Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0111/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Թադևոս Համբարձումյան Վարդգեսի
Թադևոս Համբարձումյան
Թադևոս Համբարձումյան Վարդգեսի
Թադևոս Համբարձումյան
Թադևոս Համբարձումյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վարդան Գրիգորյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Վաչե Մարգարյան
Աննա Մաթևոսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 396-րդ Մաս 2-րդ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 396 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վարդան Գրիգորյան
Քրեական վերաքննիչ
Կարեն Հովհաննիսյան
Վաչե Մարգարյան
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-05-07 | 12:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-02-04 | 14:30 | 8 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-01-22 | 13:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-09 | 11:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-22 | 10:00 | 8 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-30 | 12:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-04-30 | 10:00 | 8 | Նիստը չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-02-07 | 13:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-24 | 13:00 | 8 | Նիստը կայացել է |
Գործ N ԵԴ1/0111/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Զ.ԴԱԴԱՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Թ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
2026 թվականի փետրվարի 04-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի` ծնված 1976թ. հուլիսի 14-ին Երևանում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվում է՝ ք. Երևան, Նորագավիթ 1-ին փողոց, թիվ 104 տուն հասցեում: Մեղադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 22.01.2026 թվականին Թ.Համբարձումյանի վերաբերյալ կայացվել է արդարացման վերդիկտ:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ն.Աղախանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15154424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել ձերբակալված Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ:
Այսպես.
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել «Վազ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված 0.2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը թիվ 15154424 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատելու և անջատված մասին թիվ 15189524 համարը շնորհելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 09-ին թիվ 15154424 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/0111/01/25 դատական համարը:
Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց:
/դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./
07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ:
/Հատոր 1, գ.թ. 21-23/
05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ)
/Հատոր 1, գ.թ. 133-136/
17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝
ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները:
-Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով:
/Հատոր 1, գ.թ. 160-162/
19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից:
/Հատոր 1, գ.թ. 191-192/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(...)»:
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...):
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:/…/»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (...)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (...)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Փարպեցի փողոցի 11 հասցեում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ):
Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել:
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման:
Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0,2 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ,
Մասնակցությամբ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Զ.ԴԱԴԱՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Թ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
2026 թվականի փետրվարի 04-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի` ծնված 1976թ. հուլիսի 14-ին Երևանում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվում է՝ ք. Երևան, Նորագավիթ 1-ին փողոց, թիվ 104 տուն հասցեում: Մեղադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 22.01.2026 թվականին Թ.Համբարձումյանի վերաբերյալ կայացվել է արդարացման վերդիկտ:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ն.Աղախանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15154424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել ձերբակալված Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ:
Այսպես.
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ:
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել «Վազ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված 0.2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը թիվ 15154424 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատելու և անջատված մասին թիվ 15189524 համարը շնորհելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 09-ին թիվ 15154424 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/0111/01/25 դատական համարը:
Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց:
/դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./
07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ:
/Հատոր 1, գ.թ. 21-23/
05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ)
/Հատոր 1, գ.թ. 133-136/
17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝
ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները:
-Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով:
/Հատոր 1, գ.թ. 160-162/
19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից:
/Հատոր 1, գ.թ. 191-192/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(...)»:
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...):
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:/…/»:
Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (...)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (...)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Փարպեցի փողոցի 11 հասցեում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ):
Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել:
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝
1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման:
Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0,2 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԵԴ1/0111/01/25
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«07» մայիսի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Վ.Մարգարյան
քարտուղարությամբ՝ Ք․Բադալյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ Ռ.Արսենյանի
պաշտպան Զ.Դադայանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյանի) 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15154424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանի որոշմամբ նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս *ի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատվել է և անջատված մասին շնորհվել է թիվ 15189524 համարը:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ 15154424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0111/01/25 համարը:
2026 թվականի փետրվարի 4-ին թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Թադևոս *ի Համբարձումյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացվել է` ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
-Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճենը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 10-ին:
2026 թվականի փետրվարի 26-ին էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2026 թվականի մարտի 4-ին, իսկ նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի մարտի 5-ին:
2026 թվականի մարտի 13-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ:
Այսպես.
Թադևոս *ի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ»։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց: /դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./
07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ: /Հատոր 1, գ.թ. 21-23/
05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ) /Հատոր 1, գ.թ. 133-136/:
17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝
ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս *ի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները:
-Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով: /Հատոր 1, գ.թ. 160-162/:
19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից: /Հատոր 1, գ.թ. 191-192/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
(...)
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(...)
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
(...)
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի ում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան****փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ):
Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել:
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի:
(...)
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման:
Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին, նշել է, որ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով են ձերբակալել և ոստիկանության բաժին տեղափոխել Թադևոս Համբարձումյանին, ինչպես նաև զեկուցագրով նշված է, թե ինչ եղանակով է ձերբակալվածը տեղափոխվել ոստիկանության բաժին, իսկ թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչպես նաև, թե բանալիներն ինչու են գտնվել ձերբակալվածի մոտ, Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր պարզել ոստիկանության աշխատակցի հարցաքննությամբ, ինչը սակայն չի կատարել:
Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանությանը՝ ըստ որի ձերբակալման արձանագրության մեջ նշված չէ ավտոմեքենայի վերաբերյալ տվյալներ, ապա բողոքաբերը նշել է, որ նշված հանգամանքի մասին նշում կատարվել է ոստիկանության աշխատակցի կողմից ներկայացված զեկուցագրով:
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին բողոքաբերը նշել է նաև, որ ավտոմեքենայից թմրանյութի հայտնաբերվելու փաստը երբևէ չի վիճարկվել Թադևոս Համբարձումյանի կողմից, ավելին նրա մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ ձերբակալվածն ինքնակամ է ներկայացրել ավտոմեքենայի մեջ եղած զանգվածները, միայն չհայտնելով, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել, մեղադրանքի վեաբերյալ ևս դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում ընդունել է ներկայացված մեղադրանքը և միջնորդել է դատաքննությունն իրականացնել հատուկ՝ համաձայնեցված վարույթի շրջանակներում, սակայն համաձայնություն չի կնքվել նշանակվող պատժի հետ համաձայնության չգալու հիմքով: Բացի այդ, ոստիկանության աշխատակիցն իր կողմից ներկայացված զեկուցագրով ու հաղորդմամբ նշել, որ Թադևոս Համբարձումյանի կողմից շահագործվող ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղի կողային հատվածում նկատել են թվով երկու հատ փայլաթիթեղի փաթեթ, որի մեջ լցված է եղել շականակագույն զանգված: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին, թե չի պարզվել ով է ձերբակալվածի ավտոմեքենան վարել, որտեղ է կայանվել և այլն, ապա նշված հանգամանքը կարող էր պարզվել միայն ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներով, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ միջոց չի ձեռնարկել հարցաքննության հրավիրելու Թադևոս Համբարձումյանին ձերբակալած ոստիկանության աշխատակիցներին, անգամ մերժել է նշված անձանց հարցաքննության հրավիրելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը:
Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացրեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել:
Պաշտպան Զավեն Դադայանը առարկեց ներակայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանը առողջական խնդիրների պատճառով չի ներկայացել դատական նիստին և չի առարկել որպեսզի այն անցկացվի իր բացակայությամբ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի համատեքստում, Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված չէ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թադևոս Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Վերաքննիչ դատարանը, հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճառաբանությունները կառուցված չեն գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, քանի որ մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանի կատարված արարքը հիմնավորվել է գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացուցներով, մասնավորապես՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ, 05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացությամբ, 17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերը արձանագրված ապացույցների ոչ պատշաճ հետազոտման և վերլուծության արդյունքում հանգել է սխալ հետևության, մասնավորապես, Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ մեղադրյալի գտել է, որ Թադևոս Համբարձումյանին պետք է արդարացնել՝ նրա մեղավորությունը ապացուցված չլինելու հիմքով, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
-2024թ. հոկտեմբերի 7-ին, Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի, ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղում հայտնաբերվել են փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված երկու փաթեթ՝ շագանակագույն փոշենման զանգվածով, որոնք հետագայում դատաքիմիական փորձաքննությամբ պարզվե է, որ հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց,
-մեղադրյալը զննության ժամանակ ինքնակամ է ներկայացրել նշված փաթեթները և այդ պահին, ինչպես նաև հետագայում չի վիճարկել դրանց իր անձնական օգտագործման նպատակով, առանց իրացնելու նպատակի իրեն պատկանելը,
- ավտոմեքենայի տեղափոխման մանրամասների բացակայությունը (ինչպես օրինակ՝ ով է վարել ավտոմեքենան, որտեղ է կայանվել և այլն) չեն կարող դիտվել որպես հիմք մեղադրանքում նշված արարքը անձի կողմից կատարելը բացառելու կամ կասկածի տակ դնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, և չկա որևէ փաստական տվյալ, որ դրանք պատկանել են որևէ այլ անձի:
Վերոնշյալ փաստական հանգամանքների առկայության պարագայում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների որոշ հանգամանքների բացակայության կամ անբավարար պարզաբանումների վրա կենտրոնանալու հետևանքով, հանգել է ոչ իրավաչափ ակտի կայացման։ Այս առումով՝ Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ դեպքի վայրի՝ ավտոմեքենայում հայտնաբերված թմրամիջոցները, ինչպես նաև սույն վարույթով ներկայացված զեկուցագրերը, փորձաքննությունների եզրակացությունները (ներկայացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք-24 և տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129) համադրելով՝ ստեղծում են փաստական հանգամանքների այնպիսի ամբողջություն, համաձայն որի կարելի է գալ այն եզրահանգման, որ Թադևոս *ի Համբարձումյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունը՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով «Հերոին» թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից առաջադրված պնդումները՝ ավտոմեքենայի տեղափոխման, կայանման և բանալիների վերաբերյալ մանրամասների բացակայության վերաբերյալ, ինքնին չեն կարող հանդիսանալ հիմք՝ անձին արդարացնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը մեղադրյալի վարած ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, փաստի իրավական կանխավարկածի համատեքստում անձը ունի որոշակի պարտավորություն հակառակն ապացուցելու, որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք (թեև քննարկվող դեպքում անձը նույնիսկ չի վիճարկել թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստի հավաստիությունը) և մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ վերջինս ինքնակամ ներկայացրել է ավտոմեքենայի մեջ եղած փաթեթները՝ առանց վիճարկելու դրանց իրեն պատկանելը:
Վերաքննիչ դատարանը նաև իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշման հետ, որ մեքենայում հայտնաբերված երկու փաթեթների մեղադրյալի պատկանելության մասով առկա է ողջամիտ կասկած: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ պնդումը հիմնավորված չէ, քանի որ մեղադրյալի կողմից փաթեթների ինքնակամ ներկայացումը, հետազոտված դատաքիմիական և տոքսիկոքիմիական եզրակացությունները և զեկուցագրերը միասին հաստատում են, որ նշված թմրամիջոցները պատկանել են մեղադրյալին:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրանքը մերժելիս հիմնվել է առանձին մանրամասների վրա՝ որոնք սույն դեպքում ըստ էության չեն ազդում գործի ընդհանուր ապացուցական հիմքի վրա: Գործով ներկայացված ապացույցների համակցությունը բավարար է Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորելու համար՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ:
Ուստի, Առաջին ատյանի դատարանի եզրակացությունները առ այն, որ գործի ապացույցների համակցությունը չի բավարարում մեղադրանքը հիմնավորելու համար, չեն համընկնում գործի նյութերի և մեղադրող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական հանգամանքների հետ:
Վերոգրյալների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը Թադևոս Համբարձումյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելով՝ ճիշտ չի կիրառել քրեադատավարական օրենքը, ուստի առկա են կայացված դատական ակտը բեկանելու քրեադատավարական օրենքով նախատեսված հիմքեր և քանի որ տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանին վերապահված լիազորությունները և օրենսդրական հնարավորությունները բավարար չեն նոր դատական ակտ կայացնելու և դրա իրավաչափությունն ապահովելու համար, ուստի պետք է վարույթը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 365-րդ, 367-րդ, 370-րդ, 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճիռը բեկանել, վարույթը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«07» մայիսի 2026թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան
դատավորներ Ա.Մաթևոսյան
Վ.Մարգարյան
քարտուղարությամբ՝ Ք․Բադալյանի
մասնակցությամբ`
դատախազ Ռ.Արսենյանի
պաշտպան Զ.Դադայանի
դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյանի) 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15154424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանի որոշմամբ նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս *ի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատվել է և անջատված մասին շնորհվել է թիվ 15189524 համարը:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ 15154424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0111/01/25 համարը:
2026 թվականի փետրվարի 4-ին թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով.
-Թադևոս *ի Համբարձումյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացվել է` ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
-Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
-Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճենը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 10-ին:
2026 թվականի փետրվարի 26-ին էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2026 թվականի մարտի 4-ին, իսկ նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի մարտի 5-ին:
2026 թվականի մարտի 13-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ:
Այսպես.
Թադևոս *ի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ»։
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է.
«Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց: /դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./
07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ: /Հատոր 1, գ.թ. 21-23/
05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ) /Հատոր 1, գ.թ. 133-136/:
17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝
ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս *ի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները:
-Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով: /Հատոր 1, գ.թ. 160-162/:
19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից: /Հատոր 1, գ.թ. 191-192/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
(...)
Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
(...)
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
(...)
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի ում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ),
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան****փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ):
Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել:
Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի:
(...)
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով:
Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման:
Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին, նշել է, որ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով են ձերբակալել և ոստիկանության բաժին տեղափոխել Թադևոս Համբարձումյանին, ինչպես նաև զեկուցագրով նշված է, թե ինչ եղանակով է ձերբակալվածը տեղափոխվել ոստիկանության բաժին, իսկ թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչպես նաև, թե բանալիներն ինչու են գտնվել ձերբակալվածի մոտ, Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր պարզել ոստիկանության աշխատակցի հարցաքննությամբ, ինչը սակայն չի կատարել:
Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանությանը՝ ըստ որի ձերբակալման արձանագրության մեջ նշված չէ ավտոմեքենայի վերաբերյալ տվյալներ, ապա բողոքաբերը նշել է, որ նշված հանգամանքի մասին նշում կատարվել է ոստիկանության աշխատակցի կողմից ներկայացված զեկուցագրով:
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին բողոքաբերը նշել է նաև, որ ավտոմեքենայից թմրանյութի հայտնաբերվելու փաստը երբևէ չի վիճարկվել Թադևոս Համբարձումյանի կողմից, ավելին նրա մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ ձերբակալվածն ինքնակամ է ներկայացրել ավտոմեքենայի մեջ եղած զանգվածները, միայն չհայտնելով, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել, մեղադրանքի վեաբերյալ ևս դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում ընդունել է ներկայացված մեղադրանքը և միջնորդել է դատաքննությունն իրականացնել հատուկ՝ համաձայնեցված վարույթի շրջանակներում, սակայն համաձայնություն չի կնքվել նշանակվող պատժի հետ համաձայնության չգալու հիմքով: Բացի այդ, ոստիկանության աշխատակիցն իր կողմից ներկայացված զեկուցագրով ու հաղորդմամբ նշել, որ Թադևոս Համբարձումյանի կողմից շահագործվող ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղի կողային հատվածում նկատել են թվով երկու հատ փայլաթիթեղի փաթեթ, որի մեջ լցված է եղել շականակագույն զանգված: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին, թե չի պարզվել ով է ձերբակալվածի ավտոմեքենան վարել, որտեղ է կայանվել և այլն, ապա նշված հանգամանքը կարող էր պարզվել միայն ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներով, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ միջոց չի ձեռնարկել հարցաքննության հրավիրելու Թադևոս Համբարձումյանին ձերբակալած ոստիկանության աշխատակիցներին, անգամ մերժել է նշված անձանց հարցաքննության հրավիրելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը:
Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացրեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել:
Պաշտպան Զավեն Դադայանը առարկեց ներակայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանը առողջական խնդիրների պատճառով չի ներկայացել դատական նիստին և չի առարկել որպեսզի այն անցկացվի իր բացակայությամբ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի համատեքստում, Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված չէ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թադևոս Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Վերաքննիչ դատարանը, հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճառաբանությունները կառուցված չեն գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, քանի որ մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանի կատարված արարքը հիմնավորվել է գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացուցներով, մասնավորապես՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ, 05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացությամբ, 17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերը արձանագրված ապացույցների ոչ պատշաճ հետազոտման և վերլուծության արդյունքում հանգել է սխալ հետևության, մասնավորապես, Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ մեղադրյալի գտել է, որ Թադևոս Համբարձումյանին պետք է արդարացնել՝ նրա մեղավորությունը ապացուցված չլինելու հիմքով, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
-2024թ. հոկտեմբերի 7-ին, Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի, ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղում հայտնաբերվել են փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված երկու փաթեթ՝ շագանակագույն փոշենման զանգվածով, որոնք հետագայում դատաքիմիական փորձաքննությամբ պարզվե է, որ հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց,
-մեղադրյալը զննության ժամանակ ինքնակամ է ներկայացրել նշված փաթեթները և այդ պահին, ինչպես նաև հետագայում չի վիճարկել դրանց իր անձնական օգտագործման նպատակով, առանց իրացնելու նպատակի իրեն պատկանելը,
- ավտոմեքենայի տեղափոխման մանրամասների բացակայությունը (ինչպես օրինակ՝ ով է վարել ավտոմեքենան, որտեղ է կայանվել և այլն) չեն կարող դիտվել որպես հիմք մեղադրանքում նշված արարքը անձի կողմից կատարելը բացառելու կամ կասկածի տակ դնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, և չկա որևէ փաստական տվյալ, որ դրանք պատկանել են որևէ այլ անձի:
Վերոնշյալ փաստական հանգամանքների առկայության պարագայում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների որոշ հանգամանքների բացակայության կամ անբավարար պարզաբանումների վրա կենտրոնանալու հետևանքով, հանգել է ոչ իրավաչափ ակտի կայացման։ Այս առումով՝ Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ դեպքի վայրի՝ ավտոմեքենայում հայտնաբերված թմրամիջոցները, ինչպես նաև սույն վարույթով ներկայացված զեկուցագրերը, փորձաքննությունների եզրակացությունները (ներկայացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք-24 և տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129) համադրելով՝ ստեղծում են փաստական հանգամանքների այնպիսի ամբողջություն, համաձայն որի կարելի է գալ այն եզրահանգման, որ Թադևոս *ի Համբարձումյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունը՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով «Հերոին» թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից առաջադրված պնդումները՝ ավտոմեքենայի տեղափոխման, կայանման և բանալիների վերաբերյալ մանրամասների բացակայության վերաբերյալ, ինքնին չեն կարող հանդիսանալ հիմք՝ անձին արդարացնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը մեղադրյալի վարած ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, փաստի իրավական կանխավարկածի համատեքստում անձը ունի որոշակի պարտավորություն հակառակն ապացուցելու, որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք (թեև քննարկվող դեպքում անձը նույնիսկ չի վիճարկել թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստի հավաստիությունը) և մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ վերջինս ինքնակամ ներկայացրել է ավտոմեքենայի մեջ եղած փաթեթները՝ առանց վիճարկելու դրանց իրեն պատկանելը:
Վերաքննիչ դատարանը նաև իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշման հետ, որ մեքենայում հայտնաբերված երկու փաթեթների մեղադրյալի պատկանելության մասով առկա է ողջամիտ կասկած: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ պնդումը հիմնավորված չէ, քանի որ մեղադրյալի կողմից փաթեթների ինքնակամ ներկայացումը, հետազոտված դատաքիմիական և տոքսիկոքիմիական եզրակացությունները և զեկուցագրերը միասին հաստատում են, որ նշված թմրամիջոցները պատկանել են մեղադրյալին:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրանքը մերժելիս հիմնվել է առանձին մանրամասների վրա՝ որոնք սույն դեպքում ըստ էության չեն ազդում գործի ընդհանուր ապացուցական հիմքի վրա: Գործով ներկայացված ապացույցների համակցությունը բավարար է Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորելու համար՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ:
Ուստի, Առաջին ատյանի դատարանի եզրակացությունները առ այն, որ գործի ապացույցների համակցությունը չի բավարարում մեղադրանքը հիմնավորելու համար, չեն համընկնում գործի նյութերի և մեղադրող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական հանգամանքների հետ:
Վերոգրյալների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը Թադևոս Համբարձումյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելով՝ ճիշտ չի կիրառել քրեադատավարական օրենքը, ուստի առկա են կայացված դատական ակտը բեկանելու քրեադատավարական օրենքով նախատեսված հիմքեր և քանի որ տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանին վերապահված լիազորությունները և օրենսդրական հնարավորությունները բավարար չեն նոր դատական ակտ կայացնելու և դրա իրավաչափությունն ապահովելու համար, ուստի պետք է վարույթը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 365-րդ, 367-րդ, 370-րդ, 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճիռը բեկանել, վարույթը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0111/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 09-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15154424 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի աահել է խոշոր չափերի' 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Վարդգեսի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 09-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0111/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 10.01.2024թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Լ.Գրիգորյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործը /նախաքննական համար 15154424/, ըստ մեղադրանքի` Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հունվարի 09-ին թիվ 15154424 քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, իսկ ինձ՝ դատավոր Վ.Գրիգորյանիս է հանձնվել 10.10.2025թ.: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործի վարույթը: Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նախնական դատալսումները նշանակել 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում՝ թիվ 8 դահլիճում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Վարդգեսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Դադայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռ. |
| Ազգանուն | Արսենյանին |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Համաձայնեցման վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Ներկայացվել է համաձայնեցման վարույթ կիրառելու միջնորդություն
| Ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ / Ամբաստանյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Դադայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Համաձայնեցման վարույթ կիրառելու միջնորդությունը բավարարվել է
| Ամսաթիվ | 24-01-2025 |
|---|---|
| Որոշումը (արձանագրային որոշման դեպքում բովանդակության վերաբերյալ ամփոփ տեղեկատվություն) | * |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կողմերը չեն եկել համաձայնության
| Ամսաթիվ | 07-02-2025 |
|---|
Դատաքննությունն ընդհանուր կարգով շարունակելու մասին
| Ամսաթիվ | 07-02-2025 |
|---|---|
| Որոշումը (արձանագրային որոշման դեպքում բովանդակության վերաբերյալ ամփոփ տեղեկատվություն) | * |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 30-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանի առողջական վիճակով պայմանավորված դատական նիստին չերկայանալու պատճառով |
| Այլ նշումներ | դատական նիստը հետաձգվել է այլ հերթի |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանի առողջական վիճակով պայմանավորված դատական նիստին չերկայանալու պատճառով |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 22-01-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հայրանուն | Վարդգեսի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Արդարացման |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-02-2026 |
|---|
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 04-02-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ N ԵԴ1/0111/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Լ.ՊՐԱԶՅԱՆԻ, Մասնակցությամբ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ, ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Զ.ԴԱԴԱՅԱՆԻ, ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ` Թ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ 2026 թվականի փետրվարի 04-ին Երևան քաղաքում` դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի` ծնված 1976թ. հուլիսի 14-ին Երևանում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին ոչ ոք, նախկինում դատված, չի աշխատում, հաշվառված և փաստացի բնակվում է՝ ք. Երևան, Նորագավիթ 1-ին փողոց, թիվ 104 տուն հասցեում: Մեղադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 22.01.2026 թվականին Թ.Համբարձումյանի վերաբերյալ կայացվել է արդարացման վերդիկտ: Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀ բաժնի 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ն.Աղախանյանը կազմել է արձանագրություն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ձերբակալելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանը կազմել է արձանագրություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով թիվ 15154424 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին: 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել ձերբակալված Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ազատ արձակելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, մղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ: Այսպես. Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ: 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել «Վազ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված 0.2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը թիվ 15154424 քրեական վարույթով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանը որոշում է կայացրել նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատելու և անջատված մասին թիվ 15189524 համարը շնորհելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 09-ին թիվ 15154424 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ստացել է թիվ ԵԴ1/0111/01/25 դատական համարը: Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց: /դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./ 07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ: /Հատոր 1, գ.թ. 21-23/ 05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ) /Հատոր 1, գ.թ. 133-136/ 17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝ ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները: -Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով: /Հատոր 1, գ.թ. 160-162/ 19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից: /Հատոր 1, գ.թ. 191-192/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվության հիմքն ինչպես ավարտված, այնպես էլ չավարտված հանցանք կատարելն է:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը: (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: (...)»: Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...): 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:/…/»: Նույն կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (...)»: ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (...)»: ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: 6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները: 2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»: Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը): Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը): Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը): Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը): Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ: Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ - ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Փարպեցի փողոցի 11 հասցեում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան Փարպեցի փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ): Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել: Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին: Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝ 1) անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը. (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը. 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։ 3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման: 4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական: 6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»: Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման: Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` ճանաչելով և հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0,2 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու համար: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Վ.Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-02-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ «254» թերթ, 2-րդ հատոր՝ «86» թերթ |
| Գործին կից նյութերը | 1-ին հատորին կից՝ 1 փաթեթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-02-2026 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 02-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ «254» թերթ, 2-րդ հատոր՝ «86» թերթ |
| Գործին կից նյութերը | 1-ին հատորին կից՝ 1 փաթեթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-24977/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0111/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-02-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-02-2026 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռազմիկ |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Թադևոս Համբարձումյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝ Թադևոս Վարդգեսի Համբարձումյանի վերաբերյալ 04.02.2026թ. կայացրած դատավճիռը և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-03-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 04-03-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վաչե |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-03-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Հետաձգվել է |
| Հետաձգման պատճառը | Դատարանում պաշտպան Զ.Դադայանից ստացվել է դիմում՝ նիստը հետաձգելու վերաբերյալ՝ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությամբ պայմանավորված: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 07-05-2026 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է և գործն ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Թադևոս |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0111/01/25 ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «07» մայիսի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյան դատավորներ Ա.Մաթևոսյան Վ.Մարգարյան քարտուղարությամբ՝ Ք․Բադալյանի մասնակցությամբ` դատախազ Ռ.Արսենյանի պաշտպան Զ.Դադայանի դռնբաց դատական նիստում, քննելով թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Վ.Գրիգորյանի) 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի քննիչ Ա.Գալստյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 15154424 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և պահելու համար) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քննիչ Ա.Գալստյանի որոշմամբ նախաքննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձի/անձանց/ կողմից դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերված՝ փորձաքննության ենթարկված 2.43 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը Թադևոս *ի Համբարձումյանին իրացնելու հանգամանքների մասին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ վարույթը թիվ 15154424 քրեական վարույթից անջատվել է և անջատված մասին շնորհվել է թիվ 15189524 համարը: 2025 թվականի հունվարի 9-ին Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ 15154424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան), որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0111/01/25 համարը: 2026 թվականի փետրվարի 4-ին թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով. -Թադևոս *ի Համբարձումյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացվել է` ճանաչվել և հռչակվել է վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: -Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: -Լուծվել է իրեղեն ապացույցների ճակատագիրը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճենը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 10-ին: 2026 թվականի փետրվարի 26-ին էլեկտրոնային փոստի միջոցով Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2026 թվականի մարտի 4-ին, իսկ նախագահող դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2026 թվականի մարտի 5-ին: 2026 թվականի մարտի 13-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և ստացված քրեական գործը նշանակվել է դատական նիստում քննության: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Արսենյանի որոշմամբ թիվ 15154424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա առանց իրացման նպատակի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ: Այսպես. Թադևոս *ի Համբարձումյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ինքնությունը դեռևս չպարզված անձից իր անձնական օգտագործման համար ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է խոշոր չափերի 0.26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ, որն էլ հայտնաբերվել է 2024թ. հոկտեմբերի 7-ին Վազ 21010 մակնիշի E116 HA 62 հ/հ ավտոմեքենայում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ»։ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում, մասնավորապես նշված է. «Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 2025 թվականի հուլիսի 30-ին տեղի ունեցած դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանը հայտնել է, որ օգտվելով իր իրավունքից՝ հրաժարվում է ցուցմունք տալուց: /դատական նիստի արձանագրություն՝ 30.07.2025թ./ 07.10.2024 թվականին կատարված՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության համաձայն՝ մեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին արտաքին զննությամբ դիտվել են թվով երկու փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված զանգվածներ: Զննության մասնակից Թադևոս Համբարձումյանը հայտնել է, որ տրանսպորտային միջոցը պատկանում է իրեն և շահագործվում է իր կողմից միայն: Այնուհետև վերջինիս առաջարկվել է բացել մեքենայի դռները և ներկայացնել վարորդի կողքի նստատեղի վրա առկա թվով երկու փայլաթիթեղի փաթեթները, ինչին վերջինս համաձայնվել է և բացել է մեքենայի դռները և նշված փաթեթները ներկայացրել ինքնակամ: Այնուհետև նշված փաթեթները բացվել են, որոնց ներսում առկա է եղել շագանակագույն գույնի փոշենման զանգված: Մասնակից Թ.Համբարձումյանը հրաժարվել է պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից է ձեռք բերել նշված փաթեթները և ինչ է իրենից ներկայացնում ներսում առկա զանգվածը: Նշված երկու փաթեթների ընդհանուր քաշը, փայլաթիթեղի հետ միասին, կազմել է 0.4 գրամ: /Հատոր 1, գ.թ. 21-23/ 05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացության համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր՝ 0,26 գրամ քաշով դարչնագույն, փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց: (հետազոտությամբ փոշենման զանգվածներից ծախսվել է 0,03-ական գրամ) /Հատոր 1, գ.թ. 133-136/: 17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացության համաձայն՝ ա/ 24.09.2024թ. Թադևոս *ի Համբարձումյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվեցին կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները և ափիոիդային շարքի թմրամիջոց՝ մեթադոնի մետաբոլիտները: -Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով: /Հատոր 1, գ.թ. 160-162/: 19.12.2024 թվականի որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել դեպքի վայր համարվող՝ «ՎԱԶ21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ փորձաքննության ենթարկված 0.2. գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը և որոշվել է այն պահել քրեական վարույթի նյութերին կից: /Հատոր 1, գ.թ. 191-192/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. (...) Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը. (...) Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով: (...) Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ: Վերլուծելով դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված ապացույցները, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ - ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի պետ Ե.Նիկոյանին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ՔՀԲ 3-րդ բաժանմունքի օ/լ Ա.Եսայանի կողմից ուղղված 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ի զեկուցագրի համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի ում հայտնաբերվել և իր կողմից վարած «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով հանդերձ ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:33-ին կազմված ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանը Երևան քաղաքի Վ.Փարպեցի 11 շենքի բակից ժամը 14:00-ին ձերբակալվել է (ավտոմեքենայի վերաբերյալ որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին՝ ժամը 14:45-ից 15:10-ն իրականացված և կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ Թադևոս *ի Համբարձումյանի, ի թիվս այլնի, ձեռքին առկա է եղել թվով 5 բանալիներ, որոնցից մեկը՝ ավտոմեքենայի (թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչ եղանակով, բանալիներն ինչու են Թ.Համբարձումյանի ձեքում, որևէ նշում առկա չէ), - 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին կազմված՝ ավտոմեքենան ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելու և կնքելու մասին արձանագրության համաձայն՝ նույն օրը ժամը 15:20-ին «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենան կայանվել է ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում (մինչ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կայանելը որ հատվածում է կայանված եղել ավտոմեքենան, դռները բաց են եղել, թե փակված, ով է ավտոմեքենան****փողոցից մինչև Կենտրոնական բաժին, իսկ դրանից հետո էլ Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք վարել, որևէ նշում առկա չէ): Նման պայմաններում պարզ չէ, թե մոտ 1 ժամ 20 րոպե (Թ.Համբարձումյանին ձերբակալելու պահից մինչև մեքենայի դռները կնքելու պահը) նշված ավտոմեքենան որտեղ է եղել, դռները փակված են եղե, թե ոչ, ավտոմեքենան ով է վարել, ավտոմեքենայում ով կամ ովքեր են մուտք ունեցել: Հատկանշական է, որ սույն դեպքում դեպքի վայրը տրանսպորտային միջոցն է, ըստ վերը նշված զեկուցագրի՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշներով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղին, տեսանելի վայրում առկա է եղել փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված թվով երկու փաթեթ, սակայն այդ դեպքի վայրը մի վայրից տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, այդտեղից էլ տեղափոխվել է մեկ այլ վայր, որից հետո միայն հասանելի է դարձել քննիչին: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համակցությունը Դատարանի մոտ ձևավորում է հայտնաբերված երկու փայլաթիթեղի փաթեթները Թ.Համբարձումյանին պատկանելու ողջամիտ կասկած։ Հետևաբար վերը նշված ապացույցների ինչպես առանձին, այնպես էլ միմյանց հետ համադրված գնահատումը թույլ չի տալիս Դատարանին հաստատական պատասխան տալ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքին: Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Թ.Համբարձումյանի կողմից իր անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերի՝ 0,26 գրամ հաստատուն քաշով «Հերոին» տեսակի թմրանյութ ձեռք բերելու և իր մոտ ապօրինի պահելու հանգամանքը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ նշված փաստական հանգամանքների վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Թ.Համբարձումյանի: (...) Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թ.Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Թ.Համբարձումյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար: Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է արդարացնել, հռչակելով վերջինիս անմեղությունը՝ իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով: Անդրադառալով խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի նկատմամբ ընտրված «Բացակայելու արգելք» խափանման միջոցը ենթակա է վերացման: Նկատի ունենալով, որ թիվ 15154424 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատվել է նոր քրեական վարույթ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել հանրային մեղադրողին՝ թիվ 15189524 քրեական վարույթին կցելու նպատակով»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին, նշել է, որ անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով են ձերբակալել և ոստիկանության բաժին տեղափոխել Թադևոս Համբարձումյանին, ինչպես նաև զեկուցագրով նշված է, թե ինչ եղանակով է ձերբակալվածը տեղափոխվել ոստիկանության բաժին, իսկ թե ով է ավտոմեքենան****փողոցից Կենտրոնական բաժին տեղափոխել, Կենտրոնական բաժնի որ հատվածում է կայանվել ավտոմեքենան, ինչպես նաև, թե բանալիներն ինչու են գտնվել ձերբակալվածի մոտ, Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր պարզել ոստիկանության աշխատակցի հարցաքննությամբ, ինչը սակայն չի կատարել: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանությանը՝ ըստ որի ձերբակալման արձանագրության մեջ նշված չէ ավտոմեքենայի վերաբերյալ տվյալներ, ապա բողոքաբերը նշել է, որ նշված հանգամանքի մասին նշում կատարվել է ոստիկանության աշխատակցի կողմից ներկայացված զեկուցագրով: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին բողոքաբերը նշել է նաև, որ ավտոմեքենայից թմրանյութի հայտնաբերվելու փաստը երբևէ չի վիճարկվել Թադևոս Համբարձումյանի կողմից, ավելին նրա մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ ձերբակալվածն ինքնակամ է ներկայացրել ավտոմեքենայի մեջ եղած զանգվածները, միայն չհայտնելով, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել, մեղադրանքի վեաբերյալ ևս դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատաքննության ընթացքում ընդունել է ներկայացված մեղադրանքը և միջնորդել է դատաքննությունն իրականացնել հատուկ՝ համաձայնեցված վարույթի շրջանակներում, սակայն համաձայնություն չի կնքվել նշանակվող պատժի հետ համաձայնության չգալու հիմքով: Բացի այդ, ոստիկանության աշխատակիցն իր կողմից ներկայացված զեկուցագրով ու հաղորդմամբ նշել, որ Թադևոս Համբարձումյանի կողմից շահագործվող ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղի կողային հատվածում նկատել են թվով երկու հատ փայլաթիթեղի փաթեթ, որի մեջ լցված է եղել շականակագույն զանգված: Ինչ վերաբերվում է Առաջին ատյանի դատարանի մյուս պատճառաբանություններին, թե չի պարզվել ով է ձերբակալվածի ավտոմեքենան վարել, որտեղ է կայանվել և այլն, ապա նշված հանգամանքը կարող էր պարզվել միայն ոստիկանության աշխատակիցների ցուցմունքներով, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ միջոց չի ձեռնարկել հարցաքննության հրավիրելու Թադևոս Համբարձումյանին ձերբակալած ոստիկանության աշխատակիցներին, անգամ մերժել է նշված անձանց հարցաքննության հրավիրելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը: Ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։ Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. Դատական նիստի ժամանակ դատախազ Ռազմիկ Արսենյանը ներկայացրեց իր կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և հիմնավորումները, պնդեց այն և խնդրեց բավարարել: Պաշտպան Զավեն Դադայանը առարկեց ներակայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանը առողջական խնդիրների պատճառով չի ներկայացել դատական նիստին և չի առարկել որպեսզի այն անցկացվի իր բացակայությամբ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված քրեական գործը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները: 2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. 2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝ 1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին. 6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»: Վերոգրյալ իրավանորմերի համատեքստում, Վերաքննիչ դատարանը, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման ենթարկելով դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հիմնավորված չէ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Թադևոս Համբարձումյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Վերաքննիչ դատարանը, հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի պատճառաբանությունները կառուցված չեն գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի և համոզիչ հետևությունների վրա, քանի որ մեղադրյալ Թադևոս Համբարձումյանի կատարված արարքը հիմնավորվել է գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացուցներով, մասնավորապես՝ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի հատուկ տարածքում կայանված վիճակում գտնվող դեպքի վայր հանդիսացող «ՎԱԶ 21010» մակնիշի ռուսական E116HA62 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ, 05.12.2024 թվականին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք- 24 եզրակացությամբ, 17.12.2024 թվականին ստացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129 եզրակացությամբ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերը արձանագրված ապացույցների ոչ պատշաճ հետազոտման և վերլուծության արդյունքում հանգել է սխալ հետևության, մասնավորապես, Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ մեղադրյալի գտել է, որ Թադևոս Համբարձումյանին պետք է արդարացնել՝ նրա մեղավորությունը ապացուցված չլինելու հիմքով, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. -2024թ. հոկտեմբերի 7-ին, Կենտրոնական բաժնի հատուկ պահպանվող տարածքում կատարված դեպքի վայրի զննությամբ՝ «ՎԱԶ 21010» մակնիշի, ՌԴ E116HA62 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղում հայտնաբերվել են փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված երկու փաթեթ՝ շագանակագույն փոշենման զանգվածով, որոնք հետագայում դատաքիմիական փորձաքննությամբ պարզվե է, որ հանդիսանում է «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց, -մեղադրյալը զննության ժամանակ ինքնակամ է ներկայացրել նշված փաթեթները և այդ պահին, ինչպես նաև հետագայում չի վիճարկել դրանց իր անձնական օգտագործման նպատակով, առանց իրացնելու նպատակի իրեն պատկանելը, - ավտոմեքենայի տեղափոխման մանրամասների բացակայությունը (ինչպես օրինակ՝ ով է վարել ավտոմեքենան, որտեղ է կայանվել և այլն) չեն կարող դիտվել որպես հիմք մեղադրանքում նշված արարքը անձի կողմից կատարելը բացառելու կամ կասկածի տակ դնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, և չկա որևէ փաստական տվյալ, որ դրանք պատկանել են որևէ այլ անձի: Վերոնշյալ փաստական հանգամանքների առկայության պարագայում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցների որոշ հանգամանքների բացակայության կամ անբավարար պարզաբանումների վրա կենտրոնանալու հետևանքով, հանգել է ոչ իրավաչափ ակտի կայացման։ Այս առումով՝ Վերաքննիչ դատարանը ընդգծում է, որ դեպքի վայրի՝ ավտոմեքենայում հայտնաբերված թմրամիջոցները, ինչպես նաև սույն վարույթով ներկայացված զեկուցագրերը, փորձաքննությունների եզրակացությունները (ներկայացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 1635Ք-24 և տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 129) համադրելով՝ ստեղծում են փաստական հանգամանքների այնպիսի ամբողջություն, համաձայն որի կարելի է գալ այն եզրահանգման, որ Թադևոս *ի Համբարձումյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունը՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով «Հերոին» թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից առաջադրված պնդումները՝ ավտոմեքենայի տեղափոխման, կայանման և բանալիների վերաբերյալ մանրամասների բացակայության վերաբերյալ, ինքնին չեն կարող հանդիսանալ հիմք՝ անձին արդարացնելու համար, քանի որ թմրամիջոցների առկայությունը մեղադրյալի վարած ավտոմեքենայում փաստացի հաստատված է, փաստի իրավական կանխավարկածի համատեքստում անձը ունի որոշակի պարտավորություն հակառակն ապացուցելու, որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք (թեև քննարկվող դեպքում անձը նույնիսկ չի վիճարկել թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստի հավաստիությունը) և մեղադրյալի մասնակցությամբ իրականացվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ վերջինս ինքնակամ ներկայացրել է ավտոմեքենայի մեջ եղած փաթեթները՝ առանց վիճարկելու դրանց իրեն պատկանելը: Վերաքննիչ դատարանը նաև իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշման հետ, որ մեքենայում հայտնաբերված երկու փաթեթների մեղադրյալի պատկանելության մասով առկա է ողջամիտ կասկած: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ պնդումը հիմնավորված չէ, քանի որ մեղադրյալի կողմից փաթեթների ինքնակամ ներկայացումը, հետազոտված դատաքիմիական և տոքսիկոքիմիական եզրակացությունները և զեկուցագրերը միասին հաստատում են, որ նշված թմրամիջոցները պատկանել են մեղադրյալին: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրանքը մերժելիս հիմնվել է առանձին մանրամասների վրա՝ որոնք սույն դեպքում ըստ էության չեն ազդում գործի ընդհանուր ապացուցական հիմքի վրա: Գործով ներկայացված ապացույցների համակցությունը բավարար է Թադևոս Համբարձումյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորելու համար՝ անձնական օգտագործման համար խոշոր չափերով թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ: Ուստի, Առաջին ատյանի դատարանի եզրակացությունները առ այն, որ գործի ապացույցների համակցությունը չի բավարարում մեղադրանքը հիմնավորելու համար, չեն համընկնում գործի նյութերի և մեղադրող մարմնի կողմից ներկայացված փաստական հանգամանքների հետ: Վերոգրյալների հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը Թադևոս Համբարձումյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելով՝ ճիշտ չի կիրառել քրեադատավարական օրենքը, ուստի առկա են կայացված դատական ակտը բեկանելու քրեադատավարական օրենքով նախատեսված հիմքեր և քանի որ տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանին վերապահված լիազորությունները և օրենսդրական հնարավորությունները բավարար չեն նոր դատական ակտ կայացնելու և դրա իրավաչափությունն ապահովելու համար, ուստի պետք է վարույթը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 361-րդ, 362-րդ, 363-րդ, 365-րդ, 367-րդ, 370-րդ, 371-րդ և 372-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազի պաշտոնակատար Ռազմիկ Արսենյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Մեղադրյալ Թադևոս *ի Համբարձումյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0111/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 4-ի դատավճիռը բեկանել, վարույթը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-05-2026 |