ԵԴ1/0023/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«21» հունվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ՝ դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանի (այսուհետ նաև` Դատարան), համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու կարգի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով իրականացնելով քրեական վարույթի քննությունն ըստ մեղադրանքի Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի (ծնված` 1991 թվականի նոյեմբերի 15-ին, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատված, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Նոր Նորք, Արտյոմ Միկոյանի 1 շենքի 37 բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-1009-24 քրեական վարույթը (այսուհետ՝ քրեական վարույթ):
2024 թվականի օգոստոսի 26-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Ավալյանի որոշմամբ քրեական վարույթով Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին կից արձանագրությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտքագրվել թիվ 60100924 նախաքննական համարով քրեական գործը, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0023/01/25 համարը, որը մակագրվել և 2025 թվականի հունվարի 7-ին հանձնվել է դատավոր Ռազմիկ Մարիկյանին:
2025 թվականի հունվարի 9-ին Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, մասնավորապես՝ մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանը չի վիճարկել իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, ինչպես նաև բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները, որոշում է կայացրել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին, իսկ դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 21-ը։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ « նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2023 թվականի մայիսի 28-ին՝ ժամը 02:05֊ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 37 MN 588 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը ստուգման նպատակով կանգնեցվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից: Ստուգման արդյունքում պարզվել ի, որ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, տրանսպորտային միջոցը վարել է հարբած (ոչ սթափ) վիճակում, այսինքն՝ սթափության վիճակի զննությամբ պարզվել է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.250 մգ/լ, որն ըստ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9֊րդ մասի՝ համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, ինչի կապակցությամբ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ կազմվել է թիվ 8180244775 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը:»:
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքը.
- Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու վերաբերյալ արձանագրությամբ նշված մեղադրյալի հայտարարության համաձայն՝ «չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնու, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով:»:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության 469.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին:
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի կողմից ընդունելու, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո Դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջը, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով՝ նրան մեղսագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափով:
Քանի որ դեպքին նախորդող 1 տարի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի վերաբերյալ տեղեկություններ չեն ներկայացվել, իսկ Դատարանն առանց կողմերի հետ քննարկելու իրավասություն չունի դրա վերաբերյալ տեղեկություններ ձեռք բերել, Դատարանը տուգանք պատժատեսակը նշանակելիս հաշվի է առնում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքի 2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ի փոփոխությամբ սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը, հաշվի առնելով, որ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանը խնդրել է տուգանքը տարաժամկետել 12 ամիս ժամկետով և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը, գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հայկ Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին նույնպես չի անդրադառնում:
Դատարանը, նկատի ունենալով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հանգամանքը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10 հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրել Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանին դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ամսական նվազագույնը 31.250 (երեսունմեկ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով՝ ըստ նրա և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հայկ Մեսրոպի Առաքելյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերը պետք է պահել գործի հետ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՌԱԶՄԻԿ ՄԱՐԻԿՅԱՆ