ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ԴՈԽՈՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Լ․ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Հ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Դ․ԲԱՅՐԱՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ս․ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ

2025 թվականի օգոստոսի 04-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի (ծնված՝ 12․02․1986թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Շենգավիթ, Նոր Խարբերդ Ա/Գ 3-րդ փողոց, 88/8 տուն, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11123824 քրեական վարույթը:
2024 թվականի ապրիլի 13-ին որոշում է կայացվել Լուսինե Թորոսյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 10։40-ին հանցանք կատարելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանը։
2024 թվականի ապրիլի 14-ին՝ ժամը 13։10-ին, որոշում է կայացվել Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին ազատ արձակելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11-0276-24 քրեական վարույթը։
2024 թվականի ապրիլի 22-ին որոշում է կայացվել «ՅՈՒՔՈՄ» ՓԲԸ-ին տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի ապրիլի 29-ին որոշում է կայացվել Ալեքսանդր Վաղինակի Ավագյանին տուժող «ՅՈՒՔՈՄ» ՓԲԸ լիազոր ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին։
2024 թվականի մայիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 11-0276-24 քրեական վարույթը թիվ 11123824 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը 11123824 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի մայիսի 23-ին՝ ժամը 18։15-ին հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանը։
Թիվ 10409524 հետախուզական գործի հիման վրա՝ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանը 2024 թվականի մայիսի 20-ից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մաշտոցի բաժնի կողմից գտնվել է հետախուզման մեջ։
Համաձայն Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ/0696/01/23 գործով 2024 թվականի հունիսի 18-ին կայացված որոշմամբ՝ «մեղադրյալ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է սույն որոշման հիման վրա մեղադրյալ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: 2024 թվականի հունիսի 4-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մաշտոցի բաժնի պետի գրությունը, որով խնդրել է ՀՀ ԱՆ «Արմավիր» ՔԿ հիմնարկի պետին Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին ընդունել հիմնարկ և կալանքի սկիզբ հաշվել 2024 թվականի մայիսի 23-ից՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշման հիման վրա»։
2024 թվականի մայիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11133624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մայիսի 23-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին ձերբակալելու մասին։
2024 թվականի մայիսի 23-ին որոշում է կայացվել <<ՆՆ հոլդինգ>> ՍՊ ընկերությանը տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի մայիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 11133624 քրեական վարույթը թիվ 11123824 վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 11123824 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Սրբուհի Մկրտչի Մելքումյանին տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել թիվ 11123824 քրեական վարույթով «BENELUXE» տեսակի օղին իրեղեն ապացույց ճանաչելու և այն օրինական տիրապետողին վերադարձնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը դատավոր Ս.Անդրեասյանին մակագրվել և փաստացի հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 09-ին։
2025 թվականի հունվարի 13-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Է․Ալեքսանյանի որոշմամբ թիվ 11123824 քրեական վարույթով Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա գողացել է Լուսինե Մնացականի Թորոսյանին պատկանող ընդհանուր մանր չափի՝ 270.085 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսն իր պատյանով և գումարը, <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող մանր չափի՝ 409.900 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսը, իսկ <<ՆՆ հոլդինգ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող մանր չափի` 23.400 ՀՀ դրամ արժողության օղին փորձել է գաղտնի հափշտակել, սակայն հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի իրագործվել: Այսպես.
2024 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 09:33-ի սահմաններում, Սուրեն Միրզոյանը, գտնվելով Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայի 19 հասցեում գործող <<Կանգառ>> հացաբուլկեղենի հարևանությամբ, նկատել է ներսում՝ սեղանին դրված <<Այֆոն 8+>> մոդելի բջջային հեռախոս, որը նպատակադրվել է հափշտակել: Օգտվելով հացաբուլկեղենի դրան չկողպված լինելու և ներսում որևէ մեկի ներկա չգտնվելու հանգամանքից՝ մուտք է գործել սրահ և ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, վերցրել է այնտեղ դրված 250.000 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսն իր պատյանով, որի հետնամասում դրված են եղել 1 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 393 ՀՀ դրամ գումար և 50 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 19.692 ՀՀ դրամ գումար և հեռացել, այդ կերպ՝ տուժող Լուսինե Մնացականի Թորոսյանին պատճառելով ընդհանուր մանր չափի` 270.085 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
(...)
Բացի այդ, 2024 թվականի ապրիլի 22-ին՝ ժամը 15:10-ի սահմաններում, Սուրեն Միրզոյանը, անցնելով Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայի 16/115 հասցեում գործող <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերության սպասարկման կետի կողքով, մուտք է գործել ներս, որտեղ նկատել է ցուցասրահում դրված 409.900 ՀՀ դրամ արժողության <<Այֆոն 15>> մոդելի բջջային հեռախոս, որը նպատակադրվել է հափշտակել։ Օգտվելով սրահում աշխատակիցների անուշադրությունից՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, վերցրել է այնտեղ ցուցադրված բջջային հեռախոսը և հեռացել, այդ կերպ <<Յուքոմ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառելով՝ մանր չափի 409.900 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
(...)
Բացի այդ, 2024 թվականի մայիսի 23-ին՝ ժամը 18:00-ի սահմաններում, Սուրեն Միրզոյանը, անցնելով Երևան քաղաքի Գ.Նժդեհի 25/9 հասցեում գործող <<ՆՆ հոլդինգ>> ՍՊ ընկերությանը պատկանող <<88>> սուպերմարկետի կողքով, մուտք է գործել ներս, որտեղ նկատել է դարակաշարին դրված 23.400 ՀՀ դրամ արժողության <<Beneluxe>> տեսակի օղի, որը նպատակադրվել է հափշտակել: Օգտվելով սրահում աշխատակիցների անուշադրությունից՝ ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, վերցրել է այնտեղ ցուցադրված օղին և դուրս եկել խանութից, սակայն բռնվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից՝ այդ կերպ հանցագործությունն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չիրագործելով»:

Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Տուժող «ՅՈՒՔՈՄ» ՓԲԸ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Հայկ Մկրտչյանը և տուժող «ՆՆ ՀՈԼԴԻՆԳ» ՍՊԸ-ի լիազոր ներկայացուցիչ Դավիթ Բայրամյանը չեն ներկայացել դատական նիստերին, սակայն վերջիններս և տուժող Լուսինե Թորոսյանը չեն առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։

Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Գողությունը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) տուժողի մարմնի վրայից, հագուստից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկտից,
3) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
- որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ համաձայն դատվածության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքի՝ մեղադրյալը թիվ ԵԴ/0696/01/23 քրեական գործով հանդիսանում է մեղադրյալ և մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով (12 դրվագ), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված են մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանին վերագրվող արարքները, դրանց քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանը՝ ենթադրյալ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը և նշանակում պատիժ տուգանքի ձևով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուրքսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուրքսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրել կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա է հարուցված գույքային հայց՝ 2025 թվականի փետրվարի 03-ին տուժող «Յուքոմ» ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչ Հայկ Մկրտչյանի կողմից ներկայացվել է գույքային հայց, համաձայն որի վերջինս Դատարանին միջնորդել է մեղադրյալ Սուրեն Միրզոյանից հօգուտ «Յուքում» ՓԲԸ-ի, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձել 409․900 ՀՀ դրամ՝ ձեռնարկելով գույքային հայցն ապահովելու միջոցներ։
Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է գույքային հայցը բավարարել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից տուժողին պատճառված վնասը կազմում է 409․900 ՀՀ դրամ, ուստի անհրաժեշտ է գույքային պատասխանող Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանից հօգուտ տուժող «ՅՈՒՔՈՄ» ՓԲԸ-ի բռնագանձել 409․900 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Դատարանն արձանագրում է, որ գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին կայացված որոշմամբ թիվ 11123824 քրեական վարույթով իրեղեն ապացույց ճանաչված «BENELUXE» տեսակի օղին անհրաժեշտ է թողնել օրինական տիրապետող Սրբուհի Մելքումյանի տնօրինմանը։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, այնուհետև՝ վերացնել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-254-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525․000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուրքսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուրքսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի վճարումը թույլատրել կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Սուրեն Ռաֆայելի Միրզոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, այնուհետև՝ վերացնել։
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, ինչպես նաև գույքային հայցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ