ԵԴ1/0087/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը. (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ Ա.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ


Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ռ. ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Մեղադրյալ Հ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ


2025 թվականի հունիսի 03-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի (ծնված՝ 09.03.1990թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՍԱՍ գրուպ ՍՊԸ-ում՝ որպես առաքիչ, ըստ իր հայտարարության՝ մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին, հաշվառված և բնակվող՝ ք. Երևան, Նոր Նորք 8-րդ զանգված, 29 շենք, բն. 12 հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել երկու դրվագով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, , որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց`

Գործի դատավարական նախապատմությունը. 16.02.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60831623 քրեական վարույթը։
10.04.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60875923 քրեական վարույթը։
20.04.2023թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60889223 քրեական վարույթը։
20․04․2023թ․ թիվ 60889223 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60831623 քրեական վարույթին։
30․05․2023թ․ թիվ 60875923 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60831623 քրեական վարույթին։
28.11.2024թ. կայացվել է որոշում՝ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ մեկ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հեպանդում չհարուցելու մասն՝ իրեն մեղսագրվող արարքը չկատարելու հիմքով:
27.11.2024թ. կայացվել է որոշում՝ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, որը 19.12.2024թ. ներկայացվել է վերջինիս:
30.11.2024թ. Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ թիվ 60831623 քրեական վարույթով որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի՝ երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Հիշյալ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0087/01/25 դատական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ն. Բաղդասարյանին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին որոշում է կայացվել վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Դատարանի՝ 03․06․2025թ․ որոշմամբ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։
2025 թվականի հունիսի 03-ին մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 2215671264 և 2315722025 որոշումներով ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, այն է' 2023 թվականի հունվարի 27-ին, կասեցման ժամկետը չլրացած' 2023 թվականի փետրվարի 1-ին' ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթ Անհաղթ փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180244408 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 2215671264 և 2315722025 որոշումներով ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, այն է' 2023 թվականի հունվարի 27-ին, կասեցման ժամկետը չլրացած' 2023 թվականի փետրվարի 25֊ին' ժամը 15:07-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 77 LL 337 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8300459554 արձանագրությունը:»:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ հրաժարվեց դատաքննությամբ ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության ընթացքում Հովհաննես Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն ներկայացվել է 27.11.2024թ-ի իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը և մեղադրանքի էությունը պարզ է և հասկանալի, իրեն մեղավոր է ճանաչում, մեղքն ընդունում է ամբողջությամբ, զղջում է կատարած արարքի համար: Այս պահին ցանկանում է տալ ցուցմունք առանց պաշպանի: Հայտնել է, որ հաշվառված է Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 8-րդ զանգվածի Մինսկի փողոցի 29-րդ շենքի 12-րդ բնակարան հասցում, տարիներ շարունակ օգտագործում է 093-35-70-07 հեռախոսահամարը, որը գրանցված է իր անունով: Իրեն է պատկանում «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը վարում է ինքը: 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ի թիվ 2215671264 որոշումով և 2023 թվականի հունվարի 3-ի թիվ 2315722025 որոշումով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով' սկիզբը 19.01.2023թ-ից, սակայն ինքն այդ որոշումների մասին տեղեկացված չի եղել, իր բնակության հասցեով ծանուցումներ չի ստացել, իր բջջային հեռախոսին ուղարկված հաղորդագրությունները չի տեսել: 27.01.2023թ-ին Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և ոստիկանների կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյւպ արձանագրություն և այդ ժամանակվանից արդեն իմացել է, որ տրանսպորտային միջոց վարելու իր իրավունքը կասեցված է: Դրանից հետո անհրաժեշտությունից ելնելով վարել է ավտոմեքենան 01.02.2023թ-ին և Երևան քաղաքի Դավիթ Անհաղթ փողոցում վարելով «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան կազմվել է թիվ 8180244408 արձանագրությունը: Դրանից հետո ևս մեկ անգամ 25.02.2023թ-ին վարել է կնոջ «Մերսեդես» մակնիշի 77 ԱԱ 337 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում ոստիկանների կողմից կազմվել է արձանագրություն: Զղջում է կատարված արարքների համար: Տրանսպորտային միջոց վարելու իր իրավունքը կասեցված լինելու մասին մինչև 27.01.2023թ-ը ծանուցված չի եղել, ծանուցում չի ստացել, «Ազդարար» էլեկտրոնային ծանուցման համակարգից չի օգտվել: Դրանից հետո իմանալով, որ իրավունք չունի վարել ավտոմեքենան երկու անգամ վարել է, որի համար զղջում է:
/Վ.Թ. 168-170, 238-240, դատական նիստի արձանագրություն/

Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.

2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին կազմված զննում կատարելու արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունից և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Պարեկային ծառայությունից ստացված Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ վարչական վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերը'
- վարչական տույժ նշանակելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ի թիվ 2215671264 որոշումը, համաձայն որի 07.12.2022թ֊ին ժամը 17:02-ին Երևան քաղաքի Արգիշտի /Մաշտոցի խաչմերուկի հատվածում Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով թույլ է տվել իրավախախտում և վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րղ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով,
- «Հայփոստ» ընկերության ծրարի դարձերեսի պատճեն, որտեղ նշված է, որ թիվ 2215671264 որոշումը առաքվել է Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 8-րդ զանգվածի 29 շենքի 12 բնակարան հասցե, սակայն «չպահանջված» նշումով հետ վերադարձվել,
- վարչական տույժ նշանակելու մասին 2023 թվականի հունվարի 3-ի թիվ 2315722025 որոշումը, համաձայն որի՝ 17.12.2022թ-ին ժամը 21:20-ին Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան խճուղում Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով թույլ է տվել իրավախախտում և վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով,
- «Հայփոստ» ընկերության ծրարի դարձերեսի պատճեն, որտեղ նշված է, որ թիվ 2315722025 որոշումը առաքվել է Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 8֊րդ զանգվածի 29 շենքի 12 բնակարան հասցե, սակայն «չպահանջված» նշումով հետ վերադարձվել,
- վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180244408 որոշում- արձանագրությունը, որում արձանագրվել է, որ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը 01.02.2023թ֊ին' ժամը 02:00֊ին, Երևան քաղաքի Գավիթ Անհաղթ փողոցում վարել է «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Ներքևի հատվածում առկա է ձեռագիր գրառում «Ծանուցված չեմ եղել, տեղյակ չեմ եղել» և ստորագրություն,
- վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180248666 որոշում- արձանագրությունը, որում արձանագրվել է, որ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը 25.02.2023թ֊ին' ժամը 15:05-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 77 ԱԱ 337 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Ներքևի հատվածում առկա է ձեռագիր գրված « Գրիգորյան» և ստորագրություն,
- վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8300459563 որոշում- արձանագրությունը, որում արձանագրվել է, որ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը 25.02.2023թ-ին' ժամը 15:19-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 77 ԱԱ 337 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան' առանց վարորդական վկայականի (իր մոտ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իարվունքի վկայական): Ներքևի հատվածում առկա է ստորագրություն,
- վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180243641 որոշում- արձանագրությունը, որում արձանագրվել է, որ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը 27.01.2023թ-ին' ժամը 14:45-ին, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Ներքևի հատվածում առկա է ձեռագիր գրառում «Ես ծանուցված չեմ եղել կասեցված լինելու մասին» և ստորագրություն,
- վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8300416056 որոշում- արձանագրությունը, որում արձանագրվել է, որ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը 27.01.2023թ-ին' ժամը 14:55-ին, Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան’ սանմանված կարգով տեխնիկական զննություն չանցած տրանսպորտային միջոցը: Ներքևի հատվածում առկա է միայն ստորագրություն,
- ՃՈ-ի էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի RJ287087 համարի վարորդական իրավունքի կասեցումների բաժնում նշված է' սկիզբ' 19.01.2023, ավարտ' 19.07.2023,
- «Roadpolice.am» էլեկտրոնային հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, համաձայն որի՝ 22.01.2023թ֊ին ժամը 08:45-ին 374933570007հեռախոսահամարին ուղարկվել է հաղորդագրություն «Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյան բալերը զրոյացվել են» բովանդակությամբ, իսկ 25.01.2023թ-ին 01:20-ին և 04.02.2023թ-ին ժամը 01:15-ին ուղարկվել է հաղորդագրություն «Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյան վարորդական վկայականը կասեցվել է»,
- Հայաստանի հանրապետության ինտերնետով ծանուցման «Azdarar.am» պաշտոնական կայքից արտատպված քաղվածքը, համաձայն որի 2215671264 որոշումը կաիքում տեղադրվել է 14.01,2023թ-ին և հանձնված է հարվել 19.01.2023թ-ին, իսկ 2315722025 որոշումը կայքում տեղադրվել է 03.02.2023թ-ին և հանձնված է համարվել 08.02.2023թ-ին:
/Վ.Թ. 171-183, 3,4,23,24,59,61,97,153-157,159,161,162,164, դատական նիստի արձանագրություն/

Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 20.11.2024թ. որոշումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունից և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Պարեկային ծառայությունից ստացված՝ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի վերաբերյալ վարչական վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերը՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ի թիվ 2215671264 որոշումը, «Հայփոստ» ընկերության ծրարի դարձերեսի պատճեն, վարչական տույժ նշանակելու մասին 2023 թվականի հունվարի 3-ի թիվ 2315722025 որոշումը, «Հայփոստ» ընկերության ծրարի դարձերեսի պատճեն, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 8180244408, 8180248666, 8300159563, 8180243641, 8300416056 որոշում-արձանագրությունները, ՃՈ-ի էլեկտրոնային ռեգիստրի քաղվածքը, «Roadpolice.am» էլեկտրոնային հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, «Azdarar.am» պաշտոնական կայքից արտատպված քաղվածքը ճանաչվել են արտավարութային փաստաթուղթ և կցվել քրեական վարույթին:
/Վ.Թ. 184-187, դատական նիստի արձանագրություն/

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանիը, իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 2215671264 և 2315722025 որոշումներով ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, այն է' 2023 թվականի հունվարի 27-ին, կասեցման ժամկետը չլրացած' 2023 թվականի փետրվարի 1-ին' ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դավիթ Անհաղթ փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 75 GO 007 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8180244408 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական իրավախախտման մասին թիվ 2215671264 և 2315722025 որոշումներով ենթարկված լինելով վարչական պատասխանատվության' տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու ձևով և պատշաճ կարգով ծանուցված լինելով այդ մասին, այն է' 2023 թվականի հունվարի 27-ին, կասեցման ժամկետը չլրացած' 2023 թվականի փետրվարի 25֊ին' ժամը 15:07-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 77 LL 337 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման մասին թիվ 8300459554 արձանագրությունը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված են Գևորգ Խաչատրյանին վերագրվող արարքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքները մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանը կատարել է երկու դրվագով իրեն մեղսագրված արարքները, որոնց նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Հաստատված համարելով հանցագործությունների և դրանց կատարման մեջ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի մեղքի ապացուցված լինելը՝ դատարանը գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքների համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:»:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ՝ արձանագրելով, որ «(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)» (տե՛ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը)»:
Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. (…)
դրա չափը (…),
արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»:
Մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս՝ դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործությունների կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, դատարանը, որպես Հովհաննես Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա երիտասարդ է, ամուսնացած, նախկինում դատված չի եղել, աշխատում է:
Մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի կատարած հանցագործությունների համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գրիգորյանի կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքներից յուրաքանչյուր դրվագով նրա նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով՝ հնգապատիկի չափով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից»։
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, դատարանը գտնում է, որ նշանակվող տուգանքի չափի հաշվարկային հիմք պետք է ընդունել արարքի կատարման պահին գործող «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
...
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
...
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնները, դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներից յուրաքանչյուր դրվագով տուգանքի ձևով նշանակվող պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, մասնավորապես՝ պետք է նշանակել տուգանք՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։(...)»:
Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանը նյութական դրությունից ելնելով՝ չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել՝ դատարանը գտնում է, որ պետք է տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր չկան:
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հովհաննես Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացկայելու արգելքը ճիշտ է և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-349-րդ հոդվածներով` դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ առաջին դրվագով՝ տուգանքի` հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկրորդ դրվագով՝ տուգանքի` հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ տուգանք 750․000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալ Հովհաննես Վանիկի Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 /մեկ/ տարի ժամկետ:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ