ԵԴ1/0123/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի,
Մեղադրյալ Ռ․Մարտիրոսյանի,
Պաշտպան Ս.Հարությունյանի,


2025 թվականի հունիսի 03-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի՝ ծնված 08.03.1997թ., Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, ամուսնացած, խնամքին՝ երկու անչափահաս երեխա, ըստ իր հայտարարության՝ նաև վատառողջ պապիկը, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Նոր Նորք, Վիլնյուսի փողոց, 67/1 շենք, բն. 34 հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում կազմվել է արձանագրություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ 60698024 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
11.12.2024թ. կայացվել է որոշում՝ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 13․12․2024թ․ ներկայացվել է վերջինիս:
Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա՝  2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին' ժամը 01:45-ի սահմաններում, վարել է «Օպել» մակնիշի 37 FG 138 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա' չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում:
Այսպես.
ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8180147761 վարչական իրավախախտման գործով 2022 թվականի հունիսի 17-ին կայացված որոշմամբ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանը 1 /մեկ/ տարի ժամանակով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից' սկսած 2022 թվականի հունիսի 17֊ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 19-ը, որի մասին պատշաճ ծանուցվել է: Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկման ժամկետն ավարտվելուց հետո Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանը, չստանալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 5֊րդ մասի իմաստով համարվելով տրասնսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող անձ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ժամը 01:45-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը' 02262)' մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.289 մգ/լ (առնվազն' 0.2601 մգ/լ' նկատի կենալով ստուգաչափող թիվ 91101199 ալկոտեստեր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), Երևան քաղաքի Քոչինյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 FG 138 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Գւսռնիկ Աղաբաբյանի կողմից նույն օրը' ժամը 02:00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180415720 արձանագրությունը:։
Նախաքննության մարմնի 12.12.2024թ. որոշմամբ թիվ 60698024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0123/01/25 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Ն. Բաղդասարյանիս:
2025 թվականի հունվարի 14-ին դատարանը որոշում է կայացրել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանի 03.06.2025թ. որոշմամբ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանը և պաշտպան Սիրանուշ Հարությունյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանը հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարել և անցկացնել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ և 4․2-րդ մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…)»։
Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, ամուսնացած, դատվածություն չունի:
Մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաների /Ռաֆայել Ռազմիկի Մարտիրոսյան՝ ծնված՝ 11.01.2022թ., Սերինե Ռազմիկի Մարտիրոսյան՝ ծնված՝ 02.03.2020թ./ առկայությունը, կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Ռազմիկ Մարտիրոսյանւ կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով՝ վեցաապատիկի չափով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից»։
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Մարտիրոսյանը չունի եկամուտ՝ դատարանը գտնում է, որ նշանակվող տուգանքի չափի հաշվարկային հիմք պետք է ընդունել արարքի կատարման պահին գործող «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը:
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Ռազմիկ Մարտիրոսյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։(...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Մարտիրոսյանը չունի մշտական աշխատանք և նյութական, ընտանեկան դրությունից ելնելով՝ չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել՝ դատարանը գտնում է, որ պետք է տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռազմիկ Մարտիրոսյանը նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը ճիշտ է և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.


Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի արարքի կատարման մեջ, և նրան դատապարտել տուգանքի` վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Մեղադրյալ Ռազմիկ Ռաֆայելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ