Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/0032/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 19.1

Պատասխանող

Մյասնիկ Ղազարյան Սամվելի
Մյասնիկ Ղազարյան Սամվելի
Մյասնիկ Ղազարյան
Մյասնիկ Ղազարյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ժորա Չիչոյան

Քրեական վերաքննիչ

Մարինե Մելքոնյան

Հարություն Պետրոսյան

Գրիգոր Հովհաննիսյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 396 Մաս 2

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Ժորա Չիչոյան

Քրեական վերաքննիչ

Մարինե Մելքոնյան

Հարություն Պետրոսյան

Գրիգոր Հովհաննիսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270֊ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27֊ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28֊ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2026-06-22 14:00 3
Երևանի քրեական դատարան 2026-03-24 12:30 3 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-18 12:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-01-26 11:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-12-19 12:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-25 10:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-22 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-26 16:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-22 15:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-22 14:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-30 16:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-04-21 17:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-03-19 17:00 5 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-02-14 13:00 5 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-01-24 13:00 5 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/0032/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

24.03.2026 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ՄԱՐՏՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Գ.ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Մ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի․
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ (առկա է անձնական տվյալ), ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատապարտված, (առկա է անձնական տվյալ), որպես խափանման միջոց է կիրառված տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 24.03.2026 թվականին Մ.Ղազարյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.
Սույն քրեական գործով փաստացի անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից․


I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավոր Ժ.Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով կայացվել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 21-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` տնային կալանքը` 3 (երեք) ամիս ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2026 թվականի հունվարի 26-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 2 (երկու) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2026 թվականի մարտի 24-ին մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

II. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս 2024թ. նոյեմբերի 28-ին ժամը 12:30-ին Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցից ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և ոստիկանության Մալաթիայի բաժին է տեղափոխվել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն):
Մ.Ղազարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 9 փաթեթ սպիտակ փոշենման զանգված, ընդհանուր՝ փաթեթների հետ միասին 3,28 գրամ քաշով, որոնց պարունակությունն ըստ ստացված օպերատիվ տեղեկությունների հանդիսանում է «PVP» տեսակի թմրամիջոց, թվով 1 հատ բժշկական կաթուցիչ՝ մոխրացած հետքերով և 2 հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակներ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 12:30-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից թմրամիջոց ապօրինի պահելու և իրացնելու հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Գ.Առաքելյան փողոց հասցեից ձերբակալվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն) և ներկայացվել վարույթն իրականացնող մարմնին:
(հատոր 1-ին գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 9 փաթեթներում առկա ընդհանուր 0,71 գրամ քաշով սպիտակավուն փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 1 ապակյա գլանակից դուրս բերված մրանման նյութի հետքերում առկա թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր: Նյութերի հետքային քանակությունների առկայության պարագայում՝ հնարավոր չէ կատարել դրանց քանակական հաշվարկ։
(հատոր 1-ին գ.թ. 179-181, դատական նիստի արձանագրություն)
Թվային խուզարկության արձանագրությունը և դրանց կցված լուսանկարչական հավելվածը, համաձայն որի՝ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ պարզվել է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջն է գրանցված 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ մասնակից Մ.Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում պարզվել է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները. 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում:
(հատոր 1-ին գ.թ. 210-271, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի պարունակության համաձայն՝ 077585414 հեռախոսահամարը հաշվառված է ՄՅԱՍՆԻԿ ՍԱՄՎԵԼԻ ՂԱԶԱՐՅԱՆ (Անձնագիր AU0530114) տվյալներով անձի անունով: Ակտիվացման ամսաթիվ՝ 2024-10-14 16:24:27: Տեղեկատվության տրամադրման ժամանակահատվածը՝ 01/10/2024 - 28/11/2024թթ.: 077585414 հեռախոսահամարի համացանցին միանալու և համացանցից դուրս գալու վայրի, ժամանակի և տևողության վերաբերյալ տեղեկատվության համաձայն՝ 28.11.2024թ. ժամը 05:18-ից մինչև ժամը 12:24-ը հեռախոսազանգերը սպասարկվել է Երևան, Բաշինջաղյան 101 հասցեի ալեհավաք կայանի կողմից, որը հարակից է Երևան Առաքելյան 37 հասցեին, ինչը պարզվեց զննության ընթացքում Երևանի քարտեզի ուսումնասիրությամբ, որից արտապատճեն է արվել և կցվել զննության արձանագրությանը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 161-164, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակը և Երևանի քարտեզի արտապատճենը, որոնք պահվում են վարույթի նյութերում։
(հատոր 1-ին գ.թ. 277-278, 163, 164, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները և մեկ ապակյա գլանակը, փաթեթավորված և կնիքված փորձագետի թիվ 50 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 279-280, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը փաթեթավորված մեկ փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՔԿ 180 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 281-282, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ին հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված և Դատարանի որոշմամբ ապացույց ճանաչված՝ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 821 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1․ Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մինչև երկու ամիսների վաղեմության: 2. Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Աամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հոգեմետ /հոգեներգործուն/նյութեր չեն հայտնաբերվել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ օպերատիվ տեղեկություններ է ստացել այն մասին, որ Մյասնիկ Ղազարյանը տարբեր ժամանակամիջոցներում թմրամիջոց է օգտագործում, պահում և իրացնում, հերթական օպերատիվ տեղեկությունը ստացել է, որ տվյալ օրը պետք է թմրանյութ իրացնի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում, ինչի արդյունքում՝ օպերատիվ խմբով, դարանակալում են իրականացրել՝ Մյասնիկ Ղազարյանի բնակության հասցեում և վերջինս իրենց նկատելով փորձել է դիմել փախուստի, որից հետո ձերբակալել են և տեղափոխել Մալաթիայի բաժին։ Այդ օրը ինքը եղել է քաղաքացիական հագուստով, սակայն Մյասնիկ Ղազարյանին մոտենալիս ասել է, որ ոստիկանությունից է, որից հետո վերջինս փորձել է դիմել փախուստի։ Բաժնում իմացել է, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերվել է փաթեթավորված փաթեթներ, որոնց մեջ եղել է թմրամիջոց։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականին, ինքը աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչի պաշտոնում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է։ Թմրամիջոցը օգտագործել է լամպի մեջ լցնելու միջոցով։ Իրեն ձերբակալելու ժամանակ այդ լամպը իր մոտ է եղել, սակայն քանի որ ոստիկանները իրեն գցել են գետնին այդ լամպը կոտրվել է։ Ինքը ընդունում է, որ թմրամիջոց է ձեռք բերել իր անձնական օգտագործման համար, սակայն իրացնելու նպատակ երբևէ չի ունեցել, ոչ ոքի երբեք չի հյուրասիրել։ Թմրամիջոցի 1 գրամը օգտագործել է մեկ օրվա ընթացքում։ Իր Տելեգրամյան կայքէջի անունը գրանցված է եղել «Մուրադ Մուրադյան» անվամբ, ինքը գրել է տարբեր օգտատերերի իր ուզած թմրամիջոցի անվանումը և չափը, որից հետո բիթքոինների միջոցով վճարում կատարելուց հետո իրեն ուղարկել են թմրամիջոցի կոորդինատները՝ լուսանկաների միջոցով։
(դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ի դատական նիստում պաշտպանական կողմը միջնորդել է՝ դատարան հրավիրել և հարցաքննել դատաբժշկական թիվ 821 փորձաքննությունը իրականացրած փորձագետ, քիմիկոտոքսիկոլոգիական բաժնի վարիչ՝ Ռուզաննա Մնացականյանին։
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով որոշում է կայացրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը բավարարելու՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու և փորձագետ Ռուզաննա Մնացականյանին դատարան հրավիրելու ու հարցաքննելու վերաբերյալ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Փորձագետ՝ Ռուզաննա Մնացականյանը՝ վկայի դատավարական կարգավիճակով, դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ քննիչի կողմից որոշումը ստանալուց հետո փորձաքննության կատարման ժամկետների երկարումը պայմանավորված է եղել աշխատանքային ծանրաբեռնվածության և կուտակումներ ունենալու հանգամանքներով։ Թմրամիջոցների օրգանիզմում պահպանման տևողությունը հիմնականում կապված է լինում թմրամիջոցի տեսակի հետ, կաննաբինոիդները ունեն այսպիսի մի հատկություն՝ երբ մտնում են օրգանիզմ արյան միջոցով գնում է ամբողջ օրգանիզ և կուտակում է տեղի ունենում և ունի լիպոֆիլային հատկություն՝ ճարպային շերտում, հետո՝ անցնելուց հետո, մի որոշ ժամանակ անց, այն շատ չնչին քանակությամբ կրկին անցնում է արյան մեջ ու նորից մեզի միջոցով դուրս է գալիս։ Մեզի մեջ հնարավոր է հայտնաբերել օգտագործումից 7-10 օր, նույնիսկ 14 օր անց։ Ոչ բոլոր թմրամիջոցները նման հատկություն ունեն։ Ցանկացած թմրանյութ մինչև հասնում է մազ լրիվ քանակով չի մնում, մետաբոլիզմի է ենթարկվում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը 2026 թվականի մարտի 24-ին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

III. Լրացուցիչ դատալսումներ.

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց նաև Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի ի թիվս այլնի վերջինս ունի օրինակելի վարքագիծ, աշխատասեր է ու շատ հարգալից։
ՀՀ ՊԵԿ և ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալներում հետաքրքրող փաստական հանգամանքներ առկա չէին։
(դատական նիստի արձանագրություն)

IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին: Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա: Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը):
Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: (…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման: (…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Դատարանը հիմք ընդունելով վերևում մեջբերած ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի էության պարզաբանմանը:
Դատարանի գնահատմամբ, չփարատված կասկածները հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանը անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքին տված իրավական գնահատականի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը որակված է սխալ, այդ որակումը չի համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին և պետք է փոփոխել արարքի իրավական գնահատականը, մասնավորապես Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 նախադեպային որոշմամբ՝ անդրադառնալով իրացման նպատակին, նշել է. (...) իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: (...)
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը մեջ բերված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ գնահատելով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի առկայության հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել և Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղսագրվել է առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմը, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքը՝ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ:
Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ինչպես մեղադրական եզրակացության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրողի կողմից հայտնած կարծիքից, ինչպես նաև մեղադրողի եզրափակիչ ելույթից պարզ է դառնում, որ Մյասնիկ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու համար նշանակություն են ունեցել՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույցները, վկա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանի ցուցմունքը։ Մինչդեռ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի որակյալ հատկանիշի բացակայության փաստը հաստատող մի շարք առանցքային նշանակություն ունեցող ապացույցներով հերքվում է մեղադրանքի կողմի պնդումները՝ Մյասնիկ Ղազարյանի մոտ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու դիտավորություն ունենալու վերաբերյալ։
Այսպես․
Քրեական գործով՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքին ճիշտ իրավական գնահատական տալու տեսանկյունից առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է դիտարկվում այն, որ մեղադրյալին պատկանող «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության և կից լուսանկարչական հավելվածների ուսումնասիրությունից ակներև է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջը գրանցված է 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ Մյասնիկ Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում երևում է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024 թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները՝ 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում։ բացի այդ, Բիթքոին օպերատոր կայքէջի նամակագրությունների բաժնում առկա է 26․11․2024 թվականի նամակագրություն համաձայն որի՝ Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ուղարկվել են փոխանցման վճարի վերաբերյալ տեղեկատվություն, որից հետո «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ կողմից ուղարկվել է «Hesa uxarkem» հաղորդագրությունը որից հետո նույն օգտատիրող կողմից ուղարկվել է վճարման անդորրագրի լուսանկար և հաջորդել է հաղորդագրություններ՝ «pox@ qcelem», «Uxxarkeq de», որից հետո Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ստացվել է պատասխան «Հիմա ստուգենք», «Ստացանք, հիմա կփոխանցենք ու կտրոնը կտրամադրենք»։ Նույնաբովանդակ հաղորդագրություններ՝ վճարման անդորրագրերի լուսանկաներ և տեղակայման կոորդինատների լուսանկաներ, առկա է նաև «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ և «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի նամակագրությունների բաժնում՝ տարբեր ժամանակամիջոցներում։
Դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանում հարցաքննվելիս մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանը ևս հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է, վերջինիս հայտնածը։
Դատարանի գնահատմամբ, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի վերոշարադրյալ ցուցմունքները անարժանահավատ չեն, ավելին ունեն ընդհանուր տրամաբանություն և չեն հերքվում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում մեղադրանքի կողմի այն պնդումների հետ, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված է եղել առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու: Մեղադրանքի կողմի հիշյալ պնդումները միանգամայն հերքվում են քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված և վերը մեջ բերված ապացույցներով, ինչպես նաև մեղադրյալի ցուցմունքով։
Այսպիսով, վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանը քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համադրված վերլուծության արդյունքում հանգում է հիմնավոր հետևության, որ քրեական գործով ձեռք բերված՝ բավարար, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցներով հաստատվել է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է խոշոր չափերով՝ թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։ Հետևաբար` Դատարանը գտնում է, որ պետք է փոխել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նրան մեղսագրված արարքի իրավական գնահատականը փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ, ինչպես նաև այն, որ տվյալ արարքի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նրանք ենթակա են պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
Պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն՝ «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ (…) պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, (…)» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 01.06.2007թ., թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
Դատարանը մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած գործողությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աuտիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներ արձանագրում է վերջինիս դատվածություն չունենալու և դրական բնութագրվելու հանգամանքները։
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, որի համաձայն՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Այսպիսով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ « (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է (...):»
Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել։
Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք Դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը)։
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիաները հնարավորություն են տալիս Դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցավորի անձից, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներից, ինչպես նաև գործի այլ տվյալներից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափերից որևէ մեկը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների, ինչպես նաև վերևում նշված փաստական հանգամանքների գնահատման արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը պետք է համարել կրած։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցների տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը պետք է ոչնչացնել, իսկ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Քննության առնելով արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի և Երևանի քարտեզի արտապատճենի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը պետք է վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Քննության առնելով 432․000 (չորս հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամի (դատանյութագիտական փորձաքննության արժեքը) և 45․000 (քառասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի (դատաքրեագիտական փորձաքննության արժեքը) չափով վարույթային ծախսերի բռնագանձման հարցը, Դատարանը, նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի պատճենի չունի աշխատանք և կայուն եկամուտ, հիմնավոր է համարում վերջինիս անվճարունակ լինելը և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավակարգավորումները գտնում է, որ վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:

Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը համարել կրած։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը՝ ոչնչացնել իսկ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
N-ԵԴ1/0032/01/25








Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«22» հունիսի 2026թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Մ․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Գ․ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Ժորա Չիչոյան/ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով 24.03.2026 թվականի դատավճռի դեմ ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակակ Ա.Մարտոյանի վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

03.01.2025 թվականին ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանի կողմից մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշում է կայացվել և 07.01.2025 թվականին թիվ 16846124 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ուղարկվել է ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ :
24.03․2026 թվականի դատավճռով Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է.
«Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը համարել կրած։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը՝ ոչնչացնել իսկ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։»։
Առաջին ատյանի դատարանի 24.03.2026 թվականի դատավճիռը դատախազությունում ստացվել է 06.04.2026 թվականին:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճռի դեմ 06․05․2026 թվականին փոստային ծառայության միջոցով վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել դատախազ Ա.Մարտոյանի կողմից, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 08․05․2026 թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 14.05.2026 թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 15.05.2026 թվականին:
22.05.2026 թվականին Վերաքննիչ դատարանը թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար,որ. ««(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»

24․03.2026 թվականի դատավճռով Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.

«/…/ Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս 2024թ. նոյեմբերի 28-ին ժամը 12:30-ին Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցից ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և ոստիկանության Մալաթիայի բաժին է տեղափոխվել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն):
Մ.Ղազարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 9 փաթեթ սպիտակ փոշենման զանգված, ընդհանուր՝ փաթեթների հետ միասին 3,28 գրամ քաշով, որոնց պարունակությունն ըստ ստացված օպերատիվ տեղեկությունների հանդիսանում է «PVP» տեսակի թմրամիջոց, թվով 1 հատ բժշկական կաթուցիչ՝ մոխրացած հետքերով և 2 հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակներ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 12:30-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից թմրամիջոց ապօրինի պահելու և իրացնելու հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Գ.Առաքելյան փողոց հասցեից ձերբակալվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն) և ներկայացվել վարույթն իրականացնող մարմնին:
(հատոր 1-ին գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 9 փաթեթներում առկա ընդհանուր 0,71 գրամ քաշով սպիտակավուն փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 1 ապակյա գլանակից դուրս բերված մրանման նյութի հետքերում առկա թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր: Նյութերի հետքային քանակությունների առկայության պարագայում՝ հնարավոր չէ կատարել դրանց քանակական հաշվարկ։
(հատոր 1-ին գ.թ. 179-181, դատական նիստի արձանագրություն)
Թվային խուզարկության արձանագրությունը և դրանց կցված լուսանկարչական հավելվածը, համաձայն որի՝ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ պարզվել է, որ տելեգրամ կայքի *** տվյալներով էջն է գրանցված *** հեռախոսահամարով, որն ըստ մասնակից Մ.Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում պարզվել է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները. ***, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում:
(հատոր 1-ին գ.թ. 210-271, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի պարունակության համաձայն՝ ***հեռախոսահամարը հաշվառված է ՄՅԱՍՆԻԿ ՍԱՄՎԵԼԻ ՂԱԶԱՐՅԱՆ (Անձնագիր ***) տվյալներով անձի անունով: Ակտիվացման ամսաթիվ՝ 2024-10-14 16:24:27: Տեղեկատվության տրամադրման ժամանակահատվածը՝ 01/10/2024 - 28/11/2024թթ.: *** հեռախոսահամարի համացանցին միանալու և համացանցից դուրս գալու վայրի, ժամանակի և տևողության վերաբերյալ տեղեկատվության համաձայն՝ 28.11.2024թ. ժամը 05:18-ից մինչև ժամը 12:24-ը հեռախոսազանգերը սպասարկվել է *** հասցեի ալեհավաք կայանի կողմից, որը հարակից է Երևան Առաքելյան 37 հասցեին, ինչը պարզվեց զննության ընթացքում Երևանի քարտեզի ուսումնասիրությամբ, որից արտապատճեն է արվել և կցվել զննության արձանագրությանը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 161-164, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակը և Երևանի քարտեզի արտապատճենը, որոնք պահվում են վարույթի նյութերում։
(հատոր 1-ին գ.թ. 277-278, 163, 164, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները և մեկ ապակյա գլանակը, փաթեթավորված և կնիքված փորձագետի թիվ 50 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 279-280, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը փաթեթավորված մեկ փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՔԿ 180 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 281-282, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ին հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված և Դատարանի որոշմամբ ապացույց ճանաչված՝ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 821 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1․ Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մինչև երկու ամիսների վաղեմության: 2. Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Աամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հոգեմետ /հոգեներգործուն/նյութեր չեն հայտնաբերվել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ օպերատիվ տեղեկություններ է ստացել այն մասին, որ Մյասնիկ Ղազարյանը տարբեր ժամանակամիջոցներում թմրամիջոց է օգտագործում, պահում և իրացնում, հերթական օպերատիվ տեղեկությունը ստացել է, որ տվյալ օրը պետք է թմրանյութ իրացնի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում, ինչի արդյունքում՝ օպերատիվ խմբով, դարանակալում են իրականացրել՝ Մյասնիկ Ղազարյանի բնակության հասցեում և վերջինս իրենց նկատելով փորձել է դիմել փախուստի, որից հետո ձերբակալել են և տեղափոխել Մալաթիայի բաժին։ Այդ օրը ինքը եղել է քաղաքացիական հագուստով, սակայն Մյասնիկ Ղազարյանին մոտենալիս ասել է, որ ոստիկանությունից է, որից հետո վերջինս փորձել է դիմել փախուստի։ Բաժնում իմացել է, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերվել է փաթեթավորված փաթեթներ, որոնց մեջ եղել է թմրամիջոց։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականին, ինքը աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչի պաշտոնում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է։ Թմրամիջոցը օգտագործել է լամպի մեջ լցնելու միջոցով։ Իրեն ձերբակալելու ժամանակ այդ լամպը իր մոտ է եղել, սակայն քանի որ ոստիկանները իրեն գցել են գետնին այդ լամպը կոտրվել է։ Ինքը ընդունում է, որ թմրամիջոց է ձեռք բերել իր անձնական օգտագործման համար, սակայն իրացնելու նպատակ երբևէ չի ունեցել, ոչ ոքի երբեք չի հյուրասիրել։ Թմրամիջոցի 1 գրամը օգտագործել է մեկ օրվա ընթացքում։ Իր Տելեգրամյան կայքէջի անունը գրանցված է եղել «Մուրադ Մուրադյան» անվամբ, ինքը գրել է տարբեր օգտատերերի իր ուզած թմրամիջոցի անվանումը և չափը, որից հետո բիթքոինների միջոցով վճարում կատարելուց հետո իրեն ուղարկել են թմրամիջոցի կոորդինատները՝ լուսանկաների միջոցով։
(դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ի դատական նիստում պաշտպանական կողմը միջնորդել է՝ դատարան հրավիրել և հարցաքննել դատաբժշկական թիվ 821 փորձաքննությունը իրականացրած փորձագետ, քիմիկոտոքսիկոլոգիական բաժնի վարիչ՝ Ռուզաննա Մնացականյանին։
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով որոշում է կայացրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը բավարարելու՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու և փորձագետ *** դատարան հրավիրելու ու հարցաքննելու վերաբերյալ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Փորձագետ՝ ***՝ վկայի դատավարական կարգավիճակով, դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ քննիչի կողմից որոշումը ստանալուց հետո փորձաքննության կատարման ժամկետների երկարումը պայմանավորված է եղել աշխատանքային ծանրաբեռնվածության և կուտակումներ ունենալու հանգամանքներով։ Թմրամիջոցների օրգանիզմում պահպանման տևողությունը հիմնականում կապված է լինում թմրամիջոցի տեսակի հետ, կաննաբինոիդները ունեն այսպիսի մի հատկություն՝ երբ մտնում են օրգանիզմ արյան միջոցով գնում է ամբողջ օրգանիզ և կուտակում է տեղի ունենում և ունի լիպոֆիլային հատկություն՝ ճարպային շերտում, հետո՝ անցնելուց հետո, մի որոշ ժամանակ անց, այն շատ չնչին քանակությամբ կրկին անցնում է արյան մեջ ու նորից մեզի միջոցով դուրս է գալիս։ Մեզի մեջ հնարավոր է հայտնաբերել օգտագործումից 7-10 օր, նույնիսկ 14 օր անց։ Ոչ բոլոր թմրամիջոցները նման հատկություն ունեն։ Ցանկացած թմրանյութ մինչև հասնում է մազ լրիվ քանակով չի մնում, մետաբոլիզմի է ենթարկվում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը 2026 թվականի մարտի 24-ին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
III. Լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց նաև Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի ի թիվս այլնի վերջինս ունի օրինակելի վարքագիծ, աշխատասեր է ու շատ հարգալից։
ՀՀ ՊԵԿ և ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալներում հետաքրքրող փաստական հանգամանքներ առկա չէին։
(դատական նիստի արձանագրություն)
IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է.
/.../Դատարանը հիմք ընդունելով վերևում մեջբերած ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի էության պարզաբանմանը:
Դատարանի գնահատմամբ, չփարատված կասկածները հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանը անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքին տված իրավական գնահատականի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը որակված է սխալ, այդ որակումը չի համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին և պետք է փոփոխել արարքի իրավական գնահատականը, մասնավորապես Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
/…/ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը մեջ բերված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ գնահատելով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի առկայության հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել և Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղսագրվել է առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմը, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքը՝ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ:
Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ինչպես մեղադրական եզրակացության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրողի կողմից հայտնած կարծիքից, ինչպես նաև մեղադրողի եզրափակիչ ելույթից պարզ է դառնում, որ Մյասնիկ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու համար նշանակություն են ունեցել՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույցները, վկա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանի ցուցմունքը։ Մինչդեռ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի որակյալ հատկանիշի բացակայության փաստը հաստատող մի շարք առանցքային նշանակություն ունեցող ապացույցներով հերքվում է մեղադրանքի կողմի պնդումները՝ Մյասնիկ Ղազարյանի մոտ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու դիտավորություն ունենալու վերաբերյալ։
Այսպես․
Քրեական գործով՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքին ճիշտ իրավական գնահատական տալու տեսանկյունից առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է դիտարկվում այն, որ մեղադրյալին պատկանող «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության և կից լուսանկարչական հավելվածների ուսումնասիրությունից ակներև է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջը գրանցված է 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ Մյասնիկ Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում երևում է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024 թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները՝ 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում։ բացի այդ, Բիթքոին օպերատոր կայքէջի նամակագրությունների բաժնում առկա է 26․11․2024 թվականի նամակագրություն համաձայն որի՝ Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ուղարկվել են փոխանցման վճարի վերաբերյալ տեղեկատվություն, որից հետո «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ կողմից ուղարկվել է «Hesa uxarkem» հաղորդագրությունը որից հետո նույն օգտատիրող կողմից ուղարկվել է վճարման անդորրագրի լուսանկար և հաջորդել է հաղորդագրություններ՝ «pox@ qcelem», «Uxxarkeq de», որից հետո Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ստացվել է պատասխան «Հիմա ստուգենք», «Ստացանք, հիմա կփոխանցենք ու կտրոնը կտրամադրենք»։ Նույնաբովանդակ հաղորդագրություններ՝ վճարման անդորրագրերի լուսանկաներ և տեղակայման կոորդինատների լուսանկաներ, առկա է նաև «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ և «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի նամակագրությունների բաժնում՝ տարբեր ժամանակամիջոցներում։
Դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանում հարցաքննվելիս մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանը ևս հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է, վերջինիս հայտնածը։
Դատարանի գնահատմամբ, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի վերոշարադրյալ ցուցմունքները անարժանահավատ չեն, ավելին ունեն ընդհանուր տրամաբանություն և չեն հերքվում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում մեղադրանքի կողմի այն պնդումների հետ, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված է եղել առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու: Մեղադրանքի կողմի հիշյալ պնդումները միանգամայն հերքվում են քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված և վերը մեջ բերված ապացույցներով, ինչպես նաև մեղադրյալի ցուցմունքով։
Այսպիսով, վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանը քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համադրված վերլուծության արդյունքում հանգում է հիմնավոր հետևության, որ քրեական գործով ձեռք բերված՝ բավարար, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցներով հաստատվել է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է խոշոր չափերով՝ թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։ Հետևաբար` Դատարանը գտնում է, որ պետք է փոխել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նրան մեղսագրված արարքի իրավական գնահատականը փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ, ինչպես նաև այն, որ տվյալ արարքի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:/…/:»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, հաստատող փաստերի‚ վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ, մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է ճիշտ որոշում կայացնելու վրա: Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված հանգամանքներին՝ հարկ է համարել նախ նշել, որ Մյասնիկ Ղազարյանին պատկանող բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արդյունքներով չի հերքվում փաստն առ այն, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցները անձնական օգտագործման համար են, քանի որ նշված զննությամբ փաստվում է վերջինի կողմից իրացման համար նախատեսված թմրամիջոցները ձեռք բերելու հանգամանքը: Ինչ վերաբերվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ պահելու հանգամանքին, ապա ցանկանում է նշել, որ մեղադրյալի մոտ իրացման դիտավորության մասին են վկայում նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված թմրամիջոցները, դրանց քանակը, առանձնացված և փաթեթավորված լինելու հանգամանքները, մասնավորապես՝ Մ.Ղազարյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցները եղել են առանձնացված և գրեթե նույն քաշով փաթեթավորված, այսինքն՝ իրացման համար հարմարեցված, իսկ մեղադրյալի այն պնդումը, որ նման բաժանում կատարվել է ամեն անգամ օգտագործելու համար, կարծում է, որ չի համապատասխանում օբյեկտիվ իրականությանը և միտված է բացառապես ակնկալվող քրեական պատասխանատվությունը մեղմացնելուն: Հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Հակոբի Բոլյանի վերաբերյալ կայացրած նախադեպային որոշմամբ նույնպես իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ անձի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցի ձևի, քանակի, առանձնացված և իրացման համար հարմարեցված փաթեթավորմամբ լինելու հանգամանքները կարող են վկայել դրանք իրացնելու նպատակով պահելու մասին, ինչը սույն դեպքում առկա է, հիշյալ որոշմանը անդրադարձ է կատարել նաև բողոքարկվող որոշումը կայացրած դատարանը: Վերոգրյալ հանգամաքները ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, կարծում է, որ հիմնավորում են առաջադրված մեղադրանքում մեղադրյալի մեղավորությունը, սակայն առաջին ատյանի դատարանն իր տրամադրության տակ ունենալով վերոգրյալ փաստական տվյալները, մեղադրական վերդիկտ կայացնելու տեսանկյունից գնահատելով դրանք ոչ բավարար, եկել է սխալ եզրահանգման:
Ելնելով վերոգրյալից, դատախազը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքը բավարարել, կայացնել նոր դատական ակտ՝ ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 1-ի թիվ ԵԴ1/0032/01/25 դատավճիռը և քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան նոր քննության:»:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.

Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գ․Մալխասյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատական ակտը թողնել անփոփոխ։
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն վերանայման բողոքի քննությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, իրավաչափ են արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի 24.03.2026 թվականի դատավճռով արտահայտված հետևությունները։
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքների հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարան ներկայացված քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե իրավաչափ են արդյոք մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն`
Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության:
5. Այն դեպքում, երբ նախաքննության կամ դատաքննության ժամանակ առաջացել է մեղադրյալի մեղսունակության կամ վարույթի իրականացման ժամանակ նրա կողմից իր գործողությունները գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակության հարցը, որի կապակցությամբ առկա է դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացություն, դատարանը վերդիկտ կայացնելիս առանձին անդրադառնում է մեղադրյալի մեղսունակության հարցին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի համաձայն`
Դատական ակտն անվերապահորեն ենթակա է բեկանման, եթե՝ (...)
11) դատարանը մեղադրյալին մեղսագրվող փաստական հանգամանքներին (արարքին) տվել է տարբերվող իրավական գնահատական՝ առանց այդ հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում կողմերի համար քննարկման առարկա դարձնելու. (...)։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով /Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 12.02.2010 թվականի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ՇԴ/0126/01/12 Վճռաբեկ դատարանի որոշումներ/։
Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած (…)։
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 22.12.2011թվականի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշում/:
Վերահաստատելով և զարգացնելով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է. «(…) Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար (…)։
«Ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է (…)։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն (…)։
Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում (…):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշում/:
Ընդհանրացնելով մեջբերված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում /Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 18.12.2015 թվականի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 24-րդ կետը/:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (հետայսու՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետն ամրագրում է անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը: Վերջինս պահանջում է, inter alia, որ Դատարանը խուսափի կանխակալ համոզմունքից, և ապացուցման գործընթացի պարտականությունը պետք է կրի մեղադրող կողմը, և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (Բարբերան, Մեսեգեն և Ջաբարդոն ընդդեմ Իսպանիայի [BarberՈ, Messeguռ and Jabardo v. Spain], 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6, § 77): Մեղսագրված արարքի ապացուցման պարտականությունը մեղադրող կողմին թողնելը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արդար դատաքննության իրավունքի անկյունաքարն է (ի թիվս այլնի` տես Ֆիլիպսն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Phillips v. the United Kingdom], 41087/98, 2001 թվականի հուլիսի 1, § 39-40, ինչպես նաև Գրեյսոնը և Բարնհեմն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության, [Grayson and Barnham v. the United Kingdom], 19955/05, 15085/06, 2008 թվականի սեպտեմբերի 23, § 37 և 39):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլնի, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը՝ ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տես, ի թիվս այլնի, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ), և որ մեղադրյալի վրա չի կարող դրվել պարտականություն ապացուցելու իր անմեղությունը կամ մեղավորությունը (Սանդերսն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Saunders v. the United Kingdom], 19187/91, 1996 թվականի դեկտեմբերի 17, § 68)։
Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետը կարգավորում է ոչ միայն մեղադրանքի քննության, այլև քրեական դատավարության գործընթացն ընդհանրապես (Փոնսելեն ընդդեմ Բելգիայի [Poncelet v. Belgium], 44418/07, 2010 թվականի մարտի 30, § 50, ի թիվս այլնի՝ տես Մինելին ընդդեմ Շվեյցարիայի [Minelli v. Switzerland], 8660/79, 1983 թվականի մարտի 25, § 30 և Գարիցկին ընդդեմ Լեհաստանի [Garycki v. Poland], 14348/02, 2007 թվականի փետրվարի 6, § 68): Սրանից հետևում է, որ երբ անձին իրեն վերագրվող հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանությունները հիմնված են միայն կարծիքի վրա, ապա այդ ակտը կարող է բեկանվել (Քլիվն ընդդեմ Գերմանիայի [Cleve v. Germany], 48144/09, 2015 թվականի հունվարի 15, § 41):
Վերոգրյալ իրավական նորմերի վերլուծությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչի արդյունքում դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, վերաբերելի իրավանորմերի վերլուծության լույսի ներքո գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ գնահատմամբ եկել է իրավաչափ եզրահանգման այն մասին, որ դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությամբ բավարար չէ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու մեղադրանքի այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևության է հանգել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բովանդակային գնահատման և վերլուծության ենթարկելու, դրանք միմյանց հետ համադրելու և վերաբերելի իրավակարգավորումների համատեքստում գնահատելու արդյունքում, ուստի հակառակի մասին վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին համաձայնելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը ևս փաստում է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանն իրացնելու նպատակով է ապօրինի ձեռք բերել և պահել խոշոր չափով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցը։
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ մեղադրյալի արարքին տրված իրավական որակումը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերին, այլ այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, այն հիմնավոր է, բխում է ինչպես գործի նյութերից, այնպես էլ վերաբերելի իրավակարգավորումներից:
Վերոգրյալի պայմաններում փաստելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելն ապացուցված համարելու վերաբերյալ, հիմնավոր է և բխում է քրեական գործում առկա ապացույցներ համակցությունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առկա չեն օբյեկտիվ իրականության մեջ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք հիմք կհանդիսանային Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու համար, հետևաբար դատախազի վերաքննիչ բողոքը ենթակա չէ բավարարման:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և արձանագրելով, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ճանաչելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր են և բխում են գործի փաստական հանգամանքներից՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու հիմքերը, հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 24․03․2026 թվականին կայացված դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0032/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 07-01-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16846124
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270֊ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27֊ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28֊ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Մյասնիկ
Ազգանուն Ղազարյան
Հայրանուն Սամվելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 393-րդ Մաս 2-րդ Կետ 2-րդ, 3-րդ
Պաշտպան
Անուն -
Ազգանուն -
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 07-01-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Ժորա
Ազգանուն Չիչոյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 10-01-2025
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 10-01-2025
Որոշում ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


10 հունվարի 2025թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ժ.Չիչոյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով.

ՊԱՐԶԵՑԻ`

2025 թվականի հունվարի 07-ին ընդդատության հիմքով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտք է եղել ՀՀ դատախազության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ստացված նախաքննական 16846124 համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, քրեական գործին շնորհված է եղել ԵԴ1/0032/01/25 դատական գործի համարը և 2025 թվականի հունվարի 08-ին այն հանձնվել է Դատարանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով,

ՈՐՈՇԵՑԻ`

ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հունվարի 24-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում (ք.Երևան, Տիգրան Մեծի պող., 23/1):
Գործը վարույթ ընդունելու պահից երկու օրվա ընթացքում այդ մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին, վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով սահմանված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի պարզաբանմամբ:
Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Մյասնիկ
Ազգանուն Ղազարյան
Հայրանուն Սամվելի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Ներկայացուցիչ
Անուն Գ․
Ազգանուն Մալխասյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-01-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-01-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 24-01-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0032/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

24 հունվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ժ.Չիչոյանի, քարտուղարությամբ Ա.Աստվածատրյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս.Պետրոսյանի, պաշտպան Գ.Մալխասյանի, մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքները.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 28.01.2025 թվականին, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, որոշում կայացրեց քննարկել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը:

Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

Հանրային մեղադրող հայտնեց, որ դեռևս պահպանվում են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի հիմքերը, չեն վերացել դրա փոփոխման անհրաժեշտությունը, ուստի միջնորդեց մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ:
Պաշտպան Գ.Մալխասյանը հայտնեց, որ դատաքննության սույն փուլում վերացել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի անհրաժեշտությունը, ուստի խնդրեց վերջինիս նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներ:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Դատա¬րանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները, հետազոտելով քրեական վարույթի որոշ նյութեր, գտնում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում: »
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:
3. Մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետն է`
1) չորս ամիս` ոչ մեծ ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.
2) վեց ամիս` միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.
3) տասը ամիս` ծանր հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում.
4) տասներկու ամիս՝ առանձնապես ծանր հանցագործության համար մեղադրվելու դեպքում:
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Իրավախախտում կատարած լինելու ողջամիտ կասկածի չափանիշի վերաբերյալ Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճռի 57-րդ կետում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հայտնել է. «Ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում»:
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով, մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմամբ, մեջբերվում է.
«(...) Ներկայացված նյութերի համատեքստում քննարկելով կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում վերը նշված երեք հիմքերի ռիսկերն իրատեսական կարող են համարվել:
Անդրադառնալով մեղադրյալի փախուստը կանխելու հիմքին՝ Դատարանը հաշվի է առնում մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանը, բնույթը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այլ ըստ վկա Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանի ցուցմունքի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը, իրենց տեսնելով, խուճապի է մատնվել, սկսել է արագ քայլել և փորձել է դիմել փախուստի: Ինչ վերաբերում է այս կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հայտնած այն հակափաստարկին, որ ոստիկանները քաղաքացիական հագուստով են եղել, ապա հարկ է նկատել, որ հենց այդ նույն ցուցմունքով ըստ վկայի հայտնածի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը փաստորեն մինչ իրենց մոտենալն է այդպիսի վարքագիծ դրսևորել, քանի որ վկան հայտնել է, որ այդ վարքագիծը տեսնելուց հետո են իրենք մոտեցել և ձերբակալել: Հետևաբար, ասվածը համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի փախուստը կանխելու ռիսկը բարձր է:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու հիմքին՝ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նախաքննությունը դեռևս նոր է սկսվել և գտնվում է ապացույցների ձեռք բերման ակտիվ փուլում, մասնավորապես դեռևս պետք է անհրաժեշտ քննություն կատարվի ենթադրաբար ձեռք բերված թմրամիջոցի աղբյուրը և ամբողջական սխեման պարզելու, ինչպես նաև ենթադրյալ հանցանքի հետ առնչվող հնարավոր այլ անձանց շրջանակը և կատարված հանցանքի մեխանիզմը պարզելու ուղղությամբ: Ընդ որում, այս կապակցությամբ ուշադրության է արժանի մեղադրյալի ցուցմունքով այն հայտնածը, որ իր մոտից փաստացի հայտնաբերված բջջային հեռախոսը իրենը չի և թե ումն է չի կարող ասել: Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ բարձր է հավանականությունը, որ մեղադրյալը կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ՝ ապօրինի ազդեցություն գործադրելով դեռևս չհարցաքննված անձանց վրա, ինչպես նաև էլեկտրոնային սարքերի միջոցով բացահայտման ենթակա և վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստական տվյալների ձեռք բերման վրա:
Անդրադառնալով հանցանք կատարելը կանխելու հիմքին՝ Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալին ներկայացված ենթադրյալ արարքի կատարման բնույթը, եղանակը, ծանրության աստիճանը, հայտնաբերված փաթեթների քանակը: Ասվածի հետ մեկտեղ պետք է փաստել, որ Դատարանին չի տրամադրվել հավաստի տեղեկատվություն առ այն, որ մեղադրյալն ունի կայուն օրինական եկամտի աղբյուր, ինչպես նաև նման դիրքորոշում հայտնելիս առավել ուշադրության է արժանի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի դատվածության վերաբերյալ տեղեկանքը՝ այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված է եղել: Ինչ վերաբերում է պաշպանության կողմի հայտնած այն դիրքորոշումներին, որ մեղադրյալը այլ հանցանքի համար է դատապարտված եղել, ապա Դատարանն այս կապակցությամբ իր անհամաձայնությունն է հայտնում և գտնում է, որ դա չի կարող կանխորոշիչ նշանակություն ունենալ անձի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագծի վրա՝ առավել ևս այն պայմաններում, որ ըստ այդ տեղեկանքի մեղադրյալը նախկինում առնչվել է նաև ապօրինի թմրանյութերի շրջանառությանը նույնպես:
Այլ խոսքով, վերը նշվածը համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ բարձր է վերը թվարկած երեք հիմքերի ռիսկերը: (...)»
Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն՝ մասնավորապես քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ներկա փուլում այդ ռիսկերը շարունակում են բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չի հարցաքննվել դատակոչված վկան:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու ռիսկը դատաքննության սույն փուլում ևս շարունակում է բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչդատական վարույթում ձեռք բերված տեղեկությունների համաձայն մեղադրյալ Մ․Ղազարյանը չունի աշխատանք և մշտական եկամուտ, ինչպես նաև այն, որ վերջինս նախկինում մի քանի անգամ եղել է դատապարտված։
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության սույն փուլում թեև կարող է առկա լինել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու նախկինում արձանագրված հիմքը, սակայն դատաքննության սույն փուլում այդ ռիսկը որոշակիորեն նվազել է։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի բնույթը՝ դրա կատարման եղանակը, առանձնահատկությունները և ժամանակագրությունը, թույլ են տալիս պատկերացում կազմել Մ․Ղազարյանի հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման վերաբերյալ ու էապես բարձրացնում են նրա կողմից նոր հանցանք կատարելու և քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու վտանգը:
Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա է հասարակական շահ, համապատասխան և բավարար պատճառ, որը հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է պահանջը անձի ազատության իրավունքի հարգանքից և գտնում, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է պահպանել, իսկ դատաքննության սույն փուլում վերջինիս նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը դիտարկել ոչ իրավաչափ, քանի որ կոնկրետ դեպքում կալանքից բացի այլ խափանման միջոց՝ Դատարանի համոզմամբ ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը




Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի (ծնված՝ 26.02.1987 թվականին) նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 28-ը ներառյալ:
2. Պաշտպան Գարիկ Մալխասյանի միջնորդությունը` մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը, մերժել։
3. Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 14-02-2025
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 14-02-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 14-02-2025
Ժամ 14:25
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 14-02-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-03-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-03-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-04-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-04-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 21-04-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0032/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

21 ապրիլի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ժ.Չիչոյանի, քարտուղարությամբ Ա.Աստվածատրյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս.Պետրոսյանի, պաշտպան Գ.Մալխասյանի, մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքները.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 28.04.2025 թվականին, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, որոշում կայացրեց քննարկել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը:

Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

Հանրային մեղադրող հայտնեց, որ դեռևս պահպանվում են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի հիմքերը, չեն վերացել դրա փոփոխման անհրաժեշտությունը, ուստի միջնորդեց մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ:
Պաշտպան Գ.Մալխասյանը հայտնեց, որ դատաքննության սույն փուլում վերացել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի անհրաժեշտությունը, ուստի խնդրեց վերջինիս նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներ:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Դատա¬րանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները, հետազոտելով քրեական վարույթի որոշ նյութեր, գտնում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: (...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը Հայաստանի Հանրապետության դրամի, շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն ներկայացնում է գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
5. Եթե մեղադրյալը թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից, պարբերաբար չի ներկայացել վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով կամ էապես խոչընդոտել է վարույթին, ապա հսկող դատախազը կայացնում է գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշում և դրա պատճենը եռօրյա ժամկետում ուղարկում է մեղադրյալին և գրավը մուծած անձին` նրանց պարզաբանելով այդ որոշման բողոքարկման` սույն օրենսգրքի 299-301-րդ հոդվածներով սահմանված կարգը: Եթե որպես գրավ ընդունվել է անշարժ կամ շարժական գույք, ապա խափանման միջոցի պայմանները խախտելու հիմքով այդ գույքի վաճառքից մնացած գումարի այն մասը, որը գերազանցում է գրավի չափը, ենթակա է վերադարձման:
6. Սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում դատական վարույթում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը կայացնում է դատարանը։ Այդ որոշումը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման կարգով։
7. Գրավը վերադարձվում է գրավատուին բոլոր դեպքերում, երբ չեն ապացուցվել սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է: Գրավը վերադարձնելու մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու մասին որոշում կայացնելու հետ միաժամանակ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Իրավախախտում կատարած լինելու ողջամիտ կասկածի չափանիշի վերաբերյալ Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճռի 57-րդ կետում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հայտնել է. «Ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում»:
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ կարող է չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները, մասնավորապես՝ խոչընդոտել քրեական վարույթին և քրեական օրենքով արգելված նոր արարք կատարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 24․01․2025 թվականին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմամբ, մեջբերվում է.
«Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն՝ մասնավորապես քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ներկա փուլում այդ ռիսկերը շարունակում են բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չի հարցաքննվել դատակոչված վկան:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու ռիսկը դատաքննության սույն փուլում ևս շարունակում է բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչդատական վարույթում ձեռք բերված տեղեկությունների համաձայն մեղադրյալ Մ․Ղազարյանը չունի աշխատանք և մշտական եկամուտ, ինչպես նաև այն, որ վերջինս նախկինում մի քանի անգամ եղել է դատապարտված։
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության սույն փուլում թեև կարող է առկա լինել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու նախկինում արձանագրված հիմքը, սակայն դատաքննության սույն փուլում այդ ռիսկը որոշակիորեն նվազել է:»
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանական ռիսկերի առկայությանը, ապա հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործով արդեն իսկ հետազոտվել են մեղադրանքի կողմի ներկայացրած բոլոր ապացույցները, հարցաքննվել են դատակոչված վկան և մեղադրյալը, քրեական գործը գտնվում է ապացույցների հետազոտման փուլում և արդեն իսկ քննարկվել է ապացույցների ծավալը լրացնելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի մի քանի միջնորդություն, ուստի Դատարանը վարույթի ներկա փուլու իրատեսական չի համարում մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանը գտնում է, որ դատական վարույթի ներկա փուլում, ելնելով քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից՝ դեռևս որոշակիորեն իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը, սակայն հաշվի առնելու այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ, Դատարանը գտնում է, որ տևական ժամանակ շարունակական կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում նախկինում արձանագրված ռիսկերը չեն կարող մշտապես նույն ազդեցությունն ունենալ և դրանք ընթացս նվազման միտում ունեն, ուստի սյուն պայմաններում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցները ևս կարող են գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հարցում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ներկա փուլում քրեական գործում չկան և չեն ներկայացվել այնպիսի տեղեկություններ, փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել մեղադրյալի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագիծը, ուստի սույն գործի փաստական հանգամանքների համակցությամբ՝ որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ, քրեական գործի տվյալ փուլում բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռություն հաստատելու համար և նվազեցնում են ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, հետևաբար մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել վերջինիս իրավունքների առավել նվազ սահմանափակմամբ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու տեսակի ընտրությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս անձը հայտնի է, Դատարանը գտնում է, որ հիշյալ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են զսպել մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Ղազարյանի նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ Ընդ որում, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մեղադրյալի մերձավոր ազգականների (ծնող, զավակ, որդեգրող, որդեգրված, հարազատ կամ ոչ հարազատ (համահայր կամ համամայր) եղբայր կամ քույր, պապ, տատ, թոռ, ամուսին, ամուսնու ծնող կամ զավակի ամուսին): Ինչպես նաև հիշյալ ժամանակահատվածում արգելել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։
Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Դատարանը գտնում է, որ դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
Տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել 2025 թվականի ապրիլի 28-ից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 122-րդ, 123-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1.Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի (ծնված՝ 26.02.1987 թվականին) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը՝ 28․04․2025 թվականից փոփոխել և վերջինիս նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոցներ կիրառել՝ տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը:
2.Տնային կալանքի ժամկետ սահմանել 3 /երեք/ ամիսը, որի ընթացքում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տունը և այդ վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նրա պաշտպանի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով սահմանված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև նշված անձանցից բացի այլ անձանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:
3.Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել 2025 թվականի ապրիլի 28-ից։
4.Մեղադրյալի տեղափոխումը նրա բնակության տարածք՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տուն, հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը, իսկ տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը:
5.Դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
6.Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
7.Մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունը իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
8.Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 30-05-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 30-05-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-07-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-07-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 22-07-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0032/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

22 հուլիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ժ.Չիչոյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մարտիրոսյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան Գ.Մալխասյանի, մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքները.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 22-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 28.07.2025 թվականին, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, որոշում կայացրեց քննարկել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը:

Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

Պաշտպան Գ.Մալխասյանը հայտնեց, որ դատաքննության սույն փուլում վերացել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի անհրաժեշտությունը, ուստի խնդրեց վերջինիս նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներ:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Դատա¬րանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները, հետազոտելով քրեական վարույթի որոշ նյութեր, գտնում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: (...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Իրավախախտում կատարած լինելու ողջամիտ կասկածի չափանիշի վերաբերյալ Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճռի 57-րդ կետում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հայտնել է. «Ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում»:
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 21․04․2025 թվականին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմամբ, մեջբերվում է.
<<Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանական ռիսկերի առկայությանը, ապա հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործով արդեն իսկ հետազոտվել են մեղադրանքի կողմի ներկայացրած բոլոր ապացույցները, հարցաքննվել են դատակոչված վկան և մեղադրյալը, քրեական գործը գտնվում է ապացույցների հետազոտման փուլում և արդեն իսկ քննարկվել է ապացույցների ծավալը լրացնելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի մի քանի միջնորդություն, ուստի Դատարանը վարույթի ներկա փուլու իրատեսական չի համարում մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանը գտնում է, որ դատական վարույթի ներկա փուլում, ելնելով քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից՝ դեռևս որոշակիորեն իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը, սակայն հաշվի առնելու այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ, Դատարանը գտնում է, որ տևական ժամանակ շարունակական կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում նախկինում արձանագրված ռիսկերը չեն կարող մշտապես նույն ազդեցությունն ունենալ և դրանք ընթացս նվազման միտում ունեն, ուստի սյուն պայմաններում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցները ևս կարող են գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հարցում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ներկա փուլում քրեական գործում չկան և չեն ներկայացվել այնպիսի տեղեկություններ, փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել մեղադրյալի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագիծը, ուստի սույն գործի փաստական հանգամանքների համակցությամբ՝ որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ, քրեական գործի տվյալ փուլում բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռություն հաստատելու համար և նվազեցնում են ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, հետևաբար մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել վերջինիս իրավունքների առավել նվազ սահմանափակմամբ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու տեսակի ընտրությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս անձը հայտնի է, Դատարանը գտնում է, որ հիշյալ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են զսպել մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Ղազարյանի նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ Ընդ որում, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մեղադրյալի մերձավոր ազգականների (ծնող, զավակ, որդեգրող, որդեգրված, հարազատ կամ ոչ հարազատ (համահայր կամ համամայր) եղբայր կամ քույր, պապ, տատ, թոռ, ամուսին, ամուսնու ծնող կամ զավակի ամուսին): Ինչպես նաև հիշյալ ժամանակահատվածում արգելել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց։>>
Դատարանը գտնում է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանակն ռիսկերը՝ նկատի ունենալով դատարանում նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք ծառայած իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, ինչպես նաև ներկա պահին նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքը, սակյան հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս հետ բնակվում են կինը, անչափահաս երեխան, մայրը և հայրը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և զսպել՝ մեղադրյալի հավանական ոչ օրինաչափ վարքագծի վերաբերյալ Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները:
Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող ընտանիքի անդամներին:
Տնային կալանքի կրման վայրը պետք է թողնել անփոփոխ, այն է՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տուն հասցեն:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Դատարանը գտնում է, որ դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ, 122-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. 1.Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի (ծնված՝ 26.02.1987 թվականին) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 28-ը ներառյալ:
2.Տնային կալանքի կրման ընթացքում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տունը և այդ վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նրա պաշտպանի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով սահմանված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև նշված անձանցից բացի այլ անձանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:
3․ Տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը:
5.Դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
6.Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
7.Մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունը իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
8.Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-08-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-09-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-09-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-10-2025
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-10-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 22-10-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0032/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

22 հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ժ.Չիչոյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մարտիրոսյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան Գ.Մալխասյանի, մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքները.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 28.10.2025 թվականին, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, որոշում կայացրեց քննարկել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը:

Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

Պաշտպան Գ.Մալխասյանը հայտնեց, որ դատաքննության սույն փուլում վերացել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի անհրաժեշտությունը, ուստի խնդրեց վերջինիս նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներ:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Դատա¬րանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները, հետազոտելով քրեական վարույթի որոշ նյութեր, գտնում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: (...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Իրավախախտում կատարած լինելու ողջամիտ կասկածի չափանիշի վերաբերյալ Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճռի 57-րդ կետում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հայտնել է. «Ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում»:
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանը գտնում է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանակն ռիսկերը՝ նկատի ունենալով դատարանում նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք ծառայած իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, ինչպես նաև ներկա պահին նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքը, սակյան հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս հետ բնակվում են կինը, անչափահաս երեխան, մայրը և հայրը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և զսպել՝ մեղադրյալի հավանական ոչ օրինաչափ վարքագծի վերաբերյալ Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները:
Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող ընտանիքի անդամներին:
Տնային կալանքի կրման վայրը պետք է թողնել անփոփոխ, այն է՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տուն հասցեն:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Դատարանը գտնում է, որ դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ, 122-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. 1.Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի (ծնված՝ 26.02.1987 թվականին) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 /երեք/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 28-ը ներառյալ:
2.Տնային կալանքի կրման ընթացքում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տունը և այդ վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նրա պաշտպանի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով սահմանված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև նշված անձանցից բացի այլ անձանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:
3․ Տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը:
5.Դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
6.Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
7.Մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունը իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
8.Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-11-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 25-11-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-12-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-12-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-01-2026
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-01-2026
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 26-01-2026
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/0032/01/25





Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ
ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

26 հունվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Ժ.Չիչոյանի, քարտուղարությամբ Ա.Մարտիրոսյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան Գ.Մալխասյանի, մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի փաստական հանգամանքները.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի ապրիլի 21-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հուլիսի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում էր կայացրել մեղադրյալ Սամվել Աշոտի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2026 թվականի հունվարի 26-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալին տնային կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանում է 28.01.2026 թվականին, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, որոշում կայացրեց քննարկել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը:

Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.

Պաշտպան Գ.Մալխասյանը հայտնեց, որ դատաքննության սույն փուլում վերացել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի անհրաժեշտությունը, ուստի խնդրեց վերջինիս նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներ:
Մեղադրյալը հայտնեց, որ միանում է պաշտպանի դիրքորոշմանը:

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.

Դատա¬րանը, լսելով դատական վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները, հետազոտելով քրեական վարույթի որոշ նյութեր, գտնում է հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(...)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»:
Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի.
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(...)
գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...)
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
(...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին։
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
(...)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:
7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն.
« (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: (...)»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։
Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին:
Իրավախախտում կատարած լինելու ողջամիտ կասկածի չափանիշի վերաբերյալ Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճռի 57-րդ կետում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը հայտնել է. «Ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում»:
Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանը գտնում է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու հավանակն ռիսկերը՝ նկատի ունենալով դատարանում նախորդ որոշմամբ տնային կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման համար հիմք ծառայած իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, ինչպես նաև ներկա պահին նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքը, սակյան հաշվի առնելով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս հետ բնակվում են կինը, անչափահաս երեխան, մայրը և հայրը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և զսպել՝ մեղադրյալի հավանական ոչ օրինաչափ վարքագծի վերաբերյալ Դատարանի մոտ առկա մտավախությունները:

Դատարանը հարկ է համարում անդրադարձ կատարել նաև նախորդիվ ժամանակահատվածում Դատարանի կողմից դրսևորած պատշաճ ջանասիրության հարցին, մասնավորապես՝ սույն քրեական գործը՝ 2025 թվականի հունվարի 07-ից վարույթ ընդունելուց հետո նշանակվել է ընդհանուր 10 դատական նիստ, որոնցից ըստ էության կայացել է 5 դատական նիստ, մնացած բոլոր նիստերը կամ հետաձգվել են վարույթի մասնակիցների միջնորդությունների հիման վրա կամ մեղադրյալին տարբեր պատճառներով դատական նիստերին չուղեկցելու պատճառով։ Նման պայմաններում հաշվի առնելով նաև այլ քրեական գործերով դատարանի ծանրաբեռնվածությունը, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով մինչ այս պահը դատարանը դրսևորվել է պատշաճ ջանասիրություն քրեական գործի քննության ողջամիտ ժամկետները պահպանելու ուղղությամբ։
Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված տնային կալանքը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով:
Միաժամանակ, պետք է սահմանափակել նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը՝ թույլատրելով շփումը բացառապես իր հետ համատեղ բնակվող ընտանիքի անդամներին:
Տնային կալանքի կրման վայրը պետք է թողնել անփոփոխ, այն է՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տուն հասցեն:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի և դրանից բխող սահմանափակման պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին:
Դատարանը հարկ է համարում պարզաբանել նաև, որ մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը իրականացվելու է հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով, ինչը մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
Դատարանը գտնում է, որ դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 119-րդ, 122-րդ, 123-րդ, 270-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. 1.Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի (ծնված՝ 26.02.1987 թվականին) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 2 /երկու/ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մարտի 28-ը ներառյալ:
2.Տնային կալանքի կրման ընթացքում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին պարտավորեցնել չլքել իր բնակության տարածքը՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տունը և այդ վայրում չհյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ նրա պաշտպանի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 55-րդ կետով սահմանված մերձավոր ազգականների, ինչպես նաև նշված անձանցից բացի այլ անձանց հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:
3․ Տնային կալանքի և դրանով պայմանավորված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը:
5.Դատական նիստերին, վարույթային, ապացուցողական գործողություններին մեղադրյալի ուղեկցման և պահպանման պարտականությունը պետք է դնել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի ստորաբաժանման վրա:
6.Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
7.Մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունը իրականացնել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
8.Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 18-02-2026
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 18-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-03-2026
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-03-2026
Նիստը Կայացել է
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 24-03-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Մյասնիկ
Ազգանուն Ղազարյան
Հայրանուն Սամվելի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 24-03-2026
Ժամ 13:24
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 24-03-2026
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 24-03-2026
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Մյասնիկ
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 24-03-2026
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Այլ պատժաչափեր Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/0032/01/25




Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

24.03.2026 թվական ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
ՆԻՍՏԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ա.ՄԱՐՏՈՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Գ.ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Մ.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի․
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ (առկա է անձնական տվյալ), ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատապարտված, (առկա է անձնական տվյալ), որպես խափանման միջոց է կիրառված տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 24.03.2026 թվականին Մ.Ղազարյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով.
Սույն քրեական գործով փաստացի անազատության մեջ է գտնվում 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից․


I.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին կազմվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի ձերբակալման վերաբերյալ արձանագրությունը:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը արձանագրություն է կազմել թիվ 16846124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան թիվ 16846124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 30-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2056/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվարկվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից։
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը միջնորդություն է հարուցել թիվ 16846124 քրեական վարույթով հսկող դատախազին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Լ․Հայկյանը որոշում է կայացրել թիվ 16846124 քրեական վարույթից մաս անջատելու, անջատված մասին թիվ 16861824 համարը շնորհելու և անջատված մասով նախաքննությունը թիվ 16861824 շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանը որոշում է կայացրել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կազմված մեղադրական եզրակացությամբ թիվ 16846124 վարույթային համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 03.01.2025թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0032/01/25 համարը:
2025 թվական հունվարի 07-ին էլեկտրոնային մակագրման եղանակով քրեական գործը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 08-ին հանձնվել է դատավոր Ժ.Չիչոյանին։
2025 թվականի հունվարի 10-ի դատավոր Ժ.Չիչոյանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով կայացվել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հունվարի 24-ին Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամկետով երկարաձգելու ամսին՝ մինչև 28․04․2025 թվականը ներառյալ։
2025 թվականի փետրվարի 14-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի ապրիլի 21-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` տնային կալանքը` 3 (երեք) ամիս ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 (երեք) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2026 թվականի հունվարի 26-ին թիվ ԵԴ1/1500/01/23 քրեական գործով Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 2 (երկու) ամիս ժամանակով երկարաձգելու մասին:
2026 թվականի մարտի 24-ին մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

II. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.

Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս 2024թ. նոյեմբերի 28-ին ժամը 12:30-ին Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցից ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և ոստիկանության Մալաթիայի բաժին է տեղափոխվել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն):
Մ.Ղազարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 9 փաթեթ սպիտակ փոշենման զանգված, ընդհանուր՝ փաթեթների հետ միասին 3,28 գրամ քաշով, որոնց պարունակությունն ըստ ստացված օպերատիվ տեղեկությունների հանդիսանում է «PVP» տեսակի թմրամիջոց, թվով 1 հատ բժշկական կաթուցիչ՝ մոխրացած հետքերով և 2 հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակներ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 12:30-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից թմրամիջոց ապօրինի պահելու և իրացնելու հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Գ.Առաքելյան փողոց հասցեից ձերբակալվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն) և ներկայացվել վարույթն իրականացնող մարմնին:
(հատոր 1-ին գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 9 փաթեթներում առկա ընդհանուր 0,71 գրամ քաշով սպիտակավուն փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 1 ապակյա գլանակից դուրս բերված մրանման նյութի հետքերում առկա թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր: Նյութերի հետքային քանակությունների առկայության պարագայում՝ հնարավոր չէ կատարել դրանց քանակական հաշվարկ։
(հատոր 1-ին գ.թ. 179-181, դատական նիստի արձանագրություն)
Թվային խուզարկության արձանագրությունը և դրանց կցված լուսանկարչական հավելվածը, համաձայն որի՝ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ պարզվել է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջն է գրանցված 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ մասնակից Մ.Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում պարզվել է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները. 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում:
(հատոր 1-ին գ.թ. 210-271, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի պարունակության համաձայն՝ 077585414 հեռախոսահամարը հաշվառված է ՄՅԱՍՆԻԿ ՍԱՄՎԵԼԻ ՂԱԶԱՐՅԱՆ (Անձնագիր AU0530114) տվյալներով անձի անունով: Ակտիվացման ամսաթիվ՝ 2024-10-14 16:24:27: Տեղեկատվության տրամադրման ժամանակահատվածը՝ 01/10/2024 - 28/11/2024թթ.: 077585414 հեռախոսահամարի համացանցին միանալու և համացանցից դուրս գալու վայրի, ժամանակի և տևողության վերաբերյալ տեղեկատվության համաձայն՝ 28.11.2024թ. ժամը 05:18-ից մինչև ժամը 12:24-ը հեռախոսազանգերը սպասարկվել է Երևան, Բաշինջաղյան 101 հասցեի ալեհավաք կայանի կողմից, որը հարակից է Երևան Առաքելյան 37 հասցեին, ինչը պարզվեց զննության ընթացքում Երևանի քարտեզի ուսումնասիրությամբ, որից արտապատճեն է արվել և կցվել զննության արձանագրությանը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 161-164, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակը և Երևանի քարտեզի արտապատճենը, որոնք պահվում են վարույթի նյութերում։
(հատոր 1-ին գ.թ. 277-278, 163, 164, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները և մեկ ապակյա գլանակը, փաթեթավորված և կնիքված փորձագետի թիվ 50 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 279-280, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը փաթեթավորված մեկ փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՔԿ 180 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 281-282, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ին հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված և Դատարանի որոշմամբ ապացույց ճանաչված՝ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 821 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1․ Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մինչև երկու ամիսների վաղեմության: 2. Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Աամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հոգեմետ /հոգեներգործուն/նյութեր չեն հայտնաբերվել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ օպերատիվ տեղեկություններ է ստացել այն մասին, որ Մյասնիկ Ղազարյանը տարբեր ժամանակամիջոցներում թմրամիջոց է օգտագործում, պահում և իրացնում, հերթական օպերատիվ տեղեկությունը ստացել է, որ տվյալ օրը պետք է թմրանյութ իրացնի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում, ինչի արդյունքում՝ օպերատիվ խմբով, դարանակալում են իրականացրել՝ Մյասնիկ Ղազարյանի բնակության հասցեում և վերջինս իրենց նկատելով փորձել է դիմել փախուստի, որից հետո ձերբակալել են և տեղափոխել Մալաթիայի բաժին։ Այդ օրը ինքը եղել է քաղաքացիական հագուստով, սակայն Մյասնիկ Ղազարյանին մոտենալիս ասել է, որ ոստիկանությունից է, որից հետո վերջինս փորձել է դիմել փախուստի։ Բաժնում իմացել է, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերվել է փաթեթավորված փաթեթներ, որոնց մեջ եղել է թմրամիջոց։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականին, ինքը աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչի պաշտոնում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է։ Թմրամիջոցը օգտագործել է լամպի մեջ լցնելու միջոցով։ Իրեն ձերբակալելու ժամանակ այդ լամպը իր մոտ է եղել, սակայն քանի որ ոստիկանները իրեն գցել են գետնին այդ լամպը կոտրվել է։ Ինքը ընդունում է, որ թմրամիջոց է ձեռք բերել իր անձնական օգտագործման համար, սակայն իրացնելու նպատակ երբևէ չի ունեցել, ոչ ոքի երբեք չի հյուրասիրել։ Թմրամիջոցի 1 գրամը օգտագործել է մեկ օրվա ընթացքում։ Իր Տելեգրամյան կայքէջի անունը գրանցված է եղել «Մուրադ Մուրադյան» անվամբ, ինքը գրել է տարբեր օգտատերերի իր ուզած թմրամիջոցի անվանումը և չափը, որից հետո բիթքոինների միջոցով վճարում կատարելուց հետո իրեն ուղարկել են թմրամիջոցի կոորդինատները՝ լուսանկաների միջոցով։
(դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ի դատական նիստում պաշտպանական կողմը միջնորդել է՝ դատարան հրավիրել և հարցաքննել դատաբժշկական թիվ 821 փորձաքննությունը իրականացրած փորձագետ, քիմիկոտոքսիկոլոգիական բաժնի վարիչ՝ Ռուզաննա Մնացականյանին։
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով որոշում է կայացրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը բավարարելու՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու և փորձագետ Ռուզաննա Մնացականյանին դատարան հրավիրելու ու հարցաքննելու վերաբերյալ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Փորձագետ՝ Ռուզաննա Մնացականյանը՝ վկայի դատավարական կարգավիճակով, դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ քննիչի կողմից որոշումը ստանալուց հետո փորձաքննության կատարման ժամկետների երկարումը պայմանավորված է եղել աշխատանքային ծանրաբեռնվածության և կուտակումներ ունենալու հանգամանքներով։ Թմրամիջոցների օրգանիզմում պահպանման տևողությունը հիմնականում կապված է լինում թմրամիջոցի տեսակի հետ, կաննաբինոիդները ունեն այսպիսի մի հատկություն՝ երբ մտնում են օրգանիզմ արյան միջոցով գնում է ամբողջ օրգանիզ և կուտակում է տեղի ունենում և ունի լիպոֆիլային հատկություն՝ ճարպային շերտում, հետո՝ անցնելուց հետո, մի որոշ ժամանակ անց, այն շատ չնչին քանակությամբ կրկին անցնում է արյան մեջ ու նորից մեզի միջոցով դուրս է գալիս։ Մեզի մեջ հնարավոր է հայտնաբերել օգտագործումից 7-10 օր, նույնիսկ 14 օր անց։ Ոչ բոլոր թմրամիջոցները նման հատկություն ունեն։ Ցանկացած թմրանյութ մինչև հասնում է մազ լրիվ քանակով չի մնում, մետաբոլիզմի է ենթարկվում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը 2026 թվականի մարտի 24-ին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

III. Լրացուցիչ դատալսումներ.

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց նաև Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի ի թիվս այլնի վերջինս ունի օրինակելի վարքագիծ, աշխատասեր է ու շատ հարգալից։
ՀՀ ՊԵԿ և ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալներում հետաքրքրող փաստական հանգամանքներ առկա չէին։
(դատական նիստի արձանագրություն)

IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.

Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
(...)
7. Մեղադրական դատավճիռը կայացվում է մեղադրական վերդիկտի հիման վրա և բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու, պատժից ազատելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում` պատիժ չնշանակելու մասին դատարանի որոշումը:»
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…)եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ է պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Անդրադառնալով «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ արձանագրել, որ այդպիսիք են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները:
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին: Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա: Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը):
Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետից՝ «4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են»:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար: (…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման: (…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները: Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 01-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Դատարանը հիմք ընդունելով վերևում մեջբերած ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի էության պարզաբանմանը:
Դատարանի գնահատմամբ, չփարատված կասկածները հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանը անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքին տված իրավական գնահատականի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը որակված է սխալ, այդ որակումը չի համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին և պետք է փոփոխել արարքի իրավական գնահատականը, մասնավորապես Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
(…)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
(…)»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Բոլյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-135/07 նախադեպային որոշմամբ՝ անդրադառնալով իրացման նպատակին, նշել է. (...) իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: (...)
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը մեջ բերված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ գնահատելով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի առկայության հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել և Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղսագրվել է առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմը, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքը՝ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ:
Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ինչպես մեղադրական եզրակացության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրողի կողմից հայտնած կարծիքից, ինչպես նաև մեղադրողի եզրափակիչ ելույթից պարզ է դառնում, որ Մյասնիկ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու համար նշանակություն են ունեցել՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույցները, վկա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանի ցուցմունքը։ Մինչդեռ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի որակյալ հատկանիշի բացակայության փաստը հաստատող մի շարք առանցքային նշանակություն ունեցող ապացույցներով հերքվում է մեղադրանքի կողմի պնդումները՝ Մյասնիկ Ղազարյանի մոտ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու դիտավորություն ունենալու վերաբերյալ։
Այսպես․
Քրեական գործով՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքին ճիշտ իրավական գնահատական տալու տեսանկյունից առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է դիտարկվում այն, որ մեղադրյալին պատկանող «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության և կից լուսանկարչական հավելվածների ուսումնասիրությունից ակներև է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջը գրանցված է 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ Մյասնիկ Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում երևում է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024 թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները՝ 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում։ բացի այդ, Բիթքոին օպերատոր կայքէջի նամակագրությունների բաժնում առկա է 26․11․2024 թվականի նամակագրություն համաձայն որի՝ Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ուղարկվել են փոխանցման վճարի վերաբերյալ տեղեկատվություն, որից հետո «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ կողմից ուղարկվել է «Hesa uxarkem» հաղորդագրությունը որից հետո նույն օգտատիրող կողմից ուղարկվել է վճարման անդորրագրի լուսանկար և հաջորդել է հաղորդագրություններ՝ «pox@ qcelem», «Uxxarkeq de», որից հետո Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ստացվել է պատասխան «Հիմա ստուգենք», «Ստացանք, հիմա կփոխանցենք ու կտրոնը կտրամադրենք»։ Նույնաբովանդակ հաղորդագրություններ՝ վճարման անդորրագրերի լուսանկաներ և տեղակայման կոորդինատների լուսանկաներ, առկա է նաև «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ և «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի նամակագրությունների բաժնում՝ տարբեր ժամանակամիջոցներում։
Դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանում հարցաքննվելիս մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանը ևս հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է, վերջինիս հայտնածը։
Դատարանի գնահատմամբ, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի վերոշարադրյալ ցուցմունքները անարժանահավատ չեն, ավելին ունեն ընդհանուր տրամաբանություն և չեն հերքվում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում մեղադրանքի կողմի այն պնդումների հետ, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված է եղել առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու: Մեղադրանքի կողմի հիշյալ պնդումները միանգամայն հերքվում են քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված և վերը մեջ բերված ապացույցներով, ինչպես նաև մեղադրյալի ցուցմունքով։
Այսպիսով, վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանը քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համադրված վերլուծության արդյունքում հանգում է հիմնավոր հետևության, որ քրեական գործով ձեռք բերված՝ բավարար, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցներով հաստատվել է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է խոշոր չափերով՝ թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։ Հետևաբար` Դատարանը գտնում է, որ պետք է փոխել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նրան մեղսագրված արարքի իրավական գնահատականը փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ, ինչպես նաև այն, որ տվյալ արարքի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նրանք ենթակա են պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:¦
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
§1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:¦
Պատիժ նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն՝ «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ (…) պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, (…)» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 01.06.2007թ., թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը):
Դատարանը մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես նրանց կատարած գործողությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աuտիճանը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող տվյալները:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը, որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներ արձանագրում է վերջինիս դատվածություն չունենալու և դրական բնութագրվելու հանգամանքները։
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, որի համաձայն՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Այսպիսով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ « (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է (...):»
Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել։
Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք Դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը)։
Վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների լույսի ներքո Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիաները հնարավորություն են տալիս Դատարանին, ելնելով կոնկրետ հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցավորի անձից, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներից, ինչպես նաև գործի այլ տվյալներից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժաչափերից որևէ մեկը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների, ինչպես նաև վերևում նշված փաստական հանգամանքների գնահատման արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը պետք է համարել կրած։
Քննության առնելով քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցների տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը պետք է ոչնչացնել, իսկ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Քննության առնելով արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի և Երևանի քարտեզի արտապատճենի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դրանք պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը պետք է վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պետք է պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Քննության առնելով 432․000 (չորս հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամի (դատանյութագիտական փորձաքննության արժեքը) և 45․000 (քառասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի (դատաքրեագիտական փորձաքննության արժեքը) չափով վարույթային ծախսերի բռնագանձման հարցը, Դատարանը, նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Մ.Ղազարյանը համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի պատճենի չունի աշխատանք և կայուն եկամուտ, հիմնավոր է համարում վերջինիս անվճարունակ լինելը և հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավակարգավորումները գտնում է, որ վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:

Եզրափակիչ մաս.
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը համարել կրած։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը՝ ոչնչացնել իսկ «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ժ.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 24-03-2026
Գործը քննվել է Դռնբաց
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 13-05-2026
Էջերի քանակ Քրեական գործը 2 հատորից․ 1-ինը՝ 348, 2-րդը՝ 316 թերթից և հավելվածը՝ 94 թերթից:
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 08-05-2026
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 13-05-2026
Էջերի քանակը 2 հատոր
Գործին կից նյութերը 1 հատոր հավելված
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-58100
Դատական գործ N: ԵԴ1/0032/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 30-04-2025
Ամսաթիվ 28-04-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ս
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մյասնիկ Ղազարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ 21.04.2025թ. կայացված որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 16-05-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 16-05-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Մելքոնյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 22-05-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 02-06-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ N-ԵԴ1/0032/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«02» հունիսի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Ժ.Չիչոյան/ 21.04.2025թվականի որոշման դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով:
21.04.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոփոխվել և վերջինիս նկատմամբ համակցված որպես խափանման միջոցներ է կիրառվել՝ տնային կալանքը 3/երեք/ ամիս ժամկետով և բացակայելու արգելքը:
Բողոքարկվող դատական ակտը դատախազությունում ստացվել է 28.04.2025թվականին։
29.04.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել դատախազ Ս.Պետրոսյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 30.04.2025թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 16.05.2025թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 19.05.2025թվականին:
22.05.2025թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:

2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ
(0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»:

Առաջին ատյանի դատարանը 21.04.2025թվականի որոշմամբ մասնավորապես նշել է.
«/.../Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված և դատական նիստերի ընթացքում հետազոտված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ:
Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ կարող է չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները, մասնավորապես՝ խոչընդոտել քրեական վարույթին և քրեական օրենքով արգելված նոր արարք կատարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 24․01․2025 թվականին կայացված որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշմամբ, մեջբերվում է.
«Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելուն՝ մասնավորապես քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելուն, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի ներկա փուլում այդ ռիսկերը շարունակում են բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չի հարցաքննվել դատակոչված վկան:
Դատարանը գտնում է նաև, որ մեղադրյալի կողմից նոր ենթադրյալ հանցանք կատարելու ռիսկը դատաքննության սույն փուլում ևս շարունակում է բարձր մնալ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մինչդատական վարույթում ձեռք բերված տեղեկությունների համաձայն մեղադրյալ Մ․Ղազարյանը չունի աշխատանք և մշտական եկամուտ, ինչպես նաև այն, որ վերջինս նախկինում մի քանի անգամ եղել է դատապարտված։
Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության սույն փուլում թեև կարող է առկա լինել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու նախկինում արձանագրված հիմքը, սակայն դատաքննության սույն փուլում այդ ռիսկը որոշակիորեն նվազել է:»:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանական ռիսկերի առկայությանը, ապա հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործով արդեն իսկ հետազոտվել են մեղադրանքի կողմի ներկայացրած բոլոր ապացույցները, հարցաքննվել են դատակոչված վկան և մեղադրյալը, քրեական գործը գտնվում է ապացույցների հետազոտման փուլում և արդեն իսկ քննարկվել է ապացույցների ծավալը լրացնելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի մի քանի միջնորդություն, ուստի Դատարանը վարույթի ներկա փուլում իրատեսական չի համարում մեղադրյալի կողմից վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը։
Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությանը, ապա Դատարանը գտնում է, որ դատական վարույթի ներկա փուլում, ելնելով քրեական գործում առկա փաստական տվյալներից՝ դեռևս որոշակիորեն իրատեսական է մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը, սակայն հաշվի առնելու այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից գտնվում է անազատության մեջ, Դատարանը գտնում է, որ տևական ժամանակ շարունակական կալանքի տակ գտնվելու պայմաններում նախկինում արձանագրված ռիսկերը չեն կարող մշտապես նույն ազդեցությունն ունենալ և դրանք ընթացս նվազման միտում ունեն, ուստի սյուն պայմաններում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցները ևս կարող են գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովման հարցում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ներկա փուլում քրեական գործում չկան և չեն ներկայացվել այնպիսի տեղեկություններ, փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել այն մասին, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել մեղադրյալի հավանական ոչ իրավաչափ վարքագիծը, ուստի սույն գործի փաստական հանգամանքների համակցությամբ՝ որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ, քրեական գործի տվյալ փուլում բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի և մեղադրյալի անձնական ազատության միջև արդարացի հավասարակշռություն հաստատելու համար և նվազեցնում են ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, հետևաբար մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել վերջինիս իրավունքների առավել նվազ սահմանափակմամբ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու տեսակի ընտրությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մ.Ղազարյանի նկատմամբ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ տնային կալանքը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի հետագա քննության փուլում: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ մեղադրյալն ունի բնակության հասցե, վերջինիս անձը հայտնի է, Դատարանը գտնում է, որ հիշյալ համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են զսպել մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մ․Ղազարյանի նկատմամբ պետք է որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։ Ընդ որում, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի կիրառման ընթացքում մեղադրյալին անհրաժեշտ է արգելել իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի, Առաքելյան փողոցի 38-րդ հասցեի տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մեղադրյալի մերձավոր ազգականների (ծնող, զավակ, որդեգրող, որդեգրված, հարազատ կամ ոչ հարազատ (համահայր կամ համամայր) եղբայր կամ քույր, պապ, տատ, թոռ, ամուսին, ամուսնու ծնող կամ զավակի ամուսին): Ինչպես նաև հիշյալ ժամանակահատվածում արգելել մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանին ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:/.../»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Բողոքաբերը գործի դատավարական նախապատմության, վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման: Խափանման միջոցի կիրառման նպատակն է կանխել մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը, իսկ խափանման միջոց կիրառելու տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս անհրաժեշտ է դիտարկել այնպիսի հանգամանքների առկայություն, ինչպիսիք են վերագրվող արարքի բնույթը, մեղադրյալի անձը, տարիքը, առողջական վիճակը և այլն, ընդ որում, մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորում կիրառվում է, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Օրենսդիրը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսել է երեք առանձին հիմքեր, որոնցից մեկի առկայությունն անգամ բավարար է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու համար, հետևաբար մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունն արդեն բավարար է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունն արձանագրելու համար: Տվյալ դեպքում մեղադրյալին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի
2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք, ինչը նշանակում է, որ այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ արդյունավետ իրավական ներգործության միջոց, որոնք կարող են կաշկանդել մեղադրյալին դրսևորել պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը:
Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է.
«Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.04.2025թվականի թիվ ԵԴ1/0032/01/25 որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»:

4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ՝ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե հիմնավորված են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի 21.04.2025թվականի որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…):
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը:
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:(...):
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին:
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը և նկատի ունենալով, որ Մյասնիկ Ղազարյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին:
Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։/…/»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածից երևում է, որ նշված հոդվածի երկրորդ մասում թվարկված հավանական գործողությունների կանխումը վերաբերելի նպատակ է բոլոր խափանման միջոցների կիրառման համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ սահմանել է, որ բոլոր խափանման միջոցների համար միասնական հիմքերի կամ դրանցից մեկի առկայության պայմաններում, կոնկրետ դեպքում առավել խիստ խափանման միջոցն ընտրելու համար էական և որոշիչ նշանակություն ունեն մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, որոնք յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պատշաճ վերլուծության և գնահատման արժանանան դատարանների կողմից կալանավորման մասին միջնորդություն քննարկելիս: Այսինքն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված՝ խափանման միջոցների նպատակներից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը ինքնին դեռևս բավարար չէ, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվի հենց կալանքը, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-119-րդ հոդվածների պահանջն այն է, որ քննիչը կամ դատախազը պարտավոր են հիմնավորել, իսկ դատարանը՝ պատճառաբանված հաստատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում սահմանված՝ խափանման միջոցների նպատակներին հնարավոր չէ հասնել այլ կերպ, քան անձին հասարակությունից մեկուսացնելով, անձի ազատության իրավունքն առավելագույն չափով սահմանափակելով: Հետևաբար, անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու համար անհրաժեշտ է մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքներից բխող ծանրակշիռ փաստարկներով հիմնավորել ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ նպատակի (նպատակների) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորումն է ի զորու կանխել քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Այսինքն՝ կիրառված միջոցի՝ կալանավորման, և հետապնդվող նպատակի միջև պետք է լինի համաչափության ողջամիտ հարաբերակցություն։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել վերոգրյալ վերլուծության փոխկապվածությունն իրավունքների պաշտպանության համար հիմնարար նշանակություն ունեցող համաչափության սկզբունքի հետ (ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդված), որի իմաստով` Սահմանադրությամբ սահմանված նպատակին հասնելու համար կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի միջոցներ, որոնք պիտանի և անհրաժեշտ են այդ նպատակին հասնելու համար։ Մասնավորապես` հետապնդվող նպատակին հասնելու համար օգտագործվող միջոցը պիտանի է, եթե այն առնվազն կարող է նպաստել այդ նպատակին հասնելուն, իսկ հիմնական իրավունքին միջամտել անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ հետապնդվող նպատակին անհնար է հասնել մեկ այլ, սակայն նույնչափ արդյունավետ ճանապարհով, որն ավելի քիչ կսահմանափակի հիմնական իրավունքով պաշտպանված իրավական բարիքը։ Բացի այդ, միջամտությունը պետք է համարժեք կամ չափավոր լինի, այսինքն` միջամտության սաստկությունը չպետք է անհամարժեք լինի սահմանափակվող հիմնական իրավունքի նշանակությանը և կշռին։
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: …» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.08.2007 թվականի թիվ ՎԲ-132/07 որոշում/
Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ «(…) Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...)» / ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշում/:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցները կիրառվում են միատեսակ նպատակներով (չկա բացառապես կալանավորում կիրառելու համար նախատեսված յուրատեսակ հիմք), սակայն այդ խափանման միջոցներից յուրաքանչյուրի համար կիրառման հիմքերն ունեն տարբեր ինտենսիվություն՝ ռիսկայնության տարբեր աստիճաններ: Դրանով է պայմանավորված, որ կալանավորումը կիրառվում է որպես ծայրահեղ միջոց (last resort), այն դեպքում, երբ այլ խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Ի դեպ, նաև դատարանների խնդիրն է պարզել խափանման միջոց ընտրելիս այս կամ այն հիմքի հավանականության աստիճանը՝ դրանով պայմանավորելով խափանման միջոցի տեսակը:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի կալանավորման հիմքերի՝ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու, այն է՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու և նոր հանցանք կատարելը կանխելու առկայության կամ բացակայության հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների վերլուծությամբ փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառման ենթակա խափանման միջոցների ընտրության մասին իրավաչափ հետևության, որը բխում է մեղադրյալի հնարավոր վարքագծին վերաբերող տվյալներից, և դատական ակտը բովանդակում է բավարար և իրավաչափ պատճառաբանություններ, որոնք ըստ էության ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան Վերաքննիչ դատարանին գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը գնահատման ենթարկելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, ինչպես նաև այն, որ բողոքաբերի կողմից չեն նշվել Մյասնիկ Ղազարյանի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի ծանրակշիռ և իրական փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային գալ ողջամիտ և հիմնավոր հետևության առ այն, որ մեղադրյալի կողմից նոր արարք կատարելու ռիսկն այնքան բարձր է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները չկարողանան այն չեզոքացնել, և որ Առաջին ատյանի դատարանը, վերջինիս նկատմամբ համակցված խափանման միջոցներ ընտրելով բացակայելու արգելքը և տնային կալանքը, թույլ է տվել դատական սխալ։
Անդրադառնալով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար անհրաժեշտ խափանման միջոցների ընտրության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը շեշտում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու նպատակների առկայության փաստն ինքնին բավարար չէ արձանագրելու, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է կիրառվի հենց կալանքը, քանի որ սույն դեպքում այդ նույն հիմքերով հնարավոր է կիրառել նաև այլընտրանքային խափանման միջոցներ և այդ ճանապարհով հասնել քրեական գործով վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակին:
Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով դատախազի հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արդեն իսկ հաշվի է առել նշված հանգամանքները, և ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու իսպառ բացակայություն, այլ ընդամենը նշել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել նաև տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառման միջոցով, ինչը Վերաքննիչ դատարանի կարծիքով ևս կարող է լինել առավել պիտանի՝ նշված ռիսկը չեզոքացնելու տեսանկյունից:
Վերոգրյալից ելնելով և քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի վարքագծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փաստական տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամտորեն ենթադրելու, որ կալանքից զատ այլ խափանման միջոցները, սույն դեպքում՝ բացակայելու արգելքը և տնային կալանքը, քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ բողոքաբերի հիմնավորումներն ի զորու չեն չեզոքացնելու Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները և ամենևին բավարար չեն մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի ազատության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.04.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 02-06-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 11-08-2025
Էջերի քանակը թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝ «83» թերթից
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 11-08-2025
Էջերի քանակը թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝ «83» թերթից
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 66374/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 08-05-2026
Ամսաթիվ 06-05-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ա
Ազգանուն Մարտոյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Մյասնիկ Ղազարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ 24.03.2026թ-ի դատավճիռը և քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան նոր քննության:
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 14-05-2026
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 14-05-2026
Նախագահող դատավոր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Մելքոնյան
Դատավոր
Անուն Հարություն
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավոր
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 22-05-2026
Բանավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 03-06-2026
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 03-06-2026
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը կողմերի չներկայանալու հիմքով, ինչպես նաև պաշտպանիկողմից դատական նիստը հետաձգելու վերաբերյալ դիմում է ստացվել Վերաքննիչ դատարան
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-06-2026
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 22-06-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Մյասնիկ
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ N-ԵԴ1/0032/01/25








Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«22» հունիսի 2026թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Մ․ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Գ․ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Ժորա Չիչոյան/ թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով 24.03.2026 թվականի դատավճռի դեմ ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակակ Ա.Մարտոյանի վերաքննիչ բողոքը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

03.01.2025 թվականին ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս․Պետրոսյանի կողմից մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշում է կայացվել և 07.01.2025 թվականին թիվ 16846124 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով ուղարկվել է ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ :
24.03․2026 թվականի դատավճռով Առաջին ատյանի դատարանը վճռել է.
«Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ից մինչ օրս՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 24 (քսանչորս) օր՝ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը և նշանակված պատիժը համարել կրած։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները՝ հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16861824 քրեական վարույթի հետ համատեղ ընթացքը լուծելու համար, մեկ ապակյա գլանակը՝ ոչնչացնել իսկ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը՝ վերադարձնել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին։
Արտավարույթային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ փաստաթղթերը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում։
Մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ տնային կալանքը վերացնել և վերջինիս անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից, իսկ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, պահպանել մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո այն և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները՝ վերացնել։
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։»։
Առաջին ատյանի դատարանի 24.03.2026 թվականի դատավճիռը դատախազությունում ստացվել է 06.04.2026 թվականին:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճռի դեմ 06․05․2026 թվականին փոստային ծառայության միջոցով վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել դատախազ Ա.Մարտոյանի կողմից, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 08․05․2026 թվականին:
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 14.05.2026 թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 15.05.2026 թվականին:
22.05.2026 թվականին Վերաքննիչ դատարանը թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով ներկայացված վերաքննիչ բողոքն ընդունել է վարույթ:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար,որ. ««(...) [ն]ա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։»

24․03.2026 թվականի դատավճռով Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.

«/…/ Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնում ստացված օպերատիվ տվյալներն իրացնելիս 2024թ. նոյեմբերի 28-ին ժամը 12:30-ին Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցից ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և ոստիկանության Մալաթիայի բաժին է տեղափոխվել Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն):
Մ.Ղազարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել է թվով 9 փաթեթ սպիտակ փոշենման զանգված, ընդհանուր՝ փաթեթների հետ միասին 3,28 գրամ քաշով, որոնց պարունակությունն ըստ ստացված օպերատիվ տեղեկությունների հանդիսանում է «PVP» տեսակի թմրամիջոց, թվով 1 հատ բժշկական կաթուցիչ՝ մոխրացած հետքերով և 2 հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակներ:
(հատոր 1-ին գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ ժամը 12:30-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից թմրամիջոց ապօրինի պահելու և իրացնելու հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Գ.Առաքելյան փողոց հասցեից ձերբակալվել է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը (ծնված՝ 26.02.1987թ., բնակվող ք.Երևան Առաքելյան փողոց 38 տուն) և ներկայացվել վարույթն իրականացնող մարմնին:
(հատոր 1-ին գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
Դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 9 փաթեթներում առկա ընդհանուր 0,71 գրամ քաշով սպիտակավուն փոշենման զանգվածը հանդիսանում է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 1 ապակյա գլանակից դուրս բերված մրանման նյութի հետքերում առկա թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի հետքեր: Նյութերի հետքային քանակությունների առկայության պարագայում՝ հնարավոր չէ կատարել դրանց քանակական հաշվարկ։
(հատոր 1-ին գ.թ. 179-181, դատական նիստի արձանագրություն)
Թվային խուզարկության արձանագրությունը և դրանց կցված լուսանկարչական հավելվածը, համաձայն որի՝ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ պարզվել է, որ տելեգրամ կայքի *** տվյալներով էջն է գրանցված *** հեռախոսահամարով, որն ըստ մասնակից Մ.Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում պարզվել է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները. ***, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում:
(հատոր 1-ին գ.թ. 210-271, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակի պարունակության համաձայն՝ ***հեռախոսահամարը հաշվառված է ՄՅԱՍՆԻԿ ՍԱՄՎԵԼԻ ՂԱԶԱՐՅԱՆ (Անձնագիր ***) տվյալներով անձի անունով: Ակտիվացման ամսաթիվ՝ 2024-10-14 16:24:27: Տեղեկատվության տրամադրման ժամանակահատվածը՝ 01/10/2024 - 28/11/2024թթ.: *** հեռախոսահամարի համացանցին միանալու և համացանցից դուրս գալու վայրի, ժամանակի և տևողության վերաբերյալ տեղեկատվության համաձայն՝ 28.11.2024թ. ժամը 05:18-ից մինչև ժամը 12:24-ը հեռախոսազանգերը սպասարկվել է *** հասցեի ալեհավաք կայանի կողմից, որը հարակից է Երևան Առաքելյան 37 հասցեին, ինչը պարզվեց զննության ընթացքում Երևանի քարտեզի ուսումնասիրությամբ, որից արտապատճեն է արվել և կցվել զննության արձանագրությանը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 161-164, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Վիվա Արմենիա» ՓԲ ընկերությունից ստացված թվով 1 լազերային սկավառակը և Երևանի քարտեզի արտապատճենը, որոնք պահվում են վարույթի նյութերում։
(հատոր 1-ին գ.թ. 277-278, 163, 164, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ ընդհանուր 0.71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցները և մեկ ապակյա գլանակը, փաթեթավորված և կնիքված փորձագետի թիվ 50 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 279-280, դատական նիստի արձանագրություն)
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Redmi» մոդելի *** գործարանային համարներով բջջային հեռախոսը փաթեթավորված մեկ փաթեթում և կնիքված ՀՀ ՔԿ 180 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 281-282, դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ին հանրային մեղադրողի կողմից ներկայացված և Դատարանի որոշմամբ ապացույց ճանաչված՝ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 821 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 1․ Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդների հետքեր, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մինչև երկու ամիսների վաղեմության: 2. Փորձաքննությանը ներկայացված Մյասնիկ Աամվելի Ղազարյանից վերցված մազի փորձանմուշների մեջ հոգեմետ /հոգեներգործուն/նյութեր չեն հայտնաբերվել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Վկա՝ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ օպերատիվ տեղեկություններ է ստացել այն մասին, որ Մյասնիկ Ղազարյանը տարբեր ժամանակամիջոցներում թմրամիջոց է օգտագործում, պահում և իրացնում, հերթական օպերատիվ տեղեկությունը ստացել է, որ տվյալ օրը պետք է թմրանյութ իրացնի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում, ինչի արդյունքում՝ օպերատիվ խմբով, դարանակալում են իրականացրել՝ Մյասնիկ Ղազարյանի բնակության հասցեում և վերջինս իրենց նկատելով փորձել է դիմել փախուստի, որից հետո ձերբակալել են և տեղափոխել Մալաթիայի բաժին։ Այդ օրը ինքը եղել է քաղաքացիական հագուստով, սակայն Մյասնիկ Ղազարյանին մոտենալիս ասել է, որ ոստիկանությունից է, որից հետո վերջինս փորձել է դիմել փախուստի։ Բաժնում իմացել է, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերվել է փաթեթավորված փաթեթներ, որոնց մեջ եղել է թմրամիջոց։ Դեպքը տեղի է ունեցել 2024 թվականին, ինքը աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչի պաշտոնում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է։ Թմրամիջոցը օգտագործել է լամպի մեջ լցնելու միջոցով։ Իրեն ձերբակալելու ժամանակ այդ լամպը իր մոտ է եղել, սակայն քանի որ ոստիկանները իրեն գցել են գետնին այդ լամպը կոտրվել է։ Ինքը ընդունում է, որ թմրամիջոց է ձեռք բերել իր անձնական օգտագործման համար, սակայն իրացնելու նպատակ երբևէ չի ունեցել, ոչ ոքի երբեք չի հյուրասիրել։ Թմրամիջոցի 1 գրամը օգտագործել է մեկ օրվա ընթացքում։ Իր Տելեգրամյան կայքէջի անունը գրանցված է եղել «Մուրադ Մուրադյան» անվամբ, ինքը գրել է տարբեր օգտատերերի իր ուզած թմրամիջոցի անվանումը և չափը, որից հետո բիթքոինների միջոցով վճարում կատարելուց հետո իրեն ուղարկել են թմրամիջոցի կոորդինատները՝ լուսանկաների միջոցով։
(դատական նիստի արձանագրություն)
2025 թվականի օգոստոսի 22-ի դատական նիստում պաշտպանական կողմը միջնորդել է՝ դատարան հրավիրել և հարցաքննել դատաբժշկական թիվ 821 փորձաքննությունը իրականացրած փորձագետ, քիմիկոտոքսիկոլոգիական բաժնի վարիչ՝ Ռուզաննա Մնացականյանին։
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով որոշում է կայացրել պաշտպանական կողմի միջնորդությունը բավարարելու՝ հետազոտման ենթակա ապացույցների ծավալը լրացնելու և փորձագետ *** դատարան հրավիրելու ու հարցաքննելու վերաբերյալ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Փորձագետ՝ ***՝ վկայի դատավարական կարգավիճակով, դատաքննության ընթացքում հարցերին ի պատասխան հայտնել է, որ քննիչի կողմից որոշումը ստանալուց հետո փորձաքննության կատարման ժամկետների երկարումը պայմանավորված է եղել աշխատանքային ծանրաբեռնվածության և կուտակումներ ունենալու հանգամանքներով։ Թմրամիջոցների օրգանիզմում պահպանման տևողությունը հիմնականում կապված է լինում թմրամիջոցի տեսակի հետ, կաննաբինոիդները ունեն այսպիսի մի հատկություն՝ երբ մտնում են օրգանիզմ արյան միջոցով գնում է ամբողջ օրգանիզ և կուտակում է տեղի ունենում և ունի լիպոֆիլային հատկություն՝ ճարպային շերտում, հետո՝ անցնելուց հետո, մի որոշ ժամանակ անց, այն շատ չնչին քանակությամբ կրկին անցնում է արյան մեջ ու նորից մեզի միջոցով դուրս է գալիս։ Մեզի մեջ հնարավոր է հայտնաբերել օգտագործումից 7-10 օր, նույնիսկ 14 օր անց։ Ոչ բոլոր թմրամիջոցները նման հատկություն ունեն։ Ցանկացած թմրանյութ մինչև հասնում է մազ լրիվ քանակով չի մնում, մետաբոլիզմի է ենթարկվում։
(դատական նիստի արձանագրություն)
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը 2026 թվականի մարտի 24-ին Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
III. Լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը համարվում է դատվածություն չունեցող անձ:
Հետազոտվեց նաև Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի ի թիվս այլնի վերջինս ունի օրինակելի վարքագիծ, աշխատասեր է ու շատ հարգալից։
ՀՀ ՊԵԿ և ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալներում հետաքրքրող փաստական հանգամանքներ առկա չէին։
(դատական նիստի արձանագրություն)
IV. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է.
/.../Դատարանը հիմք ընդունելով վերևում մեջբերած ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» կանոնի էության պարզաբանմանը:
Դատարանի գնահատմամբ, չփարատված կասկածները հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանը անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ՝ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքին տված իրավական գնահատականի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը որակված է սխալ, այդ որակումը չի համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին և պետք է փոփոխել արարքի իրավական գնահատականը, մասնավորապես Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
/…/ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը մեջ բերված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ գնահատելով Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի առկայության հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին ճիշտ քրեաիրավական գնահատական չի տրվել և Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին մեղսագրվել է առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմը, մինչդեռ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղքը՝ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու մեջ: Այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, կարծիք հայտնել, վարկած առաջադրել, սակայն արժանահավատորեն համարել ապացուցված, որպեսզի կասկած չմնա, հնարավոր չէ:
Դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ինչպես մեղադրական եզրակացության, այնպես էլ հիմնական դատալսումների ընթացքում հանրային մեղադրողի կողմից հայտնած կարծիքից, ինչպես նաև մեղադրողի եզրափակիչ ելույթից պարզ է դառնում, որ Մյասնիկ Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու համար նշանակություն են ունեցել՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ.Բունիաթյանի հաղորդումը, Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ձերբակալելու մասին կազմված արձանագրությունը, դատանյութագիտական փորձաքննության թիվ 2213Ք-24 եզրակացությունը, զննության արձանագրությունը, իրեղեն ապացույցները, վկա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի տեսուչ Տիգրան Գրիգորի Գրիգորյանի ցուցմունքը։ Մինչդեռ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքում առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու հանցակազմի որակյալ հատկանիշի բացակայության փաստը հաստատող մի շարք առանցքային նշանակություն ունեցող ապացույցներով հերքվում է մեղադրանքի կողմի պնդումները՝ Մյասնիկ Ղազարյանի մոտ առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու դիտավորություն ունենալու վերաբերյալ։
Այսպես․
Քրեական գործով՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի արարքին ճիշտ իրավական գնահատական տալու տեսանկյունից առանցքային նշանակություն ունեցող հանգամանք է դիտարկվում այն, որ մեղադրյալին պատկանող «Redmi» մոդելի 861697045877348102 և 861697048377346102 գործարանային համարներով բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության և կից լուսանկարչական հավելվածների ուսումնասիրությունից ակներև է, որ տելեգրամ կայքի «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով էջը գրանցված է 37477585414 հեռախոսահամարով, որն ըստ Մյասնիկ Ղազարյանի հայտարարության պատահական անվանում է դրել: Նամակագրության զննության արդյունքում երևում է, որ «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի հետ առկա է նամակագրություն 21.11.2024 թվականից: 28.11.2024թ. ժամը 09:04-ի նամակագրությամբ պարզվել է, որ «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջը ուղարկվել է հետևյալ տվյալները՝ 97-89-66-65, տեղակայում՝ Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, 30.000 դրամ, նախորդիվ ուղարկվել է թմրամիջոցների ցանկի/տեսակի, քանակի և յուրաքանչյուրի արժեքի/ վերաբերյալ տվյալներ, որոնց շարքում ալֆա «PVP» տեսակի թմրամիջոցի 1 գրամի արժեքը նշված է 30.000 դրամ, թվով 2 տեղանքի լուսանկարներ՝ կոորդինատների նշումով: Բիթքոին օպերատոր կայքէջի օգտատիրոջ հետ նամակագրությամբ պարզվել է, որ առկա են նամակագրություններ կրիպտոարժույթի գնման վերաբերյալ ինչպես 28.11.2024թ. այնպես էլ դրան նախորդած ժամանակահատվածում։ բացի այդ, Բիթքոին օպերատոր կայքէջի նամակագրությունների բաժնում առկա է 26․11․2024 թվականի նամակագրություն համաձայն որի՝ Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ուղարկվել են փոխանցման վճարի վերաբերյալ տեղեկատվություն, որից հետո «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ կողմից ուղարկվել է «Hesa uxarkem» հաղորդագրությունը որից հետո նույն օգտատիրող կողմից ուղարկվել է վճարման անդորրագրի լուսանկար և հաջորդել է հաղորդագրություններ՝ «pox@ qcelem», «Uxxarkeq de», որից հետո Բիթքոին օպերատոր կայքէջի կողմից ստացվել է պատասխան «Հիմա ստուգենք», «Ստացանք, հիմա կփոխանցենք ու կտրոնը կտրամադրենք»։ Նույնաբովանդակ հաղորդագրություններ՝ վճարման անդորրագրերի լուսանկաներ և տեղակայման կոորդինատների լուսանկաներ, առկա է նաև «Մուրադ Մուրադյան» տվյալներով օգտատիրոջ և «ADJIKA N01» անվանումով կայքէջի նամակագրությունների բաժնում՝ տարբեր ժամանակամիջոցներում։
Դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ դատարանում հարցաքննվելիս մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանը ևս հայտնել է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցը ձեռք է բերել Տելեգրամյան ալիքից՝ 30․000 ՀՀ դրամով, իր անձնական օգտագործման համար։ Տանը օգտագործել է ձեռք բերածի մի մասը, իսկ մնացածը բաժանել է թղթերի մեջ, որպեսզի ցանկության դեպքում իր ուզած չափաբաժնով օգտագործի, այն եղել է «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, նախկինում ևս մի քանի անգամ օգտագործել է, վերջինիս հայտնածը։
Դատարանի գնահատմամբ, պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի վերոշարադրյալ ցուցմունքները անարժանահավատ չեն, ավելին ունեն ընդհանուր տրամաբանություն և չեն հերքվում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համակցության մեջ։
Վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ Դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում մեղադրանքի կողմի այն պնդումների հետ, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Ղազարյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված է եղել առանց թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և ապօրինի պահելու: Մեղադրանքի կողմի հիշյալ պնդումները միանգամայն հերքվում են քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված և վերը մեջ բերված ապացույցներով, ինչպես նաև մեղադրյալի ցուցմունքով։
Այսպիսով, վերը մեջ բերվածի հաշվառմամբ, Դատարանը քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համադրված վերլուծության արդյունքում հանգում է հիմնավոր հետևության, որ քրեական գործով ձեռք բերված՝ բավարար, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցներով հաստատվել է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում ADJIKA N01 անվանումով կայքէջի օգտատիրոջից 30.000 ՀՀ դրամ արժեքով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է խոշոր չափերով՝ թվով 9 փաթեթներով ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 0,71 գրամ (0,1 գրամ+0,1 գրամ+0,09 գրամ+0,05 գրամ+0,08 գրամ+0,05 գրամ+0,09 գրամ+0,07 գրամ+0,08 գրամ) քաշով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ։ Հետևաբար` Դատարանը գտնում է, որ պետք է փոխել մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նրան մեղսագրված արարքի իրավական գնահատականը փոփոխել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարումը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ, ինչպես նաև այն, որ տվյալ արարքի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:/…/:»։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Բողոքաբերը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, հաստատող փաստերի‚ վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ, մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է ճիշտ որոշում կայացնելու վրա: Անդրադառնալով դատարանի կողմից նշված հանգամանքներին՝ հարկ է համարել նախ նշել, որ Մյասնիկ Ղազարյանին պատկանող բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արդյունքներով չի հերքվում փաստն առ այն, որ մեղադրյալի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցները անձնական օգտագործման համար են, քանի որ նշված զննությամբ փաստվում է վերջինի կողմից իրացման համար նախատեսված թմրամիջոցները ձեռք բերելու հանգամանքը: Ինչ վերաբերվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ պահելու հանգամանքին, ապա ցանկանում է նշել, որ մեղադրյալի մոտ իրացման դիտավորության մասին են վկայում նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված թմրամիջոցները, դրանց քանակը, առանձնացված և փաթեթավորված լինելու հանգամանքները, մասնավորապես՝ Մ.Ղազարյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցները եղել են առանձնացված և գրեթե նույն քաշով փաթեթավորված, այսինքն՝ իրացման համար հարմարեցված, իսկ մեղադրյալի այն պնդումը, որ նման բաժանում կատարվել է ամեն անգամ օգտագործելու համար, կարծում է, որ չի համապատասխանում օբյեկտիվ իրականությանը և միտված է բացառապես ակնկալվող քրեական պատասխանատվությունը մեղմացնելուն: Հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մարտիկ Հակոբի Բոլյանի վերաբերյալ կայացրած նախադեպային որոշմամբ նույնպես իրավական դիրքորոշում է ձևավորել առ այն, որ անձի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցի ձևի, քանակի, առանձնացված և իրացման համար հարմարեցված փաթեթավորմամբ լինելու հանգամանքները կարող են վկայել դրանք իրացնելու նպատակով պահելու մասին, ինչը սույն դեպքում առկա է, հիշյալ որոշմանը անդրադարձ է կատարել նաև բողոքարկվող որոշումը կայացրած դատարանը: Վերոգրյալ հանգամաքները ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, կարծում է, որ հիմնավորում են առաջադրված մեղադրանքում մեղադրյալի մեղավորությունը, սակայն առաջին ատյանի դատարանն իր տրամադրության տակ ունենալով վերոգրյալ փաստական տվյալները, մեղադրական վերդիկտ կայացնելու տեսանկյունից գնահատելով դրանք ոչ բավարար, եկել է սխալ եզրահանգման:
Ելնելով վերոգրյալից, դատախազը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
«Վերաքննիչ բողոքը բավարարել, կայացնել նոր դատական ակտ՝ ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 1-ի թիվ ԵԴ1/0032/01/25 դատավճիռը և քրեական գործն ուղարկել ստորադաս դատարան նոր քննության:»:

Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.

Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գ․Մալխասյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեց այն մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող դատական ակտը թողնել անփոփոխ։
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն վերանայման բողոքի քննությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, իրավաչափ են արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի 24.03.2026 թվականի դատավճռով արտահայտված հետևությունները։
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքների հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարան ներկայացված քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին, թե իրավաչափ են արդյոք մեղադրյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն`
Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցանք է համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության:
5. Այն դեպքում, երբ նախաքննության կամ դատաքննության ժամանակ առաջացել է մեղադրյալի մեղսունակության կամ վարույթի իրականացման ժամանակ նրա կողմից իր գործողությունները գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու ունակության հարցը, որի կապակցությամբ առկա է դատահոգեբուժական փորձաքննության եզրակացություն, դատարանը վերդիկտ կայացնելիս առանձին անդրադառնում է մեղադրյալի մեղսունակության հարցին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի համաձայն`
Դատական ակտն անվերապահորեն ենթակա է բեկանման, եթե՝ (...)
11) դատարանը մեղադրյալին մեղսագրվող փաստական հանգամանքներին (արարքին) տվել է տարբերվող իրավական գնահատական՝ առանց այդ հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում կողմերի համար քննարկման առարկա դարձնելու. (...)։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով /Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 12.02.2010 թվականի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ՇԴ/0126/01/12 Վճռաբեկ դատարանի որոշումներ/։
Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը՝ վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած (…)։
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե՝
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 22.12.2011թվականի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշում/:
Վերահաստատելով և զարգացնելով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է. «(…) Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար (…)։
«Ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է (…)։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն (…)։
Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով՝ պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում (…):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշում/:
Ընդհանրացնելով մեջբերված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում /Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 18.12.2015 թվականի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 24-րդ կետը/:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (հետայսու՝ նաև Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետն ամրագրում է անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը: Վերջինս պահանջում է, inter alia, որ Դատարանը խուսափի կանխակալ համոզմունքից, և ապացուցման գործընթացի պարտականությունը պետք է կրի մեղադրող կողմը, և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (Բարբերան, Մեսեգեն և Ջաբարդոն ընդդեմ Իսպանիայի [BarberՈ, Messeguռ and Jabardo v. Spain], 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6, § 77): Մեղսագրված արարքի ապացուցման պարտականությունը մեղադրող կողմին թողնելը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արդար դատաքննության իրավունքի անկյունաքարն է (ի թիվս այլնի` տես Ֆիլիպսն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Phillips v. the United Kingdom], 41087/98, 2001 թվականի հուլիսի 1, § 39-40, ինչպես նաև Գրեյսոնը և Բարնհեմն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության, [Grayson and Barnham v. the United Kingdom], 19955/05, 15085/06, 2008 թվականի սեպտեմբերի 23, § 37 և 39):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլնի, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը՝ ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տես, ի թիվս այլնի, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ), և որ մեղադրյալի վրա չի կարող դրվել պարտականություն ապացուցելու իր անմեղությունը կամ մեղավորությունը (Սանդերսն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Saunders v. the United Kingdom], 19187/91, 1996 թվականի դեկտեմբերի 17, § 68)։
Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետը կարգավորում է ոչ միայն մեղադրանքի քննության, այլև քրեական դատավարության գործընթացն ընդհանրապես (Փոնսելեն ընդդեմ Բելգիայի [Poncelet v. Belgium], 44418/07, 2010 թվականի մարտի 30, § 50, ի թիվս այլնի՝ տես Մինելին ընդդեմ Շվեյցարիայի [Minelli v. Switzerland], 8660/79, 1983 թվականի մարտի 25, § 30 և Գարիցկին ընդդեմ Լեհաստանի [Garycki v. Poland], 14348/02, 2007 թվականի փետրվարի 6, § 68): Սրանից հետևում է, որ երբ անձին իրեն վերագրվող հանցանքի կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանությունները հիմնված են միայն կարծիքի վրա, ապա այդ ակտը կարող է բեկանվել (Քլիվն ընդդեմ Գերմանիայի [Cleve v. Germany], 48144/09, 2015 թվականի հունվարի 15, § 41):
Վերոգրյալ իրավական նորմերի վերլուծությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչի արդյունքում դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, վերաբերելի իրավանորմերի վերլուծության լույսի ներքո գործի փաստական հանգամանքների պատշաճ գնահատմամբ եկել է իրավաչափ եզրահանգման այն մասին, որ դատարանում հետազոտված ապացույցների համակցությամբ բավարար չէ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով մեղսագրվող արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու մեղադրանքի այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման հետևության է հանգել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բովանդակային գնահատման և վերլուծության ենթարկելու, դրանք միմյանց հետ համադրելու և վերաբերելի իրավակարգավորումների համատեքստում գնահատելու արդյունքում, ուստի հակառակի մասին վերաքննիչ բողոքում բերված փաստարկներին համաձայնելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը ևս փաստում է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան չի հիմնավորվում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանն իրացնելու նպատակով է ապօրինի ձեռք բերել և պահել խոշոր չափով «α-PVP» տեսակի թմրամիջոցը։
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ մեղադրյալի արարքին տրված իրավական որակումը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերին, այլ այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, այն հիմնավոր է, բխում է ինչպես գործի նյութերից, այնպես էլ վերաբերելի իրավակարգավորումներից:
Վերոգրյալի պայմաններում փաստելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելն ապացուցված համարելու վերաբերյալ, հիմնավոր է և բխում է քրեական գործում առկա ապացույցներ համակցությունից, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առկա չեն օբյեկտիվ իրականության մեջ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք հիմք կհանդիսանային Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու համար, հետևաբար դատախազի վերաքննիչ բողոքը ենթակա չէ բավարարման:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և արձանագրելով, որ մեղադրյալ Մյասնիկ Սամվելի Ղազարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ճանաչելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր են և բխում են գործի փաստական հանգամանքներից՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, այսինքն՝ բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու հիմքերը, հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազի տեղակալ Ա․Մարտոյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/0032/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 24․03․2026 թվականին կայացված դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Գ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-06-2026