Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0016/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
9.1
Պատասխանող
Գուրվիր Սինգհ
Դամանպրիտ Սինգհ
Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլի
Լովդիպ Սինգհ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Էդուարդ Մկրտչյան
Քրեական վերաքննիչ
Մակար Կիրակոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Էդուարդ Մկրտչյան
Քրեական վերաքննիչ
Մակար Կիրակոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-09-28 | 14:00 | 7 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-07 | Կայացել է | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Լ.Սահակյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվում է Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Պաշտպան Լ.Սահակյանն առարկեց հանրային մեղադրողի հայտնածի վերաբերյալ և խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է անազատության մեջ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի հունվարի 12-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Գ․Մարտիրոսյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը խնդրել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց, մասնավորապես՝ վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրվիր Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Դ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 2004 թվականի ապրիլի 29-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Աբովյան քաղաքի Արամուս գյուղում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել և որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Ա.Ասատրյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ չի առարկում, որպեսզի մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվի, քանի որ ընտրված խափանման միջոցը ծառայում է իր նպատակին։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանը չի շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերից գտնվում է անազատության մեջ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Դամանպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և Դամանպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Լ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Գ․Մարտիրոսյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը խնդրել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց, մասնավորապես՝ վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Լ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Լովդիպ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և Լովդիպ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-11 | 16:00 | 7 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-18 | 16:30 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-20 | 16:30 | 7 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-10 | 17:00 | 7 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-10 | 16:30 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-01-14 | 15:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-02 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-20 | 17:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-14 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-07 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-23 | 15:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-12 | 14:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-17 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-25 | 15:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-17 | 15:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-19 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-25 | 15:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-10 | 15:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-20 | 15:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-15 | 17:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0016/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Էդ.Մկրտչյան
2026 թվակաի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքում
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյանի, մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշման դեմ պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթի նյութերը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Հատուկ վերանայման վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթով՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
1.2. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2026 թվականի հունվարի 31-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը (Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի փետրվարի 03-ին), որը Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2026 թվականի փետրվարի 19-ը։
1․3․ Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
2․ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.
2․1․ Բողոքաբերն իր բողոքում նշել է, որ սույն բողոքի հետապնդվող հիմնական նպատակը հետևյալն է․ ապացուցել դատարանի առջև իրավաբանական նշանակություն ունեցող այն կարևոր պայմանը, որ առկա փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն ըստ էության անհրաժեշտություն է։ Ըստ բողոքաբերի այդ անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նրանով, որ տնային կալանքի տակ գտնվելը բացառապես որևէ կերպ չի բխում քրեական գործի դատական քննության շահերից։ Թերևս այդ հանգամանքը պայմանավորված է գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ հոդվածների իրավակարգավորումներից։
Բողոքաբերը վկայակոչելով Սահմանադրության 25-րդ, 27-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 123-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները, Մարդու իրավունքների եվրոպական և ՀՀ վճռաբեկ դատարանների կողմից տրված մեկնաբանությունները՝ մասնավորապես նշել է․՝ մասնավորապես նշել է․ «… Ստորդաս դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով արձանագրել է. «(…) Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է(…):
Դատարանը իր հետևություններում եկել է այն եզրահնագման, որ, մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել:
Հատակնշական է այն հանգամանքը, որ բոլոր մյուս մեղադրյալնների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք խափանման միջոց և սա խախտում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով] ամրագրված համաչափության [սկզբունքը] ևս:
(…)
[Վ]երլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, է ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման [միջոցով]:
(…)
Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է:
Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա դատարանն խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողն ամբողջությամբ հարցաքննվել է մեղադրանքի և պաշտպանության կողմն տվել է իրեն հուզող ամբողջ հարցերն այդ կերպ նաև օգտվելով իր հակընդդեմ հարցման իրավուքնից և տվյալ պահին որև հիմք անգամ չկա ենթադրելու, որ առկա է խորընդոտման հիմք:
[Ինչ] վերաբերվում է նոր հանցանք կատարելու հիմքին, ապա պաշտպանական կողմն ցանականում է նշել, որ դատարանի համար, այս հիմքն ևս առկա չի եղել , քանի որ անդրադարձ դրան ևս չի կատարվել:
Տվյալ պարագայում ստորադաս դատարանն փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ:
(…)
Դատարանն նաև ուշադրության չի արժանացրել Եվրոպական դատարանի՝ Նեումեյստերն ընդդեմ Ավստրիայի (Neumeister v. Austria) գործով 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշմանը համաձայն, որի տևական ժամանակ անազատության մեջ պահվելու պայմաններում փախուստի վտանգն անխուսափելիորեն նվազում է, քանի որ նախնական կալանքի տևողությունը հանվելու է ազատազրկման ժամկետից, ուստի հետագայում դատապարտվելու հավանականությունն ավելի քիչ վախեցնող կդառնա անձի համար և կնվազեցնի փախուստի գայթակղությունը։
(…)
[Պ]ետք է փաստել, որ պաշտպանյալս տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իմ պաշտպանյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ։
Տվյալ պարագայում (…) դատարանի մտավախությունը առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է միանգամայն անիրատեսական, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, (….) Սույն պարագայում, ցանկանում եմ փաստել,որ երբ անձին անազատության մեջ պահելու միակ պատճառը մնացել է այն մտավախությունը, որ նա կփախչի և այդպիսով չի ներկայանա դատարան, նա պետք է մինչև դատավարությունն ազատ արձակվի, եթե հնարավոր է նրա ներկայությունը ապահովող երաշխիքներ ստանալ։
(…)
Այսպիսով՝ վերլուծելով վերոթվարկյալ իրավանորմերը տեսնում ենք, որ ինչպես տնային կալանքը, այնպես էլ վարչական հսկողությունը ներառված են քրեադատավարական խափանման միջոցների նույն համակարգում և միտված են միևնույն նպատակին՝ անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխմանը և ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները և ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված (…) այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել տանային կալանք կամ վարչական հսկողությում։ (…) »։
2․2․ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2026 թվականի հունվարի 14-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25ի որոշումը` մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն:
3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․1․ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից)․ «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»:
3.2. Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, նշել է (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 15-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման պատճառաբանական մասից). «(…) Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․
- մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
- մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
- մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքը» (իրավաչափության պայմանը)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը։
Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ,
- մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը:
Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակով կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան:
Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 21-ը:(…)»
4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
4.1. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4․ Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համակցված մեկնաբանությունից բխում է, որ հատուկ վերանայման կարգով դատարանը քննության է առնում բացառապես բողոքում նշված հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ չանցնելով դրանց սահմաններից։ Միևնույն ժամանակ, 359-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Վերաքննիչ դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված նյութերի և վարույթի մասնակիցների ներկայացրած պնդումների վրա։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի առջև դրված առանցքային հարցը հետևյալն է. հիմնավոր և իրավաչափ է արդյո՞ք մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Փաստական հանգամանքները գնահատելով կիրառելի իրավական կարգավորումների լույսի ներքո, անհրաժեշտ է անդրադառնալ և իրավական մեկնաբանմամբ պատասխանել սույն հարցին:
Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)» :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»։
Վերաքննիչ դատարանը կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի վերլուծության շրջանակներում հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և հետևողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները։
Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում (ՀՀ գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում) թվարկված կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով։
Կարեն Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կրկին փաստել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար, խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նույն որոշմամբ ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ՝ «Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին» :
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում անդրադառնալով կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի՝ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի է համարում և գտնում է, որ կալանքի նշված հիմքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, իսկ դրա վերաբերյալ պատճառաբանությունները՝ հիմնավոր։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն պնդմանը, թե ներկայացված փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն «ըստ էության անհրաժեշտություն է», հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով խափանման միջոցի կիրառման (շարունակման) հարցը լուծվում է կոնկրետ նպատակային հիմքերի առկայության պայմաններում, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը չի գնահատվում վերացական կամ ենթադրական ձևով, այլ՝ գործի նյութերից բխող փաստական տվյալների համակցված վերլուծությամբ։ Այդ համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը, երկարաձգելով կալանքի ժամկետը, իրավաչափորեն արձանագրել է ոչ թե մեկ, այլ փոխկապակցված մի քանի հանգամանքների առկայություն՝ մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, իսկ նրան մեղսագրվող ենթադրյալ արարքները իրենց բնույթով և վտանգավորության աստիճանով, կատարման եղանակով ու ակնկալվող պատժի խստությամբ օբյեկտիվորեն մեծացնում են վարույթից թաքնվելու շարժառիթի հավանականությունը։ Նման գնահատականը համահունչ է ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված «նվազագույնի սկզբունքին» (խիստ միջոցը բացառապես՝ այլ միջոցներով նպատակի անհասանելիության պարագայում), այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջին, ըստ որի՝ kալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե Առաջին ատյանի դատարանը փախուստի վտանգավորության աստիճանը «չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ», փաստում է, որ նշված պնդումը չի համապատասխանում բողոքարկված դատական ակտի բովանդակությանը. Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունից ուղղակիորեն երևում է, որ ակնկալվող պատժի խստությունը դիտարկվել է ոչ որպես ինքնուրույն և ինքնաբավ հիմք, այլ՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի փաստական հանգամանքների հետ միասին՝ նրանց փոխազդեցության ու համակցված գնահատման արդյունքում։ Այս մոտեցումը համընկնում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն իրավական դիրքորոշումների հետ, ըստ որոնց՝ մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող լինել կալանքի հիմնավորվածությունը հաստատող միակ հիմքը, սակայն կարող են հանդիսանալ փախուստի հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր՝ գործի նյութերից բխող այլ հանգամանքների հետ միասին։ Նույն տրամաբանությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է նաև, որ տվյալները մեկը մյուսից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել չհիմնավորված եզրահանգումների, մինչդեռ դատարանը պարտավոր է արտացոլել հանգամանքների համակցված վերլուծության արդյունքում ձևավորված փաստարկված դատողությունները։ Ուստի, բողոքաբերի ներկայացրած դատողությունը, ըստ էության, ուղղված է դատական ակտի պատճառաբանության վերաիմաստավորմանը՝ անտեսելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հենց փաստական տվյալների համակցությամբ է հիմնավորել փախուստի ռիսկը։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն դիտարկմանը, թե քրեական վարույթը գտնվում է դատական փուլում, տուժողը հարցաքննվել է, իսկ չհարցաքննված անձանց առկայությունը չի կարող այլևս «խոչընդոտման» ռիսկ ձևավորել, հարկ է համարում նշել, որ սույն վարույթում կալանքի ժամկետի երկարաձգման հիմքում ստորադաս դատարանի կողմից առանցքային է դիտարկվել ոչ թե խոչընդոտելու, այլ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված՝ փախուստը կանխելու նպատակը։ Հետևաբար, բողոքաբերի այն փաստարկները, որոնք հիմնականում կառուցված են «խոչընդոտման» ռիսկի նվազման կամ բացակայության շուրջ, չեն հերքում այն իրավաչափության պայմանը, որը փաստացիորեն ընդունվել է որպես որոշման հիմք։ Միաժամանակ, անգամ վարույթի փուլայնության փոփոխությունը ինքնին չի վերացնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ռիսկը, եթե մեղադրյալի անձի և գործի նյութերից բխող տվյալները շարունակում են ցուցադրել՝ վարույթից թաքնվելու իրական հավանականություն, իսկ գործով ձեռք չեն բերվել նոր տվյալներ, որոնք այդ հավանականությունը կնվազեցնեն կամ կչեզոքացնեն։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրումը՝ «նոր փաստական տվյալների բացակայության» վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես էական և նպատակային փաստարկ, քանի որ խափանման միջոցի փոփոխության կամ վերացման իրավաչափությունը ենթադրում է ոչ թե ենթադրական, այլ՝ գործի նյութերից բխող նոր հանգամանքների մատնանշում, որոնք կարող են ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ավելի մեղմ միջոցներով։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի հղմանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Neumeister v. Austria գործով արտահայտված այն գաղափարին, թե կալանքի տևողության աճին զուգահեռ փախուստի վտանգը «անխուսափելիորեն նվազում է», հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը։ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում փախուստի ռիսկի գնահատումը պայմանավորված է ոչ թե միայն ժամանակային գործոնով, այլ՝ գործի կոնկրետ հանգամանքներով, անձի կապերով, սոցիալական արմատավորվածությամբ, վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորություններով և տրամաբանական շարժառիթներով։ Այլ կերպ՝ կալանքի տևողության որոշակի անցումը ինքնին չի ստեղծում «ավտոմատ» ենթադրություն, թե փախուստի վտանգն այլևս բացակայում է, հատկապես այն դեպքերում, երբ մեղադրյալը չի ներկայացրել վարույթին ներկայանալու բավարար և ստուգելի երաշխիքներ՝ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք և այլն։ Սույն գործով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը գնահատվել է նաև վարույթի ընթացքի և գործի բնույթի համատեքստում, իսկ բողոքաբերն իր բողոքում չի վկայակոչել այնպիսի նոր փաստական տվյալ(ներ), որը (որոնք) կարող էր(էին) հիմք հանդիսանալ փախուստի ռիսկի շոշափելի նվազման վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանված եզրահանգման համար։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե բոլոր մյուս մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք և դրանից շեղվելը խախտում է համաչափության սկզբունքը, փաստում է, որ խափանման միջոցի ընտրությունն ու դրա տեսակային համաչափությունը պայմանավորված են տվյալ մեղադրյալի անհատական հատկանիշներով և նրա օրինական վարքագծի ապահովման իրական հնարավորություններով։ Համաչափության և նվազագույնի սկզբունքի կիրառումը չի ենթադրում մեխանիկական նույնականացում վարույթի բոլոր մասնակիցների նկատմամբ, այլ պահանջում է՝ յուրաքանչյուր մեղադրյալի մասով առանձին գնահատել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակների ապահովման ռիսկերը և երաշխիքները։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի այն արձանագրումը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և կայուն սոցիալական կապեր, ունի անմիջական նշանակություն նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառելիության գնահատման համար։ Տնային կալանքը իր բնույթով ենթադրում է հստակ հասցեով մշտական բնակության փաստացի և վերահսկելի պայմաններ, իսկ վարչական հսկողությունը՝ պարտավորությունների կատարումն ապահովելու իրական գործիքակազմ և սոցիալական կապերի նվազագույն կայունություն, որպեսզի տվյալ միջոցները լինեն ոչ թե ձևական, այլ արդյունավետ։ Ուստի, այն հանգամանքը, որ այլ մեղադրյալների մասով հնարավոր է եղել կիրառել տնային կալանք (կամ այլ մեղմ խափանման միջոց), ինքնին չի ապացուցում, թե նույն միջոցը բավարար և կիրառելի է նաև Դամանպրիտ Սինգհի պարագայում՝ հաշվի առնելով նրա անձնական և սոցիալական տվյալների տարբերությունը, ինչպես նաև վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորությունները։
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկները չեն հիմնավորում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքի՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակի բացակայությունը կամ այդ նպատակի ապահովման հնարավորությունը այլընտրանքային խափանման միջոցներով՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները, հիմնվելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի հանգամանքների համակցված գնահատման վրա, Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են, իսկ կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ դատական ակտի պատճառաբանությունները՝ բավարար և իրավաչափ։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, եզրահանգում է, որ գործում առկա են փաստական տվյալներ, որոնք բավարար են հիմնավորելու համար Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին դատաքննության տվյալ փուլում անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը և առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որի դեպքում կհիմնավորվի առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշությունը։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աղասի Հովսեփյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն։ Դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում :
Հետևաբար, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները պիտանի չեն հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չեն հակակշռելու Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ելնելով ընտրված խափանման միջոցի ու հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից, պահպանելով հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքիների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքն երկարաձգելն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից այլ՝ օրենքով արգելված ու հավանական գործողությունների իրականացման վտանգները կանխելու համար, քանի որ խափանման միջոցների կիրառման հիմքերը փաստացի ծառայում են որպես նպատակներ և սույն գործի փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ չի կարելի գալ այն եզրահանգման, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին ազատության մեջ կամ ավելի մեղմ պայմաններում անազատության մեջ գտնվելու պարագայում կդրսևորի օրինապահ վարքագիծ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատա¬րանի գնահատմամբ, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքը այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք լինել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, ինչպես նաև արձանագրում է, որ առկա են հստակ նշան¬ներ, որոնք արտա¬ցոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը անկախ անմեղության կանխա¬վար¬կածից, գերակայում է մեղադրյալի ազատության իրավունքի նկատ¬մամբ , հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Վերոգրյալը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի այն բեկանելու իրավաչափ հիմք(եր) առկա չէ, հետևաբար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել` անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
2. Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Պարզաբանում․ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը և կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան` դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում
ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Էդ.Մկրտչյան
2026 թվակաի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքում
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյանի, մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշման դեմ պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթի նյութերը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Հատուկ վերանայման վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթով՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։
1.2. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2026 թվականի հունվարի 31-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը (Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի փետրվարի 03-ին), որը Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2026 թվականի փետրվարի 19-ը։
1․3․ Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։
2․ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.
2․1․ Բողոքաբերն իր բողոքում նշել է, որ սույն բողոքի հետապնդվող հիմնական նպատակը հետևյալն է․ ապացուցել դատարանի առջև իրավաբանական նշանակություն ունեցող այն կարևոր պայմանը, որ առկա փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն ըստ էության անհրաժեշտություն է։ Ըստ բողոքաբերի այդ անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նրանով, որ տնային կալանքի տակ գտնվելը բացառապես որևէ կերպ չի բխում քրեական գործի դատական քննության շահերից։ Թերևս այդ հանգամանքը պայմանավորված է գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ հոդվածների իրավակարգավորումներից։
Բողոքաբերը վկայակոչելով Սահմանադրության 25-րդ, 27-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 123-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները, Մարդու իրավունքների եվրոպական և ՀՀ վճռաբեկ դատարանների կողմից տրված մեկնաբանությունները՝ մասնավորապես նշել է․՝ մասնավորապես նշել է․ «… Ստորդաս դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով արձանագրել է. «(…) Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է(…):
Դատարանը իր հետևություններում եկել է այն եզրահնագման, որ, մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել:
Հատակնշական է այն հանգամանքը, որ բոլոր մյուս մեղադրյալնների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք խափանման միջոց և սա խախտում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով] ամրագրված համաչափության [սկզբունքը] ևս:
(…)
[Վ]երլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, է ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման [միջոցով]:
(…)
Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է:
Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա դատարանն խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողն ամբողջությամբ հարցաքննվել է մեղադրանքի և պաշտպանության կողմն տվել է իրեն հուզող ամբողջ հարցերն այդ կերպ նաև օգտվելով իր հակընդդեմ հարցման իրավուքնից և տվյալ պահին որև հիմք անգամ չկա ենթադրելու, որ առկա է խորընդոտման հիմք:
[Ինչ] վերաբերվում է նոր հանցանք կատարելու հիմքին, ապա պաշտպանական կողմն ցանականում է նշել, որ դատարանի համար, այս հիմքն ևս առկա չի եղել , քանի որ անդրադարձ դրան ևս չի կատարվել:
Տվյալ պարագայում ստորադաս դատարանն փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ:
(…)
Դատարանն նաև ուշադրության չի արժանացրել Եվրոպական դատարանի՝ Նեումեյստերն ընդդեմ Ավստրիայի (Neumeister v. Austria) գործով 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշմանը համաձայն, որի տևական ժամանակ անազատության մեջ պահվելու պայմաններում փախուստի վտանգն անխուսափելիորեն նվազում է, քանի որ նախնական կալանքի տևողությունը հանվելու է ազատազրկման ժամկետից, ուստի հետագայում դատապարտվելու հավանականությունն ավելի քիչ վախեցնող կդառնա անձի համար և կնվազեցնի փախուստի գայթակղությունը։
(…)
[Պ]ետք է փաստել, որ պաշտպանյալս տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իմ պաշտպանյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ։
Տվյալ պարագայում (…) դատարանի մտավախությունը առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է միանգամայն անիրատեսական, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, (….) Սույն պարագայում, ցանկանում եմ փաստել,որ երբ անձին անազատության մեջ պահելու միակ պատճառը մնացել է այն մտավախությունը, որ նա կփախչի և այդպիսով չի ներկայանա դատարան, նա պետք է մինչև դատավարությունն ազատ արձակվի, եթե հնարավոր է նրա ներկայությունը ապահովող երաշխիքներ ստանալ։
(…)
Այսպիսով՝ վերլուծելով վերոթվարկյալ իրավանորմերը տեսնում ենք, որ ինչպես տնային կալանքը, այնպես էլ վարչական հսկողությունը ներառված են քրեադատավարական խափանման միջոցների նույն համակարգում և միտված են միևնույն նպատակին՝ անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխմանը և ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները և ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված (…) այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել տանային կալանք կամ վարչական հսկողությում։ (…) »։
2․2․ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2026 թվականի հունվարի 14-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25ի որոշումը` մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն:
3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․1․ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից)․ «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար:
Այսպես.
2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»:
3.2. Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, նշել է (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 15-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման պատճառաբանական մասից). «(…) Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․
- մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
- մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
- մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքը» (իրավաչափության պայմանը)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը։
Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ,
- մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը:
Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակով կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան:
Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 21-ը:(…)»
4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
4.1. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4․ Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համակցված մեկնաբանությունից բխում է, որ հատուկ վերանայման կարգով դատարանը քննության է առնում բացառապես բողոքում նշված հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ չանցնելով դրանց սահմաններից։ Միևնույն ժամանակ, 359-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Վերաքննիչ դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված նյութերի և վարույթի մասնակիցների ներկայացրած պնդումների վրա։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի առջև դրված առանցքային հարցը հետևյալն է. հիմնավոր և իրավաչափ է արդյո՞ք մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Փաստական հանգամանքները գնահատելով կիրառելի իրավական կարգավորումների լույսի ներքո, անհրաժեշտ է անդրադառնալ և իրավական մեկնաբանմամբ պատասխանել սույն հարցին:
Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)» :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…)
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(…)»։
Վերաքննիչ դատարանը կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի վերլուծության շրջանակներում հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և հետևողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները։
Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում (ՀՀ գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում) թվարկված կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով։
Կարեն Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կրկին փաստել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար, խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նույն որոշմամբ ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ՝ «Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին» :
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում անդրադառնալով կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի՝ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի է համարում և գտնում է, որ կալանքի նշված հիմքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, իսկ դրա վերաբերյալ պատճառաբանությունները՝ հիմնավոր։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն պնդմանը, թե ներկայացված փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն «ըստ էության անհրաժեշտություն է», հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով խափանման միջոցի կիրառման (շարունակման) հարցը լուծվում է կոնկրետ նպատակային հիմքերի առկայության պայմաններում, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը չի գնահատվում վերացական կամ ենթադրական ձևով, այլ՝ գործի նյութերից բխող փաստական տվյալների համակցված վերլուծությամբ։ Այդ համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը, երկարաձգելով կալանքի ժամկետը, իրավաչափորեն արձանագրել է ոչ թե մեկ, այլ փոխկապակցված մի քանի հանգամանքների առկայություն՝ մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, իսկ նրան մեղսագրվող ենթադրյալ արարքները իրենց բնույթով և վտանգավորության աստիճանով, կատարման եղանակով ու ակնկալվող պատժի խստությամբ օբյեկտիվորեն մեծացնում են վարույթից թաքնվելու շարժառիթի հավանականությունը։ Նման գնահատականը համահունչ է ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված «նվազագույնի սկզբունքին» (խիստ միջոցը բացառապես՝ այլ միջոցներով նպատակի անհասանելիության պարագայում), այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջին, ըստ որի՝ kալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե Առաջին ատյանի դատարանը փախուստի վտանգավորության աստիճանը «չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ», փաստում է, որ նշված պնդումը չի համապատասխանում բողոքարկված դատական ակտի բովանդակությանը. Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունից ուղղակիորեն երևում է, որ ակնկալվող պատժի խստությունը դիտարկվել է ոչ որպես ինքնուրույն և ինքնաբավ հիմք, այլ՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի փաստական հանգամանքների հետ միասին՝ նրանց փոխազդեցության ու համակցված գնահատման արդյունքում։ Այս մոտեցումը համընկնում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն իրավական դիրքորոշումների հետ, ըստ որոնց՝ մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող լինել կալանքի հիմնավորվածությունը հաստատող միակ հիմքը, սակայն կարող են հանդիսանալ փախուստի հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր՝ գործի նյութերից բխող այլ հանգամանքների հետ միասին։ Նույն տրամաբանությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է նաև, որ տվյալները մեկը մյուսից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել չհիմնավորված եզրահանգումների, մինչդեռ դատարանը պարտավոր է արտացոլել հանգամանքների համակցված վերլուծության արդյունքում ձևավորված փաստարկված դատողությունները։ Ուստի, բողոքաբերի ներկայացրած դատողությունը, ըստ էության, ուղղված է դատական ակտի պատճառաբանության վերաիմաստավորմանը՝ անտեսելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հենց փաստական տվյալների համակցությամբ է հիմնավորել փախուստի ռիսկը։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն դիտարկմանը, թե քրեական վարույթը գտնվում է դատական փուլում, տուժողը հարցաքննվել է, իսկ չհարցաքննված անձանց առկայությունը չի կարող այլևս «խոչընդոտման» ռիսկ ձևավորել, հարկ է համարում նշել, որ սույն վարույթում կալանքի ժամկետի երկարաձգման հիմքում ստորադաս դատարանի կողմից առանցքային է դիտարկվել ոչ թե խոչընդոտելու, այլ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված՝ փախուստը կանխելու նպատակը։ Հետևաբար, բողոքաբերի այն փաստարկները, որոնք հիմնականում կառուցված են «խոչընդոտման» ռիսկի նվազման կամ բացակայության շուրջ, չեն հերքում այն իրավաչափության պայմանը, որը փաստացիորեն ընդունվել է որպես որոշման հիմք։ Միաժամանակ, անգամ վարույթի փուլայնության փոփոխությունը ինքնին չի վերացնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ռիսկը, եթե մեղադրյալի անձի և գործի նյութերից բխող տվյալները շարունակում են ցուցադրել՝ վարույթից թաքնվելու իրական հավանականություն, իսկ գործով ձեռք չեն բերվել նոր տվյալներ, որոնք այդ հավանականությունը կնվազեցնեն կամ կչեզոքացնեն։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրումը՝ «նոր փաստական տվյալների բացակայության» վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես էական և նպատակային փաստարկ, քանի որ խափանման միջոցի փոփոխության կամ վերացման իրավաչափությունը ենթադրում է ոչ թե ենթադրական, այլ՝ գործի նյութերից բխող նոր հանգամանքների մատնանշում, որոնք կարող են ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ավելի մեղմ միջոցներով։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի հղմանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Neumeister v. Austria գործով արտահայտված այն գաղափարին, թե կալանքի տևողության աճին զուգահեռ փախուստի վտանգը «անխուսափելիորեն նվազում է», հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը։ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում փախուստի ռիսկի գնահատումը պայմանավորված է ոչ թե միայն ժամանակային գործոնով, այլ՝ գործի կոնկրետ հանգամանքներով, անձի կապերով, սոցիալական արմատավորվածությամբ, վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորություններով և տրամաբանական շարժառիթներով։ Այլ կերպ՝ կալանքի տևողության որոշակի անցումը ինքնին չի ստեղծում «ավտոմատ» ենթադրություն, թե փախուստի վտանգն այլևս բացակայում է, հատկապես այն դեպքերում, երբ մեղադրյալը չի ներկայացրել վարույթին ներկայանալու բավարար և ստուգելի երաշխիքներ՝ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք և այլն։ Սույն գործով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը գնահատվել է նաև վարույթի ընթացքի և գործի բնույթի համատեքստում, իսկ բողոքաբերն իր բողոքում չի վկայակոչել այնպիսի նոր փաստական տվյալ(ներ), որը (որոնք) կարող էր(էին) հիմք հանդիսանալ փախուստի ռիսկի շոշափելի նվազման վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանված եզրահանգման համար։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե բոլոր մյուս մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք և դրանից շեղվելը խախտում է համաչափության սկզբունքը, փաստում է, որ խափանման միջոցի ընտրությունն ու դրա տեսակային համաչափությունը պայմանավորված են տվյալ մեղադրյալի անհատական հատկանիշներով և նրա օրինական վարքագծի ապահովման իրական հնարավորություններով։ Համաչափության և նվազագույնի սկզբունքի կիրառումը չի ենթադրում մեխանիկական նույնականացում վարույթի բոլոր մասնակիցների նկատմամբ, այլ պահանջում է՝ յուրաքանչյուր մեղադրյալի մասով առանձին գնահատել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակների ապահովման ռիսկերը և երաշխիքները։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի այն արձանագրումը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և կայուն սոցիալական կապեր, ունի անմիջական նշանակություն նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառելիության գնահատման համար։ Տնային կալանքը իր բնույթով ենթադրում է հստակ հասցեով մշտական բնակության փաստացի և վերահսկելի պայմաններ, իսկ վարչական հսկողությունը՝ պարտավորությունների կատարումն ապահովելու իրական գործիքակազմ և սոցիալական կապերի նվազագույն կայունություն, որպեսզի տվյալ միջոցները լինեն ոչ թե ձևական, այլ արդյունավետ։ Ուստի, այն հանգամանքը, որ այլ մեղադրյալների մասով հնարավոր է եղել կիրառել տնային կալանք (կամ այլ մեղմ խափանման միջոց), ինքնին չի ապացուցում, թե նույն միջոցը բավարար և կիրառելի է նաև Դամանպրիտ Սինգհի պարագայում՝ հաշվի առնելով նրա անձնական և սոցիալական տվյալների տարբերությունը, ինչպես նաև վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորությունները։
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկները չեն հիմնավորում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքի՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակի բացակայությունը կամ այդ նպատակի ապահովման հնարավորությունը այլընտրանքային խափանման միջոցներով՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները, հիմնվելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի հանգամանքների համակցված գնահատման վրա, Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են, իսկ կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ դատական ակտի պատճառաբանությունները՝ բավարար և իրավաչափ։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, եզրահանգում է, որ գործում առկա են փաստական տվյալներ, որոնք բավարար են հիմնավորելու համար Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին դատաքննության տվյալ փուլում անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը և առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որի դեպքում կհիմնավորվի առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշությունը։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աղասի Հովսեփյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն։ Դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում :
Հետևաբար, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները պիտանի չեն հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չեն հակակշռելու Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ելնելով ընտրված խափանման միջոցի ու հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից, պահպանելով հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքիների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքն երկարաձգելն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից այլ՝ օրենքով արգելված ու հավանական գործողությունների իրականացման վտանգները կանխելու համար, քանի որ խափանման միջոցների կիրառման հիմքերը փաստացի ծառայում են որպես նպատակներ և սույն գործի փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ չի կարելի գալ այն եզրահանգման, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին ազատության մեջ կամ ավելի մեղմ պայմաններում անազատության մեջ գտնվելու պարագայում կդրսևորի օրինապահ վարքագիծ։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատա¬րանի գնահատմամբ, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքը այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք լինել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, ինչպես նաև արձանագրում է, որ առկա են հստակ նշան¬ներ, որոնք արտա¬ցոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը անկախ անմեղության կանխա¬վար¬կածից, գերակայում է մեղադրյալի ազատության իրավունքի նկատ¬մամբ , հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Վերոգրյալը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի այն բեկանելու իրավաչափ հիմք(եր) առկա չէ, հետևաբար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել` անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
2. Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։
Պարզաբանում․ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը և կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան` դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում
ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0016/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16808624 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գուրվիր Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Լովդիփ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դամանպրիտ Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Լովդիփ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Լովդիփ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը:Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լովդիպ Սինգհին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գուրվիր |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դամանպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 252 Մաս 2 Կետ 3,5/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գուրպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հայրանուն | Ռահըլի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լովդիպ |
| Ազգանուն | Սինգհ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 191 Մաս 2 Կետ 5,8/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 07-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 09-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 09.01.2025 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Ոսկանյանս, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ստանալով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (նախաքննական համար՝ 16808624) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի հունվարի 15-ին՝ ժամը 17։00-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 3 դահլիճ)։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լովդիպ |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դամանպրինտ |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրվիր |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Ջուվանովա |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կուլդիպ Սինգհ |
| Ազգանուն | Լալսինգ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Սեբաստիա 37 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15.01.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված 11.06.1999 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է հոսթելում, որի հասցեն չի հիշում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Տուժողը համակարծիք գտնվեց հանրային մեղադրողի հետ /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, գտավ, որ այն ի զորու է ապահովել դատավարության սույն փուլում իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է դիմել փախուստի: 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս անդրադառնալով կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է. «(…)Անդրադառնալով խափանման միջոց կիրառելու հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Քննիչը, ըստ էության, ներկայացրել է խափանման միջոցի կիրառման հետևյալ հիմքերը՝ 1. մեղադրյալի փախուստը կանխելը։ 2. մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունների չկատարումն ապահովելը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի՝ թիվ ԵԴ1/1799/06/24 «կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ արձանագրել է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու վտանգը, ի թիվս այլնի հաշվի առնելով այն հանգամանքները, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը հանդիսանում է ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ընտանիքը՝ կինը, երեխաները գտնվում են Հնդկաստանի Հանրապետությունում, այնտեղ ունի ամուր սոցիալական կապեր, Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական աշխատանք և բնակության վայր: Վարույթի ներկա փուլում Դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշումը շարունակում է իրատեսական լինել: Նշված տվյալների համատեքստում Դատարանը իրատեսական և ողջամիտ է համարում քննիչի ենթադրությունը առ այն, որ մեղադրյալը կօգտագործի իր արտասահմանում եղած կապերը և կփորձի լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, այդկերպ դիմելով փախուստի: Վերոնշյալ փաստական տվյալների հետ համակցության մեջ, Դատարանը հարկ է համարում նշել նաև ենթադրյալ հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը և սպառնացող պատժի ծանրությունը, ինչը, թեև առանձին հնարավոր չէ դնել փախուստի դիմելու վտանգի հիմքում, այնուամենայնիվ վերոնշյալ փաստական տվյալների հետ համակցված հնարավորություն է տալիս գալ հիմնավոր ենթադրության, որ մեղադրյալը կփորձի դիմել փախուստի: Խափանման միջոցի կկիրառման հաջորդ հիմքին՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելուն անդրադառնալով՝ Դատարանը գնահատման է ենթարկում հետևյալ փաստական տվյալները. - քրեական վարույթը գտնվում է ապացույցների հավաքման ակտիվ փուլում, -առկա են գործով ներգրավված այլ անձիք, այլ մեղադրյալներ, ինքնությունները չպարզված անձիք, օտարերկրյա քաղաքացիներ, -սույն քրեական վարույթով՝ հնարավոր տեղեկություններ ունեցող անձանց շրջանակը ամբողջությամբ բացահայտված չէ, -ենթադրյալ հանցանքը կատարվել է խմբի կազմում: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի՝ թիվ ԵԴ1/1799/06/24 «կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին» որոշմամբ արձանագրել է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտություն, ի թիվ վերոնշյալ փաստական տվյալների հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգը 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի հարցաքննության ընթացքում հայտնել է, որ Գուրպրիտ Սինգհը անընդհատ անհանգստացրել իր կնոջը, սպառնացել է նրանց, ինչպես նաև սպառնացել է Գուրվիր Սինգին, ասելով որ իր հեռախոսում առկա են նրա կնոջ նկարները: Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համադրյալ վերլուծությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի բարդությունը, ներգրավված անձանց շրջանակը, մեղադրյալների ունեցած կապերը, ինչպես նաև քրեական վարույթով նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ ձեռնարկվելիք միջոցառումների ծավալը՝ Դատարանը գտնում է, որ իրատեսական է քննիչի այն ենթադրությունը, որ Գուրպրիդ Սինգհը, կարող է իր անօրինական ազդեցությունն ու կապերն օգտագործելով ինչպես վարույթով ներգրավված, այնպես էլ ապագայում ներգրավման ենթակա անձանց հարկադրել՝ չտալու իրեն մերկացնող ցուցմունքներ, ոչնչացնելու կամ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքցնելու գործի համար նշանակություն ունեցող փաստական տվյալները, ինչպես նաև ազդել արդեն իսկ ցուցմունք տված անձանց վրա՝ իր օգտին ցուցմունքներ տալու նպատակով: Այսպիսով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և իր վրա դրված պարտականությունը չկատարելու՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ռեալ վտանգ։(…):»: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15.01.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի (ծնված 12.01.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, Ջիվանի փողոց, 14/5 տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Տուժողը համակարծիք գտնվեց հանրային մեղադրողի հետ /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողությունը, գտավ, որ այն ի զորու է ապահովել դատավարության սույն փուլում իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է դիմել փախուստի: 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս անդրադառնալով կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է. «(…)Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում շարունակում է առկա լինել նաև 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ հաստատված՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը: Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է վերջինիս փախուստը կանխելու համար: Դատարանը սույն եզրահանգմանն է գալիս՝ հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, հիմնական աշխատանք, սերտ սոցիալական կապեր կամ անշարժ գույք: Նշվածից զատ Դատարանն ուշադրություն է դարձնում մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքներ բնույթի և հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա, որոնք ևս էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում: Մասնավորապես՝ Գուրվիր Սինգհին վերագրվում է մարդու ազատության դեմ ուղղված ծանր հանցանքի կատարում, որի համար նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ, սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանքների կատարում, որոնց համար կրկին նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ՝ հինգից տասը տարի ժամկետով և երեքից վեց տարի ժամկետով համապատասխանաբար, ինչպես նաև կառավարման կարգի դեմ ուղղված միջին ծանրության հանցանքի կատարում, որի համար, ի թիվս այլնի, նախատեսված է նաև ազատազրկման ձևով պատիժ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: Դատարանի գնահատմամբ նշված օբյեկտիվ տվյալներն իրենց համակցությամբ վկայում են այն մասին, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը կարող է դիմել փախուստի: Դատարանի սույն եզրահանգումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Սիմոնովն ըննդեմ Լեհաստանի /Simonov v. Poland/ գործով 2012 թվականի ապրիլի 17-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշումից, համաձայն որի՝ այն հանգամանքը, որ անձը օտարերկրացի է, տվյալ երկրում չունի մշտական բնակության վայր, սոցիալական կապեր կամ սեփականություն, այլ հանգամանքների, օրինակ՝ ակնկալվող պատժի խստության հետ համատեղ կարող է վկայել քննությունից թաքնվելու հավանականության մասին /տե՛ս նշված վճռի 30-րդ կետը/: Վերը շարադրվածից զատ Դատարանը ուշադրության է արժանացնում այն հանգամանքը, որ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է դեպքից հետո երեք օր անց՝ իր ժամանակավոր բնակության հասցեից մեծ հեռավորության վրա գտնվող՝ Գեղարքունիքի մարզի Վանեվան գյուղի Գարգուշի փողոցի 16-րդ տանը։ Բացի այդ, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի կինը՝ Լաքբիր Սինգհը, ձերբակալվածի կարգավիճակում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Գուրվիր Սինգհը նրան պատմել է դեպքի մասին և հայտնել բնակության հասցեն փոխելու անհրաժեշտության մասին։ Նշվածի հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են բավարար տվյալներ եզրահանգելու, որ դեպքից հետո մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը նպատակադրված է եղել դիմել փախուստի, որպիսի պայմաններում էապես բարձրանում է հավանականությունն առ այն, որ վերջինը, հայտնվելով ազատության մեջ, կդիմի փախուստի։ Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է վերջինիս վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով դրված պարտականության /չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին/ կատարումն ապահովելու համար: Դատարանն արձանագրում է, որ թեև նախաքննությամբ արդեն իսկ պարզվել են վարույթի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքներ, այնուամենայնիվ, սույն քրեական վարույթը դեռևս գտնվում է մինչդատական փուլում և վարույթն իրականացնող մարմնին դեռևս կարող է անհրաժեշտ լինել կատարել ապացուցողական և այլ վարութային գործողություններ՝ ենթադրյալ հանցանքների ամբողջական և իրական պատկերը պարզելու, այդ թվում՝ ոմն Դադայի ինքնությունը պարզելու և նրան հայտնաբերելու ուղղությամբ: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա դրված՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու պարտականությունը: Հարկ է ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Դատարանն անընդունելի է համարում խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնելը արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, քանզի սույն պարագայում քրեական վարույթին խոչընդոտելն արդեն իսկ քրեական օրենսգրքով արգելված արարք է, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերն քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Հարկ է նկատել նաև, որ յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը հնարավոր է պայմանավորել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելու վտանգը չեզոքացնելու նպատակով: Վերոգրյալի հաշվառմամբ` հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից մեղադրյալի ազատության իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտությունը գնահատելով ավելի բարձր նշանակության բարիքի, ապահովելով հանրային և մասնավոր շահի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, Դատարանը գտնում է, առկա է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու պայմաններում մեղադրյալը կդիմի փախուստի և չի կատարի իր պարտականությունները: Դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն, որ միջնորդությամբ կալանքի ժամկետի երկարաձգումը պայմանավորել է նաև նախաքննության ավարտով, ինչը քրեադատավարական նորմերով սահմանված ժամկետների պահպանման անհրաժեշտ պայման է, որի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ևս դիրքորոշում է հայտնել: Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՀՅՔՐԴ/0106/01/08 որոշման համաձայն՝ անհրաժեշտ է քրեական գործը դատարան ուղարկել մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ, մինչդեռ առանց կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու Քննիչը չի կարողանալու կատարել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշման պահանջը, ինչը ևս վկայում է, որ սույն քրեական գործի փաստական և իրավական հանգամանքների պայմաններում կալանքի ժամկետի երկարաձգումը հիմնավոր է։(…):»: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15.01.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի (ծնված 30.04.2004 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Աբովյան, Արամուս գյուղում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Տուժողը համակարծիք գտնվեց հանրային մեղադրողի հետ /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, գտավ, որ այն ի զորու է ապահովել դատավարության սույն փուլում իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է դիմել փախուստի: 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս անդրադառնալով կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է. «(…)Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում շարունակվում է առկա լինել նաև մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը, այն է՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար և վերջինիս կողմից փախուստը կանխելու համար։ Հիշյալ դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է ճնշումներ գործադրել քրեական վարույթին օժանդակող վկաների վրա, վարույթի նախաքննության համար` հնարավոր տեղեկությունների տիրապետող անձ ոմն Դադայի վրա, ում ինքնությունը դեռևս պարզման փուլում է գտնվում։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգելն անհրաժեշտ է վերջինիս փախուստը կանխելու համար: Հիշյալ դիրքորոշման համար Դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի և ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր: Դատարանը հաշվի է առնում տան նրան մեղսագրվող արարքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք համադրելով գործի նյութերից բխող այլ հանգամանքների հետ՝ գտնում է, որ բարձր է ռիսկն առ այն, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել՝ առավել մեղմ խափանման միջոցի՝ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ։ Այսինքն՝ մամյան դեպքում՝ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։ Դատարանի այս եզրահանգումը՝ հիմնված է այն պատճառաբանության վրա, որ կալանքից տարբերվող որևէ այլ խափանման միջոց չի կարող չեզոքացնել վերոգրյալ վտանգները և ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել միջնորդված խափանման միջոցի առավել մեղմ պայմաններով (առավել կարճ ժամկետով) կիրառմամբ։(…):»: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 15-01-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 15.01.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի (ծնված 20.12.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ունի առողջական խնդիրներ՝ նոր է վիրահատվել, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Ջիվանի փողոց 14/5 հասցեում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:»: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Տուժողը համակարծիք գտնվեց հանրային մեղադրողի հետ /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ վարչական հսկողությունը, գտավ, որ այն ի զորու է ապահովել դատավարության սույն փուլում իր վստահորդի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Համադրելով մեջբերված իրավանորմերը՝ սույն գործով ձեռք բերված ապացույցների և փաստական հանգամանքների հետ՝ Դատարանը հարկ է համարում նախ անդրադառնալ հիմնավոր կասկածի հարցին: Այսպիսով՝ քրեական գործի նյութերով՝ մասնավորապես` մեղադրական եզրակացությունում նշված ապացույցներով կարող է հիմնավորվել այն կասկածը, որ մեղադրյալը կարող է կատարած լինել մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը և առնչություն ունենալ դեպքին, այլ կերպ ասած՝ առկա է հիմնավոր կասկած մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ: Միևնույն ժամանակ պետք է փաստել, որ հիմնավոր կասկածի՝ առաջադրված մեղադրանքի մասով, առավել մանրամասն դատողություններ անելու հնարավորություն, մասնավորապես, քանի դեռ չեն հետազոտվել գործի նյութերը, այս ընթացակարգի շրջանակներում առկա չէ: Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի անհրաժեշտության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նախ և առաջ, Դատարանը հարկ է համարում առավել մանրամասն անդրադառնալ այն հարցին, թե արդյոք մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ, թե ոչ, արդյոք կա հիմնավորված հավանականություն, որ մեղադրյալը կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները և/կամ կարող է դիմել փախուստի: 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս անդրադառնալով կալանքի անհրաժեշտությանը արձանագրել է. «(…)Դատարանն արձանագրում է, որ Քննիչը միջնորդության մեջ և դատական նիստի ընթացքում նշել է, որ խափանման միջոց կալանքի ժամկետի երկարաձգումն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից փախուստը կանխելու և քրեական դատավարության օրենսգրքով նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։ Անդրադառնալով Քննիչի կողմից ներկայացված հիմնավորումներին և դրանք դիտարկելով խափանման միջոց կիրառելու դատավարական հիմքերի պրիզմայով, Դատարանը գտնում է. -իրատեսական է Քննիչի մտավախությունն առ այն, որ մեղադրյալը քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող պատժից խուսափելու նպատակով կարող է դիմել փախուստի: Մասնավորապես, Դատարանը փաստում է, որ վերջինիս վերագրվում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված ծանր հանցագործություն, բացի այդ, Լովդիպ Սինգը դեպքից հետո հանել է բջջային հեռախոսների հեռախոսաքարտերը և փոխել իր բնակության հասցեն՝ ժամանակավոր բնակության հաստատելով Գեղարքունքի մարզի Վանեվան գյուղում, ձերբակալվել է դեպքից երեք օր հետո՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Գեղարքունիքի մարզի Վանեվան գյուղից, ինչը հիմք է տալիս ենթադրելու վերջինիս կողմից փախուստի փորձի մասին։ Դատարանը փախուստի դիմելու ռիսկը գնահատելիս հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը Հայաստանի Հանրապետությունում մշտական բնակության վայր և ամուր սոցիալական կապեր չունի, -շարունակում է բարձր լինել նաև հավանականությունը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը կարող է խուսափել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները կատարելուց՝ խոչընդոտելով քննությանը և ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ Մեղադրյալի հավանական վարքագծի վերաբերյալ հետևությունները պայմանավորված են նույն գործով այլ անձանց ենթադրյալ մասնակցության, նրանց հետ Լովդիպ Սինգհի կապերի վերաբերյալ առկա տեղեկություններով, որոնց վրա հնարավոր է վերջինս ազդի և դրանով խոչընդոտի քննությանը։ Այս համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցագործության բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը (վերագրվում է բռնությամբ զուգորդված, խմբով նախնական համաձայնությամբ կատարված արարք), դրանով պայմանավորված ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն ընդգրկված բոլոր անձանց բացահայտելու ու ապացույցներ ձեռք բերելու բարդությունը և գործի քննության ներկա փուլում դրան խոչընդոտելու հետևանքով նախաքննությանն էական վնաս պատճառելու հավանականությունը: -Ինչ վերաբերում է միջնորդության մեջ նշված այն հանգամանքին, որ Լովդիպ Սինգհը կարող է կատարել նոր հանցանք, Դատարանը փաստում է, որ կալանավորման նշված հիմքի առկայության վերաբերյալ որևէ պատճառաբանություն չի ներկայացվել, բացի այդ, նախորդ որոշմամբ դատարանն արձանագրել էր այդ հիմքի բացակայությունը, որը ուժի մեջ է մտել, ուստի նշված պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ այն անհիմն է։ Քննարկելով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորությունը՝ Դատարանը կարծում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները չեն կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար՝ հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրված ենթադրյալ հանցագործության բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, այսինքն՝ այլընտրանքային մյուս խափանման միջոցների կիրառման դեպքում հնարավոր չէ մեղադրյալի նկատմամբ ապահովել այնպիսի հսկողություն, որը կկանխի նրա կողմից փախուստը կանխելը և գործով այլ անձանց վրա հնարավոր ապօրինի ազդեցությունը։ Հետևաբար՝ մասնավոր և հանրային շահերի հավասարակշռված պաշտպանություն ապահովելու պարտականությունից ելնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի ազատության իրավունքի հետագա սահմանափակումը և դրա միջոցը համաչափ են դրանով հետապնդվող նպատակին։ Անդրադառնալով կալանքի ժամկետի երկարաձգման տևողությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործը ծավալուն է, հետևապես 2 ամսով կալանքի ժամկետը երկարաձգելը հիմնավոր է և ողջամտորեն բավարար է գործի պատշաճ ընթացքն ապահովելու համար։(…):»: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Անդրադառնալով մեղադրյալի առողջական խնդիրներ ունենալու հանգամանքին, Դատարանը արձանագրում է, որ պետության պոզիտիվ պարտականությունն է իրականացնել բոլոր միջոցները անազատության մեջ հայտնված անձանց՝ առողջական խնդիրների կապակցությամբ պատշաճ բուժօգնություն ցուցաբերելու մասով: Ավելին՝ «Ձերբակալված և կալանավորված անձանց պահելու» մասին ՀՀ օրենքի 13-րդ և 21-րդ հոդվածներով սահմանված է անազատության մեջ գտնվող մեղադրյալի իրավունքը՝ ստանալու անհրաժեշտ և պատշաճ բուժօգնություն պետության միջոցների հաշվին կամ բժշկի կողմից իր դրամական միջոցների հաշվին, ընդ որում՝ ինչպես ՔԿՀ պայմաններում, այնպես էլ հատուկ մասնագիտացված կամ քաղաքացիական բուժհաստատությունում, հետևաբար՝ մեղադրյալի հիվանդությունը, որը արգելք չի հանդիսանում անձին կալանավորելու համար, ինքնին չի կարող հիմք հանդիսանալ կալանավորման հիմքերի առկայության պայմաններում նրա նկատմամբ կալանքը չընտրելու համար: Դատարանի հետևությունները պայմանավորված են նաև ՄԻԵԿ 3-րդ հոդվածին ՄԻԵԴ-ի կողմից տրված մեկնաբանություններից, օրինակ, Խուդոբինն ընդդեմ Ռուսաստանի վճռում ՄԻԵԴ-ը նշել է, որ թեև այս հոդվածը չի կարող մեկնաբանվել որպես առողջական վիճակի հիմքով կալանավորված անձանց ազատ արձակելու ընդհանուր պարտավորություն առաջացնող դրույթ, այդուհանդերձ, այն պետության համար առաջացնում է ազատությունից զրկված անձանց ֆիզիկական առողջությունը պաշտպանելու պարտականություն՝ այդ թվում պահանջված բժշկական օգնություն և խնամք տրամադրելու միջոցով (Խուդոբինն ընդդեմ Ռուսաստանի, թիվ 59696/00, 93, ՄԻԵԴ 2006 XII (քաղվածքներ)): Հետևաբար՝ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելը այն մեղադրյալի նկատմամբ, ով ունի առողջական խնդիրներ չի խախտում ՄԻԵԿ 3-րդ հոդվածը և հիմք չէ անձին կալանավորումից ազատելու մասին որոշում կայացնելու համար: Վերոգրյալով պայմանավորված Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 3 ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով ուղեկցող գումարտակը չեն կարողացել ապահովել մեղադրյալնների ներկայությունը։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25.03.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված 11.06.1999 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է հոսթելում, որի հասցեն չի հիշում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի ապրիլի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել վարչական հսկողություն կամ տնային կալանք և գրավ խափանման միջոցների համակցությունը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձել է հիմնավոր կասկածի հարցին և շարադրել է իր դատողություններն այդ հարցի կապակցությամբ, հետևաբար այդ հարցին սույն որոշմամբ դատական քննության ներկա փուլում կրկին անդրադառնալու անհրաժեշտություն չի գտնում: Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ երեք ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25.03.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի (ծնված 30.04.2004 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Աբովյան, Արամուս գյուղում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի ապրիլի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել վարչական հսկողություն կամ տնային կալանք և գրավ խափանման միջոցների համակցությունը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձել է հիմնավոր կասկածի հարցին և շարադրել է իր դատողություններն այդ հարցի կապակցությամբ, հետևաբար այդ հարցին սույն որոշմամբ դատական քննության ներկա փուլում կրկին անդրադառնալու անհրաժեշտություն չի գտնում: Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ երեք ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25.03.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի (ծնված 12.01.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, Ջիվանի փողոց, 14/5 տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի ապրիլի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն, գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությունը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձել է հիմնավոր կասկածի հարցին և շարադրել է իր դատողություններն այդ հարցի կապակցությամբ, հետևաբար այդ հարցին սույն որոշմամբ դատական քննության ներկա փուլում կրկին անդրադառնալու անհրաժեշտություն չի գտնում: Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ երեք ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 25.03.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, տուժող Կուլդիպ Սինգհ Լալ Սինգհի, թարգման Հ.Ապերյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի (ծնված 20.12.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ունի առողջական խնդիրներ՝ նոր է վիրահատվել, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Ջիվանի փողոց 14/5 հասցեում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի ապրիլի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանը միջնորդեց կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն, գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությունը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձել է հիմնավոր կասկածի հարցին և շարադրել է իր դատողություններն այդ հարցի կապակցությամբ, հետևաբար այդ հարցին սույն որոշմամբ դատական քննության ներկա փուլում կրկին անդրադառնալու անհրաժեշտություն չի գտնում: Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ երեք ամսով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ թարգմանիչը և պաշտպանը ուշացումով էին ներկայանալու դատական նիստին։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ ուղեկցող գումարտակի պետի տեղակալը դատարանի աշխատակազմին տեղեկացրել է, որ ցույցերի պատճառով կալանավորներին պետք է հետ վերադարձնեն քրեակատարողական հիմնարկ։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, թարգմաններ Հ.Ապերյանի, Ա.Միքաելյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի (ծնված 20.12.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ունի առողջական խնդիրներ՝ նոր է վիրահատվել, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Ջիվանի փողոց 14/5 հասցեում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանն առարկեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու դեմ, գտավ, որ տնային կալանքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 25.03.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 25.03.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի: Դատարանը վերստին փաստում է, որ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Դատարանը թեև արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել: Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակվում է պահպանվել: Ի թիվս այլնի նշված դիրքորոշման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, թարգմաններ Հ.Ապերյանի, Ա.Միքաելյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի (ծնված 30.04.2004 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Աբովյան, Արամուս գյուղում գտնվող հոսթելում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանն առարկեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու դեմ, գտավ, որ տնային կալանքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 25.03.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 25.03.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի: Դատարանը վերստին փաստում է, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Դատարանը թեև արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել: Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակվում է պահպանվել: Ի թիվս այլնի նշված դիրքորոշման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, թարգմաններ Հ.Ապերյանի, Ա.Միքաելյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված 11.06.1999 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է հոսթելում, որի հասցեն չի հիշում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանն առարկեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու դեմ, գտավ, որ տնային կալանքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 25.03.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 25.03.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի: Դատարանը վերստին փաստում է, որ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Դատարանը թեև արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել: Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակվում է պահպանվել: Ի թիվս այլնի նշված դիրքորոշման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԿԱԼԱՆՔԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի, թարգմաններ Հ.Ապերյանի, Ա.Միքաելյանի, պաշտպաններ Գ.Ասատրյանի, Ա.Ասատրյանի, մեղադրյալներ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի (ծնված 12.01.2001 թվականին, ազգությամբ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չդատված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում, որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է ք.Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, Ջիվանի փողոց, 14/5 տուն հասցեում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ Արմավիր ՔԿ հիմնարկի կալանավոր) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 16808624 քրեական վարույթը (հատոր 1-ին, գ.թ. 10-11): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետի պաշտոնակատար Ս.Մովսիսյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 14-16): 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Դանիելյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Կուլդիպ Սինգհին ճանաչվել է որպես տուժող (հատոր 1-ին, գ.թ. 37-38): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգի Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 83): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 92): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:20-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 95): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 13:10-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 102): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրպրիտ Սինգհ Ռահըլը (հատոր 1-ին, գ.թ. 105-106): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Դամանպրիտ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 107-108): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Գուրվեեր Սինգհ Նիրբահը (հատոր 1-ին, գ.թ. 109-110): 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, ժամը՝ 16:58-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Լովդիպ Սինգհը (հատոր 1-ին, գ.թ. 111-112): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 216-217): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 218-219): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 220-221): 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 1-ին, գ.թ. 222-223): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Դամանպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 225-228): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրպրիտ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 229-232): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Լովդիպ Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 233-236): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալված Գուրվիր Սինգհն ազատ է արձակվել ձերբակալումից (հատոր 1-ին, գ.թ. 237-240): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 4-10): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 12-18): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 20-26): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի կողմից կայացվել է ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին որոշում (հատոր 2-րդ, գ.թ. 28-34): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 37): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 42): 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 47/: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, ժամը՝ 11:50-ին՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհը ձերբակալվել է (հատոր 2-րդ, գ.թ. 52): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 116-137): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափությունը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 156-170): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ հաստատվել է Լովդիպ Սինգհի ձերբակալման ոչ իրավաչափ լինելու փաստը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 171-192): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 21.09.2024 թվականից (հատոր 2-րդ, գ.թ. 193-218): ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 29.10.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Ասատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասով բավարարվել է, և թիվ ԵԴ1/1798/06/24 վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 21.09.2024 թվականի որոշումը, այդ մասով փոփոխել է և ձերբակալումը ճանաչել է ոչ իրավաչափ, մնացած մասով՝ մերժվել է (հատոր 4-րդ, գ.թ. 204-212): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1798/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 4-27): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1800/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 86-100): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1801/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 118-131): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 19.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/1799/06/24 որոշմամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, թիվ 16808624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 21.01.2025 թվականը (հատոր 4-րդ, գ.թ. 214-227): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 39-40): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 47-48): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 56-57): 2024 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա.Մանուկյանի որոշմամբ՝ թիվ 16808624 քրեական վարույթով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում (հատոր 5-րդ, գ.թ. 66-67): Թիվ 16808624 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.01.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 25.03.2025 թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը: Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիպ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: Նկատի ունենալով, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանում է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին, ուստի Դատարանը դատական նիստում քննարկեց նաև մեղադրյալի կալանքի ժամկետի երկարաձգման, կամ կալանքը վերացնելու, փոփոխելու հարցը: Մեղադրյալի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշեց, որ առկա է Դատարանի նախորդ որոշմամբ արձանագրված մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու բոլոր հիմքերը, ըստ այդմ միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Պաշտպանն առարկեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու դեմ, գտավ, որ տնային կալանքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանին /առավել մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն/: Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, արձանագրում է հետևյալը. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 25.03.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 25.03.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի: Դատարանը վերստին փաստում է, որ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Դատարանը թեև արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել: Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակվում է պահպանվել: Ի թիվս այլնի նշված դիրքորոշման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվեց, քանի որ դատարանում ստացվել է դատախազի դիմումն առ այն , որ վատառողջ է, չի կարող ներկայանալ դատական նիստին, խնդրել է դատական նիստը հետաձգել։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Դատավորը գտնվում է արձակուրդում |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
Մակագրել
| Երբ | 13-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 15-10-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «15» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ․Մկրտչյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, Գուրպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով և Լովդիպ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով, 2025 թվականի հունվարի 3-ին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի վերաբաշխմամբ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին մակագրվել և 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին փաստացի հանձնվել է ինձ: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 17:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (հասցե՝ ք.Երևան, Նազարբեկյան 40)` դատավոր Էդ․Մկրտչյանի նախագահությամբ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրվիր |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դամանպրիտ Սինգհի |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գուրպրիտ |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լովդիպ |
| Ազգանուն | Սինգհի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈւԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | . |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ Դ.Սինգհ Լ.Սինգհ Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Երևան քաղաքի Սիլիկյան թաղամասի 37/12 հասցեում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ժամանակ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ժամանակ, Դատարանի կողմից քննության ենթարկվեց մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Լ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 21-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ Դ.Սինգհ Լ.Սինգհ Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 2004 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Աբովյան քաղաքի Արամուս գյուղում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ժամանակ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ժամանակ, Դատարանի կողմից քննության ենթարկվեց մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Դ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 21-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ Դ.Սինգհ Լ.Սինգհ Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի հունվարի 12-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Երևան քաղաքի Սիլիկյան թաղամասի 37/12 հասցեում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ժամանակ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ժամանակ, Դատարանի կողմից քննության ենթարկվեց մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 21-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ Դ.Սինգհ Լ.Սինգհ Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է հոսթելում, որի հասցեն չի հիշում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ժամանակ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ժամանակ, Դատարանի կողմից քննության ենթարկվեց մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 21-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ և 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «14» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Գ.Մարտիրոսյան Ա.Միքայելյան Լ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Լ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Դատարանը փաստում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար օրենսդիրը սահմանել է լրացուցիչ պայման, այն է՝ անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովումը հնարավոր չէ այլ կերպ, քան անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելով: Հետևաբար, կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է հիմնավորվի ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ հիմքի (հիմքերի) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովմանը: Դատարանի նման հետևությունները պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ 1) կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակվում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն (1) պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և (2) համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա» (տե՛ս Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին` Դատարանը գտնում է, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Դատարանի կողմից հաստատված՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը։ Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված հիմնավորմամբ այն նույնպես էականորեն նվազել է։ Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինն ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև Լովդիպ Սինգհին վերագրվում է, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, այնուամենայնիվ, Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունն էականորեն նվազեցնում է հավանականությունն առ այն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառման միջոցով հնարավոր չէ զսպել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման վտանգները և դրանց ենթադրյալ հնարավոր դրսևորումները։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն և հանրային մեղադրողը դատարանին չի ներկայացրել այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոց, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Լովդիպ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել կալանքին: Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամկետ պետք է սահմանել 3 (երեք) ամիսը, իսկ կրման վայր՝ վերջինի բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տունը: Դատարանը գտնում է նաև, որ տնային կալանքի ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-120-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տունը: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «14» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Գ.Մարտիրոսյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի հունվարի 12-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Դատարանը փաստում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար օրենսդիրը սահմանել է լրացուցիչ պայման, այն է՝ անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովումը հնարավոր չէ այլ կերպ, քան անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելով: Հետևաբար, կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է հիմնավորվի ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ հիմքի (հիմքերի) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովմանը: Դատարանի նման հետևությունները պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ 1) կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակվում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն (1) պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և (2) համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա» (տե՛ս Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին` Դատարանը գտնում է, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Դատարանի կողմից հաստատված՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը։ Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված հիմնավորմամբ այն նույնպես էականորեն նվազել է։ Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինն ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև Գուրվիր Սինգհին վերագրվում է, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, այնուամենայնիվ, Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունն էականորեն նվազեցնում է հավանականությունն առ այն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառման միջոցով հնարավոր չէ զսպել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման վտանգները և դրանց ենթադրյալ հնարավոր դրսևորումները։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն և հանրային մեղադրողը դատարանին չի ներկայացրել այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոց, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրվիր Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել կալանքին: Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամկետ պետք է սահմանել 3 (երեք) ամիսը, իսկ կրման վայր՝ վերջինի բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տունը: Դատարանը գտնում է նաև, որ տնային կալանքի ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-120-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տունը: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «14» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալներ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Լ.Սահակյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվում է Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Լ.Սահակյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Դատարանը փաստում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար օրենսդիրը սահմանել է լրացուցիչ պայման, այն է՝ անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովումը հնարավոր չէ այլ կերպ, քան անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելով: Հետևաբար, կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է հիմնավորվի ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ հիմքի (հիմքերի) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովմանը: Դատարանի նման հետևությունները պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ 1) կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակվում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն (1) պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և (2) համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա» (տե՛ս Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին` Դատարանը գտնում է, որ 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ Դատարանի կողմից հաստատված՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը։ Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված հիմնավորմամբ այն նույնպես էականորեն նվազել է։ Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինն ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև Գուրպրիտ Սինգհին վերագրվում է, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, այնուամենայնիվ, Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունն էականորեն նվազեցնում է հավանականությունն առ այն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառման միջոցով հնարավոր չէ զսպել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման վտանգները և դրանց ենթադրյալ հնարավոր դրսևորումները։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն և հանրային մեղադրողը դատարանին չի ներկայացրել այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոց, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել կալանքին: Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամկետ պետք է սահմանել 3 (երեք) ամիսը, իսկ կրման վայր՝ վերջինի բնակության վայրը՝ Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տունը: Դատարանը գտնում է նաև, որ տնային կալանքի ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-120-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տունը: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «14» հունվարի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Դ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 2004 թվականի ապրիլի 30-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Աբովյան քաղաքի Արամուս գյուղում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Դ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքը» (իրավաչափության պայմանը)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակով կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 21-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 10-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել, քանի որ Դատարանը թիվ ԵԴ/0627/01/21 քրեական գործով պայմանավորված գտնվել է խորհրդակցական սենյակում: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել, քանի որ Դատարանը մինչդատական վարույթով պայմանավորված գտնվել է հերթապահության գրաֆիկոմ։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «18» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար հանրային մեղադրող պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Ա.Ասատրյան Ա.Միքայելյան Դ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 2004 թվականի ապրիլի 29-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Աբովյան քաղաքի Արամուս գյուղում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Ա.Ասատրյանը խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ընդհուպ նաև՝ համակցված։ Մեղադրյալ Դ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Դատարանը փաստում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար օրենսդիրը սահմանել է լրացուցիչ պայման, այն է՝ անհրաժեշտ է հիմնավորել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովումը հնարավոր չէ այլ կերպ, քան անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելով: Հետևաբար, կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է հիմնավորվի ոչ միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների կիրառման որևէ հիմքի (հիմքերի) առկայությունը, այլև այն, որ բացառապես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելով է հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարման ապահովմանը: Դատարանի նման հետևությունները պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ 1) կալանավորումը քրեական գործերի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիստն է, քանի որ դրա էությունն անձին հասարակությունից մեկուսացնելն է, որի արդյունքում առավելագույն չափով է սահմանափակվում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, այդ թվում և հիմնականում՝ այնպիսի կարևոր իրավունք, ինչպիսին ազատության իրավունքն է, 2) կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Հենց այդ պատճառով էլ խափանման միջոց կալանավորում կիրառելուց պետք է պատշաճ քննարկման առարկա դարձնել դրան դեմ և կողմ բոլոր փաստարկները, որոշելու համար, թե առկա է արդյոք անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման աներկբա անհրաժեշտությունը՝ ավելի բարձր նշանակության բարիքի, այն է՝ հանրային շահի պաշտպանության տեսանկյունից՝ ապահովելով հանրային և մասնավոր շահերի ողջամիտ հավասարակշռությունը, անձի ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը, որը, անկախ անմեղության կանխավարկածից, գերակայում է ազատության իրավունքի նկատմամբ և միայն դրանից հետո վերջնական եզրահանգում անել կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության մասին: Դատարանի հետևությունների համար հիմք է հանդիսանում նաև ՀՀ Սահմանադրության 78-րդ հոդվածով սահմանված՝ համաչափության սկզբունքի ապահովման անհրաժեշտությունը, որի տեսանկյունից՝ անձնական ազատության, որպես անձի հիմնական իրավունքի սահմանափակման համար ընտրված միջոցները պետք է լինեն (1) պիտանի և անհրաժեշտ սահմանված նպատակին հասնելու համար և (2) համարժեք սահմանափակվող հիմնական իրավունքի և ազատության նշանակությանը: Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը։ Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը։ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա» (տե՛ս Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին` Դատարանը գտնում է, որ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ Դատարանի կողմից հաստատված՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը։ Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև Դամանպրիտ Սինգհին վերագրվում է, ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, այնուամենայնիվ, Դատարանի գնահատմամբ վերոհիշյալ հանգամանքների համակցությունն էականորեն նվազեցնում է հավանականությունն առ այն, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառման միջոցով հնարավոր չէ զսպել նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման վտանգները և դրանց ենթադրյալ հնարավոր դրսևորումները։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն և հանրային մեղադրողը դատարանին չի ներկայացրել այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոց, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների, մասնավորապես՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Դամանպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել կալանքին: Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի ժամկետ պետք է սահմանել 3 (երեք) ամիսը, իսկ կրման վայր՝ վերջինի բնակության վայրը՝ Կոտայքի մարզի Աբովյան համայնքի Պտղնի գյուղի 1-ին փողոցի 2-րդ նրբանցքի 7-րդ տունը: Դատարանը գտնում է նաև, որ տնային կալանքի ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-120-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Կոտայքի մարզի Աբովյան համայնքի Պտղնի գյուղի 1-ին փողոցի 2-րդ նրբանցքի 7-րդ տունը: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությանը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «18» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար հանրային մեղադրող պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Լ.Սահակյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվում է Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` տնային կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Լ.Սահակյանը չառարկեց հանրային մեղադրողի հայտնածի վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու և մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու նպատակները: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով տնային կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված այլընտրանքային խափանման միջոցի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը, պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 22-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «18» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար հանրային մեղադրող պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Գ.Մարտիրոսյան Ա.Միքայելյան Լ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանը չառարկեց հանրային մեղադրողի հայտնածի վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Լ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու և մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու նպատակները: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով տնային կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված այլընտրանքային խափանման միջոցի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 13-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 18-04-2026 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «18» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար հանրային մեղադրող պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Մանուկյան Գ.Մարտիրոսյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի հունվարի 12-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Հիմնական դատալսումների ժամանակ հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանը հայտնեց, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` տնային կալանքի հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանը չառարկեց հանրային մեղադրողի հայտնածի վերաբերյալ։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ պաշտպանին: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2․ Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե´ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համալիր վերլուծությունից՝ դրանում սահմանված՝ «մեղադրյալի ոչ իրավաչափ գործողությունները» վերաբերելի հիմքեր են բոլոր խափանման միջոցների համար՝ առանց որևէ բացառության, այսինքն՝ օրենսդիրը հատուկ չի սահմանել և առանձնացրել կալանավորման հիմքերը, այլ խափանման միջոցների հիմքերից, այլ պարզապես սահմանել է, որ կոնկրետ դեպքում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու և այս կամ այն խափանման միջոցը անձի նկատմամբ կիրառելու համար՝ պետք է հաշվի առնվեն նույն հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված հանգամանքները: Վերոգրյալը նշանակում է, որ ինքնին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված խափանման միջոցների հիմքերից որևէ մեկի (մի քանիսի) առկայությունը հաստատելը դեռևս բավարար չէ, որպեսզի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվի հենց կալանավորումը որպես խափանման միջոց, այլ բավարար է փաստելու, որ անձի նկատմամբ պետք է կիրառել որևէ խափանման միջոց: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքերին՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու և մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու նպատակները: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով տնային կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված այլընտրանքային խափանման միջոցի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 23-ը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 11-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել, քանի որ դատական նիստից առաջ դատարան է ստացվել մեղադրյալի պաշտպան Լ․Սահակյանի կողմից դիմում, որով վերջինը հայտնել է, որ առողջական խնդիրներով պայմանավորված չի կարող ներկայանալ սույն դատական նիստին, ուստի խնդրել է այն հետաձգել և նշանակել մեկ այլ հերթի։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-07-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար պաշտպան թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Լ.Սահակյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 1990 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվում է Կոտայքի մարզի Պռոշյան գյուղի Գայի փողոցի 9/4 տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Պաշտպան Լ.Սահակյանն առարկեց հանրային մեղադրողի հայտնածի վերաբերյալ և խնդրեց մեղադրյալի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է անազատության մեջ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Գ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի հունվարի 12-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ ամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ, 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Գ․Մարտիրոսյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը խնդրել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց, մասնավորապես՝ վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Գ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Գուրվիր Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Դ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի (ծնված՝ 2004 թվականի ապրիլի 29-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, ՀՀ-ում վարձակալական հիմունքներով բնակվել է Աբովյան քաղաքի Արամուս գյուղում) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել և որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Ա.Ասատրյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ չի առարկում, որպեսզի մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվի, քանի որ ընտրված խափանման միջոցը ծառայում է իր նպատակին։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանը չի շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի՝ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերից գտնվում է անազատության մեջ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Դամանպրիտ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և Դամանպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ ԵԴ1/0016/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո ւ Մ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին «07» հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) Նախագահող դատավոր դատական նիստերի քարտուղար թարգմանիչ մեղադրյալ Էդ.Մկրտչյան Գ.Հարությունյան Ա.Միքայելյան Լ.Սինգհ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, քննարկելով թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի (ծնված՝ 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ բանավոր հայտարարության՝ չամուսնացած, նախկինում՝ չդատապարտված, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարության ոլորտում՝ որպես բանվոր, բնակվում է Երևան քաղաքի Շահամիրյանների փողոցի 19-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը` Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործով Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 8-րդ կետերով, 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով և 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա Գուրվիր Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Լովդիպ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Գուրվիր Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով <<Վիվո>> և <<Այֆոն>> մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: 2025 թվականի հունվարի 3-ին Գուրվիր Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Լովդիպ Սինգհի վերաբերյալ թիվ 16808624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/0016/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործը վարույթ է ստանձնել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տ.Ոսկանյանը: 2025 թվականի հունվարի 15-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի մարտի 25-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հուլիսի 17-ին Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին սույն քրեական գործը հանձնվել է վերաբաշխման: 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Էդ.Մկրտչյանի որոշմամբ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/0016/01/25 (16808624) քրեական գործի վարույթը և նշանակվել նախնական դատալսումներ: 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ նախնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հունվարի 14-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոխվել է և վերջինի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին՝ հիմնական դատալսումների ժամանակ, Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել հանրային մեղադրող Ա.Մանուկյանի գրությունը, համաձայն որի՝ վերջինը հայտնել է, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի հիմքը դեռևս շարունակում է առկա լինել, ուստի դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2026 թվականի հուլիսի 7-ին Դատարան է ստացվել պաշտպան Գ․Մարտիրոսյանի դիմումը, համաձայն որի՝ վերջինը խնդրել է մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոց, մասնավորապես՝ վարչական հսկողություն։ Մեղադրյալ Լ.Սինգհը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: (Կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1․ Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: (...)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) բ․ անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով, գ․ անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի` դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե´ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե´ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե´ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե´ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. (...) Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: Մեջբերված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումն իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (…)» (տե՛ս Վահագն Պողոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշման 13-րդ կետը): Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Դատարանի կողմից նախորդիվ հաստատված՝ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները չեն շարունակում գոյություն ունենալ և Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայությունը: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստի դիմելու հավանականությունն էականորեն նվազել է, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ցանկացած կալանավորման հիմք, ժամանակի ընթացքում նվազում է, եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհին մեղսագրվում են ենթադրյալ ծանր հանցանքների կատարում, ապա Դատարանը գտնում է, որ վերագրվող արարքի համար միայն ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսված լինելու և ակնկալվող պատժի խստությամբ պայմանավորված՝ մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին եզրահանգումն անձին կալանքի տակ պահելու ծանրակշիռ փաստարկ չի հանդիսանում: Ավելին՝ թեև մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր, սակայն այն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին միայն կարող է հնարավորություն տալ հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Դատարանի վերը նշված համոզմունքի ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում նաև այն, որ սույն քրեական գործը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, տուժող Կուլդիպ Սինգհը գտնվում է արտերկրում, բացի այդ, մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհը սույն քրեական գործով 2024 թվականի սեպտեմբերի 18-ից գտնվում է արգելանքի տակ և դեռևս պարզ չէ, թե նրա մասով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ: Դատարանը գտնում է, որ դատարանները յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրություն դարձնեն նաև այս հանգամանքին: Բացի այդ, վերոգրյալ եզրահանգումների համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես՝ այն, որ վերջինը ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված՝ արատավորված չի եղել։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անձնական ազատությանը միջամտող տնային կալանքի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական գործի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, իսկ քննարկվող դեպքում Դատարանը գտնում է, որ սույն գործում առկա նյութերի ուսումնասիրությունը դատարանին թույլ է տալիս գալ այն հետևության, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունը, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ դրանք հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ վարչական հսկողության կիրառումը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ Լովդիպ Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը չեզոքացնելու համար, և որպես այլընտրանք համարժեքորեն կարող է փոխարինել տնային կալանքին: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը, իսկ կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, և Լովդիպ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-120-րդ, 124-րդ և 270-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել վարչական հսկողությունը՝ նրան արգելելով առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը։ Վարչական հսկողության ապահովումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։ Մեղադրյալ Լովդիպ Սինգհի անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԷԴ.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-09-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/0016/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դամանպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 25.03.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/0016/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան Նախագահող դատավոր Տ․Ոսկանյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «05» մայիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է 16808624 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ քրեական գործով վարույթ է ստանձնվել։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամանակով: Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2025 թվականի ապրիլ 08-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը: Վերաքննիչ դատարանի` 2025 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնելու գրավոր ընթացակարգ: Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ. Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին»: Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունների համաձայն` «(…) Դատարանը, նախ անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ արդեն իսկ անդրադարձել է հիմնավոր կասկածի հարցին և շարադրել է իր դատողություններն այդ հարցի կապակցությամբ, հետևաբար այդ հարցին սույն որոշմամբ դատական քննության ներկա փուլում կրկին անդրադառնալու անհրաժեշտություն չի գտնում: Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 15.01.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 15.01.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին: Դատարանը հաշվի է առնում նաև, Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ երեք ամսով։ (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհ պաշտպան Ա. Ասատրյանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը` մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել կամ համակցված կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն: Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքի համաձայն՝ «(…) Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա դատարանը խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողն ամբողջությամբ հարցաքննվել է մեղադրանքի և պաշտպանության կողմն տվել է իրեն հուզող ամբողջ հարցերն այդ կերպ նաև օգտվելով իր հակընդդեմ հարցման իրավունքից և տվյալ պահին որևէ հիմք անգամ չկա ենթադրելու, որ առկա է խոչընդոտման հիմք: Այսպես ինչ վերաբերվում է, նոր հանցանք կատարելու հիմքին, ապա պաշտպանական կողմը ցանկանում է նշել, որ դատարանի համար, այս հիմքը ևս առկա չի եղել, քանի անդրադարձ դրան ևս չի կատարվել: Տվյալ պարագայում ստորադաս դատարանը փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: Այն պետք է գնահատվի մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ հաշվի առնելով, որոնք կարող են հաստատել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգի առկայությունը (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Յագսին և Սարգինն ընդդեմ Թուրքիայի (Yagci and Sargin v. Turkey), 1995 թվականի հունիսի 8-ի վճիռը, 52-րդ կետ, Իդալովն ընդդեմ Ռուսաստանի (Idalov v. Russia), 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, 145-կետ, Գարիցկին ընդդեմ Լեհաստանի (Garycki v. Poland) 2007 թվականի փետրվարի 6-ի վճիռը, 47-կետ, Չրաիդին ընդդեմ Գերմանիայի (Chraidi v. Germany) 2007 թվականի հունվարի 26-ի վճիռը, 40-րդ կետ): (…) Այսպես, պետք է փաստել, որ պաշտպանյալս տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իմ պաշտպանյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ: Տվյալ պարագայում վարույթ իրականացնող մարմնի և դատարանի մտավախությունը առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է միանգամայն անիրատեսական, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև առաջնորդվելով ՀՀ քրեական դատավարության 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ Սույն պարագայում, ցանկանում եմ փաստել,որ երբ անձին անազատության մեջ պահելու միակ պատճառը մնացել է այն մտավախությունը, որ նա կփախչի և այդպիսով չի ներկայանա դատարան, նա պետք է մինչև դատավարությունը ազատ արձակվի, եթե հնարավոր է նրա ներկայությունը ապահովող երաշխիքներ ստանալ: (…) Այսպես, Պաշտպանական կողմի համոզմամբ՝ կալանք ընտրելու միջնորդությունը ներկայացվել է կալանքի հիմքերի բացակայության պայմաններում կալանքի հիմքում դնելով փախուստի դիմելու կանխավարկածը։ Նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հիմնավորմամբ, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Բացի վերոգրյալից խափանման միջոց ընտրելիս մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորության մասով, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը ու վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածություն հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու կամ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր ու գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավ սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Ինչ վեաբերում է այն փաստին. որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ, անհիմն են այնքանով, որքանով, որ անհիմն կլինի բոլոր նախնական դատալսումնեի փուլում գտնվող գործերով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելը մերժելը: Ինչ վերաբերվում է անձի հավանական փախուստի դիմելու փաստի դիմելու մտավախությանը, պետք է փաստել, որ սույն պարագայում անձի փախուստի վտանգը հիմնվել է բացառապես անձին սպառնացող պատժի խստության վրա: Հավուր պատշաճի չի գնահատվել վերաբերելի գործոնների համակցությունը, անձի անձնական հատկանիշները, նրա արժեքները, բնակության վայրի առկայությունը, զբաղվածությունը, ընտանեկան կապերը և բոլոր կապերը երկրի ներսում, որտեղ հետապնդվում է, ինչպես նաև անձի արտասահմանյան հարաբերությունները: Այս առումով փաստեմ, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ամուսնացած է, խնամքին ունի անչափհաս թոռ, միայնակ է հոգում ընտանիքի անդամների կարիքները, ունի բժշկական հսկողության կարիք, ինչպես նաև իր քայլերով աջակցություն է ցուցաբերել նախաքննական մարմնին գործի հանգամանքների բացահայտման ուղղությամբ: Ուստի նշված պարագայում, գտնում եմ, որ նման հիմնավորմամբ անձի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելը միանգամայն անտրամաբանական է և անհիմն: (…) Այսպիսով՝ վերլուծելով վերոթվարկյալ իրավանորմերը տեսնում ենք, որ ինչպես տնային կալանքը,վարչական հսկողությունը, այնպես էլ բացակայելու արգելքը ներառված են քրեադատավարական խափանման միջոցների նույն համակարգում և միտված են միևնույն նպատակին՝ անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխմանը։ Բացակայելու արգելք խափանման միջոցի կիրառմամբ սահմանափակվում է անձի՝ այլ տեղանք մեկնելու, մշտական բնակության վայրը փոխելու կամ ՍԷԿՏ համակարգում համապատասխան տվյալների մուտքագրմամբ անձի՝ ՀՀ պետական սահմանը հատելու հնարավորությունը՝ հանգեցնելով անձի՝ ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի սահմանափակման: Այսպիսով՝ վերլուծելով վերոթվարկյալ իրավանորմերը տեսնում ենք, որ ինչպես տնային կալանքը, այնպես էլ բացակայելու արգելքը ներառված են քրեադատավարական խափանման միջոցների նույն համակարգում և միտված են միևնույն նպատակին՝ անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխմանը և ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, է ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոց, այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն: (…)»։ Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ստացվել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները, թե՝ ոչ: Վերոգրյալի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:»: Խափանման միջոցի, այդ թվում՝ կալանավորման, կիրառման հիմքերն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածում՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: 4. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները քննիչը կարող է կիրառել բացառապես հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում:»: Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրված հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել էր Առաջին ատյանի դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմանները հաղթահարված համարելու համար: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգման հետ, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը կալանքից բացի քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել։ Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը ևս արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են նախկինում արձանագրված՝ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կալանքի տակ պահելու հիմքը։ Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից փախուստի վտանգը պետք է գնահատվի այնպիսի հանգամանքների լույսի ներքո, ինչպիսիք են անձի բնութագիրը, նրա բարոյականությունը, տուն ունենալու հանգամանքը, զբաղվածությունը, ունեցվածքը, ընտանեկան կապերը, ինչպես նաև բոլոր կապերն այն պետության հետ, որում նա հետապնդվում է (տես' Նեումեյսթերն ընդդեմ Ավստրիայի (Neumeister v. Austria) 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճիռը, 10, շարք «Ա», թիվ 8): Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը փաստում է, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն և ամուր սոցիալական կապեր, ուստի բարձր է հավանականությունն առ այն, որ վերջինս, մնալով ազատության մեջ, կարող է դիմել փախուստի։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի փախուստն անիրատեսական է, գտնում է, որ նման հետևությունն անհիմն է և չի բխում ձեռք բերված տվյալներից: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ պաշտպանական կողմի ներկայացրած Բալջինդեր Սինգհի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականն այն համատեքստում, որ նշված հասցեում կարող է բնակվել մեղադրյալը, չի կարող վկայել վերջինիս՝ փախուստի դիմելու հավանականության ցածր լինելու մասին, քանի որ նշվածի գնահատման տեսանկյունից կարևորվում է մինչ ենթադրյալ հանցավոր արարքի կատարումը մեղադրյալի՝ ամուր սոցիալական կապերի, ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր ունենալու հանգամանքը, այլ ոչ թե դրանից հետո բնակության նոր վայրի վերաբերյալ ձեռք բերված համաձայնությունը: Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում նաև Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությանը, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ մինչդատական վարույթի ավարտված լինելն ու գործն այլևս Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում գտնվելու փաստը, այլ կերպ՝ մեղադրյալի անձնական ազատության իրավունքը երաշխավորելու, իսկ այն սահմանափակված լինելու կամ սահմանափակելու պարագայում՝ դրա պիտանիությունն ու համաչափությունն ինքնուրույնաբար ստուգելու և պարզելու, անձի անձնական ազատության սահմանափակման ցանկացած դեպքով հանրային և մասնավոր շահերը համադրելու, հակակշռելու, ի հաշիվ մեկի՝ մյուսն առավել կարևորելիս իր հետևությունը պատշաճ խորությամբ հիմնավորելու հարցում Առաջին ատյանի դատարանն օժտված է առավել ընդգրկուն և լայն հնարավորություններով, քանի որ ողջ ծավալով և համակողմանիորեն ծանոթ է ինչպես մինչդատական վարույթի նյութերին, այնպես էլ իր վարույթում քննվող քրեական գործի դատական քննության արդյունքներին, տիրապետում է վարույթի ընթացքում ծագող կոնկրետ իրավիճակին, քաջատեղյակ է կոնկրետ խնդիրներից, մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի այդ հնարավորությունները սահմանափակ են: Այլ կերպ ասած՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի առավել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Բողոքաբերի կողմից չի ներկայացվել այնպիսի փաստական հիմնավորում, որը թույլ կտար բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ, իսկ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ պատշաճորեն հիմնավորվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման անհնարինությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները, հետևաբար՝ արձանագրելով և գալով հետևության, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանք ժամկետը պետք է երկարաձգել ևս 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է ճիշտ հետևության: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:»: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհ պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը, մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը, թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 21-04-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 21-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-04-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-04-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գուրպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 25.03.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալիի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<02>> մայիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի (ծնված՝ 1999 թվականի հունիսի 11-ին, ազգությամբ՝ հնդիկ, Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, նախկինում՝ չդատապարտված, միջնակարգ կրթությամբ, ՀՀ-ում աշխատել է շինարարական ոլորտում՝ որպես բանվոր) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի մարտի 25-ի որոշման դեմ պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հուլիսի 21-ը։ 2025 թվականի ապրիլի 11-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի ապրիլի 22-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի ապրիլի 23-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը բողոքում նշել է, որ մեղադրյալն ունի երկու անչափահաս երեխա և հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը։ Մեղադրյալը տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ մեղադրյալի մեղավորությամբ։ Տվյալ դեպքում վարույթ իրականացնող մարմնի և դատարանի մտավախությունն առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է անիրատեսական, քանի որ նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց։ Ի սկզբանե Գորպրիտ Սինգհին չի խոչընդոտել և չի միջամտել ապացուցման գործընթացին, այլ աջակցություն է ցուցաբերել նախաքննական մարմնին: Անձի փախուստի դիմելու վտանգը պայմանավորել է բացառապես անձին սպառնացող պատժի խստության վրա: Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ, իրավաչափ չէ, քանի որ կստացվի մի իրավիճակ, որ բոլոր նախնական դատալսումների փուլում գտնվող գործերով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելը պետք է մերժվի: Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը քննության ներկա փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Գուպրիտ Սինգհի նկատմամբ կիրառել բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում դատարանը նշել է, որ մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 2025 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորոն ցուցմունքներ են տվել Գուրպրիտ Սինգհի կողմից իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ, ուստի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննության խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է: Անդրադառնալով փախուստի դիմելու հավանականությանը, դատարանն արձանագրել է, որ նշված հիմքի առկայության գնահատման տեսանկյունից հաշվի է առնվում մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքների ծանրության և ակնկալվող պատժի խստությունը, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի՝ փախուստի դիմելու վտանգի առկայության մասին։ Դատարանը հաշվի է առել նաև Գուրպրիտ Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել։ Դատարանը բողոքարկվող որոշմամբ արձանագրել է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք հանդիսացած իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, տվյալ քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկն որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, դատարանն արձանագրել է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվել է կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ տվյալ փուլում կալանքից բացի այլ փախանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերության նախաքննության փուլի, դատաքննության փուլում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու ավելի նվազ հավանականություն է առկա, սակայն միաժամանակ պետք է հաշվի առնել, որ դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ և պետք է կատարվեն մի շարք դատավարական գործողություններ, որպիսի պայմաններում առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը, ազատության մեջ գտնվելով, կարող է ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին։ Ինչ վերաբերում է փախուստի դիմելու մտավախությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նման մտավախությունն օբյեկտիվ է և բխում է միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերի բովանդակությունից: Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Գուրպրիտ Սինգհը հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, իսկ Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր, գտնում է, որ առկա է վերջինի կողմից փախուստի դիմելու հիմքը։ Այսինքն՝ վերը նշված հանգամանքը համակցությամբ դիտարկելով մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթով և վտանգավորությամբ հիմք են տալիս գալու այն ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունն առկա է։ Ավելին՝ Եվրոպական դատարանը 2006 թվականի հունվարի 4-ի Becciev v. Moldova վճռով արձանագրել է, որ փախուստի դիմելու հիմքի առկայությունը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել մի շարք գործոններ, որոնք կվերաբերեն տվյալ անձի կերպարին, բարոյականությանը, մշտական բնակության վայրին, մասնագիտությանը, ունեցվածքին, ընտանեկան և տարատեսակ այլ կապերին այն երկրի հետ, որում նա ենթարկվում է քրեական հետապնդման։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով բողոքաբերի կողմից նշված մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, արձանագրում է, որ գործի քննության տվյալ փուլում դրանք չեն կարող բավարար հակակշիռ գործոն հանդիսանալ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու հիմքերը չեզոքացնելու համար։ Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով նաև Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, պատժի խստությունը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին վերագրվում է հափշտակություն և սեփականության դեմ ուղղված այլ հանցանք, որոնք ծանր են՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ հիմքեր կան ենթադրելու, որ Գուրպրիտ Սինգհը, հայտնվելով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պատշաճ վարքագիծը, ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 25-ի ԵԴ1/0016/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-05-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | նյութերը՝ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 91 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 67 թերթ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 12-06-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | նյութերը՝ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 91 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 67 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 48850/25 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դամանպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 17.07.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | N-ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «25» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈԻԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Տ.Ոսկանյան/ 17.07.2025թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի պաշտպան Ա.Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դամանպրիտ Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսների: 17.07.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամիս ժամանակով՝ մինչև 21.10.2025թվականը: Բողոքարկվող դատական ակտը պաշտպան Ա.Ասատրյանը ստացել է 24.07.2025թվականին։ 28.07.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Ա.Ասատրյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 30.07.2025թվականին: Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 08.08.2025թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 11.08.2025թվականին: 14.08.2025թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: 2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: 17.07.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է. «/.../Դատարանը, նախ արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության սույն փուլում հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Դատարանի այս դիրքորոշումը բխում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԴ/0189/01/23 գործով 2025 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումից (տես՝ նշված որոշման 15-րդ կետը): Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում Դատարանի նախորդ՝ 25.03.2025 թվականի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 25.03.2025 թվականի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. «(…)Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն:»: Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի: Դատարանը վերստին փաստում է, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Դատարանը թեև արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել: Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Դատարանն արձանագրում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակվում է պահպանվել: Ի թիվս այլնի նշված դիրքորոշման համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Դատարանն արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով:/.../»: 3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի և նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ առկա փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն ըստ էության անհրաժեշտություն է։ Այդ անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նրանով, որ տնային կալանքի տակ գտնվելը բացառապես որևէ կերպ չի բխում քրեական գործի դատական քննության շահերից։ Թերևս այդ հանգամանքը պայմանավորված է գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ հոդվածների իրավակարգավորումներից։ Ներքոգրյալ հիմնավորումներով գտնում են, որ Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած դատական ակտով թույլ են տրվել դատավարական իրավունքի խախտումներ, ինչը հանգեցրել է դատական սխալի։ Պաշտպանյալը տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իր պաշտպանյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ: Տվյալ պարագայում վարույթ իրականացնող մարմնի և դատարանի մտավախությունը առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է միանգամայն անիրատեսական, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև առաջնորդվելով ՀՀ քրեական դատավարության 18-րդ հոդվածով։ Սույն պարագայում, ցանկանում է փաստել, որ երբ անձին անազատության մեջ պահելու միակ պատճառը մնացել է այն մտավախությունը, որ նա կփախչի և այդպիսով չի ներկայանա դատարան, նա պետք է մինչև դատավարությունը ազատ արձակվի, եթե հնարավոր է նրա ներկայությունը ապահովող երաշխիքներ ստանալ: Սույն պարագայում նման երաշխիք է հանդիսանում բացակայելու արգելք խափանման միջոց կիրառելը։ Պաշտպանական կողմի համոզմամբ `կալանք ընտրելու միջնորդությունը ներկայացվել է կալանքի հիմքերի բացակայության պայմաններում կալանքի հիմքում դնելով փախուստի դիմելու կանխավարկածը։ Նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հիմնավորմամբ, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Բացի վերոգրյալից խափանման միջոց ընտրելիս մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորության մասով, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը ու վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածություն հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու կամ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր ու գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավ սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Ինչ վերաբերվում է անձի հավանական փախուստի դիմելու մտավախությանը, պետք է փաստել, որ սույն պարագայում անձի փախուստի վտանգը հիմնվել է բացառապես անձին սպառնացող պատժի խստության վրա: Հավուր պատշաճի չի գնահատվել վերաբերելի գործոնների համակցությունը, անձի անձնական հատկանիշները, նրա արժեքները, բնակության վայրի առկայությունը, զբաղվածությունը, ընտանեկան կապերը և բոլոր կապերը երկրի ներսում, որտեղ հետապնդվում է, ինչպես նաև անձի արտասահմանյան հարաբերությունները: Այս առումով փաստում է, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ամուսնացած է, խնամքին ունի անչափահաս թոռ, միայնակ է հոգում ընտանիքի անդամների կարիքները, ունի բժշկական հսկողության կարիք, ինչպես նաև իր քայլերով աջակցություն է ցուցաբերել նախաքննական մարմնին գործի հանգամանքների բացահայտման ուղղությամբ: Ուստի նշված պարագայում, գտնում է, որ նման հիմնավորմամբ անձի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելը միանգամայն անտրամաբանական է և անհիմն: Վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, կարելի է ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալը մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն: Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 17.07.2025թվականի ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն:»: 4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ վերլուծելով վերը շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք : Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով : Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի : 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով : (…) : ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով : 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար : (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները : Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը : 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը : 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար : 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները : 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին: Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։ Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը և նկատի ունենալով, որ Դամանպրիտ Սինգհի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին: Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/»։ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «/…/ Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը /…/» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/: Տիգրան Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «/…/ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ /…/»: Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի հիմքերի՝ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստը կանխելու առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանց վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են գործի նյութերից: Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, փաստարկների շրջանակներում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և այն համադրելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող արարքների բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս անձը և վարքագիծը բնութագրող և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանավորումից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, փաստարկների շրջանակներում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և այն համադրելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունների, բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, կատարման եղանակի, մեղադրյալի անձի և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ, ինչպես նաև այն, որ ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք էական նվազեցնում կամ չեզոքացնում են կալանքի տակ պահելու հիմքերը, իսկ դատաքննությունը դեռևս շարունակվում է, և վերը նշված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ վերլուծելով և համակցությամբ գնահատելով բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ տվյալ դեպքում առկա է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու անհրաժեշտություն, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ անընդունելի է խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնել արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ ասած՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերին անդրադառնալիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Անդրադառնալով բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում որպես այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիությունը հիմնավորող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված կալանավորման հիմքերի չեզոքացման և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային խափանման միջոցը հանդիսանալ չի կարող, հաշվի առնելով, որ այն բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում բացառելու մեղադրյալի կողմից ոչ օրինաչափ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը: Այլ կերպ՝ կալանքն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, ինչպես նաև տվյալ դեպքում կալանավորմամբ ապահովվում է նաև հանրային և մասնավոր շահերի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռությունը, հետևաբար նման պայմաններում վերաքննիչ բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի պաշտպան Ա.Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի պաշտպան Ա.Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 17.07.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գուրպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 17.07.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալիի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-08-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Դատական ակտի հրապարակման օր: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ «22» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Նախաքննական մարմնի կողմից Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա, Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինի արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինի անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինից զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի Շահումյան 1 փողոցի 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինի մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը ստացել է 2025 թվականի հուլիսի 24-ին: 2025 թվականի հուլիսի 30-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ: Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի օգոստոսի 12-ին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը` մեղադրյալ Գուպրիտ Ռահըլի Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցներ՝ բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն: Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թեպետ, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա Առաջին ատյանի դատարանն խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողն ամբողջությամբ հարցաքննվել է մեղադրանքի և պաշտպանության կողմն տվել է իրեն հուզող ամբողջ հարցերն՝ այդ կերպ նաև օգտվելով իր հակընդդեմ հարցման իրավունքից և տվյալ պահին որևէ հիմք անգամ չկա ենթադրելու, որ առկա է խոչընդոտման հիմք: Մեղադրյալը տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ մեղադրյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ: Առաջին ատյանի դատարանն փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: Այն պետք է գնահատվի մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ հաշվի առնելով, որոնք կարող են հաստատել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու վտանգի առկայությունը: Առաջին ատյանի դատարանը նաև ուշադրության չի արժանացրել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի երկու անչափահաս երեխա և նախքան այս դեպքերն ինքն էր հանդիսանում ընտանիքի միակ կերակրողն, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ քրեական դատավարությունն անձի ազատության և անձեռնմխելիության հետ կապված դեպքերում պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով: Ինչ վերաբերվում է այն փաստին, որ գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս պետք է հետազոտվեն ապացույցներ, անհիմն են այնքանով, որքանով, որ անհիմն կլինի բոլոր նախնական դատալսումների փուլում գտնվող գործերով այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելը մերժելը: Ինչ վերաբերվում է անձի հավանական փախուստի դիմելու մտավախությանը, պետք է փաստել, որ սույն պարագայում անձի փախուստի վտանգը հիմնվել է բացառապես անձին սպառնացող պատժի խստության վրա: Հավուր պատշաճի չի գնահատվել վերաբերելի գործոնների համակցությունը, անձի անձնական հատկանիշները, նրա արժեքները, բնակության վայրի առկայությունը, զբաղվածությունը, ընտանեկան կապերը և բոլոր կապերը երկրի ներսում, որտեղ հետապնդվում է, ինչպես նաև անձի արտասահմանյան հարաբերությունները: Այս առումով հարկ է նշել, որ մեղադրյալն ունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ամուսնացած է, խնամքին ունի անչափաս թոռ, միայնակ է հոգում ընտանիքի անդամների կարիքները, ունի բժշկական հսկողության կարիք, ինչպես նաև իր քայլերով աջակցություն է ցուցաբերել նախաքննական մարմնին գործի հանգամանքների բացահայտման ուղղությամբ: Ուստի՝ նման պայմաններում անձի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելը միանգամայն անտրամաբանական և անհիմն է: Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները՝ հարկ է նշել, որ մեղադրյալը մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինի պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ բացակայելու արգելքի և վարչական հսկողության համակցված կիրառմամբ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի կալանքի տակ պահելու իրավաչափությունն ու անհրաժեշտությունը գործի քննության ընթացքում դատարանի նախորդ՝ 2025 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ հիմնավորվել է, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին և դիմել փախուստի: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 2025 թվականի մարտի 25-ի որոշմամբ անդրադառնալով կալանքի «հիմքերին» արձանագրել է. ... Դատարանը արձանագրում է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդրպալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով այայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Ինչ վերաբերում է փախուստի հավանականության հիմքում դրված հանգամանքներից ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալուն, Դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված Բալջինդեր Սինգի սեփականությամբ գրանցված անշարժ գույքի վկայականը, որպիսի հասցեում միջնորդվեց կիրառել տնային կալանք խափանման միջոցը, որևէ կերպ չեն չեզոքացնում մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հանգամանքը: Դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն ...»: Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և/կամ դիմել փախուստի։ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և քրեական վարույթին չխոչընդոտելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված: Առաջին ատյանի դատարանը թեև արձանագրել է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն դրա մտավախությունը դեռևս շարունակվում է պահպանվել։ Այլ կերպ՝ քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը։ Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը նույնպես շարունակում է պահպանվել։ Ի թիվս այլնի, նշված դիրքորոշման համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը գնահատման է արժանացրել նաև Գուրարիտ Սինգհին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումների և պատճառաբանությունների, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքի հաշվառմամբ, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի: Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ սույն փուլում կալանքից բացի այլ խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառմամբ, հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելուն: Վերոգրյալը հիմք է տալիս Առաջին ատյանի դատարանին արձանագրելու, որ անհրաժեշտ է երկարաձգել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը՝ 3 երեք ամիս ժամկետով, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու մտավախությանը, գտնում է, որ թեև որոշակի առումով նշված ռիսկը նվազել է, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտվել են որոշակի ապացույցներ և հարցաքննվել է տուժողը, այնուամենայնիվ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված ռիսկն այն աստիճան չի նվազել, որպիսի պայմաններում հնարավոր լինի փաստել, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը, հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, սպասվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, իսկ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշվածն ինքնին թույլ է տալիս գալու ողջամիտ եզրահանգման, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է դիմել փախուստի: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում են սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցանքների ենթադրյալ կատարում, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի բնութագրական տվյալներին, մասնավորապես այն, որ վերջինն ամուսնացած է, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, աշխատել է, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի քննության տվյալ փուլում դրանք ինքնին բավարար չեն գալու հետևության, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառմամբ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-08-2025 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դամանպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 20.10.2025թ որոշումը , մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գուպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 20.10.2025թ որոշումը , մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալիի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 01-12-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Դատական ակտի հրապարակման օր: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ «09» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Մխիթար Պապոյան (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Գուրպրիտ Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Նախաքննական մարմնի կողմից Գուրպրիտ Սինգհին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով՝ այն արարքների համար, որ նա, Լովդիպ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինի արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինի անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինից զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Լովդիդ Սինգհի, Դամանպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի Շահումյան 1 փողոցի 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինի մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից Գուրվիր Սինգհը և Դամանպրիտ Սինգհը հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը ստացել է 2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին: 2025 թվականի նոյեմբերի 24-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ: Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին են հանձնվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպանը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը` մեղադրյալ Գուպրիտ Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել բացակայելու արգելք և վարչական հսկողություն: Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատավարության տվյալ փուլում շարունակվում է պահպանվել և չի վերացել այն մտավախությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթի քննությանը և դիմել փախուստի՝ ելնելով Դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ կալանքի՝ որպես խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման համար հիմք ծառայող իրավաչափության պայմանների շարունակական առկայության փաստը հաստատող հիմնավորումներից և պատճառաբանություններից, ինչպես նաև նշվածը հերքող փաստական տվյալներ չներկայացնելու հանգամանքից: Թեպետ, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա դատարանն խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողը հարցաքննվել է, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերը տվել են իրենց հուզող հարցերը՝ օգտվելով հակընդդեմ հարցման իրավունքից, որևէ հիմք չկա ենթադրելու, որ առկա է խոչընդոտելու հիմք: Առաջին ատյանի դատարանը փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: Առաջին ատյանի դատարանն ուշադրության չի արժանացրել նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ունի երկու անչափահաս երեխա և նախքան այս դեպքերը, ինքն էր հանդիսանում ընտանիքի միակ կերակրողը: Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը տևական ժամանակ գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իր մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ: Առաջին ատյանի դատարանի մտավախությունն առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի, անիրատեսական է, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով: Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, հարկ է նշել, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինի պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցներ բացակայելու արգելքի և վարչական հսկողության կիրառմամբ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և նյութերը, գտնում է, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ։ Մասնավորապես այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը»՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև՝ հանցավոր մւոադրության իրականացման աստիճանը, կատարմանը եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը։ Ամփոփելով նշվածը՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությանը, հարկ է համարում նշել, որ սույն քրեական գործով դատաքննությունը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս պետք է հետազոտվեն նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, որպիսի պայմաններում մեծ է հավանականությունը, որ մեղադրյալը, ավելի մեղմ խափանման միջոցի պայմաններում, կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանի համար անհասկանալի է պաշտպանի այն պնդումը, որ սույն գործով տուժողն արդեն իսկ հարցաքննվել է, որպիսի պայմաններում խոչընդոտելու ռիսկը նվազել է: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, սպասվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը հանդիսանում է Հնդկաստանի Հանրապետության քաղաքացի, իսկ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, սոցիալական կապեր, գտնում է, որ դեռևս շարունակում է առկա լինել ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհն ազատության մեջ գտնվելու դեպքում կարող է դիմել փախուստի: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհին մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինին վերագրվում է սեփականության դեմ ուղղված ծանր ենթադրյալ հանցանքների կատարում, ինչն իր հերթին հիմք է տալիս գալու ողջամիտ հետևության, որ վերջինը, մնալով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ կալանքի կիրառման պայմանների ու հիմքերի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի՝ երկու անչափահաս երեխա ունենալու և ընտանիքի միակ կերակրողը հանդիսանալու հանգամանքներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ թեև նշված հանգամանքները նույնպես ունեն նշանակություն մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի ընտրության հարցում, սակայն գործի քննության տվյալ փուլում դրանք դեռևս բավարար չեն գալու հետևության, որ մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառմամբ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ Գուրպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Գուրպրիտ Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-12-2025 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-01-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-12-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գուրվիր Սինգհ մյուսները՝ Դամանպրիտ Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ / 20.10.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք ,կամ վարչական հսկողություն և բացակայլեու արգելք կամ դրանց համակցությունը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-01-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-12-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ ,Դամանպրիտ Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ ,Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ / 20.10.2025թ. որոշումը , մեղադրյալ Լավդիպ Սինգհի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք ,կամ վարչական հսկողություն և բացակայլեու արգելք կամ դրանց համակցությունը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | N-ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «26» հունվարի 2026թ. ք. Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈԻԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Է.Մկրտչյան/ 20.10.2025թվականի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը. ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գուրվիր Սինգհի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ‚ 8-րդ կետերով‚ 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և մյուսների: 20.10.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3/երեք/ ամիս ժամանակով: Բողոքարկվող դատական ակտը պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանի կողմից առձեռն ստացվել է 18.12.2025թվականին։ Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 29.12.2025թվականին փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 05.01.2026 թվականին: Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 12.01.2026թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 13.01.2026թվականին: 16.01.2026թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: 2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 191-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ‚ 8-րդ կետերով‚ 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ, 10-րդ կետերով և 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա Լովդիպ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ շահադիտական դրդումներով առևանգել է Կուլդիպ Սինգհին, որից հետո մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Գուրվիր Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Դամանպրիտ Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիփ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիփ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: 20.10.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է. «/.../Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքերը» (իրավաչափության պայմանները)՝ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակները։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում և դեռևս չեն հետազոտվել քրեական գործում առկա ապացույցները, իսկ քրեական գործով անցնում են նաև անձինք, ովքեր որոշակի փոխհարաբերություններ ունեն մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի հետ, - մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների, մասնավորապես՝ քրեական վարույթին չխոչընդոտելու, այդ թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի չմիջամտելու ճանապարհով, կատարումն ապահովելու և փախուստը կանխելու նպատակներով կալանավորման ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 21-ը:/…/»: 3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության, վերաբերելի իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշումն ամբողջությամբ անօրինական է, դրանով կոպտորեն ոտնահարվել և խախտվել են մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպանության իրավունքի սկզբունքները և առհասարակ քրեական դատավարությանն օրենսգրքի բոլոր հնարավոր սկզբունքները։ Նշված որոշումով խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, քանի որ դատարանի կողմից թույլ են տրվել ակնհայտ և կոպիտ խախտումներ, ուստի ենթական է բեկանման և փոփոխման: Հայտնում է, որ դեռևս 2025թ-ի հոկտեմբերի 8-ին, երբ գործը գտնվում էր դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի վարույթում, կապ է հաստատել աշխատակազմի հետ հայտնելով, որ ստանձնել է մեղադրյալներ Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի պաշտպանությունը, դատարանին խնդրել է իրեն տրամադրել գործի նյութերը, որի արդյունքում ստացել է դրանք, սակայն 13.10.2025թ-ին նշված քրեական գործը վերամակագրվել է դատավոր Էդուարդ Մկրտչյանին և 14.10.2025թ-ին կապ է հաստատել դատարանի աշխատակազմի հետ, ներկայացել է և հայտնել, որ ստանձնել է մեղադրյալներ Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի պաշտպանությունը և նշանակվող դատական նիստի մասին իրեն տեղյակ պահեն, քանի որ ինքը պետք է մասնակցի նշանակված դատական նիստերին որպես պաշտպան։ Սակայն, դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի գրեթե բոլոր սկզբունքները դատախազի և պաշտպանի բացակայությամբ այն պայմաններում, երբ դատավորը հստակ իմացել է իր կողմից պաշտպանությունը ստանձնելու վերաբերյալ անցկացնում է դատական նիստը և կայացնում որոշումներ՝ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ, որից հետո միայն՝ դատական նիստի ավարտին դատարանը հայտնում է, որ դատարանի կազմի հետ է կապ հաստատել փաստաբան Գևորգ Մարտիրոսյանը, սակայն իբր չի հայտնել, թե ում պաշտպանությունն է ստանձնում, որն իրականությանը չի համապատասխանում, ոչ միայն դատարանին հայտնել է, թե ում պաշտպանության համար է ներկայանալու դատարան, այլ նաև հայտնել է, որ նշանակված օրը և ժամին ներկայանալու է դատարան։ Բացի վերը նշվածից, դատարանը բողոքարկվող որոշման մեջ կալանավորման հիմքերի առկայության մասով բավարարվել է միայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված՝ կալանավորման հիմքերի օրենսդրական ձևակերպումների պարզ շարադրանքով ու դրանց առկայությունը չեն պատճառաբանել փաստական հանգամանքների հիման վրա կատարված ողջամիտ ենթադրություններով: Մինչդեռ, այդպիսի հետևություններն ու ողջամիտ ենթադրությունները պետք է հիմնավորված լինեն գործի փաստական տվյալներով, որպիսի պայմաններում միայն անձին ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնարար իրավունքից՝ ազատությունից զրկելը կարող է համարվել իրավաչափ: Մինչդեռ, Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ կալանքի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կալանքի անհրաժեշտությունը և նպատակահարմարությունը հիմնավորվել են ոչ թե կոնկրետ և վերաբերելի փաստերով և հանգամանքներով, այլ միանման, ընդհանուր բնույթի արտահայտություններով: Դատարանը կայացրած որոշմամբ փաստացի բացառել է այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը, ինչպիսիք են օրինակ՝ տնային կալանքը, վարչական հսկողությունը և/կամ գրավը, բացակայելու արգելքը կամ դրանց համակցված կիրառումը։ Այս ամենի արյունքում դատարանի կողմից կայացրած որոշումը չի կարող համարվել հիմնավորված և պատճառաբանված և այն ենթակա է բեկանման: Կարծում է, որ քննության տվյալ փուլում էականորեն նվազել է մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը, ինչը մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ ենթադրյալ դեպքը տեղի է ունեցել շուրջ 1 տարի 3 ամիս առաջ՝ 2024թ. սեպտեմբերի 15-ին, ավարտվել է վարույթի նախաքննությունը և գործը քննվում է դատարանում։ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ կալանքը 3 ամիս ժամկետով երկարաձգելու օրենքով նախատեսված իրավաչափ նպատակը բացակայել է, ուստի վերջինիս նկատմամբ կալանքի կիրառումը չի կարող լինել իրավաչափ և օրինական հետևաբար, 3-րդ անաչառ դիտորդի մոտ կարող է տպավորություն առաջանա, որ նրան ազատությունից զրկելը հետապնդում է պատժի նպատակ: Անդրադառնալով առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմանը, կարծում է, դատարանում հետազոտված փաստական տվյալներով ու նյութերով Դատարանը կարող էր իր մտավախությունները չեզոքացնել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, գրավի, բացակայելու արգելքի կամ դրանց համակցված կիրառմամբ, որը կապահովեր մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, եթե Դատարանը կարծում էր, որ առկա են որոշակի ռիսկեր գործին խոչընդոտելու, ապա դատարանը կարող էր ներկայացված միջնորդությունը բավարարել մասնակի, մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելով տնային կալանք, վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը կամ դրանց համակցությունը: Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից 2025թվականի հոկտեմբերի 20-ին թիվ ԵԴ1/0016/01/25 գործով կայացված մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի կալանքի տակ պահելու ժամկետը 3 /երեք/ ամսով՝ մինչև 2026թվականի հունվարի 21-ը երկարաձգելու մասին որոշումը՝ կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, վերացնելով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը կամ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելք կամ դրանց համակցությունը: Հաշվի առնելով, որ դատարանի կողմից թույլ էր տրվել բազմաթիվ քրեադատավարական խախտումներ, որոնց սույն բողոքով հնարավոր չէ ամբողջական և մանրամասն անդրադառնալ, խնդրում եմ բողոքի քննությունն իրականացնել բանավոր ընթացակարգով՝ հնարավորություն ընձեռելով ինձ առավել մանրամասն և հանգամանալից ներկայացնել թույլ տրված խախտումները և բողոքի հիմնավորումները։»: 4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն` 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա: Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ վերլուծելով վերը շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք : Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով : Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի : 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով : (…) : ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։(…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. (…)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը : 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար : 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները : 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին: Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով հիմնավոր կասկածին, անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Նարեկ Հարությունյանի գործով 30.03.2016թվականի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումը վերահաստատել է նաև Հարություն Ավետիսյանի վերաբերյալ 28.02.2025թվականի թիվ ԱՐԴ/0180/01/23 քրեական գործով, արձանագրելով, որ. «15. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.1.-րդ կետում նշված պնդմանը, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ վերոգրյալի պայմաններում բողոքաբերների՝ սույն որոշման 5.2-րդ և 5.4-րդ կետերում մատնանշված փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է։»: Հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները և նկատի ունենալով, որ Գուրվիր Սինգհի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննելու համար ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում անդրադառնալ հիմնավոր կասկածին: Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/»։ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արձանագրել այն մասին, որ. «/…/ Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը /…/» /ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 15.02.2013թվականի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշում/: Տիգրան Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 15.11.2017թվականի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «/…/ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ /…/»: Անդրադառնալով պաշտպանի մասնակցության վերաբերյալ բողոքաբերի դիտարկումներին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհը որևէ առարկություն չի ներկայացրել դատական նիստը շարունակելու վերաբերյալ‚ իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 271-րդ հոդվածի 3.1.-րդ կետի համաձայն դատական վարույթին ներգրավված և պատշաճ ծանուցված անձանց բացակայությունը խոչընդոտ չէ առաջին ատյանի կարգով իրականացվող վարույթում խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատական նիստն անցկացնելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի հիմքերի՝ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և փախուստի դիմելու առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանց առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները բխում են գործի նյութերից: Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, փաստարկների շրջանակներում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և այն համադրելով մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին մեղսագրվող արարքի բնույթի ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, վերջինիս անձը և վարքագիծը բնութագրող և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելով, դատական սխալ թույլ չի տվել, իսկ բողոքաբերը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ կալանավորումից զատ որևէ այլ խափանման միջոց կարող է ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների և հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի, փաստարկների շրջանակներում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը և այն համադրելով մեղադրյալին վերագրվող արարքների առանձնահատկությունների, բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, կատարման եղանակի և գործի նյութերից բխող այլ տվյալների հետ, ինչպես նաև այն, որ ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք էական նվազեցնում կամ չեզոքացնում են կալանքի տակ պահելու հիմքերը, իսկ դատաքննությունը դեռևս շարունակվում է, և վերը նշված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ վերլուծելով և համակցությամբ գնահատելով բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ տվյալ դեպքում առկա է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու անհրաժեշտություն, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին, և քրեական գործի քննությունը գտնվում է ընթացիկ քննության փուլում։ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ անընդունելի է խափանման միջոցի հիմքերը հաստատող կանխատեսական դատողությունները նույնացնել արդեն իսկ կատարված արարքի հետ, մինչդեռ խափանման միջոցի հիմքերի համատեքստում այդ հնարավոր արարքը կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունն ունի միայն ապագային վերաբերող կանխատեսական բնույթ և չի անցնում ողջամիտ կասկածի շեմը: Այլ կերպ ասած՝ դատարանը խափանման միջոցի հիմքերին անդրադառնալիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Անդրադառնալով բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքում որպես այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիությունը հիմնավորող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված կալանավորման հիմքերի չեզոքացման և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային խափանման միջոցը հանդիսանալ չի կարող, հաշվի առնելով, որ այն բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում բացառելու մեղադրյալի կողմից ոչ օրինաչափ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը: Այլ կերպ՝ կալանքն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, ինչպես նաև տվյալ դեպքում կալանավորմամբ ապահովվում է նաև հանրային և մասնավոր շահերի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռությունը, հետևաբար նման պայմաններում վերաքննիչ բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու տևողության մասին անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում այսպիսի մոտեցում ունի նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը՝ նշելով, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ /Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Bulea v. Romania գործով 03.12.2013 թվականի վճիռը, գանգատ թիվ 27804/10, կետ 62/: Տվյալ դեպքում՝ սույն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը չի կարող համարվել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկին հակակշռող բավարար գործոն: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Գուրվիր Սինգհի պաշտպան Գ.Մարտիրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Թիվ ԵԴ1/0016/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 20.10.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 31-01-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անահիտ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դամանպրիտ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ , Դամանպրիտ Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ , Լավդիպ Սինգհ մյուսները՝ Գուրվիր Սինգհ Ներպեր Սինգհ , Գուրպրիտ Սինգհ Ռահալ Սուրինդպալի, Լավդիպ Սինգհ Ռաջվինդր Սինգհ Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 14.01.2026թ. որոշումը , մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել և ընտրել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մակար |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2026 թվականի փետրվարի 19-ը։ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/0016/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, նախագահող դատավոր՝ Էդ.Մկրտչյան 2026 թվակաի փետրվարի 19-ին Երևան քաղաքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյանի, մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշման դեմ պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթի նյութերը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Հատուկ վերանայման վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/0016/01/25 վարույթով՝ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 1.2. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ 2026 թվականի հունվարի 31-ին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը (Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի փետրվարի 03-ին), որը Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2026 թվականի փետրվարի 19-ը։ 1․3․ Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։ 2․ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով. 2․1․ Բողոքաբերն իր բողոքում նշել է, որ սույն բողոքի հետապնդվող հիմնական նպատակը հետևյալն է․ ապացուցել դատարանի առջև իրավաբանական նշանակություն ունեցող այն կարևոր պայմանը, որ առկա փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն ըստ էության անհրաժեշտություն է։ Ըստ բողոքաբերի այդ անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նրանով, որ տնային կալանքի տակ գտնվելը բացառապես որևէ կերպ չի բխում քրեական գործի դատական քննության շահերից։ Թերևս այդ հանգամանքը պայմանավորված է գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-118-րդ հոդվածների իրավակարգավորումներից։ Բողոքաբերը վկայակոչելով Սահմանադրության 25-րդ, 27-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 123-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները, Մարդու իրավունքների եվրոպական և ՀՀ վճռաբեկ դատարանների կողմից տրված մեկնաբանությունները՝ մասնավորապես նշել է․՝ մասնավորապես նշել է․ «… Ստորդաս դատարանը, նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով արձանագրել է. «(…) Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանն արձանագրում է, որ թեպետ մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել և ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ըստ էության քննության, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված առաջին հայացքից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքն ինքնին կարող էր չեզոքացվեր, սակայն նկատի ունենալով, որ քրեական վարույթը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում, և օբյեկտիվորեն չեն հետազոտվել և հարցաքննվել այն անձինք, որոնք որոշակիորեն ցուցմունքներ են տվել իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների առնչությամբ, ուստի Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը բարձր է(…): Դատարանը իր հետևություններում եկել է այն եզրահնագման, որ, մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, առանձնահատկությունները, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը և այլն: Ընդ որում՝ փախուստի դիմելու հավանականության գնահատման համատեքստում Դատարանի համար էական նշանակություն ունի նաև մեղադրյալի ՀՀ-ում բնակության վայր չունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների համատեքստում բարձրացնում է մտավախությունն առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է փախուստի դիմել: Հատակնշական է այն հանգամանքը, որ բոլոր մյուս մեղադրյալնների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք խափանման միջոց և սա խախտում է [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով] ամրագրված համաչափության [սկզբունքը] ևս: (…) [Վ]երլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները, է ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված այլընտրանքային խափանման [միջոցով]: (…) Թեպետ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով տուժողը հարցաքննվել է, որպիսի հանգամանքով պայմանավորված խոչընդոտելու ռիսկը որոշակիորեն նվազել է, սակայն քրեական վարույթի սահմաններով պայմանավորված՝ խոչընդոտելու հավանականությունը դեռևս առկա է: Պաշտպանական կողմի համար միանգամայն անհասկանալի է դատարանի վերոգրյալ մեկնաբանությունը, քանի որ նախքան սա դատարանն խոչընդոտման հիմքում դրել էր այս հանգամանքը, իսկ այս փուլում, երբ արդեն տուժողն ամբողջությամբ հարցաքննվել է մեղադրանքի և պաշտպանության կողմն տվել է իրեն հուզող ամբողջ հարցերն այդ կերպ նաև օգտվելով իր հակընդդեմ հարցման իրավուքնից և տվյալ պահին որև հիմք անգամ չկա ենթադրելու, որ առկա է խորընդոտման հիմք: [Ինչ] վերաբերվում է նոր հանցանք կատարելու հիմքին, ապա պաշտպանական կողմն ցանականում է նշել, որ դատարանի համար, այս հիմքն ևս առկա չի եղել , քանի որ անդրադարձ դրան ևս չի կատարվել: Տվյալ պարագայում ստորադաս դատարանն փախուստի վտանգավորության աստիճանը չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ: (…) Դատարանն նաև ուշադրության չի արժանացրել Եվրոպական դատարանի՝ Նեումեյստերն ընդդեմ Ավստրիայի (Neumeister v. Austria) գործով 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճռով արտահայտած դիրքորոշմանը համաձայն, որի տևական ժամանակ անազատության մեջ պահվելու պայմաններում փախուստի վտանգն անխուսափելիորեն նվազում է, քանի որ նախնական կալանքի տևողությունը հանվելու է ազատազրկման ժամկետից, ուստի հետագայում դատապարտվելու հավանականությունն ավելի քիչ վախեցնող կդառնա անձի համար և կնվազեցնի փախուստի գայթակղությունը։ (…) [Պ]ետք է փաստել, որ պաշտպանյալս տևական ժամանակ է գտնվում է անազատության մեջ, իսկ գործի քննությունը հետաձգվում է ոչ իմ պաշտպանյալի մեղավորությամբ, հետևաբար՝ խոչընդոտելու հիմքն առկա չէ։ Տվյալ պարագայում (…) դատարանի մտավախությունը առ այն, որ անձը կարող է դիմել փախուստի դառնում է միանգամայն անիրատեսական, նման մտավախությունը փարատելու համար անձի նկատմամբ կարող է կիրառվել բացակայելու արգելք խափանման միջոց, որը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, (….) Սույն պարագայում, ցանկանում եմ փաստել,որ երբ անձին անազատության մեջ պահելու միակ պատճառը մնացել է այն մտավախությունը, որ նա կփախչի և այդպիսով չի ներկայանա դատարան, նա պետք է մինչև դատավարությունն ազատ արձակվի, եթե հնարավոր է նրա ներկայությունը ապահովող երաշխիքներ ստանալ։ (…) Այսպիսով՝ վերլուծելով վերոթվարկյալ իրավանորմերը տեսնում ենք, որ ինչպես տնային կալանքը, այնպես էլ վարչական հսկողությունը ներառված են քրեադատավարական խափանման միջոցների նույն համակարգում և միտված են միևնույն նպատակին՝ անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխմանը և ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Վերոգրյալի համատեքստում, վերլուծելով ու գնահատելով գործի հանգամանքները և ողջամտորեն ենթադրություններ կատարել այն մասին, որ պաշտպանյալս մտադիր չէ խոչընդոտել գործի քննությանը, ուստի վերջինիս պատշաճ վարքագիծը քննության ներկայիս փուլում հնարավոր կլինի ապահովել նրա նկատմամբ օրենքով նախատեսված (…) այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել տանային կալանք կամ վարչական հսկողությում։ (…) »։ 2․2․ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2026 թվականի հունվարի 14-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25ի որոշումը` մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնել կամ դատական ակտը փոփոխել և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն: 3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 3․1․ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 456-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 8-րդ և 10-րդ կետերով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասից)․ «Լովդիդ Սինգհի, Գուրպրիտ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության գալով՝ մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով, մարմնական վնասվածք պատճառելու համար նախապես հարմարեցված առարկաներով, ինչպես նաև ձեռքերով ու ոտքերով հարվածներ են հասցրել Կ.Սինգհի մարմնի տարբեր հատվածներին՝ կոտրելով նրա ակնկալվող դիմադրությունն ու հափշտակել վերջինիս արծաթյա վզնոցը, թվով 2 «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսները, ինչպես նաև 150.000 ՀՀ դրամ գումարը և իրավունք վերապահող փաստաթուղթ հանդիսացող՝ վերջինիս անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականն ու ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Որից հետո Կ.Սինգհի նկատմամբ բռնություն գործադրելու սպառնալիքով պահանջել են վերջինիցս զանգահարել իր հարազատներին և խնդրել իրենց փոխանցել խոշոր չափերով գումար: Այսպես. 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Դամանպրիտ Սինգհն ավազակություն կատարելու հարցում նախնական համաձայնության է եկել Գուրպրիտ Սինգհի, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ, որից հետո դերերի բաշխման և նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ Գուրպրիտ Ռահըլի Սինգը և Դամանպրիտ Սինգհը նույն օրը դիմակավորված սպասել են Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող չպարզված հասցեի տանը, իսկ Լովդիդ Սինգհը և Գուրվիր Սինգհը պատվիրել են տաքսի ավտոմեքենա, որի վարորդ Կուլդիպ Սինգհի կամքն անտեսելով՝ խաբեության եղանակով, Երևան քաղաքի, Շահումյան 1 փողոցի, 1/1 հասցեից խնդրել են իրենց տեղափոխել Երևան քաղաքի, Արամ Մանուկյան 33 հասցեի մոտակայքում գտնվող վերոգրյալ տուն, որտեղ մատուցված ծառայության դիմաց գումարը վճարելու և թեյ հյուրասիրելու պատրվակով Կ.Սինգհին հրավիրել են ներս: Տան ննջասենյակում թաքնված՝ դիմակավորված վիճակում նրանց սպասող Դամանպրիտ Սինգհը և Գուրպրիտ Սինգհը, Լովդիպ Սինգհի և Գուրվիր Սինգհի հետ խմբի կազմում, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, միևնույն արդյունքին հասնելու նպատակով ձեռքերով, ոտքերով, ինչպես նաև նախապես հարմարեցված առարկաներ հանդիսացող մահակով ու կացնի բութ հատվածով հարվածներ են հասցրել Կուլդիպ Սինգհի մարմնի տարբեր մասերին, կոտրել նրա կողմից ակնկալվող դիմադրությունը և բռնություն գործադրելու եղանակով հափշտակել վերջինիս մոտ գտնվող 1 հատ չպարզված արժեքի արծաթյա վզնոց, տաբատի գրպաններում եղած՝ թվով 2 հատ, չպարզված արժեքներով «Վիվո» և «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսներ, ինչպես նաև՝ Կ.Սինգհի պայուսակում առկա՝ 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, այդ կերպ՝ Կ.Սինգհին պատճառելով զգալի չափերով՝ ընդհանուր 500.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Բացի այդ, նույն պայուսակից հափշտակել են Կ.Սինգհի կենսաչափական տվյալներով՝ իրավունք վերապահող փաստաթղթեր հանդիսացող անձնագիրը, վարորդական իրավունքի վկայականը և ավտոմեքենայի տեխանձնագիրը: Այնուհետև, շարունակելով Կ.Սինգհից շորթմամբ գումար հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորությանն ուղղված գործողությունները՝ ոտքերով և ձեռքերով Կ.Սինգհի դեմքի, կրծքավանդակի, աջ և ձախ բազուկների, արմնկահոդերի, նախաբազուկների, դաստակների, ծնկահոդերի, ոտնաթաթերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, սալջարդ վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ պատճառելու եղանակով բռնություն գործադրելով, Կ.Սինգհից պահանջել են զանգահարել ընտանիքի անդամներին և նրանցից խնդրել խոշոր չափերով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 3.872.300 ՀՀ դրամի չափով գումար, հակառակ դեպքում սպառնալով սպանել Կ.Սինգհին:»: 3.2. Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, նշել է (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի հունվարի 15-ի թիվ ԵԴ1/0016/01/25 որոշման պատճառաբանական մասից). «(…) Վկայակոչված իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանքը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է․ - մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ - մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և քրեական գործի քննությունը գտնվում է հիմնական դատալսումների փուլում, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքը՝ հաստատված Դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ: Մասնավորապես՝ այն, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված հետևյալ «հիմքը» (իրավաչափության պայմանը)՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը։ Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, - մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում նաև` հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, կատարման եղանակը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակով կալանքի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան: Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի ապրիլի 21-ը:(…)» 4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 4.1. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4․ Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համակցված մեկնաբանությունից բխում է, որ հատուկ վերանայման կարգով դատարանը քննության է առնում բացառապես բողոքում նշված հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ չանցնելով դրանց սահմաններից։ Միևնույն ժամանակ, 359-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Վերաքննիչ դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված նյութերի և վարույթի մասնակիցների ներկայացրած պնդումների վրա։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանի առջև դրված առանցքային հարցը հետևյալն է. հիմնավոր և իրավաչափ է արդյո՞ք մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: Փաստական հանգամանքները գնահատելով կիրառելի իրավական կարգավորումների լույսի ներքո, անհրաժեշտ է անդրադառնալ և իրավական մեկնաբանմամբ պատասխանել սույն հարցին: Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. Գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)» : ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)»։ Վերաքննիչ դատարանը կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի վերլուծության շրջանակներում հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և հետևողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները։ Մասնավորապես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում (ՀՀ գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում) թվարկված կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով։ Կարեն Բաբայանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կրկին փաստել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար, խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նույն որոշմամբ ևս մեկ անգամ ընդգծել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ Վահագն Պողոսյանի գործով որոշման մեջ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ՝ «Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին» : Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում անդրադառնալով կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանի՝ մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատողություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի է համարում և գտնում է, որ կալանքի նշված հիմքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են, իսկ դրա վերաբերյալ պատճառաբանությունները՝ հիմնավոր։ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն պնդմանը, թե ներկայացված փաստական տվյալների համակցության պայմաններում Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառումն «ըստ էության անհրաժեշտություն է», հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով խափանման միջոցի կիրառման (շարունակման) հարցը լուծվում է կոնկրետ նպատակային հիմքերի առկայության պայմաններում, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակը չի գնահատվում վերացական կամ ենթադրական ձևով, այլ՝ գործի նյութերից բխող փաստական տվյալների համակցված վերլուծությամբ։ Այդ համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանը, երկարաձգելով կալանքի ժամկետը, իրավաչափորեն արձանագրել է ոչ թե մեկ, այլ փոխկապակցված մի քանի հանգամանքների առկայություն՝ մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, կայուն սոցիալական կապեր, ընտանիք, մշտական աշխատանք և զբաղմունքի տեսակ, իսկ նրան մեղսագրվող ենթադրյալ արարքները իրենց բնույթով և վտանգավորության աստիճանով, կատարման եղանակով ու ակնկալվող պատժի խստությամբ օբյեկտիվորեն մեծացնում են վարույթից թաքնվելու շարժառիթի հավանականությունը։ Նման գնահատականը համահունչ է ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածով ամրագրված «նվազագույնի սկզբունքին» (խիստ միջոցը բացառապես՝ այլ միջոցներով նպատակի անհասանելիության պարագայում), այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջին, ըստ որի՝ kալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե Առաջին ատյանի դատարանը փախուստի վտանգավորության աստիճանը «չափել է միայն նախատեսվող պատժի խստությամբ», փաստում է, որ նշված պնդումը չի համապատասխանում բողոքարկված դատական ակտի բովանդակությանը. Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունից ուղղակիորեն երևում է, որ ակնկալվող պատժի խստությունը դիտարկվել է ոչ որպես ինքնուրույն և ինքնաբավ հիմք, այլ՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի փաստական հանգամանքների հետ միասին՝ նրանց փոխազդեցության ու համակցված գնահատման արդյունքում։ Այս մոտեցումը համընկնում է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն իրավական դիրքորոշումների հետ, ըստ որոնց՝ մեղսագրվող արարքի ծանրությունը և պատժի խստությունը չեն կարող լինել կալանքի հիմնավորվածությունը հաստատող միակ հիմքը, սակայն կարող են հանդիսանալ փախուստի հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարր՝ գործի նյութերից բխող այլ հանգամանքների հետ միասին։ Նույն տրամաբանությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է նաև, որ տվյալները մեկը մյուսից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել չհիմնավորված եզրահանգումների, մինչդեռ դատարանը պարտավոր է արտացոլել հանգամանքների համակցված վերլուծության արդյունքում ձևավորված փաստարկված դատողությունները։ Ուստի, բողոքաբերի ներկայացրած դատողությունը, ըստ էության, ուղղված է դատական ակտի պատճառաբանության վերաիմաստավորմանը՝ անտեսելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հենց փաստական տվյալների համակցությամբ է հիմնավորել փախուստի ռիսկը։ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն դիտարկմանը, թե քրեական վարույթը գտնվում է դատական փուլում, տուժողը հարցաքննվել է, իսկ չհարցաքննված անձանց առկայությունը չի կարող այլևս «խոչընդոտման» ռիսկ ձևավորել, հարկ է համարում նշել, որ սույն վարույթում կալանքի ժամկետի երկարաձգման հիմքում ստորադաս դատարանի կողմից առանցքային է դիտարկվել ոչ թե խոչընդոտելու, այլ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված՝ փախուստը կանխելու նպատակը։ Հետևաբար, բողոքաբերի այն փաստարկները, որոնք հիմնականում կառուցված են «խոչընդոտման» ռիսկի նվազման կամ բացակայության շուրջ, չեն հերքում այն իրավաչափության պայմանը, որը փաստացիորեն ընդունվել է որպես որոշման հիմք։ Միաժամանակ, անգամ վարույթի փուլայնության փոփոխությունը ինքնին չի վերացնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ռիսկը, եթե մեղադրյալի անձի և գործի նյութերից բխող տվյալները շարունակում են ցուցադրել՝ վարույթից թաքնվելու իրական հավանականություն, իսկ գործով ձեռք չեն բերվել նոր տվյալներ, որոնք այդ հավանականությունը կնվազեցնեն կամ կչեզոքացնեն։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրումը՝ «նոր փաստական տվյալների բացակայության» վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես էական և նպատակային փաստարկ, քանի որ խափանման միջոցի փոփոխության կամ վերացման իրավաչափությունը ենթադրում է ոչ թե ենթադրական, այլ՝ գործի նյութերից բխող նոր հանգամանքների մատնանշում, որոնք կարող են ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ավելի մեղմ միջոցներով։ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի հղմանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Neumeister v. Austria գործով արտահայտված այն գաղափարին, թե կալանքի տևողության աճին զուգահեռ փախուստի վտանգը «անխուսափելիորեն նվազում է», հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը։ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքում փախուստի ռիսկի գնահատումը պայմանավորված է ոչ թե միայն ժամանակային գործոնով, այլ՝ գործի կոնկրետ հանգամանքներով, անձի կապերով, սոցիալական արմատավորվածությամբ, վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորություններով և տրամաբանական շարժառիթներով։ Այլ կերպ՝ կալանքի տևողության որոշակի անցումը ինքնին չի ստեղծում «ավտոմատ» ենթադրություն, թե փախուստի վտանգն այլևս բացակայում է, հատկապես այն դեպքերում, երբ մեղադրյալը չի ներկայացրել վարույթին ներկայանալու բավարար և ստուգելի երաշխիքներ՝ ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր, աշխատանք, ընտանիք և այլն։ Սույն գործով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը գնահատվել է նաև վարույթի ընթացքի և գործի բնույթի համատեքստում, իսկ բողոքաբերն իր բողոքում չի վկայակոչել այնպիսի նոր փաստական տվյալ(ներ), որը (որոնք) կարող էր(էին) հիմք հանդիսանալ փախուստի ռիսկի շոշափելի նվազման վերաբերյալ դատարանի պատճառաբանված եզրահանգման համար։ Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, թե բոլոր մյուս մեղադրյալների նկատմամբ ընտրված է տնային կալանք և դրանից շեղվելը խախտում է համաչափության սկզբունքը, փաստում է, որ խափանման միջոցի ընտրությունն ու դրա տեսակային համաչափությունը պայմանավորված են տվյալ մեղադրյալի անհատական հատկանիշներով և նրա օրինական վարքագծի ապահովման իրական հնարավորություններով։ Համաչափության և նվազագույնի սկզբունքի կիրառումը չի ենթադրում մեխանիկական նույնականացում վարույթի բոլոր մասնակիցների նկատմամբ, այլ պահանջում է՝ յուրաքանչյուր մեղադրյալի մասով առանձին գնահատել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նպատակների ապահովման ռիսկերը և երաշխիքները։ Այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի այն արձանագրումը, որ մեղադրյալը ՀՀ-ում չունի մշտական բնակության վայր և կայուն սոցիալական կապեր, ունի անմիջական նշանակություն նաև այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառելիության գնահատման համար։ Տնային կալանքը իր բնույթով ենթադրում է հստակ հասցեով մշտական բնակության փաստացի և վերահսկելի պայմաններ, իսկ վարչական հսկողությունը՝ պարտավորությունների կատարումն ապահովելու իրական գործիքակազմ և սոցիալական կապերի նվազագույն կայունություն, որպեսզի տվյալ միջոցները լինեն ոչ թե ձևական, այլ արդյունավետ։ Ուստի, այն հանգամանքը, որ այլ մեղադրյալների մասով հնարավոր է եղել կիրառել տնային կալանք (կամ այլ մեղմ խափանման միջոց), ինքնին չի ապացուցում, թե նույն միջոցը բավարար և կիրառելի է նաև Դամանպրիտ Սինգհի պարագայում՝ հաշվի առնելով նրա անձնական և սոցիալական տվյալների տարբերությունը, ինչպես նաև վարույթից թաքնվելու օբյեկտիվ հնարավորությունները։ Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկները չեն հիմնավորում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքի՝ մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակի բացակայությունը կամ այդ նպատակի ապահովման հնարավորությունը այլընտրանքային խափանման միջոցներով՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները, հիմնվելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալների և գործի հանգամանքների համակցված գնահատման վրա, Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են, իսկ կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ դատական ակտի պատճառաբանությունները՝ բավարար և իրավաչափ։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, եզրահանգում է, որ գործում առկա են փաստական տվյալներ, որոնք բավարար են հիմնավորելու համար Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին դատաքննության տվյալ փուլում անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը և առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որի դեպքում կհիմնավորվի առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշությունը։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աղասի Հովսեփյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն։ Դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում : Հետևաբար, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական հանգամանքների առկայության պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները պիտանի չեն հետապնդող նպատակին հասնելու համար և ի զորու չեն հակակշռելու Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ելնելով ընտրված խափանման միջոցի ու հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից, պահպանելով հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքիների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքն երկարաձգելն անհրաժեշտ է մեղադրյալի կողմից այլ՝ օրենքով արգելված ու հավանական գործողությունների իրականացման վտանգները կանխելու համար, քանի որ խափանման միջոցների կիրառման հիմքերը փաստացի ծառայում են որպես նպատակներ և սույն գործի փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ չի կարելի գալ այն եզրահանգման, որ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհին ազատության մեջ կամ ավելի մեղմ պայմաններում անազատության մեջ գտնվելու պարագայում կդրսևորի օրինապահ վարքագիծ։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատա¬րանի գնահատմամբ, դատաքննության տվյալ փուլում կալանքը այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք լինել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, ինչպես նաև արձանագրում է, որ առկա են հստակ նշան¬ներ, որոնք արտա¬ցոլում են իրական հանրային շահի գոյությունը, որը անկախ անմեղության կանխա¬վար¬կածից, գերակայում է մեղադրյալի ազատության իրավունքի նկատ¬մամբ , հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Վերոգրյալը բխում է նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի այն բեկանելու իրավաչափ հիմք(եր) առկա չէ, հետևաբար մեղադրյալ Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի պաշտպան Անահիտ Ասատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել` անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը․ Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: 2. Դամանպրիտ Սինգհ Սավան Սինգհի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 14-ի որոշումը թողնել անփոփոխ։ Պարզաբանում․ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը և կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան` դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում ԴԱՏԱՎՈՐ ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 19-02-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 21-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Քրեական գործը բաղկացած է 1 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ «147» թերթից։ |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 21-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 147 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 44236/26 |