ԵԴ1/0112/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

07.04.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ք. ԿԱԿՈՅԱՆԻ
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Կ. ԳԱԲՈՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ա. ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Աբել Հայկի Սիմոնյանի, ծնված՝ 22.06.1995թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում մեկ անգամ դատված՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.10.2024թ. թիվ ԵԴ1/2706/01/24 դատավճռով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին անխափահաս երեխա, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան Վանտյան փողոցի 12-րդ տանը:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Կ.Հարությունյանի կողմից 20.06.2024թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 92-0684-24 քրեական վարույթը:
ՀՀ զինվորական կենտրոնական դատախազության կայազորների զինվորական դատախազությունների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության բաժնի դատախազ Ք.Կակոսյանի 25.12.2024թ. որոշմամբ՝ Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի քննիչ Կ.Հարությունյանի կողմից 27.12.2024թ. Աբել Հայկի Սիմոնյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 25.12.2024թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 92-0684-24 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 10.01.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Աբել Հայկի Սիմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա հաշվառված լինելով ՀՀ ՊՆ զորակոչային և զորահավաքային համալրման ծառայության Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումում՝ որպես պահեստազորային, ենթակա է եղել մասնակցելու ՀՀ Կառավարության 2024թ. փետրվարի 29-ի թիվ 281-Ն որոշմամբ հայտարարված վարժական հավաքներին, ինչի շրջանակներում կանչվել է տարածքային ստորաբաժանում, ՀՀ Կառավարության 2018թ. ապրիլի 12-ի N 405-Ն որոշմամբ սահմանված բժշկական հետազոտությունները անցնելու համար ներկայացել և պարտավորվել է անցնել բժշկական հետազոտություններ, միաժամանակ ստացել 11.06.2024թ. վարժական հավաքի վայր մեկնելու համար զինվորական կոմիսարիատ ներկայանալու ծանուցագիր, սակայն խախտելով «Պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի պահանջները՝ խուսափել է բժշկական հետազոտություններ անցնելուց և վարժական հավաքին ներգրավելուց՝ այդ վարժական հավաքից ազատվելու օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանը դատարանին միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ինչպես նաև գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանը մեղադրվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու համար, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
Արագացված վարույթով դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չիրականացնելով և հիմք ընդունելով մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանի կողմից իրեն ներկայացված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստը՝ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանին մեղսագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ և 10-րդ մասերի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(…)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ արարքը կատարելու համար մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը պետք է սահմանվի՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով նախատեսված՝ վերը նշված պայմանները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ նրա խնամքի տակ առկա է անչափահաս երեխա՝ Հայկ Աբելի Սիմոնյանը, ծնված՝ 2021թ. ապրիլի 17-ին, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Դատարանը մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Դրանից բացի, Վճռաբեկ դատարանն Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ ընդգծել է, որ. «28. (...) [Ը]նտանեկան դրությունը որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, անհրաժեշտ է հաշվի առնել [մեղադրյալի] նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այդ կապակցությամբ դատարանը յուրաքանչյուր անգամ պետք է անդրադառնա հետևյալ հարցերին՝
1. արդյոք [մեղադրյալը] հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը:
2. արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները:
3. արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը (հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն) հիմնավորող փաստական տվյալներ: (...)» (տե՛ս Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 02.06.2009թ., թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշման 28-րդ կետը):
Ինչպես հետևում է վերոգրյալից, ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին անչափահաս երեխայի կամ զառամյալ ծնողների առկայությունը, որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, պետք է առանձին գնահատվեն և մեկի գոյությունը չպետք է կապվի մյուսի հետ: Կոնկրետ դեպքում Ա.Սիմոնյանի խնամքին է գտնվում 4 տարեկան անչափահաս երեխա, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել նաև վերջինիս նկատմամբ նշանակվող պատժի ազդեցությունը նրա ընտանիքի անդամների և կենսապայմանների վրա:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ նկատի ունենալով, որ Աբել Սիմոնյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն՝ դատարանը գտնում է, որ օրենքի ուժով վերջինս չի կարող դատապարտվել ազատազրկման :
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Աբել Հայկի Սիմոնյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Ընդ որում՝ ելնելով պատժի արդարացիության սկզբունքից, ինչպես նաև, ի թիվս այլ հանգամանքների, հաշվի առնելով Ա.Սիմոնյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, գործի հանգամանքները(հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն չունենալը), նրա դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը(կատարած հանցանքի համար զղջալն ու մեղքն ընդունելը), ընտանեկան և սոցիալական դրությունը(ամուսնացած լինելն ու խնամքի տակ մանկահասակ երեխայի առկայությունը), սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգում է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 11.06.2024թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Աբել Սիմոնյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 11.06.2024թ., այսինքն՝ նախքան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/2706/01/24 դատավճիռը կայացվելը (21.10.2024թ.):
ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ թիվ ԵԴ1/2706/01/24 քրեական վարույթով 21.10.2024թ. կայացված դատավճիռը 17.03.2025թ. մտել է օրինական ուժի մեջ, սակայն Աբել Հայկի Սիմոնյանը 07.04.2025թ. դրությամբ դեռևս ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում հաշվառված չէ:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ նկատի ունենալով նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից՝ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ պետք է վերջնական պատիժ նշանակել սույն և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.10.2024թ. թիվ ԵԴ1/2706/01/24 դատավճռով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Ա.Սիմոնյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Աբել Սիմոնյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ ՀՀ ՊՆ Զ և ԶՀԾ Երևանի թիվ 1 տարածքային ստորաբաժանումից ստացված հաղորդումը, Աբել Հայկի Սիմոնյանի պահեստազորայինի քարտի, պարտավորագրի և ստացականի պատճենները, ինչպես նաև անձի քաղաքացիության վերաբերյալ տեղեկանքը պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Աբել Հայկի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 462-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000(երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ սույն և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.10.2024թ. թիվ ԵԴ1/2706/01/24 դատավճռով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000(յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Աբել Հայկի Սիմոնյանին թույլատրել նշանակված՝ 750.000(յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Աբել Հայկի Սիմոնյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ