Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/3995/01/24
Վիճակագրական տողի համար : 19.4

Պատասխանող

Արծրուն Խաչատրյան Գագիկի
Արծրուն Խաչատրյան
Արծրուն Խաչատրյան
Արծրուն Խաչատրյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Հարություն Պետրոսյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Նելլի Բաղդասարյան

Քրեական վերաքննիչ

Սեվակ Համբարձումյան

Հարություն Պետրոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270- Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, «զիպ» փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2026-01-08 12:00 6 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-06-02 14:50 1 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-05-30 09:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-05-05 11:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-04-23 09:40 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-02-10 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2025-01-16 11:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
ԵԴ1/3995/01/24



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Ա.Ոսկանյանի,
Դ.Կյուրեղյանի,
Մեղադրյալ Ա. Խաչատրյանի,
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի,


2025 թվականի հունիսի 02-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի՝ ծնված 10.12.1992թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Վարդաշեն 6-րդ փողոցի 68Ա շենքի 525-րդ բնակարան հասցեում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Վարդաշեն 6-րդ փողոցի 68Ա շենքի 412-րդ բնակարան հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
11.11.2024 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16835124 քրեական վարույթը։
11.11.2024թ. ձերբակալված Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանն ազատվել է՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունըվերանալու հիմքով:
18.12.2024 թվականին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանն որոշում է կայացրել թիվ 16835124 քրեական վարույթով Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, «զիպ» փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ:։
Նախաքննական մարմնի 19.12.2024թ. որոշմամբ թիվ 16835124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
19.12.2024թ. թիվ 16835124 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արծրուն Խաչատրյանին խոշոր չափով թմարամիջոց իրացնելու վերաբերյալ մասը, անջատված վարույթին շնորհվել է թիվ 16859324 համարը:
27.12.2024 թվականին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանն որոշում է կայացրել թիվ 16835124 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, դրան շնորհվել է ԵԴ1/3995/01/24 հերթական համարը։
30.12.2024 թվականին թիվ ԵԴ1/3995/01/24 քրեական գործը մակագրվել և 03.01.2025թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն. Բաղդասարյանին։
03.01.2025թ. որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանի 10.02.2025թ. որոշմամբ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը և պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարել և անցկացնել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ և 4․2-րդ մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում դրա առարկան հանդիսացող թմրանյութերի տեսակները և չափերը, այն է՝ խոշոր չափի «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, դրա քաշը 0,48 գրամ է, որն ավելի մոտ է նշված հավելվածի 260-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին:
Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտվել է:
Մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Միևնույն ժամանակ, դատարանը փաստում է, որ թեև մեղադրյալը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, սակայն հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն՝ առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի պահանջների հաշվառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքների ձևով՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 13.12.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,44 գրամ քաշով տեսակի a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16859324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով կիրառվել է արագացված վարույթ, դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ:
Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
13.12.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,44 գրամ քաշով տեսակի a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16859324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԴ1/3995/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատավոր` Ն․Բաղդասարյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

08 հունվարի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Հ․Հակոբյանի
Ա․Հակոբյանի

դռնբաց դատական նիստում, գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2024թ. նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա․Իսկանդարյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 16835124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի կողմից 18․12․2024թ. միջնորդություն է ներկայացվել դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազին՝ թիվ 16835124 քրեական վարույթով Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
3․ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Ոսկանյանի կողմից 2024թ. դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել՝ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
4․ Նախաքննության մարմնի 19․12․2024թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
5․ 27․12․2024թ․ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/3995/01/24:
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ն․Բաղդասարյանը 03․01․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3995/01/24 քրեական գործի վարույթը և 16․01․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճռով մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ:
Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
8. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 08․09․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանը:
9. Վերաքննիչ դատարանի 25․09․2025թ. որոշմամբ գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ․ հոկտեմբերի 07-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
10․ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է այն բանի համար, որ <<․․․նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, <<զիպ>> փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով <<а-PVP>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ>>։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում․
11. Գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակելիս ճիշտ չի գնահատել նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և նրա արարքի սոցիալական հետևանքները։
Դատարանը բազմակողմանի վերլուծության և գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանին մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում` հանցագործության կատարման հանգամանքները և եղանակը, շարժառիթը, հանցանք կատարածի անձը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսինքն, մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի կողմից կատարված քրեական օրենքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված արարքը պատիժը կրելու տեսանկյունից չի արժանացել համաչափ պետական հակազդեցության և սույն պայմաններում ողջամտորեն չեն կարող իրացվել պատժի նպատակները:
Արծրուն Խաչատրյանի կողմից հանցանքի կատարման պահին դատվածություն ունենալը, հանցագործության բնույթը, մասնավորապես՝ ի թիվս այլնի, թմրամիջոցի տեսակը, այն պահելու եղանակը համաչափ չեն գնահատվել դատարանի կողմից:
Մեղադրյալի նկատմամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը, ուստի այդ մասով դատավճիռը ենթակա է բեկանման ու փոփոխման: Բացի այդ, դատվածություն ունենալու հանգամանքը որպես ծանրացնող դիտարկելու պայմաններում, մեղադրյալի նկատմամբ 150 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը թույլ չի տալիս հասնել սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձին ուղղելուն և հանցագործությունները կանխելուն, քանի որ դատվածություն ունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելը արդեն իսկ վկայում է նախորդ պատժի անհամաչափ լինելու և պատժի նպատակները չիրացնելու մասին, հետևաբար հաջորդիվ կատարված հանցանքի համար պատիժը պետք է լինի ավելի խիստ:
Վկայակոչված հանգամանքներն այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ՝ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար, որպիսի պայմաններում խախտվել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Հաշվի առնելով, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են, պետք է արձանագրել, որ առանց իրական պատիժ կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին:
Այսպիսով, սույն գործով դատարանը Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ 150 ժամ տևողությամբ՝ թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում, քանի որ նշանակված պատիժը անհամատեղելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջների ու ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշումների հետ և հակասում է արդարության ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը /պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը/, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի և նրանց անձի հանրային վտանգավորության աստիճանին, կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարելու հանգամանքներին:
12․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 364-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 372-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 375-րդ հոդվածով և 377-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով՝ բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 2-ի թիվ ԵԴ1/3995/01/24 դատավիճռը՝ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
13․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝
<< 1. Պատժի տեսակներն են՝
1/ պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը,
2/ տուգանքը,
3/ հանրային աշխատանքները,
4/ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը,
5/ օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
6/ զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը,
7/ ազատության սահմանափակումը,
8/ կարճաժամկետ ազատազրկումը,
9/ կարգապահական գումարտակում պահելը,
10/ ազատազրկումը,
11/ ցմահ ազատազրկումը>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ>>:
14. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
<</․․․/ [14.] Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներն ամրագրված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածում, որի համաձայն՝ <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը:
[15.] Պատժի նշանակման օրինականության սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Աբրահամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի ապրիլի 6-ի թիվ ՎԲ-63/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 և մի շարք այլ որոշումներում:
Զարգացնելով վերոնշյալ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օրինականության սկզբունքի իմաստով՝ պատիժ նշանակելու հիմնական և առաջին պայմանը հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի առկայությունն է: Պատժի կիրառումը միայն հանցանք կատարած անձանց նկատմամբ մի կողմից բացառում է անհիմն և անօրինական դատապարտումը, մյուս կողմից հանգեցնում է հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած անձանց մեկուսացմանը հասարակությունից, կանխում է նրանց կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը, որով էլ ապահովվում է անձի, հասարակության և պետության իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պատժի նշանակման օրինականության սկզբունքի իմաստով հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարող են կիրառվել պատժի միայն այն տեսակները, որոնք անմիջականորեն նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Պատժի տեսակների սպառիչ ցանկի օրենսդրական սահմանումը նշանակում է, որ դատարանը հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ չի կարող նշանակել այդ ցանկով չնախատեսված պատիժ:
[16.] Պատժի նշանակման արդարության սկզբունքի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի վերաբերյալ 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում:
Զարգացնելով վերոնշյալ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս /հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն/: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
[17.] Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից:
1/ պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս:
2/ պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառում՝ հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա/ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ/ հանցավորի անձը,
գ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
[18.] Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին՝ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ /տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14/:
[19.] Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծված՝ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշի՝ հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը /ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն/>>
Զարգացնելով մեջբերված դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի /<<Պատժի նպատակները>>/ իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը:
[20.] Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում:
[21.] Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1/ մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է:
2/ մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը:
[22.] Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զարգացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
[23.] Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից /․․․/>>: /տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման 14-23-րդ կետերը/:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն` իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է հետևյալը. <<…Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա/ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ/ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և /կամ/ ծանրացնող հանգամանքները,
գ/ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ/ հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե/ հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ/ հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն:
[39.] Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը /վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը/,
- դրա չափը /<<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը>> սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը/,
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը /օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը/:
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն>> /տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
15. Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, անդրադառնալով գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս արձանագրելով, որ այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների թվին, որպիսի պարագայում գնահատելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, հաշվի է առել դրա առարկան հանդիսացող թմրանյութի տեսակը և չափը, այն է՝ խոշոր չափի <<а-PVP>> տեսակի թմրամիջոց, դրա քաշը 0,48 գրամ է, որն ավելի մոտ է նշված հավելվածի 260-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի /0.25-1.25/ նվազագույն սահմանին:
16․ Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտվել է, որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելով կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ՝ վկայում է այն մասին, որ նա գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի առնելով հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը և փաստելով, որ թեև մեղադրյալը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, սակայն հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս՝ հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, հիմնավորված կերպով գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքների ձևով՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար։
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն գտել է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
17․ Քննության առնելով մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատիժը խստացնելու և վերջինիս նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու հարցը, սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 13-14-րդ կետերում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով համաչափ պատիժ նշանակելով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխմանը:
18․ Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե՝ <<…դատվածություն ունենալու հանգամանքը որպես ծանրացնող դիտարկելու պայմաններում, մեղադրյալի նկատմամբ 150 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը թույլ չի տալիս հասնել սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձին ուղղելուն և հանցագործությունները կանխելուն, քանի որ դատվածություն ունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելը արդեն իսկ վկայում է նախորդ պատժի անհամաչափ լինելու և պատժի նպատակները չիրացնելու մասին, հետևաբար հաջորդիվ կատարված հանցանքի համար պատիժը պետք է լինի ավելի խիստ>>, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանը Ա․Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ առկա է վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք՝ հանցանքը նախկինում դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, և նշանակել է ոչ թե տվյալ հանցագործության համար նախատեսված ամենամեղմ պատիժը՝ տուգանքի ձևով, այլ դրանից ավելի խիստ պատիժ հանդիսացող հանրային աշխատանքները, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխմանը։
19. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու, մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս` թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` թողնել անփոփոխ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:










ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/3995/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 30-12-2024
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16835124
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270- Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, «զիպ» փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Արծրուն
Ազգանուն Խաչատրյան
Հայրանուն Գագիկի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում դատապարտված
Պաշտպան
Անուն -
Ազգանուն -
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 19.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.2
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 30-12-2024
Նախագահող դատավոր
Անուն Նելլի
Ազգանուն Բաղդասարյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 03-01-2025
Որոշումը ՈՐՈՇՈՒՄ
ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


2025 թվականի հունվարի 03-ին ք. Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ն.Բաղդասարյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/3995/01/24 /16835124/ քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՈՐՈՇԵՑԻ՝
Թիվ ԵԴ1/3995/01/24 /16835124/ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ստանձնել վարույթ, որի մասին տեղյակ պահել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակցին, նրանց ուղարկելով սահմանված ձևի հուշաթերթեր` իրենց իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ:
Թիվ ԵԴ1/3947/01/24 քրեական գործով նշանակել նախնական դատալսումներ՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ին՝ ժամը 11:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա 24/1, դատական նիստերի թիվ 1 դահլիճ)՝ դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ն. Բաղդասարյանի նախագահությամբ։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-01-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Դատական նիստը չի կայացել մեղադրյալի դատարան չներկայանալու պատճառով:
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-02-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-04-2025
Ժամ 09:40
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-05-2025
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-05-2025
Ժամ 09:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-06-2025
Ժամ 14:50
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 02-06-2025
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Արծրուն
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 02-06-2025
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Հանրային աշխատանքներ
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԴ1/3995/01/24



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝

Նախագահությամբ դատավոր Ն.Բաղդասարյանի

Քարտուղարությամբ Ա.Սարգսյանի

Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Ա.Ոսկանյանի,
Դ.Կյուրեղյանի,
Մեղադրյալ Ա. Խաչատրյանի,
Պաշտպան Ս.Յուզբաշյանի,


2025 թվականի հունիսի 02-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի՝ ծնված 10.12.1992թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում դատված, դատվածությունը չմարված, հաշվառված՝ Երևան քաղաքի Վարդաշեն 6-րդ փողոցի 68Ա շենքի 525-րդ բնակարան հասցեում, բնակվող՝ Երևան քաղաքի Վարդաշեն 6-րդ փողոցի 68Ա շենքի 412-րդ բնակարան հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց ընտրված է բացակայելու արգելքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը ձերբակալվել է ապօրինի թմրանյութ ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով։
11.11.2024 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 16835124 քրեական վարույթը։
11.11.2024թ. ձերբակալված Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանն ազատվել է՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունըվերանալու հիմքով:
18.12.2024 թվականին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանն որոշում է կայացրել թիվ 16835124 քրեական վարույթով Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, «զիպ» փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ:։
Նախաքննական մարմնի 19.12.2024թ. որոշմամբ թիվ 16835124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը:
19.12.2024թ. թիվ 16835124 քրեական վարույթից անջատվել է անհայտ անձի կողմից Արծրուն Խաչատրյանին խոշոր չափով թմարամիջոց իրացնելու վերաբերյալ մասը, անջատված վարույթին շնորհվել է թիվ 16859324 համարը:
27.12.2024 թվականին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Ոսկանյանն որոշում է կայացրել թիվ 16835124 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին, և քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, դրան շնորհվել է ԵԴ1/3995/01/24 հերթական համարը։
30.12.2024 թվականին թիվ ԵԴ1/3995/01/24 քրեական գործը մակագրվել և 03.01.2025թ. հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ն. Բաղդասարյանին։
03.01.2025թ. որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանի 10.02.2025թ. որոշմամբ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։

Արագացված վարույթ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը և պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին իր միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդություն ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները, որոշել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարել և անցկացնել լրացուցիչ դատալսումներ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
Արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու դեպքում դատարանը սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չի իրականացնում և որոշում է կայացնում լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.3-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկում է սույն օրենսգրքի 345-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-9-րդ կետերով և 11-րդ կետով նշված հարցերը:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հարցերի քննարկումն ավարտելուց հետո դատարանը հեռանում է առանձին սենյակ` հայտարարելով դատավճռի հրապարակման վայրը, տարին, ամիսը, օրը և ժամը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
 1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
3. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
4. Դատավճիռը հրապարակելուց հետո դատավորը կողմերին պարզաբանում է նաև դատավճիռը բողոքարկելու` սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումները:
Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին, տվյալ արարքը կատարելու մեջ նրա մեղավորությունը և գտնում, որ իր կատարած հանցանքի համար նա ենթակա է պատժի։
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-րդ և 4․2-րդ մասերի համաձայն՝
«4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքներն, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների պատժի համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ) հանցավորի անձը,
գ) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 30.03.2007թ. թիվ ՎԲ-50/07, 30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-142/07,30.08.2007թ. թիվ ՎԲ-145/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-185/07, 26.10.2007թ. թիվ ՎԲ-192/07, 30.11.2007թ. թիվ ՎԲ-201/07, 17.02.2009թ. թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, 18.12.2009թ. թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, 05.11.2010թ. թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09, 22.12.2011թ. թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և այլ որոշումները):
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ հանցանքների հանրային վտանգավորության և այդ գործերով պատժի անհատականացման հիմնահարցերին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «[Նմանօրինակ] գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն» (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանն արձանագրում է, որ այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների թվին: Գնահատելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, դատարանը հաշվի է առնում դրա առարկան հանդիսացող թմրանյութերի տեսակները և չափերը, այն է՝ խոշոր չափի «а-PVP» տեսակի թմրամիջոց, դրա քաշը 0,48 գրամ է, որն ավելի մոտ է նշված հավելվածի 260-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի (0.25-1.25) նվազագույն սահմանին:
Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտվել է:
Մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս՝ որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Որպես մեղադրյալի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը: Միևնույն ժամանակ, դատարանը փաստում է, որ թեև մեղադրյալը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, սակայն հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն՝ առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է պատիժ՝ տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Վերոգրյալի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի պահանջների հաշվառմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայի շրջանակներում պատժի չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այն կատարելու հանգամանքները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձևը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հետևանքները, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքների ձևով՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քննարկելով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցը, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 13.12.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,44 գրամ քաշով տեսակի a-PVP տեսակի թմրամիջոցը պետք է վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16859324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Հաշվի առնելով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց չի հարուցվել, գույքի արգելադրում չի կիրառվել, դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով կիրառվել է արագացված վարույթ, դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածով, դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ:
Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
13.12.2024թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,44 գրամ քաշով տեսակի a-PVP տեսակի թմրամիջոցը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին՝ թիվ 16859324 քրեական գործով քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ն. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 02-06-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 18-09-2025
Էջերի քանակ 1-ին հատորը՝ 129 թերթից, 2-րդ հատոր՝ 79 թերթից։
Գործին կից նյութերը 1-ին հատորին կից 1 փաթեթ՝ կնիքված վիճակում։
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 10-09-2025
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 18-09-2025
Էջերի քանակը 2 հատոր՝ 1-129 թերթ, 2-79 թերթ
Գործին կից նյութերը 1-ին հատորին կից 1 փաթեթ՝ կնիքված վիճակում
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-109299/25
Դատական գործ N: ԵԴ1/3995/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 10-09-2025
Ամսաթիվ 08-09-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Դիանա
Ազգանուն Կյուրեղյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Արծրուն Խաչատրյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի /Շենգավիթ/ ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 02.06.2025թ-ի դատավճիռը ՝ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ:
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 18-09-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.4
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 18-09-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Դատավոր
Անուն Հարություն
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավորի փոխարինում
Փոխարինման ամսաթիվ 19-09-2025
Փոխարինող դատավոր
Անուն Վաչե
Ազգանուն Մարգարյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 25-09-2025
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 07-10-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 28-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 26-11-2025
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-01-2026
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 08-01-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Արծրուն
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԴ1/3995/01/24
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր
իրավասության քրեական դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատավոր` Ն․Բաղդասարյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

08 հունվարի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Հ․Հակոբյանի
Ա․Հակոբյանի

դռնբաց դատական նիստում, գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2024թ. նոյեմբերի 11-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա․Իսկանդարյանի կողմից նախաձեռնվել է թիվ 16835124 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով:
2․ Նախաքննության մարմնի կողմից 18․12․2024թ. միջնորդություն է ներկայացվել դատավարական ղեկավարում իրականացնող դատախազին՝ թիվ 16835124 քրեական վարույթով Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
3․ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Ոսկանյանի կողմից 2024թ. դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել՝ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
4․ Նախաքննության մարմնի 19․12․2024թ․ որոշմամբ մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
5․ 27․12․2024թ․ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որին շնորհվել է ԵԴ1/3995/01/24:
6. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ն․Բաղդասարյանը 03․01․2025թ. որոշմամբ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/3995/01/24 քրեական գործի վարույթը և 16․01․2025թ․ նշանակվել է նախնական դատալսումներ:
7. Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճռով մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ:
Մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
8. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստի միջոցով 08․09․2025թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանը:
9. Վերաքննիչ դատարանի 25․09․2025թ. որոշմամբ գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2025թ․ հոկտեմբերի 07-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
10․ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է այն բանի համար, որ <<․․․նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին>> 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18֊ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կոշիկի մեջ ապօրինի պահել է ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված՝ փիրուզագույն պոլիմերային փաթեթում տեղադրված, անգույն, թափանցիկ, <<զիպ>> փականով փաթեթի մեջ լցված խոշոր չափերով՝ 0,48 գրամ քաշով <<а-PVP>> տեսակի թմրամիջոց, որը 2024թ. նոյեմբերի 11-ին՝ ժամը 02:55-ի սահմաններում հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի 3֊րդ գումարտակի ծառայողների կողմից՝ Արծրուն Խաչատրյանի անձնական խուզարկության ժամանակ>>։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում․
11. Գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակելիս ճիշտ չի գնահատել նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և նրա արարքի սոցիալական հետևանքները։
Դատարանը բազմակողմանի վերլուծության և գնահատման չի ենթարկել մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանին մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում` հանցագործության կատարման հանգամանքները և եղանակը, շարժառիթը, հանցանք կատարածի անձը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսինքն, մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի կողմից կատարված քրեական օրենքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված արարքը պատիժը կրելու տեսանկյունից չի արժանացել համաչափ պետական հակազդեցության և սույն պայմաններում ողջամտորեն չեն կարող իրացվել պատժի նպատակները:
Արծրուն Խաչատրյանի կողմից հանցանքի կատարման պահին դատվածություն ունենալը, հանցագործության բնույթը, մասնավորապես՝ ի թիվս այլնի, թմրամիջոցի տեսակը, այն պահելու եղանակը համաչափ չեն գնահատվել դատարանի կողմից:
Մեղադրյալի նկատմամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրականացումը, ուստի այդ մասով դատավճիռը ենթակա է բեկանման ու փոփոխման: Բացի այդ, դատվածություն ունենալու հանգամանքը որպես ծանրացնող դիտարկելու պայմաններում, մեղադրյալի նկատմամբ 150 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը թույլ չի տալիս հասնել սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձին ուղղելուն և հանցագործությունները կանխելուն, քանի որ դատվածություն ունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելը արդեն իսկ վկայում է նախորդ պատժի անհամաչափ լինելու և պատժի նպատակները չիրացնելու մասին, հետևաբար հաջորդիվ կատարված հանցանքի համար պատիժը պետք է լինի ավելի խիստ:
Վկայակոչված հանգամանքներն այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ՝ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար, որպիսի պայմաններում խախտվել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Հաշվի առնելով, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են, պետք է արձանագրել, որ առանց իրական պատիժ կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին:
Այսպիսով, սույն գործով դատարանը Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ 150 ժամ տևողությամբ՝ թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում, քանի որ նշանակված պատիժը անհամատեղելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ և 69-րդ հոդվածների պահանջների ու ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշումների հետ և հակասում է արդարության ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը /պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը/, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքի և նրանց անձի հանրային վտանգավորության աստիճանին, կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարելու հանգամանքներին:
12․ Հաշվի առնելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 364-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 372-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի, 375-րդ հոդվածով և 377-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով՝ բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ․ հունիսի 2-ի թիվ ԵԴ1/3995/01/24 դատավիճռը՝ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակել համաչափ պատիժ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
13․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝
<< 1. Պատժի տեսակներն են՝
1/ պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը,
2/ տուգանքը,
3/ հանրային աշխատանքները,
4/ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը,
5/ օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
6/ զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը,
7/ ազատության սահմանափակումը,
8/ կարճաժամկետ ազատազրկումը,
9/ կարգապահական գումարտակում պահելը,
10/ ազատազրկումը,
11/ ցմահ ազատազրկումը>>։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ>>:
14. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
<</․․․/ [14.] Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներն ամրագրված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածում, որի համաձայն՝ <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա/ օրինականությունը,
բ/ արդարությունը,
գ/ պատժի անհատականացումը,
դ/ մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: Սկզբունքների ինքնուրույնությունը, սակայն, չի նշանակում, որ դրանք մեկուսացված են մեկը մյուսից, քանի որ միայն համակցության մեջ այդ սկզբունքները կարող են ապահովել օրինական, արդար, անհատականացված և մարդասիրական պատժի նշանակումը:
[15.] Պատժի նշանակման օրինականության սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Աբրահամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի ապրիլի 6-ի թիվ ՎԲ-63/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 և մի շարք այլ որոշումներում:
Զարգացնելով վերոնշյալ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օրինականության սկզբունքի իմաստով՝ պատիժ նշանակելու հիմնական և առաջին պայմանը հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի առկայությունն է: Պատժի կիրառումը միայն հանցանք կատարած անձանց նկատմամբ մի կողմից բացառում է անհիմն և անօրինական դատապարտումը, մյուս կողմից հանգեցնում է հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած անձանց մեկուսացմանը հասարակությունից, կանխում է նրանց կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը, որով էլ ապահովվում է անձի, հասարակության և պետության իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պատժի նշանակման օրինականության սկզբունքի իմաստով հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարող են կիրառվել պատժի միայն այն տեսակները, որոնք անմիջականորեն նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Պատժի տեսակների սպառիչ ցանկի օրենսդրական սահմանումը նշանակում է, որ դատարանը հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ չի կարող նշանակել այդ ցանկով չնախատեսված պատիժ:
[16.] Պատժի նշանակման արդարության սկզբունքի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի վերաբերյալ 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում:
Զարգացնելով վերոնշյալ որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների /պատժի/ համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ արդարության՝ որպես պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, առավել ևս, որ դրանք ձևավորվում են այն նույն հանգամանքների հիման վրա, որոնք դատարանը հաշվի է առնում պատիժ նշանակելիս /հանցագործության հանրորեն վտանգավորությունը, հանցավորի անձը և այլն/: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում:
[17.] Պատժի անհատականացման սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ: Կոնկրետ պատժի նշանակումը դատարանի համար խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է, որի լուծման համար մեծ նշանակություն ունի պատժի անհատականացման կարգի և չափանիշների հարցը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացումն անհրաժեշտ է դիտարկել երկու տեսանկյունից:
1/ պատժի անհատականացում օրենքում: Վերջինս ենթադրում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերում արտահայտված ընդհանուր դրույթների առկայությունը, որոնք դատարանը պարտավոր է հաշվի առնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի սանկցիայի շրջանակներում պատիժ նշանակելիս:
2/ պատժի անհատականացում դատարանում: Վերջինս ենթադրում է կոնկրետ անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերի դրույթների կիրառում՝ հաշվի առնելով հանցավորի անձի առանձնահատկությունները, հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի բովանդակում բոլոր այն հանգամանքների սպառիչ ցանկը, որոնք պետք է հաշվի առնվեն դատարանի կողմից կոնկրետ հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս: Օրենսգիրքը, սակայն, դատարանին տալիս է պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող է նշանակել արդարության պահանջներին համապատասխանող պատիժ: Նշված չափանիշներն են`
ա/ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ընդհանրապես, կոնկրետ հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից մասնավորապես,
բ/ հանցավորի անձը,
գ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
[18.] Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին՝ հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ /տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14/:
[19.] Սույն որոշման նախորդ կետում նշված և, համապատասխանաբար, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծված՝ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշի՝ հանցավորի անձի հետ: Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեա-իրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը /ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն/>>
Զարգացնելով մեջբերված դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարած անձի ուսումնասիրությունը մեծ դեր է խաղում պատիժ նշանակելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի /<<Պատժի նպատակները>>/ իմաստով պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը, ուստի դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն հետազոտել անձի ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ սոցիալական առանձնահատկությունները: Այս կապակացությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ շատ դեպքերում պատժի տեսակի և չափի վրա ազդում են հանցավորի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը:
[20.] Պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշը պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն են: Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում:
[21.] Պատժի նշանակման մարդասիրության սկզբունքն ունի երկու կողմ, այն է՝
1/ մարդասիրություն հասարակության նկատմամբ, որի էությունը տուժողի, հասարակության և պետության շահերի պաշտպանությունն է:
2/ մարդասիրություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ. դա նշանակում է մարդկային վերաբերմունք նրա անձի նկատմամբ, պատվի և արժանապատվության հարգում, ֆիզիկական և բարոյական տանջանքների բացառում:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի մարդասիրության սկզբունքի վերոնշյալ երկու կողմերը:
[22.] Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում ձևավորված, ինչպես նաև սույն որոշման 14-21-րդ կետերում շարադրված և զարգացված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների /տե՛ս սույն որոշման 14-րդ կետը/ պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
[23.] Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից /․․․/>>: /տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0042/01/11 քրեական գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման 14-23-րդ կետերը/:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն` իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է հետևյալը. <<…Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա/ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ/ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և /կամ/ ծանրացնող հանգամանքները,
գ/ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ/ հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե/ հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ/ հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն:
[39.] Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին /հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը/:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը /վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը/,
- դրա չափը /<<Թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը>> սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը/,
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը /օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը/:
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն>> /տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
15. Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, անդրադառնալով գործի փաստական հանգամանքներին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս արձանագրելով, որ այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների թվին, որպիսի պարագայում գնահատելով Արծրուն Խաչատրյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորությունը՝ դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից, հաշվի է առել դրա առարկան հանդիսացող թմրանյութի տեսակը և չափը, այն է՝ խոշոր չափի <<а-PVP>> տեսակի թմրամիջոց, դրա քաշը 0,48 գրամ է, որն ավելի մոտ է նշված հավելվածի 260-րդ կետով տվյալ թմրամիջոցի համար սահմանված խոշոր չափի /0.25-1.25/ նվազագույն սահմանին:
16․ Վերոհիշյալ իրավադրույթների համատեքստում ուսումնասիրելով մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ նրա կատարած հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա երիտասարդ է, նախկինում դատապարտվել է, որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելով կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ՝ վկայում է այն մասին, որ նա գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, որպես պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի առնելով հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը և փաստելով, որ թեև մեղադրյալը դատվածություն ունի դիտավորյալ հանցագործության կատարման համար, սակայն հանցագործությունների ռեցիդիվը գնահատելիս՝ հաշվի չի առնվում այն դատվածությունը, որն առաջացել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ նշանակելու հետևանքով, հիմնավորված կերպով գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու համար պետք է նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքների ձևով՝ 150 /հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար։
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն գտել է, որ իր նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
17․ Քննության առնելով մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատիժը խստացնելու և վերջինիս նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու հարցը, սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 13-14-րդ կետերում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արծրուն Խաչատրյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով համաչափ պատիժ նշանակելով՝ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխմանը:
18․ Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե՝ <<…դատվածություն ունենալու հանգամանքը որպես ծանրացնող դիտարկելու պայմաններում, մեղադրյալի նկատմամբ 150 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների նշանակումը թույլ չի տալիս հասնել սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձին ուղղելուն և հանցագործությունները կանխելուն, քանի որ դատվածություն ունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելը արդեն իսկ վկայում է նախորդ պատժի անհամաչափ լինելու և պատժի նպատակները չիրացնելու մասին, հետևաբար հաջորդիվ կատարված հանցանքի համար պատիժը պետք է լինի ավելի խիստ>>, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավորված չէ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսվում տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:
Առաջին ատյանի դատարանը Ա․Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ առկա է վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք՝ հանցանքը նախկինում դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, և նշանակել է ոչ թե տվյալ հանցագործության համար նախատեսված ամենամեղմ պատիժը՝ տուգանքի ձևով, այլ դրանից ավելի խիստ պատիժ հանդիսացող հանրային աշխատանքները, որի միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը, ինչպես նաև հանցագործությունների կանխմանը։
19. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը պատժի մասով բեկանելու, մեղադրյալ Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խստացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս` թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Գործով հանրային մեղադրող, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հունիսի 02-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արծրուն Գագիկի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` թողնել անփոփոխ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին:










ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Հ․ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 08-01-2026
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 15-04-2026
Էջերի քանակը 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 129 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 79 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 97 թերթ:
Գործին կից նյութեր 1-ին հատորին կցված մեկ փաթեթ՝ կնքված վիճակում:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 15-04-2026
Էջերի քանակը 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 129 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 79 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 97 թերթ:
Գործին կից նյութերը 1-ին հատորին կցված մեկ փաթեթ՝ կնքված վիճակում:
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը 32653/26
Դատական գործ N: ԵԴ1/3995/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 11-03-2026
Բողոք բերող անձինք Գլխավոր դատախազի տեղակալ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Արամ
Ազգանուն Արամյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Արծրուն
Ազգանուն Խաչատրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Այլ նշումներ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 08-01-2026թ․ որոշման դեմ
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 17-04-2026
Գործը ստացվել է Քրեական վերաքննիչ
Գործի տեսակ Քրեական
Այլ նշումներ Առդիր՝ 3 հատորից․ /129, 79, 97, կից մեկ փաթեթ/։
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 17-04-2026
Զեկուցող դատավոր
Անուն Հայկ
Ազգանուն Գրիգորյան