Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/0024/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
23.18
Պատասխանող
Սարդար Մուսադդիք Մոհամմադ
Սիիրատ Սամադի Աբդուլսաթթար
Սիրհատ Աբդուլսաթթար Սամադի
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք
Սարդար Մոհամմադ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Նելլի Բաղդասարյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 44-469 Մաս 1
Հոդված 457 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Նելլի Բաղդասարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-19 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-05 | 14:40 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-30 | 16:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-23 | 17:00 | 1 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-01 | 14:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-11 | 13:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-23 | 13:40 | 1 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-05-02 | 16:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-05 | 16:15 | 1 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-04 | 16:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-20 | 13:30 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/0024/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝
Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի
Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանի
Պաշտպաններ Ս.Կեսոյանի,
Է. Ղարիբյանի,
Մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ
Մուսադդիքի,
Սիիրատ Աբդուլսաթթար
Սամադիի,
Թարգմանիչներ Է. Բաբաահարոնյանի,
Ա.Մոխթարյանի
2024 թվականի օգոստոսի 19-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ծնված 09.02.1997թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Լեսյե Բոխտար փողոց, տուն 21 հասցեում, ՀՀ-ում բնակության վայր չունի/, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից,
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ծնված 28.08.1991թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Կորտի Զրաատ փողոց, տուն 21 հասցեում ՀՀ-ում բնակության վայր չունի, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ:
2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ:
06.10.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 58224924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997р./ ph թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված՝ 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սիիրատ Սամադի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից:։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.10.2024թ. որոշումներով մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամիս ժամկետով՝ 04․12․2024թ․ որոշումներով։
27.12.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58224924 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 03.01.2025թ., և դրան շնորհվել է ԵԴ1/0024/01/25 հերթական համարը:
07.01.2025թ. քրեական վարույթը ստացվել է նույն դատարանի Շենգավիթ նստավայր և «Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 08.01.2025թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամիս ժամանակով:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աֆղանստանում Թալեբանի գործունեությունը շատացել էր: Ինքը և կինը բժիշկներ են: Թալիբանը մի խումբ է, որ չեն սիրում, որ կանայք ազատություն ունենան: Կինը չի կարողացել ընդունել դա: Մի օր կնոջ հետ գնացել է առևտրի, երեխան 7 ամսական է եղել, կնոջ գրկին է եղել, մտել են սուպերմարկետ, նրանց աղոթքի ժամն է եղել, ինքն էլ տեղյակ չի եղել, այդ ժամանակ բոլոր առևտրի տեղերը փակ են լինում: Հսկում են, եթե չափահաս մարդ է լինւմ, չի աղոթում, ձերբակալում տանում են, որ նա աղոթի: Ինքն առևտուր է արել, սպասել է հերթի մեջ, մի քանի ոստիկան են մտել, ասել են, որ աղոթքի ժամ է, հարցրել են՝ չի աղոթում, պատասխանել է, որ մուսուլման է, աղոթում է, սակայն այդ պահին կնոջ և երեխայի հետ է, առևտուրը կանի, կգնա տանը կաղոթի, ոչ թե մզկիթում: Վիճաբանություն է եղել, իրեն ծեծել են, կինն է մոտեցել, հարցրել՝ ինչու են անում: Որոշել են չմնալ Աֆղանստանում, որովհետև պետք է երեխա մեծացներ, սկսել է փնտրել երկրից դուրս գալու տարբերակներ: Մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա, որ դուրս գա երկրց: Կնոջն ու երեխային թողել է այնտեղ, անձնագիրը վերցրել է, գումարը վճարել է 2500 ԱՄՆ դոլար: Ասել է, որ գնա Իրան, ինքն էլ գնացել է Իրան: Իր համար տոմս է գնել, ասել, որ գնա Հայաստան, տեսնի կարող է արդյոք որպես բժիշկ աշխատել, կյանքը շարունակել, եթե չի հավանի, ուրիշ երկիր կասի: 2024թ. հոկտեմբերի 06-ին եկել է Հայաստան, ասել են, որ կեղծ է անձնագիրը: Ինքը չի իմացել, որ կեղծ է: Մյուս մեղադրյալին նախկինում երբեք չի ճանաչել, չի ճանաչում: Իրան գնալու տոմսը տվել են Աֆղանստանում, իսկ Հայաստանի տոմսը հեռախոսով են ուղարկել, երբ եղել է Իրանում: Իրանի օդանավակայանում Սիիրատը մոտեցել է, խոսել են, հարցրել է աֆղանցի է, ասել է այո: Մի այլ անձ է եղել, նրան հարցրել է հյուրանոցի ամրագրում ունի, ինքն ասել է, որ չունի: Սիիրատը կանգնած է եղել, նրանից էլ է հարցրել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ փոքր քրոջն ուզեցել են զոռով ամուսնացնել թալեբանի շարժման հետևորդների հետ: Ընտանիքը դեմ է եղել, անընդհատ անհանգստացրել են իրենց ընտանիքին: Մի գիշեր եկել են, կոտրել են իրենց տան դուռը, որ քրոջը տանեն: Այդ ժամանակ կռվել է նրանց հետ, իրեն հարվածել են: Դրանից հետո սպառնալիքի թղթեր է ստացել: Հայրը ստիպված է եղել իրեն երկրից հանել: Խոսել է մի անձնավորության հետ, համարը տվել է իրեն, խոսել է նրա հետ, նրա միջոցով վերցրել է Ղազախստանի անձնագիր՝ 2500 ԱՄՆ դոլարի դիմաց, եկել է Իրան, չորս օր մնացել է այնտեղ, հետո գնել է տոմս, եկել է Հայաստան: Այդ անձը, ում միջոցով ձեռք էր բերել անձնագիրը, ասել է, որ դա իրական է, և կարող է օգտվել դրանից Ղազախստանում և դիմել կացության համար: Չի իմացել, որ անձնագիը կեղծ է: Հայաստան գալուց Իրանում թռիչքը հետաձգվել է, մարդիկ հավաքված խոսել են, ինքն էլ նկատել է, որ Սարդարը խոսում է մի իրանցու հետ, ակցենտից հասկացել է, որ նա աֆղանցի է: Նրան հարցրել է՝ Հայաստան է գնում, ասել է այո: Նախապես նրան չի ճանաչել: Տեղյակ չի եղել, որ նստատեղերը իրար կողքի էին: Երևի նա, ով այս ամենը դասավորել է, ինքն է այդպես կազմակերպել: Այն մարդն ով անձնագիր է տվել, եղել է աֆղանցի, իսկ Իրանում հանդիպած անձը՝ իրանցի: Վերջինս եղել է օդանավակայանում, նա զբաղվել է հյուրանոցի ամրագրման հարցով, ասել է, թե որտեղ պետք է գնան, եթե միասին մնան հյուրանոցում, ավելի մատչելի կլինի:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
«Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, «Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի» և մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրությունները, համաձայն որոնց Սիիրատ Սամադին և Սարդար Մուսադդիքը 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին' ժամը 16:44-ին, թիվ 7326 չվերթով Հայաստանի Հանրապետություն ժամանելիս «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով կազմված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրաւր Սամադ, ծնված' 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված' 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների ղազախական կեղծ նույնականացման քարտերը:
/հատոր 1, վ.թ. 181-182, 183-184, դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին ներկայացրած' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերի, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կեղծ անձնագրի և նույնականացման քարտերի անհատականացնող հատկանիշները:
/հատոր 1, վ.թ. 220-222, դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի անվամբ առկա ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սիիրատ Սամադին ավիատոմս գնելիս օգտագործել է N09355823, Սարդար Մուսադդիքը՝ N08286795 կեղծ անձնագրերը: Մեղադրյալների ավիատոմսերը միմյանց հաջորդող թվերով են ավարտվում, վերջիններս միևնույն ինքնաթիռով և նույն չվերթով են գնել տոմսերը, նույն ավիատոմսի մեջ առկա են երկուսի վերաբերյալ տվյալներ, տոմսերի թվերն են 106951518 և 106951519: Նստեցման կտրոնները նույն ժամի, նույն օդանավի համար են նախատեսված եղել, նստատեղերը՝ 3F և 3E:
/հատոր 2, վ.թ. 171-174, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
«1. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քադաքացու N08286795 և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերում տեղի է ունեցել քաղաքացու տվյալներով 2-րդ էջերի փոփոխություն: Նախկինում եդած տպագրվածքներով և լուսանկարով 2-րդ էջերի արտաքին շերտը հեռացվել է և դրա տեղում վերափակցվել են Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը չհամապատասխանող, շիթային տպագրական եղանակով կատարված, Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի ու Սիիրատ Սամադիի տվյալներով վատորակ էջերն ու պաշտպանիչ թաղանթները:
Այդպիսով' փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N08286795 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերը չեն կարող համապատասխանել Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը:
2. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ 910828483301 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու 970209521988 սերիական համարով նույնականացման քարտերը չեն համապատասխանում Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը:
Նույնականացման քարտերն ամբողջությամբ տպագրվել են շիթային գունավոր տպիչ սարքավորմամբ և լամինապատվել»:
/հատոր 2, վ.թ. 131-142, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 սերիական համարների կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը:
/հատոր 2, վ.թ. 202-204, դատական նիստի արձանագրություն/
Որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված' անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտը, մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտը, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցային համարի ամրագրման վերաբերյալ անգլերեն փաստաթղթերը և դրանց հայերեն թարգմանությունները:
/հատոր 1, վ.թ.1, 3-4, 6, 7, 9-10, 12-14 հատոր 2, վ.թ. 154-170, 199-201, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտայհայտել այն մասին, որ ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ: Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։ Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե´ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.1-31.3-րդ և 33-րդ կետերը)։
Վերոհիշյալ նորմերի վերլուծության և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման լույսի ներքո՝ դատարանը փաստում է, որ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։
Գնահատելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները՝ թույլատրելիության տեսանկյունից, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել տվյալ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանը փաստում է, որ նշված ապացույցները համապատասխանում են վերաբերելիության չափանիշին, այն է՝ իրենց բովանդակությամբ կարող են ծառայել սույն գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելուն:
Գնահատելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցում պարունակվող փաստական տվյալները, դատարանը հանգում է հետևության, որ տվյալ մասով մեղադրանքը հաստատվում է անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրություններով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և զնված թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերով, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերով, դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությամբ, որպիսի ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են մեղադրանքն ապացուցված համարելու համար: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալների կողմից ցուցմունքներով հայտնած տեղեկություններին այն մասին, որ չեն իմացել, որ անձնագրերը կեղծ են, ապա դատարանը դրանք արժանահավատ չի համարում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը հայտնել են, որ անձնագիրը ստանալու համար տվել են 2500 ԱՄՆ դոլար, որպիսի հանգամանքը դատարանի գնահատմամբ առնվազն անձնագրերի կեղծ լինելու մասին ողջամիտ կասկած պետք է հարուցեր /առավել ևս այն պայմաններում, երբ երկու մեղադրյալներն էլ հայտարարել են, որ ունեն բարձրագույն կրթություն/: Դատարանը փաստում է նաև, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին նախաքննական ցուցմունքով իրեն մեղավոր է ճանաչել կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանցանքի կատարման մեջ, իսկ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը թեև դատաքննական ցուցմունքի վերջում հայտնել է, որ չի իմացել անձնագրի կեղծ լինելու մասին, սակայն ցուցմունքի սկզբում հայտնել է, որ մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա:
Այսպիսով, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, ապացույցների պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
(․․․)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(․․․)
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
(․․․)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 45-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակցություն է համարվում քրեական պատասխանատվության ենթակա երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը: (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը:
2. Կատարող է համարվում այն անձը, որն անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանը մասնակցել է այլ անձի (համակատարողի) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այնպիսի անձի օգտագործելու միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության տվյալ հանցագործության համար որպես կատարող կամ հանցանքը կատարել է անզգուշությամբ: (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից առանց նախնական համաձայնության կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորված չեն եղել հանցանքը համատեղ կատարելու մասին:
2. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին»։
Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սարգսյանի և այլոց գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում (․․․) հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Ընդ որում, համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ։ Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կատարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք, թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները» (տե՛ս Հակոբ Սարգսյանի և մյուսների վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԼԴ/0136/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։)։
Գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն հաստատված համարելու մեղադրյալների կողմից նախկինում միմյանց ճանաչելու, ՀՀ պետական սահմանը միասին, խմբի կազմում ապօրինի հատելու տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների վերաբերյալ նախնական պայմանավորվածություն ունենալու հանգամանքը: Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների, հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության արձանագրությանը, ապա դատարանի գնահատմամբ դա կարող է վկայել միևնույն անձի կողմից ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու գործընթացը կազմակերպելու մասին, և այլ ապացույցների բացակայության պայմաններում այդ հանգամանքներն ինքնին բավարար չեն հաստատված համարելու, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը նախնական համաձայնություն են ձեռք բերել ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու վերաբերյալ և որ մեղադրյալները, մեղսագրվող հանցանքները կատարելուց առաջ պայմանավորվել են դրանք համատեղ կատարելու մասին։
Այսպիսով՝ դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված թույլատրելի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան, առանց ողջամիտ կասկածի հաստատված համարելու, որ մեղադրյալները ՀՀ պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձը կատարել են խմբով՝ նախանական համաձայնությամբ, այլ կերպ կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք։
Միևնույն ժամանակ գնահատելով սույն գործով հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների ամբողջ զանգվածը և դատաքննության ընթացքում չփարատված բոլոր կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով՝ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որպիսի մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով:
Այպիսով՝ դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։ Դատարանն ապացուցված է համարում նաև մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:/.../»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշվելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալների անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած արարքի համար զղջալը:
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ հանգամանքներ առկա չեն:
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, ամուսնացած է, ՀՀ-ում նախկինում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին անչփահաս երեխայի առկայությունը, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
/.../»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
/.../»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոգրյալի հիման վրա պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալների կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից:
Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Անդրադառնալով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից:
Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի միջնորդությանը մեղադրյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը նշանակելու վերաբերյալ՝ դատարանը գտնում է, որ չեն ներկայացվել դրա անհրաժեշտությունը հիմնավորող ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի՝ ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ սույն դեպքում դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարույթային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը՝ ոչնչացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը:
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից:
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը:
Արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը ոչնչացնել:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝
Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի
Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանի
Պաշտպաններ Ս.Կեսոյանի,
Է. Ղարիբյանի,
Մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ
Մուսադդիքի,
Սիիրատ Աբդուլսաթթար
Սամադիի,
Թարգմանիչներ Է. Բաբաահարոնյանի,
Ա.Մոխթարյանի
2024 թվականի օգոստոսի 19-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ծնված 09.02.1997թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Լեսյե Բոխտար փողոց, տուն 21 հասցեում, ՀՀ-ում բնակության վայր չունի/, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից,
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ծնված 28.08.1991թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Կորտի Զրաատ փողոց, տուն 21 հասցեում ՀՀ-ում բնակության վայր չունի, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ:
2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ:
06.10.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 58224924 քրեական վարույթը:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997р./ ph թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված՝ 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից:
2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սիիրատ Սամադի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից:։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.10.2024թ. որոշումներով մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամիս ժամկետով՝ 04․12․2024թ․ որոշումներով։
27.12.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58224924 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 03.01.2025թ., և դրան շնորհվել է ԵԴ1/0024/01/25 հերթական համարը:
07.01.2025թ. քրեական վարույթը ստացվել է նույն դատարանի Շենգավիթ նստավայր և «Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 08.01.2025թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամիս ժամանակով:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աֆղանստանում Թալեբանի գործունեությունը շատացել էր: Ինքը և կինը բժիշկներ են: Թալիբանը մի խումբ է, որ չեն սիրում, որ կանայք ազատություն ունենան: Կինը չի կարողացել ընդունել դա: Մի օր կնոջ հետ գնացել է առևտրի, երեխան 7 ամսական է եղել, կնոջ գրկին է եղել, մտել են սուպերմարկետ, նրանց աղոթքի ժամն է եղել, ինքն էլ տեղյակ չի եղել, այդ ժամանակ բոլոր առևտրի տեղերը փակ են լինում: Հսկում են, եթե չափահաս մարդ է լինւմ, չի աղոթում, ձերբակալում տանում են, որ նա աղոթի: Ինքն առևտուր է արել, սպասել է հերթի մեջ, մի քանի ոստիկան են մտել, ասել են, որ աղոթքի ժամ է, հարցրել են՝ չի աղոթում, պատասխանել է, որ մուսուլման է, աղոթում է, սակայն այդ պահին կնոջ և երեխայի հետ է, առևտուրը կանի, կգնա տանը կաղոթի, ոչ թե մզկիթում: Վիճաբանություն է եղել, իրեն ծեծել են, կինն է մոտեցել, հարցրել՝ ինչու են անում: Որոշել են չմնալ Աֆղանստանում, որովհետև պետք է երեխա մեծացներ, սկսել է փնտրել երկրից դուրս գալու տարբերակներ: Մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա, որ դուրս գա երկրց: Կնոջն ու երեխային թողել է այնտեղ, անձնագիրը վերցրել է, գումարը վճարել է 2500 ԱՄՆ դոլար: Ասել է, որ գնա Իրան, ինքն էլ գնացել է Իրան: Իր համար տոմս է գնել, ասել, որ գնա Հայաստան, տեսնի կարող է արդյոք որպես բժիշկ աշխատել, կյանքը շարունակել, եթե չի հավանի, ուրիշ երկիր կասի: 2024թ. հոկտեմբերի 06-ին եկել է Հայաստան, ասել են, որ կեղծ է անձնագիրը: Ինքը չի իմացել, որ կեղծ է: Մյուս մեղադրյալին նախկինում երբեք չի ճանաչել, չի ճանաչում: Իրան գնալու տոմսը տվել են Աֆղանստանում, իսկ Հայաստանի տոմսը հեռախոսով են ուղարկել, երբ եղել է Իրանում: Իրանի օդանավակայանում Սիիրատը մոտեցել է, խոսել են, հարցրել է աֆղանցի է, ասել է այո: Մի այլ անձ է եղել, նրան հարցրել է հյուրանոցի ամրագրում ունի, ինքն ասել է, որ չունի: Սիիրատը կանգնած է եղել, նրանից էլ է հարցրել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ փոքր քրոջն ուզեցել են զոռով ամուսնացնել թալեբանի շարժման հետևորդների հետ: Ընտանիքը դեմ է եղել, անընդհատ անհանգստացրել են իրենց ընտանիքին: Մի գիշեր եկել են, կոտրել են իրենց տան դուռը, որ քրոջը տանեն: Այդ ժամանակ կռվել է նրանց հետ, իրեն հարվածել են: Դրանից հետո սպառնալիքի թղթեր է ստացել: Հայրը ստիպված է եղել իրեն երկրից հանել: Խոսել է մի անձնավորության հետ, համարը տվել է իրեն, խոսել է նրա հետ, նրա միջոցով վերցրել է Ղազախստանի անձնագիր՝ 2500 ԱՄՆ դոլարի դիմաց, եկել է Իրան, չորս օր մնացել է այնտեղ, հետո գնել է տոմս, եկել է Հայաստան: Այդ անձը, ում միջոցով ձեռք էր բերել անձնագիրը, ասել է, որ դա իրական է, և կարող է օգտվել դրանից Ղազախստանում և դիմել կացության համար: Չի իմացել, որ անձնագիը կեղծ է: Հայաստան գալուց Իրանում թռիչքը հետաձգվել է, մարդիկ հավաքված խոսել են, ինքն էլ նկատել է, որ Սարդարը խոսում է մի իրանցու հետ, ակցենտից հասկացել է, որ նա աֆղանցի է: Նրան հարցրել է՝ Հայաստան է գնում, ասել է այո: Նախապես նրան չի ճանաչել: Տեղյակ չի եղել, որ նստատեղերը իրար կողքի էին: Երևի նա, ով այս ամենը դասավորել է, ինքն է այդպես կազմակերպել: Այն մարդն ով անձնագիր է տվել, եղել է աֆղանցի, իսկ Իրանում հանդիպած անձը՝ իրանցի: Վերջինս եղել է օդանավակայանում, նա զբաղվել է հյուրանոցի ամրագրման հարցով, ասել է, թե որտեղ պետք է գնան, եթե միասին մնան հյուրանոցում, ավելի մատչելի կլինի:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները.
«Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, «Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի» և մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրությունները, համաձայն որոնց Սիիրատ Սամադին և Սարդար Մուսադդիքը 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին' ժամը 16:44-ին, թիվ 7326 չվերթով Հայաստանի Հանրապետություն ժամանելիս «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով կազմված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրաւր Սամադ, ծնված' 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված' 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների ղազախական կեղծ նույնականացման քարտերը:
/հատոր 1, վ.թ. 181-182, 183-184, դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին ներկայացրած' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերի, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կեղծ անձնագրի և նույնականացման քարտերի անհատականացնող հատկանիշները:
/հատոր 1, վ.թ. 220-222, դատական նիստի արձանագրություն/
Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի անվամբ առկա ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սիիրատ Սամադին ավիատոմս գնելիս օգտագործել է N09355823, Սարդար Մուսադդիքը՝ N08286795 կեղծ անձնագրերը: Մեղադրյալների ավիատոմսերը միմյանց հաջորդող թվերով են ավարտվում, վերջիններս միևնույն ինքնաթիռով և նույն չվերթով են գնել տոմսերը, նույն ավիատոմսի մեջ առկա են երկուսի վերաբերյալ տվյալներ, տոմսերի թվերն են 106951518 և 106951519: Նստեցման կտրոնները նույն ժամի, նույն օդանավի համար են նախատեսված եղել, նստատեղերը՝ 3F և 3E:
/հատոր 2, վ.թ. 171-174, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությունը, համաձայն որի՝
«1. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քադաքացու N08286795 և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերում տեղի է ունեցել քաղաքացու տվյալներով 2-րդ էջերի փոփոխություն: Նախկինում եդած տպագրվածքներով և լուսանկարով 2-րդ էջերի արտաքին շերտը հեռացվել է և դրա տեղում վերափակցվել են Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը չհամապատասխանող, շիթային տպագրական եղանակով կատարված, Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի ու Սիիրատ Սամադիի տվյալներով վատորակ էջերն ու պաշտպանիչ թաղանթները:
Այդպիսով' փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N08286795 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերը չեն կարող համապատասխանել Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը:
2. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ 910828483301 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու 970209521988 սերիական համարով նույնականացման քարտերը չեն համապատասխանում Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը:
Նույնականացման քարտերն ամբողջությամբ տպագրվել են շիթային գունավոր տպիչ սարքավորմամբ և լամինապատվել»:
/հատոր 2, վ.թ. 131-142, դատական նիստի արձանագրություն/
Իրեղեն ապացույց ճանաչված' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 սերիական համարների կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը:
/հատոր 2, վ.թ. 202-204, դատական նիստի արձանագրություն/
Որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված' անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտը, մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտը, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցային համարի ամրագրման վերաբերյալ անգլերեն փաստաթղթերը և դրանց հայերեն թարգմանությունները:
/հատոր 1, վ.թ.1, 3-4, 6, 7, 9-10, 12-14 հատոր 2, վ.թ. 154-170, 199-201, դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտայհայտել այն մասին, որ ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ: Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։ Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե´ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.1-31.3-րդ և 33-րդ կետերը)։
Վերոհիշյալ նորմերի վերլուծության և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման լույսի ներքո՝ դատարանը փաստում է, որ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։
Գնահատելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները՝ թույլատրելիության տեսանկյունից, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել տվյալ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանը փաստում է, որ նշված ապացույցները համապատասխանում են վերաբերելիության չափանիշին, այն է՝ իրենց բովանդակությամբ կարող են ծառայել սույն գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելուն:
Գնահատելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցում պարունակվող փաստական տվյալները, դատարանը հանգում է հետևության, որ տվյալ մասով մեղադրանքը հաստատվում է անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրություններով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և զնված թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերով, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերով, դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությամբ, որպիսի ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են մեղադրանքն ապացուցված համարելու համար: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալների կողմից ցուցմունքներով հայտնած տեղեկություններին այն մասին, որ չեն իմացել, որ անձնագրերը կեղծ են, ապա դատարանը դրանք արժանահավատ չի համարում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը հայտնել են, որ անձնագիրը ստանալու համար տվել են 2500 ԱՄՆ դոլար, որպիսի հանգամանքը դատարանի գնահատմամբ առնվազն անձնագրերի կեղծ լինելու մասին ողջամիտ կասկած պետք է հարուցեր /առավել ևս այն պայմաններում, երբ երկու մեղադրյալներն էլ հայտարարել են, որ ունեն բարձրագույն կրթություն/: Դատարանը փաստում է նաև, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին նախաքննական ցուցմունքով իրեն մեղավոր է ճանաչել կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանցանքի կատարման մեջ, իսկ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը թեև դատաքննական ցուցմունքի վերջում հայտնել է, որ չի իմացել անձնագրի կեղծ լինելու մասին, սակայն ցուցմունքի սկզբում հայտնել է, որ մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա:
Այսպիսով, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, ապացույցների պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
(․․․)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(․․․)
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝
(․․․)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 45-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակցություն է համարվում քրեական պատասխանատվության ենթակա երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը: (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը:
2. Կատարող է համարվում այն անձը, որն անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանը մասնակցել է այլ անձի (համակատարողի) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այնպիսի անձի օգտագործելու միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության տվյալ հանցագործության համար որպես կատարող կամ հանցանքը կատարել է անզգուշությամբ: (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից առանց նախնական համաձայնության կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորված չեն եղել հանցանքը համատեղ կատարելու մասին:
2. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին»։
Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սարգսյանի և այլոց գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում (․․․) հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Ընդ որում, համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ։ Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կատարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք, թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները» (տե՛ս Հակոբ Սարգսյանի և մյուսների վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԼԴ/0136/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։)։
Գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն հաստատված համարելու մեղադրյալների կողմից նախկինում միմյանց ճանաչելու, ՀՀ պետական սահմանը միասին, խմբի կազմում ապօրինի հատելու տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների վերաբերյալ նախնական պայմանավորվածություն ունենալու հանգամանքը: Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների, հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության արձանագրությանը, ապա դատարանի գնահատմամբ դա կարող է վկայել միևնույն անձի կողմից ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու գործընթացը կազմակերպելու մասին, և այլ ապացույցների բացակայության պայմաններում այդ հանգամանքներն ինքնին բավարար չեն հաստատված համարելու, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը նախնական համաձայնություն են ձեռք բերել ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու վերաբերյալ և որ մեղադրյալները, մեղսագրվող հանցանքները կատարելուց առաջ պայմանավորվել են դրանք համատեղ կատարելու մասին։
Այսպիսով՝ դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված թույլատրելի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան, առանց ողջամիտ կասկածի հաստատված համարելու, որ մեղադրյալները ՀՀ պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձը կատարել են խմբով՝ նախանական համաձայնությամբ, այլ կերպ կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք։
Միևնույն ժամանակ գնահատելով սույն գործով հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների ամբողջ զանգվածը և դատաքննության ընթացքում չփարատված բոլոր կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով՝ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որպիսի մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով:
Այպիսով՝ դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։ Դատարանն ապացուցված է համարում նաև մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:/.../»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշվելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալների անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած արարքի համար զղջալը:
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ հանգամանքներ առկա չեն:
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, ամուսնացած է, ՀՀ-ում նախկինում դատապարտված չի եղել:
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին անչփահաս երեխայի առկայությունը, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
/.../»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
/.../»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոգրյալի հիման վրա պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալների կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից:
Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Անդրադառնալով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից:
Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի միջնորդությանը մեղադրյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը նշանակելու վերաբերյալ՝ դատարանը գտնում է, որ չեն ներկայացվել դրա անհրաժեշտությունը հիմնավորող ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի՝ ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ սույն դեպքում դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարույթային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը՝ ոչնչացնել:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով, դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը:
Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից:
Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը:
Արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը ոչնչացնել:
Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/0024/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-01-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58224924 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սիիրատ Սամադի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել « պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադինին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում « ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997р./ ph թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված՝ 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սարդար |
| Ազգանուն | Մուսադդիք |
| Հայրանուն | Մոհամմադ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 457 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սիիրատ |
| Ազգանուն | Սամադի |
| Հայրանուն | Աբդուլսաթթար |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 457 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.18 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-01-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Նելլի |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 03-01-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 08-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 2025 թվականի հունվարի 08-ին ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0024/01/25 /58224924/ քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՈՐՈՇԵՑԻ՝ Թիվ ԵԴ1/0024/01/25 /58224924/ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ստանձնել վարույթ, որի մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, նրանց ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթեր` իրենց իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ: Թիվ ԵԴ1/0024/01/25 քրեական գործով նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի հունվարի 20-ին՝ ժամը 13:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա 24/1, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճ)՝ դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ն. Բաղդասարյանի նախագահությամբ։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 2025 թվականի հունվարի 08-ին ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/0024/01/25 /58224924/ քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՈՐՈՇԵՑԻ՝ Թիվ ԵԴ1/0024/01/25 /58224924/ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ստանձնել վարույթ, որի մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին, նրանց ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթեր` իրենց իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ: Թիվ ԵԴ1/0024/01/25 քրեական գործով նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի հունվարի 20-ին՝ ժամը 13:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա 24/1, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճ)՝ դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ն. Բաղդասարյանի նախագահությամբ։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարդար |
| Ազգանուն | Մուսադդիք |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սիիրատ |
| Ազգանուն | Սամադի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ Պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, մերժել։ Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 06-ը: Մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը վերացնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ Պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասին, մերժել։ Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի մայիսի 06-ը: Մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը վերացնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Պաշտպան Սիփան Կեսոյանի՝ դատական նիստը հետաձգելու վերաբերյալ դիմում ներկայացնելու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-05-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 23-05-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Հանրային մեղադրողի գործուղման մեջ գտնվելու պատճառով։ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 01-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 01-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 23-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Վերանշանակվել է 30․07․2025թ․ ժամը 16։30-ին։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սիրհատ |
| Ազգանուն | Աբդուլսաթթար |
| Հայրանուն | Սամադի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սարդար |
| Ազգանուն | Մոհամմադ |
| Հայրանուն | Մուսադդիք |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սիրհատ |
| Ազգանուն | Աբդուլսաթթար |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սարդար |
| Ազգանուն | Մոհամմադ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Հիմնական պատիժ | Ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/0024/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Վ.Ասատրյանի Պաշտպաններ Ս.Կեսոյանի, Է. Ղարիբյանի, Մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի, Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի, Թարգմանիչներ Է. Բաբաահարոնյանի, Ա.Մոխթարյանի 2024 թվականի օգոստոսի 19-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ ծնված 09.02.1997թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուրի, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Լեսյե Բոխտար փողոց, տուն 21 հասցեում, ՀՀ-ում բնակության վայր չունի/, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից, Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ ծնված 28.08.1991թ., Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրությունում, ազգությամբ ուզբեկ, Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, նախկինում ՀՀ-ում չդատված, հաշվառված՝ Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրություն, Մազարե Շարիֆ քաղաք, Կորտի Զրաատ փողոց, տուն 21 հասցեում ՀՀ-ում բնակության վայր չունի, որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը, արգելանքի տակ է 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից, Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ: 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ձերբակալվել է՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ: 06.10.2024թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչության երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով /երկու դրվագ/ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 58224924 քրեական վարույթը: 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997р./ ph թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված՝ 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից: 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա, կեղծ փաստաթղթերի օգտագործմամբ Իրանի իսլամական Հանրապետությունից Հայաստանի Հանրապետություն, ապա Հայաստանի Հանրապետությունից Եվրոպա մեկնելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով Աֆղանստանի Իսլամական Էմիրության քաղաքացի Սիիրատ Սամադի հետ, 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Թեհրան-Երևան թիվ 7326 չվերթով ժամանելով Հայաստանի Հանրապետություն, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել պետական մարմնի կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակություն ունեցող, իրավունք վերապահող իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով լրացված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրատ Սամադ, ծնված՝ 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրեր, ինչպես նաև նույն տվյալներով լրացված Ղազախստանի Հանրապետության թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտեր՝ այդ կերպ փորձելով առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության խմբի կազմում ապօրինի հատել ՀՀ պետական սահմանը, սակայն նրանց դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ հայտնաբերվել և ձերբակալվել են ՀՀ ԱԱԾ սահմանապահ զորքերի ծառայողների կողմից:։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 09.10.2024թ. որոշումներով մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամիս ժամկետով՝ 04․12․2024թ․ որոշումներով։ 27.12.2024թ. հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58224924 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է 03.01.2025թ., և դրան շնորհվել է ԵԴ1/0024/01/25 հերթական համարը: 07.01.2025թ. քրեական վարույթը ստացվել է նույն դատարանի Շենգավիթ նստավայր և «Վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» դատարանի 08.01.2025թ. որոշմամբ նշանակվել են նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալների նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երեք ամիս ժամանակով: Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աֆղանստանում Թալեբանի գործունեությունը շատացել էր: Ինքը և կինը բժիշկներ են: Թալիբանը մի խումբ է, որ չեն սիրում, որ կանայք ազատություն ունենան: Կինը չի կարողացել ընդունել դա: Մի օր կնոջ հետ գնացել է առևտրի, երեխան 7 ամսական է եղել, կնոջ գրկին է եղել, մտել են սուպերմարկետ, նրանց աղոթքի ժամն է եղել, ինքն էլ տեղյակ չի եղել, այդ ժամանակ բոլոր առևտրի տեղերը փակ են լինում: Հսկում են, եթե չափահաս մարդ է լինւմ, չի աղոթում, ձերբակալում տանում են, որ նա աղոթի: Ինքն առևտուր է արել, սպասել է հերթի մեջ, մի քանի ոստիկան են մտել, ասել են, որ աղոթքի ժամ է, հարցրել են՝ չի աղոթում, պատասխանել է, որ մուսուլման է, աղոթում է, սակայն այդ պահին կնոջ և երեխայի հետ է, առևտուրը կանի, կգնա տանը կաղոթի, ոչ թե մզկիթում: Վիճաբանություն է եղել, իրեն ծեծել են, կինն է մոտեցել, հարցրել՝ ինչու են անում: Որոշել են չմնալ Աֆղանստանում, որովհետև պետք է երեխա մեծացներ, սկսել է փնտրել երկրից դուրս գալու տարբերակներ: Մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա, որ դուրս գա երկրց: Կնոջն ու երեխային թողել է այնտեղ, անձնագիրը վերցրել է, գումարը վճարել է 2500 ԱՄՆ դոլար: Ասել է, որ գնա Իրան, ինքն էլ գնացել է Իրան: Իր համար տոմս է գնել, ասել, որ գնա Հայաստան, տեսնի կարող է արդյոք որպես բժիշկ աշխատել, կյանքը շարունակել, եթե չի հավանի, ուրիշ երկիր կասի: 2024թ. հոկտեմբերի 06-ին եկել է Հայաստան, ասել են, որ կեղծ է անձնագիրը: Ինքը չի իմացել, որ կեղծ է: Մյուս մեղադրյալին նախկինում երբեք չի ճանաչել, չի ճանաչում: Իրան գնալու տոմսը տվել են Աֆղանստանում, իսկ Հայաստանի տոմսը հեռախոսով են ուղարկել, երբ եղել է Իրանում: Իրանի օդանավակայանում Սիիրատը մոտեցել է, խոսել են, հարցրել է աֆղանցի է, ասել է այո: Մի այլ անձ է եղել, նրան հարցրել է հյուրանոցի ամրագրում ունի, ինքն ասել է, որ չունի: Սիիրատը կանգնած է եղել, նրանից էլ է հարցրել: /դատական նիստի արձանագրություն/ Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ փոքր քրոջն ուզեցել են զոռով ամուսնացնել թալեբանի շարժման հետևորդների հետ: Ընտանիքը դեմ է եղել, անընդհատ անհանգստացրել են իրենց ընտանիքին: Մի գիշեր եկել են, կոտրել են իրենց տան դուռը, որ քրոջը տանեն: Այդ ժամանակ կռվել է նրանց հետ, իրեն հարվածել են: Դրանից հետո սպառնալիքի թղթեր է ստացել: Հայրը ստիպված է եղել իրեն երկրից հանել: Խոսել է մի անձնավորության հետ, համարը տվել է իրեն, խոսել է նրա հետ, նրա միջոցով վերցրել է Ղազախստանի անձնագիր՝ 2500 ԱՄՆ դոլարի դիմաց, եկել է Իրան, չորս օր մնացել է այնտեղ, հետո գնել է տոմս, եկել է Հայաստան: Այդ անձը, ում միջոցով ձեռք էր բերել անձնագիրը, ասել է, որ դա իրական է, և կարող է օգտվել դրանից Ղազախստանում և դիմել կացության համար: Չի իմացել, որ անձնագիը կեղծ է: Հայաստան գալուց Իրանում թռիչքը հետաձգվել է, մարդիկ հավաքված խոսել են, ինքն էլ նկատել է, որ Սարդարը խոսում է մի իրանցու հետ, ակցենտից հասկացել է, որ նա աֆղանցի է: Նրան հարցրել է՝ Հայաստան է գնում, ասել է այո: Նախապես նրան չի ճանաչել: Տեղյակ չի եղել, որ նստատեղերը իրար կողքի էին: Երևի նա, ով այս ամենը դասավորել է, ինքն է այդպես կազմակերպել: Այն մարդն ով անձնագիր է տվել, եղել է աֆղանցի, իսկ Իրանում հանդիպած անձը՝ իրանցի: Վերջինս եղել է օդանավակայանում, նա զբաղվել է հյուրանոցի ամրագրման հարցով, ասել է, թե որտեղ պետք է գնան, եթե միասին մնան հյուրանոցում, ավելի մատչելի կլինի: /դատական նիստի արձանագրություն/ Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ գրավոր ապացույցները. «Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, «Անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի» և մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրությունները, համաձայն որոնց Սիիրատ Սամադին և Սարդար Մուսադդիքը 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին' ժամը 16:44-ին, թիվ 7326 չվերթով Հայաստանի Հանրապետություն ժամանելիս «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին են ներկայացրել իրենց լուսանկարներով և կենսորոշիչ տվյալներով կազմված, Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 /Սիիրաւր Սամադ, ծնված' 09.02.1997թ./ և թիվ N08286795 /Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիք, ծնված' 28.08.1991թ./ կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների ղազախական կեղծ նույնականացման քարտերը: /հատոր 1, վ.թ. 181-182, 183-184, դատական նիստի արձանագրություն/ Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ուղևորների սահմանային վերահսկողության ընթացքում ՀՀ ԱԱԾ ՍԶ աշխատակցին ներկայացրած' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերի, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ կեղծ անձնագրի և նույնականացման քարտերի անհատականացնող հատկանիշները: /հատոր 1, վ.թ. 220-222, դատական նիստի արձանագրություն/ Մեղադրյալներ Սիիրատ Սամադիի և Սարդար Մուսադդիքի անվամբ առկա ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սիիրատ Սամադին ավիատոմս գնելիս օգտագործել է N09355823, Սարդար Մուսադդիքը՝ N08286795 կեղծ անձնագրերը: Մեղադրյալների ավիատոմսերը միմյանց հաջորդող թվերով են ավարտվում, վերջիններս միևնույն ինքնաթիռով և նույն չվերթով են գնել տոմսերը, նույն ավիատոմսի մեջ առկա են երկուսի վերաբերյալ տվյալներ, տոմսերի թվերն են 106951518 և 106951519: Նստեցման կտրոնները նույն ժամի, նույն օդանավի համար են նախատեսված եղել, նստատեղերը՝ 3F և 3E: /հատոր 2, վ.թ. 171-174, դատական նիստի արձանագրություն/ Դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «1. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քադաքացու N08286795 և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերում տեղի է ունեցել քաղաքացու տվյալներով 2-րդ էջերի փոփոխություն: Նախկինում եդած տպագրվածքներով և լուսանկարով 2-րդ էջերի արտաքին շերտը հեռացվել է և դրա տեղում վերափակցվել են Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը չհամապատասխանող, շիթային տպագրական եղանակով կատարված, Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի ու Սիիրատ Սամադիի տվյալներով վատորակ էջերն ու պաշտպանիչ թաղանթները: Այդպիսով' փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N08286795 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու N09355823 սերիական համարով անձնագրերը չեն կարող համապատասխանել Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը: 2. Փորձաքննությանը տրամադրված Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ 910828483301 սերիական համարով և Սիիրատ Սամադիի անվամբ լրացված Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու 970209521988 սերիական համարով նույնականացման քարտերը չեն համապատասխանում Ղազախստանի Հանրապետության պետական ստանդարտ թողարկմանը: Նույնականացման քարտերն ամբողջությամբ տպագրվել են շիթային գունավոր տպիչ սարքավորմամբ և լամինապատվել»: /հատոր 2, վ.թ. 131-142, դատական նիստի արձանագրություն/ Իրեղեն ապացույց ճանաչված' Ղազախստանի Հանրապետության քաղաքացու թիվ N09355823 և թիվ N08286795 սերիական համարների կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը: /հատոր 2, վ.թ. 202-204, դատական նիստի արձանագրություն/ Որպես արտավարութային փաստաթղթեր ապացույց ճանաչված' անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտը, մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտը, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալները պարունակող փաստաթղթերը, ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների և հյուրանոցային համարի ամրագրման վերաբերյալ անգլերեն փաստաթղթերը և դրանց հայերեն թարգմանությունները: /հատոր 1, վ.թ.1, 3-4, 6, 7, 9-10, 12-14 հատոր 2, վ.թ. 154-170, 199-201, դատական նիստի արձանագրություն/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները: 2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»։ Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտայհայտել այն մասին, որ ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ: Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։ Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։ Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։ Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե´ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.1-31.3-րդ և 33-րդ կետերը)։ Վերոհիշյալ նորմերի վերլուծության և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման լույսի ներքո՝ դատարանը փաստում է, որ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Գնահատելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները՝ թույլատրելիության տեսանկյունից, դատարանը չի արձանագրում դատավարական պահանջների այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել տվյալ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությանը: Միևնույն ժամանակ դատարանը փաստում է, որ նշված ապացույցները համապատասխանում են վերաբերելիության չափանիշին, այն է՝ իրենց բովանդակությամբ կարող են ծառայել սույն գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելուն: Գնահատելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ հավաստիության և հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով դրանցում պարունակվող փաստական տվյալները, դատարանը հանգում է հետևության, որ տվյալ մասով մեղադրանքը հաստատվում է անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061001 ակտի», մեղադրյալ Սարդար Մուսադդիքի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների, անձանց և փաստաթղթերի հատուկ ստուգման ենթարկելու թիվ 3/061002 ակտի, մեղադրյալ Սիիրատ Սամադիի վերաբերյալ ՀՀ ՍԷԿՏ համակարգում առկա տվյալների զննության մասին արձանագրություններով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և զնված թիվ N09355823 և թիվ N08286795 համարների անձնագրերով, թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների նույնականացման քարտերով, դատափաստաթղթաբանական փորձաքննության թիվ 31892401 եզրակացությամբ, որպիսի ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են մեղադրանքն ապացուցված համարելու համար: Ինչ վերաբերվում է մեղադրյալների կողմից ցուցմունքներով հայտնած տեղեկություններին այն մասին, որ չեն իմացել, որ անձնագրերը կեղծ են, ապա դատարանը դրանք արժանահավատ չի համարում, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը հայտնել են, որ անձնագիրը ստանալու համար տվել են 2500 ԱՄՆ դոլար, որպիսի հանգամանքը դատարանի գնահատմամբ առնվազն անձնագրերի կեղծ լինելու մասին ողջամիտ կասկած պետք է հարուցեր /առավել ևս այն պայմաններում, երբ երկու մեղադրյալներն էլ հայտարարել են, որ ունեն բարձրագույն կրթություն/: Դատարանը փաստում է նաև, որ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին նախաքննական ցուցմունքով իրեն մեղավոր է ճանաչել կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանցանքի կատարման մեջ, իսկ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը թեև դատաքննական ցուցմունքի վերջում հայտնել է, որ չի իմացել անձնագրի կեղծ լինելու մասին, սակայն ցուցմունքի սկզբում հայտնել է, որ մի մարդ է գտել, ով ասել է, որ գիտի, որ դա սխալ գործ է, բայց մի գին է տվել և ասել, որ անձնագիր կտա: Այսպիսով, հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, յուրաքանչյուր ապացույցը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը` հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, ապացույցների պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներկայացված մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքին՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ (․․․) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝ (․․․) 2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ՝ (․․․)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 45-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցակցություն է համարվում քրեական պատասխանատվության ենթակա երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը: (...)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցակիցներ են համարվում կատարողը, դրդիչը, կազմակերպիչը և օժանդակողը: 2. Կատարող է համարվում այն անձը, որն անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանը մասնակցել է այլ անձի (համակատարողի) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այնպիսի անձի օգտագործելու միջոցով, որն օրենքի ուժով ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության կամ ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության տվյալ հանցագործության համար որպես կատարող կամ հանցանքը կատարել է անզգուշությամբ: (...)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից առանց նախնական համաձայնության կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորված չեն եղել հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: 2. Հանցանքը համարվում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված, եթե հանցագործությանը մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ, որոնք նախքան հանցանքն սկսելը պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին»։ Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սարգսյանի և այլոց գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում (․․․) հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Ընդ որում, համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ։ Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կատարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք, թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները» (տե՛ս Հակոբ Սարգսյանի և մյուսների վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԼԴ/0136/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։)։ Գնահատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված, հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցները՝ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք բավարար չեն հաստատված համարելու մեղադրյալների կողմից նախկինում միմյանց ճանաչելու, ՀՀ պետական սահմանը միասին, խմբի կազմում ապօրինի հատելու տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների վերաբերյալ նախնական պայմանավորվածություն ունենալու հանգամանքը: Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված ավիատոմսերի, նստեցման կտրոնների, հյուրանոցի ամրագրման փաստաթղթերի զննության արձանագրությանը, ապա դատարանի գնահատմամբ դա կարող է վկայել միևնույն անձի կողմից ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու գործընթացը կազմակերպելու մասին, և այլ ապացույցների բացակայության պայմաններում այդ հանգամանքներն ինքնին բավարար չեն հաստատված համարելու, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադին և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքը նախնական համաձայնություն են ձեռք բերել ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու վերաբերյալ և որ մեղադրյալները, մեղսագրվող հանցանքները կատարելուց առաջ պայմանավորվել են դրանք համատեղ կատարելու մասին։ Այսպիսով՝ դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված թույլատրելի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ մեղադրյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան, առանց ողջամիտ կասկածի հաստատված համարելու, որ մեղադրյալները ՀՀ պետական սահմանը ապօրինի հատելու փորձը կատարել են խմբով՝ նախանական համաձայնությամբ, այլ կերպ կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք։ Միևնույն ժամանակ գնահատելով սույն գործով հետազոտված թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների ամբողջ զանգվածը և դատաքննության ընթացքում չփարատված բոլոր կասկածները հօգուտ մեղադրյալների մեկնաբանելով՝ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալներ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որպիսի մեղադրանքն ամբողջությամբ հիմնավորվել է գործում առկա ապացույցներով: Այպիսով՝ դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։ Դատարանն ապացուցված է համարում նաև մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին վերագրվող արարքները, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքների համար նա ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի ներքոնշյալ դրույթներով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: 2. Եթե հանցագործությունների համակցությունն ընդգրկում է միայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, ապա ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Գումարելիս ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել 5 տարին:/.../»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում: Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը: ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են` ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես, բ) հանցավորի անձը, գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները): Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշվելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալների անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրանց ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը: Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում ՀՀ-ում դատապարտված չի եղել: Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը դիտում է մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելը, կատարած արարքի համար զղջալը: Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ հանգամանքներ առկա չեն: Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինս երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, ամուսնացած է, ՀՀ-ում նախկինում դատապարտված չի եղել: Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է խնամքին անչփահաս երեխայի առկայությունը, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: /.../»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: /.../»: Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Վերոգրյալի հիման վրա պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալների կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրանց անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից: Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։ Անդրադառնալով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործման համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կարգով նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելով Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի՝ անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ից: Քննարկելով ազատազրկման ձևով պատիժը Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, բազմակողմանի գնահատելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն համոզվածություն ձևավորելու համար, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել առանց մեղադրյալի կողմից պատիժը փաստացի կրելու, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։ Անդրադառնալով հանրային մեղադրողի միջնորդությանը մեղադրյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը նշանակելու վերաբերյալ՝ դատարանը գտնում է, որ չեն ներկայացվել դրա անհրաժեշտությունը հիմնավորող ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի՝ ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ սույն դեպքում դատարանը գտնում է, որ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը։ Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածով՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարույթային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը՝ ոչնչացնել: Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալներ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից և Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-349-րդ հոդվածներով, դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Մեղադրյալ Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից: Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը: Մեղադրյալ Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, - ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-469-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով և տուգանք՝ 525.000 հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում՝ պատժի սկիզբը հաշվելով 2024թ. հոկտեմբերի 06-ից: Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ մինչև պատժի կրման ժամկետը լրանալը: Արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթի նյութերի հետ։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված թիվ 09355823 և 08286795 սերիական համարի կեղծ անձնագրերը, ինչպես նաև նույն տվյալներով կազմված թիվ 970209521988 և 910828483301 համարների կեղծ նույնականացման քարտերը ոչնչացնել: Սիիրատ Աբդուլսաթթար Սամադիից և Սարդար Մոհամմադ Մուսադդիքից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 108.000 (հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 19-08-2025 |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 18-12-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայությունից ստացվել է տեղեկություն դատավճիռը ի կատար ածելու վերաբերյալ։ |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 250 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 221 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 123 թերթ, 4-րդ հատոր՝ 102 թերթ, 5-րդ հատոր՝ 150 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր՝ 1-250 թերթ, 2-221 թերթ, 3-123 թերթ, 4-102 թերթ, 5-150 թերթ: |