ԵԴ1/0005/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025 թվականի հունվարի 21-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Կարեն Ստեփանյանի
Մեղադրյալ` Անդրանիկ Քերոբյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի (ծնված՝ 10.03.1990 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, դատված, ամուսնացած, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ք. Երևան, Նոր Նորքի վարչական շրջան, Վիլնյուսի փողոց, 37 շենք, 37 բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60600224 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Կ.Ստեփանյանի որոշմամբ՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գևորգյանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
Թիվ 60600224 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունվարի 03-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 03.01.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/0005/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունվարի 07-ին։
2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/0005/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը 2023թ.-ի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2024թ.-ի հոկտեմբերի 21-ը զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, այդ ժամանակահատվածում՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ ժամը 04:20-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդում մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0,784 մգ/լ վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 37 EG 436 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, ուստի Դատարանի որոշմամբ հրապարակվեց նախաքննության ընթացքում Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի տրված ցուցմունքը, ըստ որի, 2024 թվականի սեպտեմբերի 05-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Մերսեդես Բենց» մակնիշի, 37 EG 436 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Հայտնել է, որ 2023 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ոչ սթափ ավտոմեքենա վարելու համար ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայողների կողմից համապատասխան որոշմամբ զրկվել է վարորդական իրավունքի վկայականից և իրեն տեղում ծանուցել են այդ մասին: Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում կատարածի համար:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 45-49)
Հետազոտվել են նաև.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412828 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 05.09.2024 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Նորիկ Դավթյանի կողմից՝ ժամը 04:20-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180412828 արձանագրությունը, համաձայն որի նույն օրը ժամը 04:00-ին՝ Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը Մերսեդես մակնիշի 37 EG 436 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է զրկված վարորդական իրավունքի վկայականով և ոչ սթափ վիճակում։
Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված՝ 203.1 թիվը:
(Տե՛ս գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
Սթափության սարքի ստուգաչափման թիվ 115135 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման թվականն է` 26.01.2024թ., այն ուժի մեջ է մինչև 26.01.2025թ.: Չափման միջոցի անվանումը և տեսակը՝ ալկոտեստեր, գործարանային համարը 91101208. հեսակը՝ «Jupiter X/RP», չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000 մգ/լ, ճշտության դասը՝ +-10%:
(Տե՛ս գ.թ. 7, դատական նիստի արձանագրություն)
Ստուգաչափման ենթարկելու վերաբերյալ կտրոնի պատճենը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է 91101208, զննման համարը՝ 02085, զննման ամսաթիվը՝ 05.09.2024թ., ստուգումը կատարվել է ավտոմատ, ժամը 04:14-ին, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.784 մգ/լ, վարորդի անունը՝ Անդրանիկ, վարորդի ազգանունը՝ Քերոբյան, տրանսպորտային միջոցի համարանիշը 37 EG 436, տեսուչ՝ Դավթյան, կրծքանշանի համար՝ 12843:
(Տե՛ս գ.թ 5, դատական նիստի արձանագրություն)
ՀՀ ՆԳՆ Ճանապարհային ոստիկանության ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված փաստաթղթով, համաձայն որի՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի անվամբ առկա է զրկված վարորդական իրավունքի վկայական՝ 20.10.2023 թվականից մինչև 21.10.2024:
(Տե՛ս գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն)
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180252212 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 20.10.2023 թվականին ժամը 02:20-ին, ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Դավիթ Սարգսյանի կողմից՝ Անդրանկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ կազմել է արձանագրություն, այն մասին, որ վերջինս նույն օրը, ժամը` 02:10-ին Երևան քաղաքի Բադալ Մուրադյան փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է Օպել մակնիշի 37 CL 843 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է «վարորդը հրաժարվեց ստորագրելուց բացատրություն տալուց և որոշման քաղվածքը ստանալուց» ձեռագիր գրառումը, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա չէ որևէ գրառում: Կից առկա է լրացված թիվ 8180252212 որոշումը, համաձայն որի՝ Անդրանիկ Քերոբյանը տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վարելու արդյունքում մեկ տարի ժամկետով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով։ Որոշման պատճենը և կատարման մասին քաղվածքը ստանալու հատվածում առկա է իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը՝ 20.10.2023 թվական:
(Տե՛ս գ.թ. 8, դատական նիստի արձանագրություն)
Զննում կատարելու մասին 07.10.2024 թվականի արձանագրությունը:
(Տե՛ս գ.թ 15-16, դատական նիստի արձանագրություն)
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 07.10.2024 թվականի արձանագրությունը:
(Տե՛ս գ.թ 17-18, դատական նիստի արձանագրություն)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը 2023թ.-ի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2024թ.-ի հոկտեմբերի 21-ը զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, այդ ժամանակահատվածում՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ ժամը 04:20-ին Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում գտնվելով ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդում մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0,784 մգ/լ վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի, 37 EG 436 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյո՞ք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով իսկ նախաքննությանը օժանդակելը, առողջական խնդիրներ ունենալը, մասնավորապես՝ ըստ «Էրեբունի» ԲԿ-ի կողմից թիվ 35693 էպիկրիզի քաղվածքի՝ «Աջ ազդրոսկի մ/3-ի բազմաբեկոր փակ կոտրվածք՝ տեղաշարժով: Ձախ թոքի վերին բլթային սալջարդ: Երկու կողմից ճակատային շրջաններում ենթամաշկային հեմատոմաներ՝ զուգակցված մաշկի պատռվածքներով: Երկու կողմից ճակատային և քունքային շրջաններում օտար մարմիններ:», ըստ «Էրեբունի» ԲԿ-ի կողմից 23.05.2024 թվականին տրված տեղեկանքի՝ ախտորոշվել է «Աջ ազդրոսկրի դանդաղ սերտաճող կոտրվածք, վիճակ ինտրոմեդուլյար ձողով օստեոսինթեզից հետո, ծնկան հոդում շարժումների քիչ սահմանափակմամբ, արտահայտված ցավային համախտանիշով»:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»
--ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի և Դատալեքս դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի թիվ ԵԴ1/0639/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար և դատապարտվել տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թիվ ԵԴ1/0639/01/24 դատավճիռը 29.05.2024 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարվել է 31.10.2024 թվականին:
- ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի և Դատալեքս դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքի ձևով՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարումը թույլատրվել է կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճիռը 2024 թվականի հունիսի 14-ին մտել է օրինական ուժի մեջ և ուղարկվել կատարման: Պրոբացիայի ծառայությունից ստացված տեղեկատվության համաձայն դատապարտյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը դեռևս վճարում չի կատարել:
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի և Դատալեքս դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության՝ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի մայիսի 07-ի թիվ ԱՐԱԴ/0132/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար և դատապարտվել տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 360.000 (երեք հարյուր վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Թիվ ԱՐԱԴ/0132/01/24 դատավճռով նշանակված տուգանքը, ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ վճարվել է 31.10.2024 թվականին:
-սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2024 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ ժամը՝ 04:20-ին, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցանքը կատարելու պահին, վերջինս ունեցել է դեռևս չկրած պատիժներ, ուստի Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին, Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի վերլուծությունից երևում է, որ այն այլընտրանքային է և հնարավորություն է տալիս դատարանին, ելնելով կոնկրետ կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթից և աստիճանից, հանցավորի անձից, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներից, ինչպես նաև գործի այլ տվյալներից, հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ընտրելով հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից որևէ մեկը՝ տուգանք, հանրային աշխատանքներ, կարճաժամկետ ազատազրկում կամ ազատազրկում:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն «Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները» Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է, նախևառաջ քննարկել պատժի տեսակի ընտրության հարցը:
Վերոգրյալ իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, և որ այդ պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Դատարանը գտնում է, որ դրանից խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար:
Կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատժի նշանակման համար Դատարանի համար ելակետային նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ ըստ էության Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի մայիսի 07-ի թիվ ԱՐԱԴ/0132/01/24 դատավճռով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 19-ի թիվ ԵԴ1/0639/01/24 դատավճռով և Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռով հաստատված է համարվել մեղադրյալի կողմից նույնաբնույթ հանցանքների կատարման հանգամանքները և վերջինիս նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ տուգանքի ձևով, սակայն նշված նվազ խիստ պատիժներն, ըստ էության չեն ծառայել պատժի նպատակների իրացմանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
3. (...)»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի կողմից դատավճռով նշանակված տուգանքը չի վճարվել, և առկա է դատապարտյալի կողմից դրամական տուժանքի վճարման պարտավորություն՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կանոնների կիրառմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ պետք է գումարել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 30-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռով Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքը:
Ինչ վերաբերվում է այն հանգամանքին, որ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԿԴ/0573/01/24 դատավճռով դատապարտվել է հանրային աշխատանքների ձևով պատժի, ապա Դատարանի հաշվի առնելով այն, որ տվյալ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ, ուստի տվյալ դատավճռի մասով հանցանքների կամ դատավճիռների համակցության հարցը չի քննարկում:
Միաժամանակ, անդրադառնալով մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ նշանակվող կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու հարցին, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(…)»:
Անդրադառնալով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշներին՝ Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանի նման համոզվածությունը, վստահությունը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը մշտապես հաստատել է իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է, ի թիվս այլոց, հաշվի առնել հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս թիվ ԵԿԴ/0039/01/15, ԱՐԴ/0031/01/15, ԵԱԴԴ/0038/01/15, ԵԿԴ/0130/01/15, ՍԴ/0094/01/15, ՍԴ3/0201/01/15 գործերով որոշումները):
Ս.Աղախանյանի գործով որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է. «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման, և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները» (տե՛ս Ս.Աղախանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերահաստատել է նաև Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի վերաբերյալ որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ. «Յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը» (տե՛ս Ջ.Շիրվանյանի և Ա.Մուրադյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 որոշման 13-րդ կետը)։
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2021 թվականի մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծությունների համատեքստում քննության առնելով Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման իրավաչափության հարցը, Դատարանը բացահայտելով Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, օրենքով պաշտպանվող հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ինչպես նաև՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքի առկայությունը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը փաստացի կրելու և այդ կերպ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Տվյալ դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համատեքստում էական նշանակություն ունի այն, որ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունը, ունի առողջական լուրջ խնդիրներ, որպիսի պայմաններում պատժի նպատակների իրացվելիության տեսանկյունից ռեալ ձևով պատիժ կրելը առավել քան աննպատակահարմար է սույն դեպքում: Իսկ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան սահմանելու և պարտականություններ դնելու պայմաններում հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ Դատարանի կողմից որոշած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը համապատասխանում է նաև ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ և 78-րդ հոդվածներով ամրագրված քրեական պատժի և պետական հարկադրանքի «Համաչափության» սկզբունքին, այսինքն՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և դրա արդյունքում սահմանափակվող մեղադրյալի իրավունքներն ու ազատությունները համաչափ են, ավելին՝ Դատարանի կարծիքով՝ այդ կերպ հնարավոր է հասնել ինչպես Սահմանադրությամբ ամրագրված նպատակներին, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակներին:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատավճիռների համակցությամբ մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակվելիք պատժին լրիվ գումարվում է նաև ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 17-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով պետք է թույլատրել Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանին 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի գումարի չափով տուգանքը վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր առկա չեն, ուստի դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել ՀՀ Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 17-ի թիվ ԿԴ/0310/01/24 դատավճռով Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով և տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 1 (տարի) 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Փորձաշրջանի ընթացքում Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի վրա դնել պարտականություն՝
-առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
-բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնելու իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանին 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի գումարի չափով տուգանքը վճարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Անդրանիկ Հարությունի Քերոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ