ԵԴ1/0019/01/25


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

24 հունվարի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (դատավոր Գ․Պողոսյան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Միքայել Սուրենի Ու-լիխանյանի (ծնված 2002 թվականի հուլիսի 01-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվա-ծություն չունեցող, հաշվառված և բնակվում է՝ ք․ Երևան, Ա․Ավետիսյան փողոց, տուն 45/1 հաս-ցեում) վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ․Կիրա-կոսյանի (այսուհետ՝ նաև Քննիչ) կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60634524 քրեա-կան վարույթը։
Քննիչի 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի միջնորդության հիման վրա, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Վ․Մարգարյա-նը (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ Միքայել Սուրենի Ուլիխանյանի (այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդ-վածի 1-ին մասով հարուցել է հանրային քրեական հետապնդում։
Քննիչի 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ Մեղադրյալի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին Մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանք։
Դատախազը 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին տվել է իր համաձայնությունը՝ Մեղա-դրյալի նկատմամբ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու համար:
Քննիչը 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին կազմել է ՀՀ քրեական դատավարության օ-րենսգրքի 464․6-րդ հոդվածով նախատեսված՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վա-րույթ կիրառելու վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն, որն ստորագրվել է Քննի-չի, Մեղադրյալի և վերջինիս պաշտպանի կողմից։
Դատախազը, ուսումնասիրելով մեղադրական եզրակացությամբ ստացված թիվ 60634524 քրեական վարույթի նյութերը, 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին հաստատել է մե-ղադրական եզրակացությունը՝ չառարկելով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման դեմ, և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ վարույթն ուղարկել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
2025 թվականի հունվարի 09-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան) որոշել է թիվ ԵԴ1/0019 /01/25 (60634524) քրեական գործն ստանձնել վարույթ և հարուցել համաձայնությամբ տու-գանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով:
Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունվարի 24-ը։
Մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հան-րային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. «21․10․2023թ. կազմված վարչական խրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180268012 արձանագրությամբ 1 (մեկ) տա-րի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից և այդ մասին 2023թ․ նոյեմբերի 07-ին պատշաճ կերպով ծանուցված լինելով, 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ ժամը 03:10-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակ-նիշի 88 HH 888 հաշվառման համարանիշով տրանսպորտային միջոցը, որպիսի փաստն ար-ձանագրվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողի կողմից և կազմվել է վարչական իրա-վախախտման վերաբերյալ արձանագրություն»:

Դատարանի վերլուծությունն ու եզրահանգումը.

ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատ-ժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին։»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվ-րոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտա-կանությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկե-տում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (...)։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ենթակա է քրեական պատասխանատվության մի-այն իր կատարած հանցանքի համար։»։
Նույն օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրե-աիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվու-թյունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հան-ցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատես-ված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատի-կից հիսնապատիկի չափով։
(...)։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակ-ված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելա-գույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տու-գանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշ-վարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(...)։»։
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատաս-խան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու։
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համա-ձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմա-նել 75000 դրամ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատա-զրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
(...)»։
Նույն օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«(․․․)։
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույ-թը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրե-ական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդի-սացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայ-տորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգա-մանքներից որևէ մեկը:»։
Նույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդված-ներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատ-կությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրա-ռելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դա-տավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրա-պետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենս-գրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին»:
Նույն օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողո-քարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդ-վածով նախատեսված հիմքերով:»։
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերն ու արձանագրելով, որ առաջին անգամ հանցանք կատարած Մեղադրյալին մեղսագրվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից, նրան մեղսագրված արարքին տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մե-ղադրանքի փաստական հանգամանքներին և առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը, գտնում է, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով պետք է գրավոր ընթացա-կարգով կայացվի մեղադրական դատավճիռ։
Դատարանը, նաև արձանագրելով, որ քրեական գործի նյութերում առկա չէ որևէ տվյալ, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մեղադրյալն ունեցել է նվազագույն աշխատավարձի չափից ավել միջին ամսական եկամուտ, գտնում է, որ նրա նը-կատմամբ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկ-ցիայով նախատեսված նվազագույն չափով տուգանք՝ հաշվարկային միավոր ընդունելով հան-ցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը։
Անդրադառնալով քրեական գործում առկա գրավոր փաստաթղթերի պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ գործի գրավոր փաստաթղթերը պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնվի անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 270-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Միքայել Սուրենի Ուլիխանյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի:
Միքայել Սուրենի Ուլիխանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` Հայաս-տանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քրեական գործի գրավոր ապացույցները պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատավճիռը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավա-րության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել է Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ