկետի ավարտը կարող է բերվել դատական վերանայման հավելյալ բողոք, որը պետք է բովանդակի` 1) սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ, 6-րդ և 7-րդ կետերում նշված տվյալները. 2) սկզբնական բողոքի ներկայացման տարին, ամիսը և օրը. 3) բողոքի հավելյալ հիմքը, բողոքի հիմքը հաստատող լրացուցիչ փաստերը, ինչպես նաև դրանք հիմնավորող հավելյալ, այդ թվում՝ նոր փաստարկները: 4. Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 391-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հատուկ վերանայման բողոքը, համապատասխան թերությունները մատնանշելով և երեքից վեց օր ժամկետ տրամադրելով, վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով սահմանված պահանջներին: 2. Հատուկ վերանայման բողոքը թողնվում է առանց քննության, եթե՝ 1) բողոքը վերաքննիչ դատարանի սահմանած ժամկետում չի համապատասխանեցվել սույն օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով սահմանված պահանջներին. (…) 4. Հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացնում վարույթի նյութերն ստանալուց հետո՝ եռօրյա ժամկետում: Վերաքննիչ բողոքը վերադարձված լինելու դեպքում սույն մասով սահմանված ժամկետների հաշվարկն սկսվում է վերաքննիչ բողոքը վերստին ներկայացնելու, իսկ այն վերստին չներկայացնելու դեպքում` վերաքննիչ դատարանի սահմանած ժամկետը լրանալու օրվանից։ 5. Բողոքը վերադարձնելու մասին որոշման պատճենը մեկօրյա ժամկետում ուղարկվում է բողոքը ներկայացրած անձին, (…)»: Ուսումնասիրելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2025 թվականի հուլիսի 10-ին կայացված որոշման դեմ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքը չի պարունակում բողոքարկվող դատական ակտը և այն կայացրած դատարանի անվանումը, առկա չեն բողոքի հիմքը, այն հաստատող փաստերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները, ինչպես նաև բողոքին կցված չէ բողոքի պատճենը դատական ակտը կայացրած դատարան ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթուղթը և բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը), որպիսի պահանջները սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով։ Ուստի, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև անձի՝ իր իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության և արդար դատաքննության իրավունքը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում բողոքաբերի կողմից թույլ տրված խախտումները շտկելու իրավական ողջամիտ հնարավորությունն առկա է, և անհրաժեշտ է վերաքննիչ բողոքը վերադարձնել՝ վերջինիս տրամադրելով երեք օր ժամկետ՝ վերացնելու սույն որոշմամբ արձանագրված՝ վերաքննիչ բողոքին վերաբերող խախտումները։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ և 391-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Խաչիկ Մխիթարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը վերադարձնել վերջինիս՝ սույն որոշմամբ արձանագրված թերությունները վերացնելու և 3-օրյա ժամ¬կե¬տում այն կրկին ներկայացնելու համար: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը 43 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 43 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 30190/26 |