ԵԴ1/0055/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025 թվականի փետրվարի 27-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Դավիթ Թադևոսյանի
Պաշտպան՝ Կորյուն Բեգջանյանի
Մեղադրյալ` Տիգրան Մուրադյանի

Դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի (ծնված՝ 20.05.1986 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, դատվածություն ունեցող, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ք.Երևան, Վերին Շենգավիթ 10-րդ փողոց, 1-ին շենք, 33-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, ժամը՝ 14:50-ին, հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Տիգրան Սամվելի Մուրադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 11193424 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, ժամը՝ 20:00-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Խաչատրյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալվել է Տիգրան Սամվելի Մուրադյանը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԴ1/1875/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Դ.Դավթյանի միջնորդությունը՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, մերժվել է, մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանն անհապաղ ազատ է արձակվել արգելանքից:
2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Դ.Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթով մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցի հետքեր պարունակող ապակյա կոլբայատիպ առարկան իր մոտ պահելու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, այն է՝ իրեն մեղսագրվող արարքը չկատարելու հիմքով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Դ.Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 11193424 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել է թիվ 11835524 համարը:
Թիվ 11193424 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հունվարի 07-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 07.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0055/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 08-ին։
2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/0055/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ:
2.Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 14:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցի 69/3 հասցեի հարակից տարածքում իր մոտ ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկորսուրների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ 0.11 և 0.09 գրամ հաստատուն քաշերով՝ փաթեթավորված, համապատասխանաբար, թղթե և զիպ փականով պոլիէթիլենային առանձին փաթեթներում, որոնք նույն օրը հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկությամբ»:
3.Արագացված վարույթ.
Մինչև հիմնական դատալսումները սկսելը Տիգրան Սամվելի Մուրադյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն, հայտնելով որ համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է միջնորդության բնույթը և հետևանքները:
Հանրային մեղադրող Դ.Թադևոսյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով մեղադրանքն ամբողջ ծավալով մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի կողմից կամովին ու գիտակցաբար ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստերը, հանգում է այն հետևության, որ նա մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրվող արարքը, այն կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
-թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
-դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
-արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»:
Դատարանը արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում պատժի հարցերի քննարկման փուլում մեղադրյալը հայտնեց, որ ինքը պատրաստ է նաև հանրային աշխատանքներ կատարել, եթե Դատարանը կգտնի, որ այդ պատիժը պետք է նշանակվի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված է պատիժ՝ տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանրային աշխատանքները դատարանի նշանակած և իրավասու մարմնի որոշած վայրում չվարձատրվող, դատապարտյալի ուսումնառությունից կամ աշխատանքից ազատ ժամանակահատվածում նրա կողմից հանրության համար օգտակար այնպիսի աշխատանքների կատարումն է, որոնք չեն վտանգում նրա ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջությունը։
2. Հանրային աշխատանքները դատապարտյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տևողությամբ սահմանվում են ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տևողությամբ:
3. Հանրային աշխատանքների նվազագույն տևողությունը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 60 ժամից:
4. Հանրային աշխատանքները կարող են նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված դեպքերում։
5. Հանրային աշխատանքներ չեն նշանակվում դատավճիռ կայացնելու պահին 15 տարին չլրացած անչափահասի, ինչպես նաև զինվորական ծառայության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ:
(...)»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը և զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով իսկ նախաքննությանը օժանդակելը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու ժամանակ դատվածություն չունենալը:
Դատարանն արձանագրում է, որ
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»
-Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
-Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռով հաստատվել է, որ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանը չպարզված ժամանակահատվածում և չպարզված անձից առանց իրացնելու նպատակի' իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել ՀՀ կառավարության' 2018 թվականի հունիսի 27-ի 707-ն որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված զգալ չափերով' 0,012 գրամ քաշով (0,0002-ական գրամ քաշով 6 հատ դեղահատ) «Լորազեպամ» տեսակի հոգեմետ նյութ, որը 2023 թվականի մարտի 28-ին կատարված խուզարկությամբ հայտանաբերվել է վերջինիս սեփականության իրավունքով պատկանող «Նիսան Տիդա» մակնիշի 37 RD 167 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի մոտ գտնվող դարակում,
-Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել և 2025 թվականի փետրվարի 06-ին ուղարկվել է կատարման,
-Սույն քրեական վարույթով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 14:25-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցի 69/3 հասցեի հարակից տարածքում իր մոտ ապօրինի պահել թմրամիջոց:
Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը՝ հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, իսկ մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ գործով ձեռք չեն բերվել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և չափին, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործի հանգամանքների պայմաններում միակ իրավաչափ պատիժը, որը հնարավորություն կտա միաժամանակ պատժի նպատակներին հասնել, մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար 100 (հարյուր քսան) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատժի նշանակումն է, որը նա պետք է կրի: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Ընդ որում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելիս Դատարանը, որպես Տ.Մուրադյանի անձը բնութագրող տվյալ է հաշվի առնում այն, որ վերջինս նույնաբնույթ հանցանքի համար դատապարտվել է տուգանք պատժատեսակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
11.Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի կողմից դատավճռով նշանակված տուգանքը չի վճարվել, և առկա է դատապարտյալի կողմից դրամական տուժանքի վճարման պարտավորություն՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ պետք է գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:»
Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող հանրային աշխատանքների ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակվող պատժին՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին անհրաժեշտ է հաշվակցել 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ն նրա արգելանքի տակ պահվելու 3 (երեք) օր ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել հանրային աշխատանքները՝ 76 (յոթանասունվեց) ժամ տևողությամբ և տուգանք 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հանցանքների համակցությամբ մեղադրյալ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակվելիք պատժին լրիվ գումարվում է նաև Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով պետք է թույլատրել Տիգրան Սամվելի Մուրադյանին 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի գումարի չափով տուգանքը վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը և թվով 1 ապակյա կոլբայատիպ առարկան, որում առկա որոշակի նյութերի հետքերը պարունակում են «a-PVP» տեսակի թմրամիջոց, պետք է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11835524 քրեական վարույթին կցելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի Դատարանն այդ հարցը համարում է լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝


Վ Ճ Ռ Ե Ց
Տիգրան Սամվելի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված պատժին՝ 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին հաշվակցել Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ից մինչև 2024 թվականի հոկտեմբերի 16-ն արգելանքի տակ պահվելու 3 (երեք) օր ժամկետը, և վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 76 (յոթանասունվեց) ժամ տևողությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ ԵԴ1/0239/01/24 դատավճռով Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Տիգրան Սամվելի Մուրադյանին նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 76 (յոթանասունվեց) ժամ տևողությամբ և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Տիգրան Սամվելի Մուրադյանին 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Տիգրան Սամվելի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,2 գրամ քաշով «a-PVP» տեսակի թմրամիջոցը և թվով 1 ապակյա կոլբայատիպ առարկան, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործից նախաքննության ընթացքում անջատված թիվ 11835524 քրեական վարույթին կցելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ