Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0152/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 15.4

Պատասխանող

Աշոտ Խաչատրյան Վարազդատի
Աշոտ Խաչատրյան Վարազդատի
Աշոտ Խաչատրյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ժորա Չիչոյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 344-րդ Մաս 2-րդ

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ժորա Չիչոյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» « օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով: Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2025-05-13 10:00 5 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-13 12:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-27 09:30 5 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/0152/01/25


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

13.05.2025 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի՝ ծնված 08.09.1972 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատապարտված, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սարի թաղ 10-րդ շարքի 37-րդ հասցեի տանը, որպես համակցված խափանման միջոցներ է ընտրված վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 13.05.2025 թվականին Ա.Խաչատրյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.

I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանն արձանագրություն է կազմել թիվ 60641624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել Անդրանիկ Սուրենի Սարգսյանը ճանաչվել է որպես տուժող։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին կազմվել է Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով, Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանն արձանագրություն է կազմել թիվ 60642324 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 60642324 քրեական վարույթը թիվ 60641624 քրեական վարույթին միացնելու նախաքննությունը թիվ 60641624 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հարությունյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կիրառելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1891/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես համակցված խափանման միջոցներ է կիրառվել վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հարությունյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ․ «[ն]ա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող:»
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի հունվարի 07-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին թիվ 60641624 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/0152/01/25 համարի ներքո մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2025 թվականի հունվարի 14-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0152/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին որոշում է կայացվել Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված համակցված խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ, նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

II. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» սարքի թիվ 02402 կտրոնը, համաձայն որի՝ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի Պ/Ծ Նասլյանը՝ կրծքանշան 07282, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 20։00։46-ին, դատարկ թեստի /0.000mg/l/ պայմաններում ստուգել է Աշոտ Խաչատրյանի /ID 1809720591/ սթափության վիճակը և պարզել է, որ վերջինիս արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել Է 0.936 mg/l։
(հատոր 1-ին գ.թ. 21, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի տվյալներն են՝ ՀԾ համարանիշ՝ 1809720591, ծնված՝ 08/09/1972, բնակվող Երևան, Էրեբունի համայնք, Սարի թաղ 10 շարք, տ. 37։ ՀՀ քաղաքացու անձնագրի համարն է AV0518242, տրված՝ 15/11/2022, վավերական է մինչև՝ 15/11/2032։
(հատոր 1-ին գ.թ. 37, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի տվյալները, համաձայն որի՝ «Վարորդական վկայականների որոնում» բաժնում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի ՀԾ համարանիշի՝ 1809720591 միջոցով ստուգվել է վերջինի՝ վարորդական իրավունքի վկայականի առկայությունը, սակայն պարզվել է, որ նրան երբևէ վարորդական վկայական չի տրամադրվել:
(հատոր 1-ին գ.թ. 38, դատական նիստի արձանագրություն)
Քրեական վարույթի նյութերում առկա թիվ 120897 ստուգաչափման վկայականը, համաձայն որի՝ թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» սարքի ստուգաչափումն իրականացվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից 2024 թվականի ապրիլի 05-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի ապրիլի 05-ը։ Ստուգաչափման է ենթարկվել ՀՀ ՊԾ-ին պատկանող Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում արտադրված թիվ 91101052 ալկոտեստերը՝ չափման տիրույթը՝ 0,000÷2,000մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/՝ 0-0,1±5%, 0,1-0,15±8;>0,15±10%։ Վկայականը հաստատված է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի 19.02.2018թ. թիվ 133–Ն հրամանով։
(հատոր 1-ին գ.թ. 140, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունները համաձայն որոնց՝ զննության են ենթարկվել վերոնշյալ փաստաթղթերը:
(հատոր 1-ին գ.թ. 142-143, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրերում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալները, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնը, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականը:
(հատոր 1-ին գ.թ. 144-145, դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ինքը վարորդական վկայական չունի, վարել է իրեն պատկանող «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ինքը և իր ընկեր Արմեն Հովակիմյանն իրենց տան բակում օգտագործել են ոգելից խմիչք և անձնական գործերով ցանկացել են գնալ Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջան: Ավտոմեքենան վարել է ինքը, իսկ Արմեն Հովակիմյանը նստած է եղել առջևի աջ նստելատեղին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 20։00-ի սահմաններում, ինքը վարել է տվյալ ավտոմեքենան երթևեկել է Չարենցի փողոցով՝ Կորյունի փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, 2-րդ երթևեկելի գոտիով, գտնվել է Երևան քաղաքի ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության շենքի մոտակայքում և կանգնած է եղել կարմիր ազդանշանով լուսացույցի տակ, լուսացույցը փոխել է կանաչ և ինքը շարժվել է ու այդ ժամանակ այնտեղ առկա հետիոտնային անցումը անցնելով մոտ 10 մետր, ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել ճանապարհի զույգ հոծ հորիզոնական գծանշման վրա կանգնած ոստիկանության աշխատակցի համապատասխան համազգեստով և ծառայություն իրականացնող հետիոտնին, ում մինչ այդ չի նկատել, ստույգ չի կարող ասել, ինքը հավանաբար երթևեկել է հոծ զույգ գծանշումների վրայով: Նշել է նաև, որ դեպքի ժամանակ եղանակը անձրևային է եղել, ինքը երթևեկությանը ուշադիր չի եղել, վրաերթից հետո իջել է ավտոմեքենայից, փորձել օգնություն ցուցաբերել, մոտեցել են պարեկային ծառայության աշխատակիցները և հետիոտնին տեղափոխել հիվանդանոց: Վրաերթի կատարման մեջ ինքն ընդունում է իր մեղավորությունը, քանի որ ինքը երթևեկության ժամանակ անուշադիր է եղել, իր երթևեկությանը ոչ մի խոչընդոտ չի եղել: Նշել է նաև, որ դեպքի ժամանակ ավտոմեքենան եղել է տեխնիկապես սարքին վիճակում, ինքը ղեկին գտնվել է ոչ սթափ վիճակում: Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցը արհեստականորեն լուսավորված է եղել։ Ավտոմեքենայով ընթանալու ժամանակ որևէ խոչընդոտ չի եղել, իսկ հանդիպակաց ուղեմասից երթևեկող ավտոմեքենաների լուսարձակներն իրեն չեն կուրացրել։
Ինքը չունի և երբևէ չի ունեցել վարորդական իրավունքի վկայական, սակայն տիրապետել է ճանապարհային երթևեկության կանոններին, կարողացել է ավտոմեքենա վարել։ 2021 թվականին ինքը սեփական միջոցներով գնել է «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի փաստացի սեփականատերը հանդիսացել է ինքը, այն վարել է միայն ինքը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, ինքը տվյալ ավտոմեքենան մեկ ուղևորով, ով հանդիսացել է իր ընկեր Արմեն Լևոնի Հովակիմյանը՝ նստած վարորդի կողքի նստելատեղին, վարել է Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցով՝ Աբովյան փողոցի կողմից Նալբանդյան փողոցի ուղղությամբ, 3-րդ՝ ձախ եզրային երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Կորյուն և Նալբանդյան փողոցների՝ լուսացույցով կարգավորվող խաչմերուկին՝ ինքը նկատել է, որ միացված է եղել լուսացույցի կարմիր ազդանշանը, այդ պայմաններում ինքն ավտոմեքենան անշարժ վիճակի է բերել իր ուղեմասի «Կանգ-գիծ» գծանշման մոտ։ Երբ միացել է լուսացույցի կանաչ ազդանշանը, ինքը վերսկսկել է ավտոմեքենայի երթևեկությունը, մուտք է գործել խաչմերուկ՝ այն ուղիղ անցնելու համար։ Ինքն անցել է «Կանգ-գիծ» գծանշումը մոտ 30 մետր տարածության չափով, որից հետո ավտոմեքենայի առջևի հատվածից բախման ձայն է լսել։ Ինքն անմիջապես կանգնեցրել է ավտոմեքենան, իր ընկեր Արմենի հետ միասին դուրս են եկել ավտոմեքենայի սրահից և ավտոմեքենայի առջևի ձախ անվաթևի մոտ հայտնաբերել են ասֆալտածածկույթին պառկած վիճակում գտնվող քաղաքացու։ Ինքը հասկացել է, որ իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին։ Ինքն ավտոմեքենայի երթևեկությունը վերսկսելուց մինչև վրաերթի պահն զբաղված է եղել Արմենի հետ խոսելով, հաշվի առնելով նաև այն, որ իր դիմաց ավտոմեքենաներ չեն եղել, ինքն իր դիմաց չի նայել։ Ինքը վերսկսել է ավտոմեքենայի արագությունը և մինչև վրաերթի տեղին հասնելը զարգացրել է մոտ 30կմ/ժ արագություն, այդ ընթացքում ինքը 2-3 վայրկյան տևողությամբ իր դիմաց չի նայել, այդ ընթացքում զբաղված է եղել զրուցելով։ Այդ պահին փողոցի արհեստական լուսավորությունը միացված է եղել, ինքն ավտոմեքենան վարել է մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Ավտոմեքենայի մոտակա լույսերը լուսավորում են 30-40 մետր տարածություն։ Ինքն իր վարած ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով է վրաերթի ենթարկել հետիոտնին։
Քրեական վարույթով տուժող Անդրանիկ Սարգսյանի կազդուրվելուց հետո ինքն այցելել է նրան, իրենք հանդիպել են և հաշտվել, իրենց միջև առկա է հաշտության համաձայնություն։ Ինքը ցանկանում է, համաձայն է և չի առարկում, որպեսզի ազատվի քրեական պատասխանատվությունից տուժողի հետ հաշտության հիմքով։ Ինքը ցանկանում է, որպեսզի ներկայացված մեղադրանքը՝ այդ մասով, դադարեցվի՝ իր և տուժողի հաշտության հիմքով։
Ինքը չունի և երբևէ չի ունեցել վարորդական իրավունքի վկայական։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 18։00-ից 19։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինքն իր ընկեր Արմենի հետ իր բնակության հասցեում ոգելից խմիչք է օգտագործել, որից հետո իր՝ «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով միասին նստել են ավտոմեքենան, ինքը՝ վարորդի նստելատեղին, իսկ Արմենը՝ իր կողքի նստելատեղին։ Ինքն ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցով և, հասնելով Նալբանդյան փողոցի թիվ 59 հասցեի դիմացի հատվածին, մասնակից է դարձել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի, մասնավորապես՝ իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնի։ Վրաերթից հետո ինքը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ոստիկանության բաժին, որտեղ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկներն ստուգել են իր սթափության վիճակը և պարզել են, որ ինքը գտնվել է ոչ սթափ վիճակում, իր արտաշնչած օդի մեջ պարունակվել է 0.936 մգ/լ ալկոհոլ։
Ինքն ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, քանի որ, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, վարել է «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ վիճակում։
Իր խնամքին է գտնվում թոշակառու մայրը, ինքը խնդրում է մեղմ վերաբերմունք։
(հատոր 1-ին գ.թ. 48-52, 84-87, 135-138, 179-182, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի մայիսի 13-ի դատական նիստում հանրային մեղադրող Ա.Միքայելյանը հայտնեց, որ քրեական գործով հետազոտված ապացույցները, ըստ մեղադրանքի կողմից, բավարար են մեղադրյալ Աշոտ Խաչատրյանի վերաբերյալ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու համար, ուստի միջնորդեց սահմանափակվել հետազոտված ապացույցների ծավալով և հրաժարվեց դատակոչի ցուցակում ներառված վկա Արմեն Հովակիմյանին դատարան հրավիրելու և հարցաքննելու միջնորդությունից:
Մեղադրյալ Աշոտ Խաչատրյանը հայտնեց, որ չի առարկում հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ և չի ցանկանում հարցեր ուղղել վկա Ա.Հովակիմյանին:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ որոշեց միջնորդությունը բավարարել և ապացույցների ցանկից հանել վկա Արմեն Հովակիմյանի ցուցմունքը։
(դատական նիստի արձանագրություն)

III. Լրացուցիչ դատալսումներ.

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց, նաև ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը չունի գրանցված եկամուտ։
(դատական նիստի արձանագրություն)

IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հաստատված է համարում, որ Աշոտ Խաչատրյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող։ Այլ խոսքով, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
§Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)¦
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարածի համար:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշվելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել կատարածի համար:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով արձանագրում է, որ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի անձը բնութագրող հանգամանք արձանագրում է վերջինիս դատվածություն չունենալը։
Դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կողմից կատարած հանցագործության եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակները, դիտավորության տեսակը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին, 55-րդ և 69-րդ հոդվածներով, գտնում է, որ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
§(…)
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…)¦
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն.
§(…)
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, (…)¦:
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
Հաշվի առնելով, այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը չի հանդիսանում վարձու աշխատող, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ պետք Է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանը հաշվի առնելով, մեղադրյալի գույքային դրությունը գտնում է, որ վերջինս ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
«(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (…)»
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 (տասներկու) ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Քննության առնելով 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրներում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալների, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնի, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև դրանցով պայմանավորված սահմանափակումները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-349-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 (տասներկու) ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ չափով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրներում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալները, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնը, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, ինչպես նաև դրանցով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0152/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 10-01-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Երևան քաղաքի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 60641624
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» « օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով: Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հայրանուն Վարազդատի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում դատված
Վիճակագրական տողի համարը 15.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.1
Չափահաս Այո
Այլ նշումներ համակցված խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելք։
Մակագրել
Երբ 10-01-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ժորա
Ազգանուն Չիչոյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 13-01-2025
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 14-01-2025
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

§14¦ հունվարի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ժ.Չիչոյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով․

ՊԱՐԶԵՑԻ

2025 թվականի հունվարի 10-ին ընդդատության հիմքով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտք է եղել Երևան քաղաքի դատախազությունից ստացված նախաքննական թիվ 60641624 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, քրեական գործին շնորհված է եղել ԵԴ1/0152/01/25 դատական գործի համարը, էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին այն հանձնվել է Դատարանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով,
ՈՐՈՇԵՑԻ

ԵԴ1/0152/01/25 քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունվարի 27-ին, ժամը՝ 09:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում (ք.Երևան, Տիգրան Մեծի պող., 23/1):
Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակցին ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:
Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հայրանուն Վարազդատի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա․
Ազգանուն Միքայելյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 27-01-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 27-01-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-03-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-03-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-05-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-05-2025
Ժամ 10:11
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-05-2025
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 13-05-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հայրանուն Վարազդատի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-05-2025
Ժամ 10:31
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 13-05-2025
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 13-05-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 13-05-2025
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0152/01/25


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

13.05.2025 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի՝ ծնված 08.09.1972 թվականին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատապարտված, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չամուսնացած, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սարի թաղ 10-րդ շարքի 37-րդ հասցեի տանը, որպես համակցված խափանման միջոցներ է ընտրված վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 13.05.2025 թվականին Ա.Խաչատրյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.

I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանն արձանագրություն է կազմել թիվ 60641624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել Անդրանիկ Սուրենի Սարգսյանը ճանաչվել է որպես տուժող։
2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին կազմվել է Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Հ.Սահրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով, Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանն արձանագրություն է կազմել թիվ 60642324 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 60642324 քրեական վարույթը թիվ 60641624 քրեական վարույթին միացնելու նախաքննությունը թիվ 60641624 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի տեղակալ՝ Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հարությունյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ տնային կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կիրառելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1891/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես համակցված խափանման միջոցներ է կիրառվել վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հարությունյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ՝ Ա.Հովհաննիսյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 60641624 քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել թիվ 60641624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ․ «[ն]ա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող:»
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի հունվարի 07-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Միքայելյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին թիվ 60641624 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով թիվ ԵԴ1/0152/01/25 համարի ներքո մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 13-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2025 թվականի հունվարի 14-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0152/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին որոշում է կայացվել Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված համակցված խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 13-ին մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ, նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

II. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» սարքի թիվ 02402 կտրոնը, համաձայն որի՝ 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի Պ/Ծ Նասլյանը՝ կրծքանշան 07282, 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 20։00։46-ին, դատարկ թեստի /0.000mg/l/ պայմաններում ստուգել է Աշոտ Խաչատրյանի /ID 1809720591/ սթափության վիճակը և պարզել է, որ վերջինիս արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել Է 0.936 mg/l։
(հատոր 1-ին գ.թ. 21, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի տվյալներն են՝ ՀԾ համարանիշ՝ 1809720591, ծնված՝ 08/09/1972, բնակվող Երևան, Էրեբունի համայնք, Սարի թաղ 10 շարք, տ. 37։ ՀՀ քաղաքացու անձնագրի համարն է AV0518242, տրված՝ 15/11/2022, վավերական է մինչև՝ 15/11/2032։
(հատոր 1-ին գ.թ. 37, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրի տվյալները, համաձայն որի՝ «Վարորդական վկայականների որոնում» բաժնում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի ՀԾ համարանիշի՝ 1809720591 միջոցով ստուգվել է վերջինի՝ վարորդական իրավունքի վկայականի առկայությունը, սակայն պարզվել է, որ նրան երբևէ վարորդական վկայական չի տրամադրվել:
(հատոր 1-ին գ.թ. 38, դատական նիստի արձանագրություն)
Քրեական վարույթի նյութերում առկա թիվ 120897 ստուգաչափման վկայականը, համաձայն որի՝ թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» սարքի ստուգաչափումն իրականացվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից 2024 թվականի ապրիլի 05-ին, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի ապրիլի 05-ը։ Ստուգաչափման է ենթարկվել ՀՀ ՊԾ-ին պատկանող Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում արտադրված թիվ 91101052 ալկոտեստերը՝ չափման տիրույթը՝ 0,000÷2,000մգ/լ, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/՝ 0-0,1±5%, 0,1-0,15±8;>0,15±10%։ Վկայականը հաստատված է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի 19.02.2018թ. թիվ 133–Ն հրամանով։
(հատոր 1-ին գ.թ. 140, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունները համաձայն որոնց՝ զննության են ենթարկվել վերոնշյալ փաստաթղթերը:
(հատոր 1-ին գ.թ. 142-143, դատական նիստի արձանագրություն)
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրերում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալները, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնը, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականը:
(հատոր 1-ին գ.թ. 144-145, դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ինքը վարորդական վկայական չունի, վարել է իրեն պատկանող «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ինքը և իր ընկեր Արմեն Հովակիմյանն իրենց տան բակում օգտագործել են ոգելից խմիչք և անձնական գործերով ցանկացել են գնալ Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջան: Ավտոմեքենան վարել է ինքը, իսկ Արմեն Հովակիմյանը նստած է եղել առջևի աջ նստելատեղին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 20։00-ի սահմաններում, ինքը վարել է տվյալ ավտոմեքենան երթևեկել է Չարենցի փողոցով՝ Կորյունի փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, 2-րդ երթևեկելի գոտիով, գտնվել է Երևան քաղաքի ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության շենքի մոտակայքում և կանգնած է եղել կարմիր ազդանշանով լուսացույցի տակ, լուսացույցը փոխել է կանաչ և ինքը շարժվել է ու այդ ժամանակ այնտեղ առկա հետիոտնային անցումը անցնելով մոտ 10 մետր, ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել ճանապարհի զույգ հոծ հորիզոնական գծանշման վրա կանգնած ոստիկանության աշխատակցի համապատասխան համազգեստով և ծառայություն իրականացնող հետիոտնին, ում մինչ այդ չի նկատել, ստույգ չի կարող ասել, ինքը հավանաբար երթևեկել է հոծ զույգ գծանշումների վրայով: Նշել է նաև, որ դեպքի ժամանակ եղանակը անձրևային է եղել, ինքը երթևեկությանը ուշադիր չի եղել, վրաերթից հետո իջել է ավտոմեքենայից, փորձել օգնություն ցուցաբերել, մոտեցել են պարեկային ծառայության աշխատակիցները և հետիոտնին տեղափոխել հիվանդանոց: Վրաերթի կատարման մեջ ինքն ընդունում է իր մեղավորությունը, քանի որ ինքը երթևեկության ժամանակ անուշադիր է եղել, իր երթևեկությանը ոչ մի խոչընդոտ չի եղել: Նշել է նաև, որ դեպքի ժամանակ ավտոմեքենան եղել է տեխնիկապես սարքին վիճակում, ինքը ղեկին գտնվել է ոչ սթափ վիճակում: Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցը արհեստականորեն լուսավորված է եղել։ Ավտոմեքենայով ընթանալու ժամանակ որևէ խոչընդոտ չի եղել, իսկ հանդիպակաց ուղեմասից երթևեկող ավտոմեքենաների լուսարձակներն իրեն չեն կուրացրել։
Ինքը չունի և երբևէ չի ունեցել վարորդական իրավունքի վկայական, սակայն տիրապետել է ճանապարհային երթևեկության կանոններին, կարողացել է ավտոմեքենա վարել։ 2021 թվականին ինքը սեփական միջոցներով գնել է «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի փաստացի սեփականատերը հանդիսացել է ինքը, այն վարել է միայն ինքը։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, ինքը տվյալ ավտոմեքենան մեկ ուղևորով, ով հանդիսացել է իր ընկեր Արմեն Լևոնի Հովակիմյանը՝ նստած վարորդի կողքի նստելատեղին, վարել է Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցով՝ Աբովյան փողոցի կողմից Նալբանդյան փողոցի ուղղությամբ, 3-րդ՝ ձախ եզրային երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Կորյուն և Նալբանդյան փողոցների՝ լուսացույցով կարգավորվող խաչմերուկին՝ ինքը նկատել է, որ միացված է եղել լուսացույցի կարմիր ազդանշանը, այդ պայմաններում ինքն ավտոմեքենան անշարժ վիճակի է բերել իր ուղեմասի «Կանգ-գիծ» գծանշման մոտ։ Երբ միացել է լուսացույցի կանաչ ազդանշանը, ինքը վերսկսկել է ավտոմեքենայի երթևեկությունը, մուտք է գործել խաչմերուկ՝ այն ուղիղ անցնելու համար։ Ինքն անցել է «Կանգ-գիծ» գծանշումը մոտ 30 մետր տարածության չափով, որից հետո ավտոմեքենայի առջևի հատվածից բախման ձայն է լսել։ Ինքն անմիջապես կանգնեցրել է ավտոմեքենան, իր ընկեր Արմենի հետ միասին դուրս են եկել ավտոմեքենայի սրահից և ավտոմեքենայի առջևի ձախ անվաթևի մոտ հայտնաբերել են ասֆալտածածկույթին պառկած վիճակում գտնվող քաղաքացու։ Ինքը հասկացել է, որ իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին։ Ինքն ավտոմեքենայի երթևեկությունը վերսկսելուց մինչև վրաերթի պահն զբաղված է եղել Արմենի հետ խոսելով, հաշվի առնելով նաև այն, որ իր դիմաց ավտոմեքենաներ չեն եղել, ինքն իր դիմաց չի նայել։ Ինքը վերսկսել է ավտոմեքենայի արագությունը և մինչև վրաերթի տեղին հասնելը զարգացրել է մոտ 30կմ/ժ արագություն, այդ ընթացքում ինքը 2-3 վայրկյան տևողությամբ իր դիմաց չի նայել, այդ ընթացքում զբաղված է եղել զրուցելով։ Այդ պահին փողոցի արհեստական լուսավորությունը միացված է եղել, ինքն ավտոմեքենան վարել է մոտակա լույսերը միացված վիճակում։ Ավտոմեքենայի մոտակա լույսերը լուսավորում են 30-40 մետր տարածություն։ Ինքն իր վարած ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով է վրաերթի ենթարկել հետիոտնին։
Քրեական վարույթով տուժող Անդրանիկ Սարգսյանի կազդուրվելուց հետո ինքն այցելել է նրան, իրենք հանդիպել են և հաշտվել, իրենց միջև առկա է հաշտության համաձայնություն։ Ինքը ցանկանում է, համաձայն է և չի առարկում, որպեսզի ազատվի քրեական պատասխանատվությունից տուժողի հետ հաշտության հիմքով։ Ինքը ցանկանում է, որպեսզի ներկայացված մեղադրանքը՝ այդ մասով, դադարեցվի՝ իր և տուժողի հաշտության հիմքով։
Ինքը չունի և երբևէ չի ունեցել վարորդական իրավունքի վկայական։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 18։00-ից 19։00-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինքն իր ընկեր Արմենի հետ իր բնակության հասցեում ոգելից խմիչք է օգտագործել, որից հետո իր՝ «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով միասին նստել են ավտոմեքենան, ինքը՝ վարորդի նստելատեղին, իսկ Արմենը՝ իր կողքի նստելատեղին։ Ինքն ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Կորյուն փողոցով և, հասնելով Նալբանդյան փողոցի թիվ 59 հասցեի դիմացի հատվածին, մասնակից է դարձել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի, մասնավորապես՝ իր վարած ավտոմեքենայով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնի։ Վրաերթից հետո ինքը ձերբակալվել է և տեղափոխվել ոստիկանության բաժին, որտեղ Պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի պարեկներն ստուգել են իր սթափության վիճակը և պարզել են, որ ինքը գտնվել է ոչ սթափ վիճակում, իր արտաշնչած օդի մեջ պարունակվել է 0.936 մգ/լ ալկոհոլ։
Ինքն ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, քանի որ, չունենալով վարորդական իրավունքի վկայական, վարել է «Պորշե» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ոչ սթափ վիճակում։
Իր խնամքին է գտնվում թոշակառու մայրը, ինքը խնդրում է մեղմ վերաբերմունք։
(հատոր 1-ին գ.թ. 48-52, 84-87, 135-138, 179-182, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի մայիսի 13-ի դատական նիստում հանրային մեղադրող Ա.Միքայելյանը հայտնեց, որ քրեական գործով հետազոտված ապացույցները, ըստ մեղադրանքի կողմից, բավարար են մեղադրյալ Աշոտ Խաչատրյանի վերաբերյալ մեղադրական վերդիկտ կայացնելու համար, ուստի միջնորդեց սահմանափակվել հետազոտված ապացույցների ծավալով և հրաժարվեց դատակոչի ցուցակում ներառված վկա Արմեն Հովակիմյանին դատարան հրավիրելու և հարցաքննելու միջնորդությունից:
Մեղադրյալ Աշոտ Խաչատրյանը հայտնեց, որ չի առարկում հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ և չի ցանկանում հարցեր ուղղել վկա Ա.Հովակիմյանին:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ որոշեց միջնորդությունը բավարարել և ապացույցների ցանկից հանել վկա Արմեն Հովակիմյանի ցուցմունքը։
(դատական նիստի արձանագրություն)

III. Լրացուցիչ դատալսումներ.

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց, նաև ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը չունի գրանցված եկամուտ։
(դատական նիստի արձանագրություն)

IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հաստատված է համարում, որ Աշոտ Խաչատրյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 19։30-ի սահմաններում, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 1-ին կետի և նույն հոդվածի 7-րդ մասի ա կետի կանոնների խախտումներով՝ առանց տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոցը վարելու վարորդական վկայականի ոչ սթափ՝ արտաշնչած օդի մեջ 0.939 մգ/լ ալկոհոլի պարունակությամբ, իրեն պատկանող «PORSCHE CAYENNE 3.6» մակնիշի 90 YV 909 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Չարենցի փողոցով՝ Կորյուն փողոցի կողմից Նար-Դոս փողոցի ուղղությամբ, երկրորդ երթևեկելի գոտիով։ Հասնելով Նալբանդյան փողոցի 59 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջների, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոնների խախտում՝ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ և վտանգավոր կառավարում, այն է՝ ունենալով տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն՝ իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտում՝ ճանապարհի հոծ զույգ գծանշումների վրա, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթը կանխելու նպատակով միջոցներ չի ձեռնարկել ժամանակին կատարած արգելակումով ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով շրջանցելու տվյալ հատվածում գտնվող ոստիկանության ծառայող Անդրանիկ Սարգսյանին և իր ավտոմեքենայի առջևի հատվածով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս՝ առողջությանն անզգուշությամբ պատճառելով ծանր վնաս՝ որպես կյանքին վտանգ սպառնացող։ Այլ խոսքով, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
§Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)¦
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարածի համար:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշվելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, հանցագործության շարժառիթներն ու նպատակները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը և զղջացել կատարածի համար:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով արձանագրում է, որ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի անձը բնութագրող հանգամանք արձանագրում է վերջինիս դատվածություն չունենալը։
Դատարանը՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կողմից կատարած հանցագործության եղանակը, տեղը, ժամանակը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակները, դիտավորության տեսակը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին, 55-րդ և 69-րդ հոդվածներով, գտնում է, որ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
§(…)
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…)¦
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն.
§(…)
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, (…)¦:
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
Հաշվի առնելով, այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանը չի հանդիսանում վարձու աշխատող, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև վերջինիս կողմից կատարված հանցանքի բնույթն ու նշանակությունը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ պետք Է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանը հաշվի առնելով, մեղադրյալի գույքային դրությունը գտնում է, որ վերջինս ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն.
«(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (…)»
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 (տասներկու) ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
Քննության առնելով 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրներում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալների, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնի, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցների հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև դրանցով պայմանավորված սահմանափակումները։
Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-349-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 (տասներկու) ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ չափով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ի քննիչի որոշմամբ որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Անձնագրային և վիզաների վարչություն» ծառայության, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրներում Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի վերաբերյալ առկա տվյալները, ինչպես նաև սթափության վիճակի զննության թիվ 91101052 «Alcovisior - Jupiter X/RP» ալկոտեստեր սարքի՝ սթափության վիճակի զննության թիվ 02402 կտրոնը, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից՝ տեղեկատվության պահանջի հիման վրա ստացված ստուգաչափման թիվ 120897 վկայականը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Աշոտ Վարազդատի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված համակցված խափանման միջոցներ՝ վարչական հսկողությունը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, ինչպես նաև դրանցով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 13-05-2025
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 24-06-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
Ամսաթիվ 03-07-2025
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 13.05.2025թ. կայացված թիվ ԵԴ1/0152/01/25 դատավճիռը 24.06.2025թ. մտել է օրինական ուժ մեջ:
Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ 22.10.2024թ.-ից սահմանված համապատասխան էլեկտրոնային հսկողությունը 02.07.2024թ.-ին դադարեցվել է և վերջինս հանվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի հաշվառումից:
Ստացվել է Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 12-08-2025
Էջերի քանակ Քրեական գործը 2 հատորից․ 1-ինը՝ 201, 2-րդը՝ 101 թերթից։
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 22-08-2025
Էջերի քանակը 1-ինը՝ 201, 2-րդը՝ 101