Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0054/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
5.8
Պատասխանող
Ռաշադ Ալ Բաշայիշ Ակրամ
Ռաշադ Ալ Բաշայիշ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-03 | 14:30 | 9 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-28 | 12:30 | 9 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-19 | 11:00 | 9 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-21 | 13:30 | 9 | Նիստը չի կայացել |
ԵԴ1/0054/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
03 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Մկրտչյանի, հանրային մեղադրող՝ Տ.Մխիթարյանի, պաշտպան՝ Կ.Մարգարյանի, մեղադրյալ Ռ.Բաշայիշի, քննության առնելով արագացված վարույթի կարգով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի (ծնված՝ 29.09.2001թ. ազգությունը՝ արաբ, Հորդանանի քաղաքացի, կրթությունը՝ բժշկական համալսարանի 4-րդ կուրսի ուսանող, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, բնակվող՝ ք.Երևան, Զեյթուն հանրակացարան, 2-րդ մասնաշենք, 119 սենյակ) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2022 թվականի սեպտեմբերի 02-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 14804422 քրեական վարույթը:
1.2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացվել Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելիին տուժող ճանաչելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել նաև Ռանա Ջալալ Դ Ալ Շարաբիին տուժող ճանաչելու մասին:
1.3. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշումներ են կայացվել դատաբժշկական փորձաքննություններ նշանակելու և դրանց կատարումը ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ փորձագետներին հանձնարարելու մասին:
1.4. 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները՝ զետեղված լազերային սկավառակում որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.5. 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանը թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացրել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.6. 2023 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 13.09.2023 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 21.11.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է:
1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 15.12.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով:
1.9. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 14804422 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.10. Թիվ 14804422 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևանի քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 07.01.2025 թվականին և նույն օրը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ` վարույթը մակագրվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0054/01/25 համարը:
1.11. 2025 թվականի հունվարի 08-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա 2022 թվականի սեպտեմբերի 01-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 60/2 հասցեում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում վիճաբանել է Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելի հետ, ձեռքերով հարվածել նրան, մազերը քաշելով գցել է գետնին և ոտքով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին՝ Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելին պատճառելով առողջության թեթև վասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Այսպիսով, Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պաշտպան Կարինե Մարգարյանը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել դատաքննության արագացված հատուկ կարգ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և դրա իրավաբանական որակումը ներկայացնելուց հետո, մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը թարգմանիչի միջոցով պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ և պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
3.2. Հանրային մեղադրող Տ.Մխիթարյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ֆիզիկական ներգործությունը հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելն է, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները և պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով (…):
4.4. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ գործում մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։
4.5. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամօդրանցօսահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.9.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
4.11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.12. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.13. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.14. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.15. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, միևնույն ժամանակ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական վարույթին:
4.19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար:
2. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
03 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Մկրտչյանի, հանրային մեղադրող՝ Տ.Մխիթարյանի, պաշտպան՝ Կ.Մարգարյանի, մեղադրյալ Ռ.Բաշայիշի, քննության առնելով արագացված վարույթի կարգով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի (ծնված՝ 29.09.2001թ. ազգությունը՝ արաբ, Հորդանանի քաղաքացի, կրթությունը՝ բժշկական համալսարանի 4-րդ կուրսի ուսանող, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, բնակվող՝ ք.Երևան, Զեյթուն հանրակացարան, 2-րդ մասնաշենք, 119 սենյակ) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2022 թվականի սեպտեմբերի 02-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 14804422 քրեական վարույթը:
1.2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացվել Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելիին տուժող ճանաչելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել նաև Ռանա Ջալալ Դ Ալ Շարաբիին տուժող ճանաչելու մասին:
1.3. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշումներ են կայացվել դատաբժշկական փորձաքննություններ նշանակելու և դրանց կատարումը ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ փորձագետներին հանձնարարելու մասին:
1.4. 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները՝ զետեղված լազերային սկավառակում որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.5. 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանը թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացրել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.6. 2023 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 13.09.2023 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է:
1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 21.11.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է:
1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 15.12.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով:
1.9. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 14804422 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.10. Թիվ 14804422 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևանի քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 07.01.2025 թվականին և նույն օրը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ` վարույթը մակագրվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0054/01/25 համարը:
1.11. 2025 թվականի հունվարի 08-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա 2022 թվականի սեպտեմբերի 01-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 60/2 հասցեում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում վիճաբանել է Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելի հետ, ձեռքերով հարվածել նրան, մազերը քաշելով գցել է գետնին և ոտքով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին՝ Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելին պատճառելով առողջության թեթև վասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Այսպիսով, Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը.
3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պաշտպան Կարինե Մարգարյանը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել դատաքննության արագացված հատուկ կարգ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և դրա իրավաբանական որակումը ներկայացնելուց հետո, մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը թարգմանիչի միջոցով պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ և պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
3.2. Հանրային մեղադրող Տ.Մխիթարյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ֆիզիկական ներգործությունը հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելն է, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները և պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով (…):
4.4. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Դատարանն արձանագրում է, որ գործում մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։
4.5. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամօդրանցօսահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.9.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին:
4.10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
4.11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.12. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.13. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.14. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.15. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, միևնույն ժամանակ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական վարույթին:
4.19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար:
2. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0054/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14804422 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելիին հարվածներ հասցնելով և այլ գործողություններ կատարելով պատճառել է առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռաշադ |
| Ազգանուն | Ալ Բաշայիշ |
| Հայրանուն | Ակրամ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 5.8 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 07-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մասիս |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 08-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 08.01.2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 14804422), Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2025 թվականի հունվարի 3-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/0054/01/25 համարի ներքո, 2025 թվականի հունվարի 7-ին մակագրվել և ս/թ հունվարի 8-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքեխվյան 20, թիվ 9 դահլիճ): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազույթյուն՝ Տ.Մխիթարյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Նաիրի Զարյան 33ա |
| Կազմակերպության տեսակ | ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաշադ |
| Ազգանուն | Ալ Բաշայյիշ |
| Հայրանուն | Ակրամ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հալա |
| Ազգանուն | Իլայան Ալ Զամելի |
| Հայրանուն | Նավվաֆի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի հիմքով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 19-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 28-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի հիմքով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:28 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռաշադ |
| Ազգանուն | Ալ Բաշայիշ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 03-06-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0054/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 03 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Մկրտչյանի, հանրային մեղադրող՝ Տ.Մխիթարյանի, պաշտպան՝ Կ.Մարգարյանի, մեղադրյալ Ռ.Բաշայիշի, քննության առնելով արագացված վարույթի կարգով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի (ծնված՝ 29.09.2001թ. ազգությունը՝ արաբ, Հորդանանի քաղաքացի, կրթությունը՝ բժշկական համալսարանի 4-րդ կուրսի ուսանող, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, բնակվող՝ ք.Երևան, Զեյթուն հանրակացարան, 2-րդ մասնաշենք, 119 սենյակ) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Վարույթի փաստական հանգամանքները. 1.1. 2022 թվականի սեպտեմբերի 02-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 14804422 քրեական վարույթը: 1.2. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացվել Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելիին տուժող ճանաչելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել նաև Ռանա Ջալալ Դ Ալ Շարաբիին տուժող ճանաչելու մասին: 1.3. 2022 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշումներ են կայացվել դատաբժշկական փորձաքննություններ նշանակելու և դրանց կատարումը ՀՀ ԱՆ ԴԲԳԳԿ փորձագետներին հանձնարարելու մասին: 1.4. 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում առկա տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները՝ զետեղված լազերային սկավառակում որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին: 1.5. 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանը թիվ 14804422 քրեական վարույթով որոշում է կայացրել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1.6. 2023 թվականի օգոստոսի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 13.09.2023 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է: 1.7. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Թ.Ավետիսյանը որոշում է կայացրել թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: Նույն օրը միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կասեցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 21.11.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է: 1.8. 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին միջնորդություն է ներկայացվել հսկող դատախազին թիվ 14804422 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին, որը հսկող դատախազի կողմից 15.12.2024 թվականին կայացված որոշմամբ բավարարվել է՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով: 1.9. 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 14804422 քրեական վարույթով հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1.10. Թիվ 14804422 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևանի քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 07.01.2025 թվականին և նույն օրը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ` վարույթը մակագրվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0054/01/25 համարը: 1.11. 2025 թվականի հունվարի 08-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա 2022 թվականի սեպտեմբերի 01-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա 60/2 հասցեում գտնվող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետում վիճաբանել է Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելի հետ, ձեռքերով հարվածել նրան, մազերը քաշելով գցել է գետնին և ոտքով հարվածներ է հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին՝ Հալա Նավվաֆի Իլայյան Ալ Զամելին պատճառելով առողջության թեթև վասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Այսպիսով, Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին մեղսագրվում է հանցանքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 3. Արագացված վարույթով դատական քննությունը. 3.1. Նախնական դատալսումների ընթացքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պաշտպան Կարինե Մարգարյանը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել դատաքննության արագացված հատուկ կարգ: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հանգամանքները և դրա իրավաբանական որակումը ներկայացնելուց հետո, մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը թարգմանիչի միջոցով պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ և պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը: 3.2. Հանրային մեղադրող Տ.Մխիթարյանը չի առարկել արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ: 3.3. Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով՝ որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․ 4.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 4.2. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի կողմից ընդունելու, արագացված վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների՝ ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: 4.3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ֆիզիկական ներգործությունը հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելն է, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները և պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով (…): 4.4. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը, որպես մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը): Դատարանն արձանագրում է, որ գործում մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ։ 4.5. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար: 4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…): 4.7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամօդրանցօսահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: 4.8. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: 4.9.ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածը սահմանում է պատիժ նշանակելը համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթի դեպքում, համաձայն որի՝ ...)4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում՝ պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը: Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից: ...) 6. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժ նշանակելիս՝ սույն հոդվածով նախատեսված կանոնները կիրառելի են համակցության մեջ ընդգրկված յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին: 4.10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը, արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս, նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։ 4.11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»: 4.12. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ 4.13. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: 4.14. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: 4.15. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, միևնույն ժամանակ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով: 4.16. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն: 4.17. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: 4.18. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական վարույթին: 4.19. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար: 2. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: 3. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում: 4. Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: 5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին: 6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ՝ չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով: ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-06-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/0054/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ԱՆՀՍՏԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԼՈՒԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «09» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Մելքոնյանս Այսուհետ նաև՝ Դատարան, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0054/01/25 դատական գործով 03.06.2025 թվականին կայացված դատավճռի մեջ առկա վրիպակը լուծելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Դատարանը, թիվ ԵԴ1/0054/01/25 գործով 03.06.2025 թվականին կայացված դատավճռի եզրափակիչ մասի 2-րդ կետում կատարել է «Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով» նշումը: Դատարանն արձանագրում է, որ թիվ ԵԴ1/0054/01/25 դատական գործով գործով 03.06.2025 թվականին կայացված դատավճռի եզրափակիչ մասի 2-րդ կետում կատարված՝ «Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:» նշումը պետք է ճանաչել վրիպակ և այն փոխարինել՝ «Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:» նշումով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եզրափակիչ դատական ակտը կայացրած դատարանն իրավասու է համապատասխան որոշում կայացնելով լուծել դրա անհuտակությունները, եթե նման լուծումը չի փոխում դատական ակտի էությունը: 2. Լուծման ենթակա են հետևյալ անհստակությունները. (…) 4) դատական ակտում առկա են վրիպակներ կամ բացթողումներ:» Նկատի ունենալով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է թիվ ԵԴ1/0054/01/25 դատական գործով 2025 թվականի հունիսի 03-ին կայացված դատավճռի մեջ թույլ տրված վրիպակը լուծել: Վերոգրյալի հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 283-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Մելքոնյանի վարույթում քննված թիվ ԵԴ1/0054/01/25 դատական գործով 2025 թվականի հունիսի 03-ին կայացված դատավճռի եզրափակիչ մասում թույլ տրված անհստակությունը /բացթողումը/ լուծել և «Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով» նշումը փոխարինել «Ռաշադ Ակրամ Ալ Բաշայիշիին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:» նշումով: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 222 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 121 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-04-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 222 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 121 թերթ: |