Գործ ԵԴ1/0091/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

20.03.2026 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Ա․ԱՍՏՎԱԾԱՏՐՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ՝ Գ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Ս.ՄԻՆԱՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի․
Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի՝ (առկա է անձնական տվյալ), ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, չդատապարտված, չամուսնացած, (առկա է անձնական տվյալ), որպես խափանման միջոց է ընտրված Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, 20.03.2026 թվականին Ս.Մինասյանի վերաբերյալ կայացվել է արդարացման վերդիկտ.

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ՝ Մ․Գրիգորյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 09121324 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին։
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ՝ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 09121324 քրեական գործով Գայանե Մնացականի Խաչատրյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ՝ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 09125124 քրեական վարույթը թիվ 09121324 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 09121324 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ՝ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 09121324 քրեական վարույթը թիվ 09-0364-24 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 09-0364-24 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքների կատարման համար, որ «[ն]ա աշխատելով' փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ ներկայացել է որպես փաստաբան ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ' մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում կատարել է ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն:
Այսպես'
Գայանե Խաչատրյանը «Ինստագրամ» սոցիալական կայքով պատահաբար նկատելով Պարույր Խաչատրյանի գովազդը զանգահարել է գովազդում նշած' 033-33- 33-81 հեռախոսահամարին, որին պատասխանել է Պարույր Խաչատրյանը, ով ներկայացել է պրոֆեսիոնալ գործունեություն իրականացնող արտոնագրված փաստաբան և հայտնել, որ նկարագրված իրավական խնդիրը հեշտ կարգավորող հարց է և վեց ամիս ժամկետում կլուծեն այն, իսկ հայցադիմում կազմելու և դատական նիստերին մասնակցելու ծառայությունների արժեքը կազմում է 300.000 ՀՀ դրամ: Այնուհետև, տուժողի զանգերին պատասխանել է Սիրանուշ Հարությունյանը, ով փոխլրացնելով Պարույր Խաչատրյանի գործողությունները ներկայացել է պրոֆեսիոնալ գործունեություն իրականացնող արտոնագրված փաստաբան 2024 թվականի մայիսի 22-ին Գայանե Խաչատրյանը գնացել է Հր.Ներսիսյան 10/40 հասցեում գտնվող «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ, որտեղ Սիրանուշ Մինասյանը խմբի կազմում խարդախությամբ ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, Պարույր Խաչատրյանի հետ նախնական համաձայնությամբ պայմանավորել են միմյանց գործողությունները, մասնավորապես' Սիրանուշ Մինասյանը խաբեությամբ ներկայանալով արտոնագրված փաստաբան, առաջարկել է փաստաբանական ծառայություններ մատուցելու պատրվակով գումարի դիմաց համագործակցել և պայմանագիր կնքել իրենց հետ, մասնավորապես պետական և ոչ պետական մարմիններից փաստաթղթերի հավաքագրման, երեխաների մշտական բնակության վայրը մոր բնակության վայրում սահմանելու, ալիմենտի բռնագանձման մասին հայցադիմում կազմելու, տեսակցության կարգ սահմանելու միջնորդություն ներկայացնելու, դատարանում պատվիրատուի շահերը ներկայացնելու, դատական նիստերին մասնակցելու համար պահանջել է 305.000 ՀՀ դրամ: Տուժողին մոլորության մեջ գցելով վստահեցրել է, որ Պարույր Խաչատրյանի հետ կլուծեն վերջինիս իրավական խնդիրները, ինչպիսի պայմաններում տուժող Գայանե Խաչատրյանը համանձայնել է և վճարել պահանջած գումարը: Սիրանուշ Մինասյանը խմբի կազմում խաբեությամբ գումարին տիրանալը քաղաքացիաիրավական գործարքի ներքո քողարկելու համար 2024 թվականի մայիսի 22-ին տուժողի հետ կնքել է թիվ 55/24 իրավարանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ պայմանագիրը և «Օմերտա» ՍՊ ընկերության գործադիր տնօրեն Պարույր Խաչատրյանի փոխարեն ստորագրել այն, Հասմիկ Գրիգորյանից ստանալով 305.000 ՀՀ դրամ և հայտնել, որ 4-5 օրվա ընթացքում հայցադիմումը կներկայացնեն դատարան, այնուհետև Սիրանուշ Մինասյանը դատարան միջնորդություն ներկայացնելու համար պահանջել և ստացել է ևս 10.000 ՀՀ դրամ, սակայն Սիրանուշ Մինասյանը և Պարույր Խաչատրյանը այդպես էլ ոչինչ չեն ձեռնարկել, դատական ներկայացուցչություն չեն ապահովել' խարդախությամբ հափշտակելով Գայանե Խաչատրյանին պատկանող 290.000 ՀՀ դրամը։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ՝ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 09-0364-24 քրեական վարույթից մաս անջատելու և անջատված մասին թիվ 09121324 համարը շնորհելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 09121324 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն։
2025 թվականի հունվարի 07-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ե․Կարապետյանը որոշում է կայացրել թիվ 09121324 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 09121324 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Թիվ 09121324 քրեական գործն էլեկտրոնային մակագրման եղանակով թիվ ԵԴ1/0091/01/25 համարի ներքո մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին:
2025 թվականի հունվարի 10-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0091/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 25-ին դատավոր Ժ․Չիչոյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 25-ին Դատարանը որոշում է կայացրել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2026 թվականի մարտի 20-ին մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

2.Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա․

Հանցագործության մասին Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի կողմից ներկայացված հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի մայիսի 22-ին դիմել է «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ, որտեղ ծանոթացել է իրավաբան Սիրանուշ Մինասյանի հետ, ում օգնությամբ կնքել է համապատասխան պայմանագրեր, որով անձամբ Սիրանուշ Մինասյանը պարտավորվել է իր շահերը պաշտպանել դատարանում, որի համար վճարել է 305.000 ՀՀ դրամ գումար: 2024թ օգոստոսի 22-ին անհիմն պատճառաբանությամբ վերջինս հրաժարվել է ներկայանալ դատարան: Դատը ավարտվելուց հետո զանգահարել է վերջինիս, հետ պահանջել պայմանագրում նշված կարգով իր գումարի մի մասը, որի ժամանակ իրեն հայտնել է, որ մոտ օրերս կվերադարձնի նշված գումարը, սակայն մինչ օրս տարբեր պատճառաբանություններով չի վերադարձրել և նույնիսկ հեռախոսազանգերին չի պատասխանում: Այդ կերպ խաբեությամբ իրեն պատճառվել է մոտ 200.000 ՀՀ դրամի նյութական վնաս:
(հատոր 1-ին գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել է փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ թիվ 55/24 պայմանագրի պատճենը՝ կնքված 2024 թվականի մայիսի 22-ին՝ «Օմերտա» ՍՊԸ-ի /ի դեմս տնօրեն Պարույր Խաչատրյանի/ Կատարող, լիազորված անձ՝ Սիրանուշ Արմենի Մինասյան, և Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի՝ Պատվիրատուի, միջև առ այն, որ Կատարողը պարտավորվում է Պատվիրատուի հանձնարարությամբ կատարել փաստաթղթերի հավաքագրում պետական և ոչ պետական մարմիններից, կազմել հայցադիմում երեխաների մշտական բնակության վայրը մոր բնակության վայրում սահմանելու և ալիմենտի բռնագանձման պահանջների մասին, կազմել միջնորդություն տեսակցության կարգ սահմանելու վերաբերյալ, ներկայացնել Պատվիրատուի շահերը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, մասնակցել դատական նիստերին, ներկայացնել դիրքորոշումներ, միջնորդություններ, առարկություններ և կատարել բոլոր այլ անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները: Կողմերի համաձայնությամբ՝ սույն պայմանագրով նախատեսված ծառայության մատուցման համար Պատվիրատուն վճարում է 305,000 ՀՀ դրամ՝ նույն օրը՝ միանվագ: Պայմանագրի վերջում առկա են ստորագրություններ' Պատվիրատուի կողմից՝ Գայանե Մնացականի Խաչատրյան, և «Օմերտա» ՍՊԸ գործադիր տնօրեն՝ Պարույր Արայի Խաչատրյան: Առկա է կնիք:
(հատոր 1-ին գ.թ. 64-65, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել է «Օմերտա. Էլէմ» ինստագրամյան էջը: Զննման արդյունքում պարզվել է, որ ըստ էջում առկա տեղեկությունների համաձայն՝ «Օմերտա» գրասենյակը կատարում է իրավաբանական խորհրդատվություն և դատական ու մինչդատական ներկայացուցչություն 2013թ-ից սկած: Որպես տեղակայման վայր նշված է՝ քաղաք Երևան, Հրաչյա Ներսիսյան 10/5: էջի լուսանկարներ բաժնում առկա են լուսանկարներ, որտեղ պատկերված է գրասենյակի արտաքին գովազդը, որի վրա գրված է «ՕՄԵՐՏԱ ՓԱՍՏԱԲԱՆԱԿԱՆ ԳՐԱՍԵՆՅԱԿ»։
(հատոր 1-ին գ.թ. 66-67, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված` փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ թիվ 55/24 պայմանագրի պատճենը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 68-71, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված` «Օմերտա․էյէմ» ինստագրամյան էջի զննման արձանագրությունը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 68-71, դատական նիստի արձանագրություն)
Տուժող Գայանե Մնացականի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնեց, որ դեպքը տեղի է ունեցել մետ մեկ տարի առաջ, այդ ժամանակ ինքը ամուսնալուծվում էր և չէր կարողանում տեսակցել իր երեխաներին, այդ պատճառով իրեն փաստաբան է պետք է եղել ու ինքը դիմել է Սիրանուշ Մինասյանին։ Դատական նիստից մեկ օր առաջ, երբ ինքը արդեն վերջինիս կողմից պահանջած գումարը փոխանցած է լինում, Սիրանուշ Մինասյանը իրեն հայտնում է, որ անձնական խնդիրների պատճառով չի կարող մասնակցել նշանակված դատական նիստին, որից հետո պարզվում է, որ վերջինս համապատասխան լիցենզիա չունի, որպեսզի մասնակցի դատական նիստերին։ Դրանից հետո ինքը սկսել է զանգահարել Սիրանուշ Մինասյանին, որպեսզի վերջինս իր գումարը հետ վերադարձնի, սակայն Սիրանուշը զանգերին չէր պատասխանում, այդ իսկ պատճառով ինքը դիմել է ոստիկանությանը, որպեսզի կարողանա իր գումարը հետ ստանալ։ Հետագայում Սիրանուշ Մինասյանը իրեն վերադարձրել է ամբողջ գումարը, ուստի այժմ ոչ մի պահանջ չունի։ Սիրանուշ Մինասյանի տվյալները գտել է ինստագրամյան կայքի միջոցով, սկզբում գտել է Պարույր Խաչատրյանի էջը, որին գրել է և իրեն պատասխանել է Սիրանուշ Մինասյանը։ Ինքը Պարույր Խաչատրյանի հետ ընդհանրապես չի խոսել միշտ կապը եղել է միայն Սիրանուշ Մինասյանի հետ, ինքը ընդհանուր 315․000 ՀՀ դրամը փոխանցել է վերջինիս։ Սիրանուշ Մինասյանը իրեն ներկայացել է որպես փաստաբան, ինքը չի հասկանում իրավաբանի և փաստաբանի տարբերությունը, մտածել է, որ Սիրանուշը մասնակցելու է բոլոր նիստերին։ Սիրանուշ Մինասյանը հայցը կազմել է, իսկ ինքը տարել է դատարան։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել տուժողի նախաքննական ցուցմունքները, քանի որ դատաքննության և նախաքննության ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասությունները: Դատարան՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, որոշեց բավարարել հանրային մեղադրողի միջնորդությունը և թույլատրեց հրապարակել տուժող Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի նախաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների հատվածը:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Տուժող Գայանե Մնացականի Խաչատրյանը տուժողի դատավարական կարգավիճակով է թիվս այլնի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (․․․) 2024 թվականի մարտ ամսին «Ինստագրամ» սոց․կայքով փաստաբան Պարույր Խաչատրյանի գովազդն է բերել, որոշել է դիմել նրան իր խնդրով։ Էջում նշված է եղել 033-33-33-81 բջջային հեռախոսահամարը, որով զանգահարել է և զրուցել Պարույրի հետ։ Նա ներկայացել է որպես փաստաբան՝ քաղաքացիական գործերով զբաղվող, իրեն վստահեցրել է, որ շատ հեշտ կարգավորվող հարց է, ասել է մոտ 6 ամսում կլուծեն հարցը և երեխաներին կվերադարձնեն իրեն։ Պարույր ասել է, որ 300․000 ՀՀ դրամ կարժենա իր ծառայությունները։ Դրանից հետո մշտապես կապ է հաստատել Սիրանուշի հետ։
(հատոր 1-ին գ․թ․ 16-20, դատական նիստի արձանագրություն)
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պատասխանելով նախաքննական և դատարանում տված ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների վերաբերյալ հարցերին տուժողը հայտնեց, որ հակասությունները կապված են, դեպքից տևական ժամանակ անցնելու հետ, պնդում է նախաքննական ցուցմունքը։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Արսեն Մնացականի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնեց, որ իր քրոջ՝ Գայանե Խաչատրյանի համար՝ ամուսնալուծության հետ կապված փաստաբանական ծառայություններ մատուցելու համար, վերջինիս հետ գնացել է փաստաբանական գրասենյակ և ներկա է եղել պայմանավորվածությանը ու գումար տալուն։ Իրենք պայմանավորվել են բացառապես Սիրանուշ Մինասյանի հետ, պայմանավորվել են, որ վերջինս գումարի դիմաց փաստաբանական ծառայություններ մատուցի։ Ինքը չգիտի իրավաբանակ և փաստաբանի տարբերությունը, հնարավոր է, որ վերջինս որպես իրավաբան ներկայացած լինի։ Գիտի որ քույրը մինչև գրասենյակ գնալը հեռախոսով խոսել է Սիրանուշ Մինասյանի հետ, մանրամասների մասին չգիտի։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանը հայտնեց, որ չի ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքը և օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի համաձայն հրապարակվեց մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ մասնագիտությամբ ապագա իրավաբան է, չի աշխատում: 2020-2024թթ աշխատել է «Օմերտա» իրավաբանական գրասենյակում՝ որպես գործավար: Իր աշխատանքային պարտականությունների մեջ է մտել դիմավորել, ճանապարհել հաճախորդներին, պայմանագրերի, հայցադիմումների օրինակներ կազմելը և այլն: 2024թ մարտ կամ ապրիլ ամսին մի քանի անգամ գրասենյակ է զանգահարել Գայանե Խաչատրյանը՝ երեխաների բնակության վայրը որոշելու, տեսակցություններ սահմանելու պահանջով ցանկացել է դիմել դատարան: Սկզբում խոսել է Պարույր Խաչատրյանի հետ, ապա իր հետ՝ 033-33-33-81 բջջային հեռախոսահամարով: Վերջինիս ներկայացել է որպես իրավաբան, չի ասել, որ փաստաբան է: Պարույրի հետ Գայանեն չի հանդիպել, հանդիպել է միայն իր հետ: 22.05.2024թ պայմանավորվել են և Գայանեն իր եղբոր հետ միասին մոտեցել է Հր.Ներսիսյան 10/40 հասցե Ինքը նրանց ասել է, որ պետք է 305.000 ՀՀ դրամ վճարել, որն այդ պահին առձեռն վճարել է: Վճարումը հավաստող փաստաթուղթ չի տրամադրվել, քանի որ այդ պահին կնքվել է պայմանագիր: Պայմանագիրը կազմվել է Գայանե Խաչատրյանի և «Օմերտա» ՍՊԸ-ի միջև, տնօրենի փոխարեն ստորագրել է ինքը, քանի որ ինքն է պայմանավորվածություն ձեռք բերել, տեխնիկական խնդրով է պայմանավորված, որ նշում արված չէ, որ ստորագրողն այլ անձ է, այլ ոչ թե տնօրենը: Չի մտաբերել, որ ինքը որևէ ժամկետ նշած լինի Գայանեին գործը դատարան հանձնելու համար: Հայցադիմումի մուտքագրումը դատարան ձգձգվել է, քանի որ ծանրաբեռնված է եղել: 305.000 ՀՀ դրամը վճարելուց հետո Գայանեն 10.000 ՀՀ դրամ ևս վճարել է իրեն՝ միջնորդություն գրելու համար: ինքը Գայանեին չի ասել, որ դատական ներկայացուցչություն է իրականացնելու, հակառակը՝ նշել է, որ ներկայացուցչություն իրականցնել չի կարող: Միայն ասել է, որ որպես աջակցություն կարող է զուտ իր հետ գալ դատարան, բայց ներկայացուցչություն անել չի կարող: Քանի որ Գայանեն շտապելիս է եղել, որոշել են ինքը կազմված փաթեթը ուղարկի նրան, Գայանեն տպի ու մուտք անի Մասիսի դատարան, այդպես էլ արվել է: Նշանակվել է դատական նիստ, որին դատական ներկայացուցչություն չի ապահովվել: Նախորդ օրերին Գայանեին ասած է եղել, որ գրասենյակի հետ համագործակցող փաստաբան չկա, ով կկարողանա ներկայացուցչություն ապահովել, ասած է եղել նաև, որ ինքը ևս չի կարող գալ, քանի որ ունի անձնական խնդիրներ: Բանավոր պայմանավորվածություն են ձեռք բերել, որ գումարի մի մասը՝ 170.000 ՀՀ դրամը հետ կվերադարձնի Գայանեին, քանի որ ինքը չի կարող դատական ներկայացուցչություն իրականացնել, իսկ համագործակցող փաստաբան չկա: Մնացած գումարը փաստաթղթերը կազմելու համար է եղել, որն արդեն կատարված է եղել իր կողմից: Ցուցմունք տալու պահի դրությամբ վերադարձրած է եղել 25.000 ՀՀ դրամ։
(հատոր 1-ին գ․թ․ 32-37, դատական նիստի արձանագրություն)
Հրապարակվեց նաև, 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի առերես հարցաքննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սիրանուշ Մինասյանը հայտնել է, որ ճանաչում է իր հետ առերես հարցաքննվողին, ծանոթացել է 2024 թվականի մարտ ամսին՝ ինստագրամի միջոցով։ 2024 թվականի մայիս ամսին առերես հանդիպել են, սակայն ինքը ներկայացել է որպես իրավաբան, այլ ոչ թե որպես փաստաբան։ Գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ նրա հետ։
Իր հետ առերես հարցաքննվողի հետ ծանոթացել է մարտ ամսին՝ հեռախոսով են շփվել իրար հետ: Իր կողմից երբևէ միտում չի ունեցել շահերը ներկայացնել՝ պայմանագիր կնքելիս իր հետ առերես հարցաքննվողին պարզաբանվել է, որ արտադատական մասով գրավոր գործողություններն են կատարվելու իր կողմից միայն: Հայցադիմումը կազմելու համար անհրաժեշտ է եղել մի շարք փաստաթղթեր, որոնք Գայանեի մոտ առկա չեն եղել, որոնք ձեռք բերելու, փաստաթղթեր կազմելու և ներկայացուցչությունն իրականացնելու համար է ինքը 305,000 ՀՀ դրամ պահանջել: Պայմանագիր է կնքվել՝ Գայանե Խաչատրյանի և «Օմերտա» ՍՊԸ-ի միջև: Թեպետ ստորագրող անձ նշված է Պարույր Խաչատրյան, ստորագրել է ինքը, բայց տեխնիկական վրիպակի արդյունքում չի նշվել, որ ստորագրող է հանդիսանում ոչ թե տնօրենը, այլ գրասենյակի աշխատակիցը: Ինքը երբևէ չի ասել, որ դատական ներկայացուցչություն կիրականացնի: Բացի այդ, գուցե իր հետ առերես հարցաքննվողին չի պարզաբանվել փաստաբան-իրավաբան տերմինները և այդ է պատճառը, որ նրա մոտ թյուրըմբռնում է առաջացել՝ մտածելով, որ ինքը փաստաբան է: Ինչ վերաբերվում է երաշխիքներին, ինքը պրակտիկայից ելնելով է ասել, որ դատարանն ի օգուտ Գայանեի վճիռ կկայացնի՝ համարելով երեխայի լավագույն շահ: Չի բացառել, որ ինքն ասած լինի, որ հայցադիմումի կազմման համար մոտ 1 շաբաթ է հարկավոր, սակայն իրականում ավելի շատ ժամանակ է պահանջվել: Մի շարք հանդամանքերով պայմանավորված՝ ինքը չի կարողացել անձամբ մուտքագրել հայցադիմումը դատարան, ուստի փաստաթղթերի փաթեթն ուղարկել է իր հետ առերես հարցաքննվողին, ով մուտքագրել է: Քանի որ Դատալեքս տեղեկատվական համակարգը խափանված է եղել, ինքը չի կարողացել հետևել, թե ով է հանդիսանում դատավորը: Նշանակվել է դատական նիստ: Ինքը ի սկզբանե՝ մինչ նիստը, ասած է եղել, որ չի կարող շահերը ներկայացնել դատարանում, պարզապես նստելու է դատական նիստերի դահլիճում՝ ի աջակցություն իրեն: Չի ասել, որ փաստաբանի հետ կապված խնդիրներ կան, այլ ասել է, որ ավելի լավ է այլ փաստաբան գտնի, քանի որ առկա են անձնական և մի շարք խնդիրներ գրասենյակի հետ կապված, սակայն չի պարզաբանել, թե ինչ խնդիրների մասին է խոսքը գնում: Ընդհանուր իրեն վճարվել է 315,000 ՀՀ դրամ: Ինքը առաջարկել է, որ վերադարձվի 170,000 ՀՀ դրամը՝ նշելով, որ 2 ամսվա ընթացքում կմարի: Քանի որ ունեցել է աշխատանքի հետ կապված խնդիրներ, չի կարողացել գումարը վերադարձնել: Ներկա պահի դրությամբ վերադարձրել է 55.000 ՀՀ դրամը:
(հատոր 1-ին գ․թ․ 49-54, դատական նիստի արձանագրություն)
2026 թվականի մարտի 20-ին Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով որոշում է կայացրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը բավարարելու՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու և որպես արտավարույթային փաստաթուղթ՝ 2024 թվականի մայիսի 05-ին կազմված լիազորագիրը, ապացույց ճանաչելու մասին։
Վերոնշյալ լիազորագրի համաձայն՝ Գայանե Մնացականի Խաչատրյանը փաստաբան էլադա էդուարդի Ղահրամանյանին լիազորել է իր իրավունքներն ու օրինական շահերը ներկայացնել ՀՀ արդարադատության նախարարությունում, ՀՀ ոստիկանությունում, ՀՀ դատախազությունում, ՀՀ քննչական կոմիտեում, Երևան համայնքում, Երևան քաղաքի վարչական շրջաններում, ՀՀ նոտարական գրասենյակներում, ՀՀ անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեում, դրա բոլոր ստորաբաժանումներում և գրասենյակներում, բոլոր պետական և ոչ պետական մարմիններում, ինչպես նաև ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց հետ հարաբերություններում: Հանդես գալ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 2-րդ հոդվածով նախատեսված բոլոր դատական ատյաններում, մասնավորապես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանում, ՀՀ վերաքննիչ դատարաններում, առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարաններում, ինչպես նաև մասնագիտացված դատարաններում: Օգտվել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության, ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքերով սահմանված բոլոր իրավունքներից, ներառյալ, սակայն չսահմանափակվելով ներքոգրյալով՝ ստորագրել և ներկայացնել հայցադիմում հակընդդեմ հայցադիմում, կնքել արբիտրաժային համաձայնություն և տալ վեճն արբիտրաժ հանձնելու վերաբերյալ համաձայնություն, ամբողջովին կամ մասնակիորեն հրաժարվել հայցապահանջներից, ամբողջովին կամ մասնակիորեն ընդունել հայցապահանջները, փոխել հայցի հիմքը և կամառարկան, կնքել հաշտության համաձայնություն, կնքել հաշտարարության վերաբերյալ համաձայնություն, փոխանցել լիազորություններն այլ անձի, ստանալ դատական ծանուցումները և դատավարական փաստաթղթերը, բողոքարկել դատական ակտերը: Անել հայտարարություններ, ներկայացնել և ստանալ յուրաքանչյուր տեսակի փաստաթղթեր՝ այդ թվում, սակայն չսահմանափակվելով հստևյալով՝ դիմումներ, բողոքներ, հաղորդումներ: Ստորագրել անհրաժեշտ բոլոր փաստաթղթերը, ինչպես նաև կատարել անհրաժեշտ այլ գործողություններ: ՀՀ հարկադիր կատարման ծառայությունում «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 12-րդ հոդվածով սահմանված կարգով իրականացնել հետևյալ գործողությունները՝ ներկայացնել և հետ վերցնել կատարողական թերթը, ստանալ բռնագանձված գույքը (ներառյալ՝ դրամը), բողոքարկել հարկադիր կատարողի գործողությունները և/կամ անգործությունը, օգտվել օրենքով նախատեսված ալ իրավունքներից: Լիագորագիրը տրվել է երեք տարի ժամկետով:
(դատական նիստի արձանագրություն)

3.Դատարանի իրավական և փաստական վերլուծությունները.

Հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...): 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան: (...)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք: (…)»:
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 103-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացույցները հավաքվում են քրեական վարույթի ընթացքում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով` օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել»:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: Ապացուցման գործընթացի առաջին տարրն ապացույցներ հավաքելն է: Քրեական վարույթի ընթացքում ապացույցները հավաքվում են երկու եղանակով՝ ապացուցողական գործողությունների կատարման միջոցով և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝ օտարերկրյա իրավասու մարմինների կողմից համապատասխան գործողությունների կատարման միջոցով: Օրենսգիրքն ապացույցի ստուգման հասկացության մեջ, ստուգման ավանդական եղանակների (ապացույցների համադրում, նոր ապացույցների հավաքում, ապացույցի ստացման աղբյուրի վերհանում) շարքում ներառել է նաև ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը: Քրեական դատավարության օրենսգրքով ապացույցի ձևին ներկայացվող պահանջներին ապացույցի համապատասխանության ստուգման արդյունքում վարույթն իրականացնող մարմինը հավաստիանում է, որ պահպանված են ապացույցի արժանահավատության ապահովմանն ու ապացուցողական գործողության մասնակցի իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված՝ օրենսգրքով առանձին ապացույցների ձևին ներկայացվող պահանջները: Ինչ վերաբերում է ապացույցների գնահատմանը, այն կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) վարույթն իրականացնող մարմինը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորության հարցը լուծվում է դրա մասին վկայող բավարար ապացույցների ամբողջությամբ: «Ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը գնահատողական է և իրենից ներկայացնում է ապացույցների համակցության գնահատման վերջնական արդյունք (ապացույցների բավարարության չափանիշների` վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 29-32-րդ կետերը):
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-32-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանը քննարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՝ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Ընդհանրացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Դատարանը փաստում է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում Դատարանի համոզմունքից: Միաժամանակ, Դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում: Ավելին՝ մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով: Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ:
Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել Սիրանուշ Մինասյանի կողմից փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում աշխատելով, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ որպես փաստաբան ներկայացելու ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ՝ մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն կատարելու մասին նրան ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի համաձայն․ «Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակությունը՝ (...) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, (...)։»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածում խարդախությունը բնութագրվում է որպես խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակություն կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունքի ձեռքբերում:
Խարդախության օբյեկտիվ կողմի առանձնահատկությունը դրսևորվում է նրանում, որ հափշտակությունն իրականացվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով: Այսպիսով, խարդախության համար օրենքը՝ որպես ուրիշի գույքին տիրանալու միջոց նշում է երկու եղանակ՝ ա) խաբեություն և բ) վստահության չարաշահում: Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հանցավորը ներգործում է գույքին տիրապետողի գիտակցության և կամքի վրա, ինչի արդյունքում վերջինս, մոլորության մեջ ընկնելով, անձամբ գույքը հանձնում է հանցավորին։
Վարահության չարաշահումը դրսևորվում է այնպիսի վարքագծով, որով հանցավորը մոլորության մեջ է գցում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին իր իրական մտադրությունների կապակցությանբ, վստահություն է առաջացնում նրանց մեջ իր ապագա վարքագծի կապակցությամբ և վերջինս «իր կամքով» գույքը հանձնում է հանցավորին՝ համոզված լինելով, որ գույքը կվերադարձվի կամ դրա դիմաց ծառայություն կմատուցվի, կամ էլ այն այլ ձևով կփոխհատուցվի: Այդ վստահությունը կարող է առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի փոխադարձ հարաբերություններից և այլն։ Վստահության չարաշահման ամենատարածված եղանակը խոստումներ տալն է․ հանցավորը խոստանում է որոշակի վարքագիծ, որոշակի ծառայությունների մատուցում՝ ի սկզբանե մտադիր չլինելով կատարել իր խոստումները։ Վստահության չարաշահման եղանակ է նաև պայմանագրի կնքումը՝ առանց դրա պայմանները կատարելու մտադրության։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմի առանձնահատկությունն այն է, որ մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորը ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակել այն, չվերադարձնել գույքը, չկատորել խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները: Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ << /․․․/։ Խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները.
ա) խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը։ բ) խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (գույքը փոխանցել, կատարել վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն) չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը։ Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ եթե քաղաքացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավորիչ գործառույթ իրականացնող իրավունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավարությունը, մարմնավորելով իրավունքի պահպանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնավորապես քաղաքացիական իրավունքից և դատավարությունից։
Այլ կերպ` ներգործության քրեաիրավական և քրեադատավարական միջոցները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը, անորոշություն ու անկանխատեսելիություն ստեղծեն քաղաքացիաիրավական շրջանառության մեջ։ Այս առումով անթույլատրելի է գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ բնականոն գույքային շրջանառությունը խաթարող գործարքներ կնքելու պրակտիկան։ Այդ փաստերը կարող են խեղաթյուրել քաղաքացիաիրավական հարաբերությունները, սպառնալ իրավական անվտանգությանը, պայմաններ ստեղծել, որ անձինք խուսափեն հարկային պարտավորությունների կատարումից, ինչպես նաև այլ եղանակներով վնասել իրավաչափ հանրային շահերը։
Նման դեպքերում պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղաքացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հանրային միջոցներ ծախսելով՝ իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտպանություն։ Այդ մասնավոր շահերի պաշտպանությունը` որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սեփականության անձեռնմխելիությունը հիմնարար սահմանադրական արժեք է, ուստի խարդախության վերաբերյալ դատական քաղաքականության համար պետք է անկյունաքարային նշանակություն ունենա սեփականության իրավունքի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես քրեաիրավական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության հիմք է հանդիսանում անօրինական գործողությունը, որն օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերությունների և սոցիալական արժեքների մեջ առաջ է բերում որևէ բացասական փոփոխություն։
Քաղաքացիական իրավունքի իմաստով քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Քրեական իրավունքի տրամաբանությամբ պատիժ կարող է նշանակվել միայն հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ։ Պատիժն արտահայտվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձին օրենքով նախատեսված կարգով որոշակի իրավունքներից և ազատություններից զրկելով կամ նշված իրավունքներն ու ազատությունները սահմանափակելով։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում առանձնացնել քրեաիրավական ներգործության միջոցներից քաղաքացիաիրավական ներգործության միջոցների տարբերակման հետևյալ հիմքերը՝
ա) քրեաիրավական ներգործության միջոցը հիմնվում է օրինականության սկզբունքի վրա. քրեական պատասխանատվության միակ հիմքն այնպիսի արարքի կատարումն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք կատարած անձը ենթակա է պատասխանատվության՝ անկախ որևէ անձին վնաս պատճառված լինելու հանգամանքից։ Այլ խոսքով՝ քրեաիրավական ներգործության միջոցները նպատակ են հետապնդում պատժել հանցանք կատարած անձին։ Քաղաքացիաիրավական ներգործության միջոցները հիմնվում են ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձին պատճառված վնասը վերականգնելու, փոխհատուցելու գաղափարի վրա և իրավախախտի համար առաջացնում են միայն գույքային հետևանքներ։ բ) արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման և հետևաբար նաև քրեաիրավական ներգործության միջոցի ընտրության համար կարևոր նշանակություն ունի մեղքի ձևը։ Քաղաքացիաիրավական ներգործության միջոցների կիրառման ժամանակ իրավախախտի կողմից պատճառված վնասը ենթակա է հատուցման ամբողջ ծավալով՝ անկախ նրա մեղքի ձևից։ գ) ՀՀ քրեական օրենքով արգելված արարք կատարած անձին պատասխանատվության ենթարկելիս պետությունը (բացառությամբ մասնավոր մեղադրանքի գործերի) կաշկանդված չէ տուժողի կարծիքով և հանրային միջոցներով իրականացնում է քրեաիրավական պաշտպանություն։ Քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտման դեպքում կողմերը կարող են ազատ կամահայտնության արդյունքում համաձայնության գալ հասցված վնասի վերականգնման հարցում։ Այլ խոսքով՝ քաղաքացիները և իրավաբանական անձինք իրենց քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանությունն իրականացնում են իրենց հայեցողությամբ։
Ընդհանրացնելով քրեաիրավական ներգործության միջոցներից քաղաքացիաիրավական ներգործության միջոցների տարբերակման վերոնշյալ հիմքերը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտումն իր մեջ չի պարունակում քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները, նշված արարքը կատարած անձի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության միջոցների կիրառությունը բացառվում է։ Այս դեպքում քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանությունը տուժողի հայեցողությամբ պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով։
Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ քրեական օրենքով արգելված արարքի հետևանքով որևէ անձի գույքային վնաս է պատճառվել, քրեական պատասխանատվությունից բացի, դրա հետ համակցության մեջ, կարող են գործել նաև քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության միջոցները։
/․․․/։>>
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը մեջ բերված իրավական դիրքորոշման հաշվառմամբ, վերլուծելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցները, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը:
Այլ կերպ ասած՝ սույն գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք Դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ, ավելին՝ հանրային մեղադրողը, կրելով մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը, դատական քննության ժամանակ չի հերքել Սիրանուշ Մինասյանի կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները, իսկ Դատարանին ներկայացված ապացույցներով այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը խիստ կասկած է հարուցում: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Սիրանուշ Մինասյանի կողմից փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում աշխատելով, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ որպես փաստաբան ներկայացելու ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ՝ մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, որը պետք է մեկնաբանվի հօգուտ նրա:
Դատարանի վերոգրյալ հետևությունները պայմանավորված են ներքոհիշյալ պատճառաբանություններով.
Համաձայն մեղադրական եզրակացության` մեղադրյալ Սիրանուշ Մինասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված ուղղակի ապացույցներն են՝ հանցագործության մասին Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի կողմից ներկայցված հաղորդումը, զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել է փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ թիվ 55/24 պայմանագրի պատճենը՝ կնքված 2024 թվականի մայիսի 22-ին՝ «Օմերտա» ՍՊԸ-ի /ի դեմս տնօրեն Պարույր Խաչատրյանի/ Կատարող, լիազորված անձ՝ Սիրանուշ Արմենի Մինասյան, և Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի՝ Պատվիրատուի, միջև, զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննվել է «Օմերտա. Էլէմ» ինստագրամյան էջը, տուժող Գայանե Խաչատրյանի և վկա Արսեն Խաչատրյանի ցուցմունքները։
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ ապացույցները չեն կարող դրվել մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում, քանի որ դրանցով չի հաստատվում մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը։ Ավելին քրեական գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցների համադրված վերլուծությունից փաստվում է, որ մեղադրյալ Սիրանուշ Մինասյանի և տուժող Գայանե Խաչատրյանի միջև տեղի է ունեցել քաղաքացիաիրավական գործարքի կնքում, մասնավորապես՝ համաձայն փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ թիվ 55/24 պայմանագրի պատճենի՝ կնքված 2024 թվականի մայիսի 22-ին՝ «Օմերտա» ՍՊԸ-ի /ի դեմս տնօրեն Պարույր Խաչատրյանի/ Կատարող, լիազորված անձ՝ Սիրանուշ Արմենի Մինասյան, և Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի՝ Պատվիրատուի, միջև առ այն, որ Կատարողը պարտավորվում է Պատվիրատուի հանձնարարությամբ կատարել փաստաթղթերի հավաքագրում պետական և ոչ պետական մարմիններից, կազմել հայցադիմում երեխաների մշտական բնակության վայրը մոր բնակության վայրում սահմանելու և ալիմենտի բռնագանձման պահանջների մասին, կազմել միջնորդություն տեսակցության կարգ սահմանելու վերաբերյալ, ներկայացնել Պատվիրատուի շահերը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում, մասնակցել դատական նիստերին, ներկայացնել դիրքորոշումներ, միջնորդություններ, առարկություններ և կատարել բոլոր այլ անհրաժեշտ դատավարական գործողությունները: Կողմերի համաձայնությամբ՝ սույն պայմանագրով նախատեսված ծառայության մատուցման համար Պատվիրատուն վճարում է 305,000 ՀՀ դրամ՝ նույն օրը՝ միանվագ: Պայմանագրի վերջում առկա են ստորագրություններ' Պատվիրատուի կողմից՝ Գայանե Մնացականի Խաչատրյան, և «Օմերտա» ՍՊԸ գործադիր տնօրեն՝ Պարույր Արայի Խաչատրյան։ Վերոնշյալ պայմանագիրը կնքվել է «Օմերտա» ՍՊԸ-ի /ի դեմս տնօրեն Պարույր Խաչատրյանի/ և Գայանե Մնացականի Խաչատրյանի միջև և համաձայն Սիրանուշ Մինասյանի նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքի պայմանագիրը ստորագրվել է իր կողմից միայն տեխնիկական մասը ապահովելու համար։ Այս համատեքստում հարկ է նշել, որ տուժողը դատարանում ցուցմունք տալիս հայտնեց, որ մեղադրյալի կողմից ըստ էության կատարվել են կնքված պայմանագրի որոշակի կետեր, մասնավորապես՝ մեղադրյալի կողմից տուժողին տրվել է համապատասխան խորհրդատվություն, հավաքվել է որոշակի փաստաթղթեր, տուժողի անունից կազմվել է հայցադիմում, որը ներկայացվել է դատարանը։ Նման պայմաններում՝ մեղադրյալի կողմից՝ քաղաքացիաիրավական բնույթի պայմանագրի որոշակի կետեր առերևույթ չկատարելը չի կարող գնահատվել, որպես վերջինիս մոտ ի սկզբանե տուժողից խարդախությամբ որոշակի գումար հափշտակելու մտադրության առկայության փաստ։ Ավելին, ինչպես տուժող Գայանե Խաչատրյանը, այնպես էլ վկա Արսեն Խաչատրյանը իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ իրենք չեն տարբերում իրավաբանի և փաստաբանի տարբերությունը և հնարավոր է, որ Սիրանուշ Մինասյանը իրենց որպես իրավաբան է ներկայացել, այլ ոչ թե փաստաբան, հետևաբար նաև Դատարանն արձանագրում է, որ չի հաստատվել նաև մեղադրյալի կողմից տուժողին մոլորության մեջ գցելու հանգամանքը։
Սիրանուշ Մինասյանը ևս իր ցուցմունքով հայտնել է, որ 2020-2024թթ աշխատել է «Օմերտա» իրավաբանական գրասենյակում՝ որպես գործավար: Իր աշխատանքային պարտականությունների մեջ է մտել դիմավորել, ճանապարհել հաճախորդներին, պայմանագրերի, հայցադիմումների օրինակներ կազմելը և այլն: 2024թ մարտ կամ ապրիլ ամսին մի քանի անգամ գրասենյակ է զանգահարել Գայանե Խաչատրյանը՝ երեխաների բնակության վայրը որոշելու, տեսակցություններ սահմանելու պահանջով ցանկացել է դիմել դատարան: Վերջինիս ներկայացել է որպես իրավաբան, չի ասել, որ փաստաբան է: Գայանեն հանդիպել է միայն իր հետ: 22.05.2024թ պայմանավորվել են և Գայանեն իր եղբոր հետ միասին մոտեցել է Հր.Ներսիսյան 10/40 հասցե Ինքը նրանց ասել է, որ պետք է 305.000 ՀՀ դրամ վճարել, որն այդ պահին առձեռն վճարել է: Վճարումը հավաստող փաստաթուղթ չի տրամադրվել, քանի որ այդ պահին կնքվել է պայմանագիր: Պայմանագիրը կազմվել է Գայանե Խաչատրյանի և «Օմերտա» ՍՊԸ-ի միջև, տնօրենի փոխարեն ստորագրել է ինքը, քանի որ ինքն է պայմանավորվածություն ձեռք բերել, տեխնիկական խնդրով է պայմանավորված, որ նշում արված չէ, որ ստորագրողն այլ անձ է, այլ ոչ թե տնօրենը: Ինքը Գայանեին չի ասել, որ դատական ներկայացուցչություն է իրականացնելու, հակառակը՝ նշել է, որ ներկայացուցչություն իրականցնել չի կարող: Միայն ասել է, որ որպես աջակցություն կարող է զուտ իր հետ գալ դատարան, բայց ներկայացուցչություն անել չի կարող: Քանի որ Գայանեն շտապելիս է եղել, որոշել են ինքը կազմված փաթեթը ուղարկի նրան, Գայանեն տպի ու մուտք անի Մասիսի դատարան, այդպես էլ արվել է: Նշանակվել է դատական նիստ, որին դատական ներկայացուցչություն չի ապահովվել:
Տուժող Գայանե Խաչատրյանը ևս իր ցուցմունքով հայտնել է, որ Սիրանուշ Մինասյանի կողմից կատարվել են որոշակի գործողություններ, մասնավորապես՝ վերջինս կազմել է հայցադիմումը և այդ փաթեթը տվել է իրեն, որպեսզի ինքը այն ներկայացնի դատարան։
Բացի այդ, պաշտպանական կողմից Դատարանին է ներկայացվել լիազորագիր՝ տրված Գայանե Խաչատրյանի կողմից՝ փաստաբան Էլադա Ղահրամանյանին, համաձայն որի վերջինս ի թիվս այլնի պետք է ներկայացներ իր շահերը դատարանում և մասնակցեր դատական նիստերին։
Դատարանի գնահատմամբ, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի վերոշարադրյալ ցուցմունքները անարժանահավատ չեն, ավելին ունեն ընդհանուր տրամաբանություն և չեն հերքվում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ։
Մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանը թե՛ նախաքննության, թե՛ դատաքննության ընթացքում ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հերքել է փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում աշխատելով, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ որպես փաստաբան ներկայացելու ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ՝ մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն կատարելու հանգամանքը:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի կողմից փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում աշխատելով, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ որպես փաստաբան ներկայացելու ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ՝ մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն կատարելու հանգամանքը, չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած՝ Սիրանուշ Մինասյանի կողմից փաստաբան և ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ չհանդիսացող, փաստաբանական գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր չունեցող Պարույր Խաչատրյանի կողմից Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Արաբկիր նստավայրին կից' Երևանի Հր.Ներսիսյան 10/5 հասցեում գտնվող, մեկ հարկանի շենքին փակցված «Օմերտա» փաստաբանական գրասենյակ անվամբ գովազդային վահանակով, ինչպես նաև «Օմերտա փաստաբանական գրասենյակ» անվանումը կրող ՍՊ ընկերությունում աշխատելով, չունենալով փաստաբանի կարգավիճակ, «Փաստաբանության մասին» օրենքի և փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքի խախտմամբ որպես փաստաբան ներկայացելու ու նշված գրասենյակի դիմաց անձին խաբեությամբ՝ մոլորության մեջ գցելով և վստահությունը չարաշահելու եղանակով Պարույր Խաչատրյանի հետ խմբի կազմում ուրիշի գույքի մանր չափերի հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ առկա են ողջամիտ կասկածներ, որոնք չեն փարատվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալ Սիրանուշ Մինասյանի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե՝
անձը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական:
6. Արդարացման դատավճիռը կայացվում է արդարացման վերդիկտի հիման վրա: Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի անմեղությունն այն փաստական հանգամանքներով, որոնք դրվել են մեղադրանքի հիմքում: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. (...)»:
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները (արարքը), ինչպես նաև մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ ապացուցված համարելու համար:
Հետևաբար, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար, ինչպես նաև գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի վերաբերյալ միջնորդություններ չեն ներկայացվել, արգելադրված և բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ տվյալներ գործում առկա չեն, սույն գործով վարութային ծախսեր չկան:
Քննության առնելով որպես արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ թիվ 55/24 պայմանագրի պատճենի, «Օմերտա․էյէմ» ինստագրամյան էջի զննման արձանագրության և 22․05․2024թ․ լիազորագրի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև դրանով պայմանավորված սահմանափակումները։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել մեղադրյալ Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի անմեղությունը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրան արդարացնել` մեղսագրվող արարքը նրա կողմից կատարված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված՝ փաստաթղթեր պահել քրեական գործի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սիրանուշ Արմենի Մինասյանի՝ նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները, վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ