ԵԴ1/0094/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Լ.ՆԱՀԱՊԵՏՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Վ.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Ա.ՕՐԴԱԿՅԱՆԻ
տուժող Խ.ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆԻ

2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության հատուկ կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի /ծնված՝ 1994 թվականի օգոստոսի 23-ին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող, չամուսնացած, բարձրագույն կրթությամբ, հաշվառված՝ Կոտայքի մարզ, գ. Քասախ, Ռ.Սաֆարյան փողոց, 1-ին շենք, բն. 10 հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Վաղարշյան 18, բն. 70 հասցեում/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ Մաշտոցի բաժնում կազմվել է հանցագործության մասին բանավոր հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ թիվ 008926 արձանագրությունը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 10197524 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ին որոշում է կայացվել Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանին ճանաչել որպես տուժող:
2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ղազարյանի կողմից կազմվել է քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությունում փոփոխություն կատարելու մասին արձանագրությունը նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված փաստական տվյալների հիման վրա՝ մասնավորապես դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1565 եզրակացության համաձայն և նախաքննությունն իրականացնել 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Տ.Պողոսյանի կողմից որոշում է կայացվել Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին որոշում է կայացվել Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի հունվարի 08-ին դատախազի տեղակալ Տ.Պողոսյանն որոշում է կայացրել մեղադրական եզրկացությունը հաստատելու և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0094/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 09.01.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Գ.Պողսյանին:
2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Պողոսյանի լիազորությունների դադարեցման հիմքով քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման:
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 13.06.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2025 թվականի հունիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալասումներ նշանակելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Վազգեն Գևորգի Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, այն բանի համար, որ նա, «2024 թվականի հոկտեմբերի 02-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավթաշեն 1-ին թաղամասի 21/7 հասցեում գործող «Պետրոսյան Դոջո» մարզասրահում, Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի կողմից մարզասրահում կիսամերկ քայլելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ, մարմնական վնասվածք կամ առողջության այլ վնաս պատճառելու դիտավորությամբ, աջ ձեռքի բռունցքով հարվածներ է հասցրել Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի դեմքին՝ պատճառելով ձախ ակնակապճի, ձախ այտային շրջանների արյունազեղումների, սալջարդ վերքի, ենթամաշկային, ենթաակնակապճային և ներծոցային արյունահավաքների, ձախակնակապճի կողմնային և ստորին պատերի, ձախ այտոսկրի քունքային ելունի, ձախհայմորյան խոռոչի առաջային և հետին պատերի՝ բեկորային, տեղաշարժված կոտրվածքների ձևով վնասվածքներ, որոնք առաջացրել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով:




Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի պաշտպան Արմեն Օրդակյանը միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ:
Մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանը միացավ պաշտպանի միջնորդությանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում:
Մեղադրողը և տուժողը չառարկեցին արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը) և հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը, մասնավորապես՝ գույքային հայցը ամբողջությամբ ընդունելը և նույնիսկ, հետագայում առաջանալիք բժշկական ծախսերը փոխհատուցելու պատրաստակամությունը:
Մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքերն են, մասնավորապես՝դատվածություն չունի, ունի բարձրագույն կրթություն հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ առաջատար մարզիկ, սպորտում ունի մի շարք հաջողություններ:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Արարքի հանցավորությունը, պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում գործողությունը կամ անգործությունը կատարելու պահը՝ անկախ հետևանքներն առաջանալու պահից:
/․․․/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
/․․․/:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Ազատության սահմանափակումը դատապարտյալին առանց ուսումնառությունից կամ աշխատանքից կտրելու տնային պայմաններում հսկողության տակ պահելն է:
2. Ազատության սահմանափակումը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար` 6 ամսից 3 տարի ժամկետով: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, արգելում է հանցանք կատարած անձին այցելել տարբեր ժամանցային կամ այլ հաստատություններ, կազմակերպել, մասնակցել կամ այցելել որոշակի միջոցառումների կամ առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը կամ որոշակի ժամերի բացակայել տնից: Դատարանը, ազատության սահմանափակում նշանակելով, դատապարտյալի նկատմամբ սահմանում է սույն մասով սահմանված արգելքներից մեկը կամ մի քանիսը։
3. Դատարանի նշանակած արգելքները չեն կարող սահմանափակել դատապարտյալի հետ համատեղ բնակվող անձանց ազատության կամ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը։
4. Որոշակի ժամերի տնից բացակայելու արգելքը չի կարող պակաս լինել օրական 8 և չի կարող ավելի լինել օրական 12 ժամից:
5. Ազատության սահմանափակումը չի կարող նշանակվել ժամկետային զինվորական ծառայության մեջ գտնվող զինծառայողների նկատմամբ:
6. Սույն հոդվածով նախատեսված պատժից դատապարտյալի խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատության սահմանափակման 2 օրը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Ազատության սահմանափակումն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
7. Սույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
/․․․/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանը որևէ այլ վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր չէ կյանքի համար և չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 166-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, բայց առաջացրել է`
1) առողջության տևական քայքայում կամ
2) ընդհանուր աշխատունակության մեկ երրորդից պակաս զգալի կայուն կորուստ՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
/․․․/»։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/.../ [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
/…/ [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /…/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «/…/ [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /…/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: /…/
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: /…/»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
/…/ Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: /…/»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ազատության սահմանափակում պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ՝ տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ կլինի կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար կլինի պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները, Դատարանը գտնում է, որ Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով պետք է նշանակել որպես պատիժ ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Վազգեն Քոչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Նշված դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանագամանքով, որ դեռևս շարունակում են առկա լինել այն հիմքերը և հիմնավորումները, որոնք արձանագրվել են դեռևս մինչդատական վարույթում:
Քննության առնելով տուժող Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը, Դատարանը որոշեց այն բավարարել և Վազգեն Գևորգի Քոչարյանից հոգուտ տուժող Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի բռնագանձել 793.260 ՀՀ դրամի չափով գումար: Գույքային հայցը՝ ներկայացվածի չափով, ընդունվել է նաև մեղադրյալի և նրա պաշտպանի կողմից:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Հաշվի առնելով արագացված կարգի առանձնահատկությունները՝ Դատարանը վարութային ծախսը համարում է լուծված:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը արձանագրում է, որ սույն գործով իրեղեն ապացույցներ առկա չեն:
Սույն դատական ակտի բողոքարկելիությունը կարող է իրականացվել արագացված կարգի քրեադատավարական կառուցակարգերին համապատասխան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5 հոդվածներով՝ Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց


Վազգեն Գևորգի Քոչարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Ազատության սահմանափակման պայմաններում Վազգեն Գևորգի Քոչարյանին արգելել փոխել բնակության վայրը՝ առանց իրավասու մարմնի համաձայնության, ինչպես նաև արգելել 23:00-ից մինչև 07:00-ն ընկած ժամանակահատվածում բացակայել տանից:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը:
Վազգեն Գևորգի Քոչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը բավարարել, Վազգեն Գևորգի Քոչարյանից հոգուտ տուժող Խաչիկ Արթուրի Սողոմոնյանի բռնագանձել 793.260 ՀՀ դրամի չափով գումար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:




ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ