Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/4028/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Վրթանես Հակոբյան Սիմոնի
Վրթանես Հակոբյան
Վրթանես Հակոբյան
Վրթանես Հակոբյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-07-08 | 15:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-22 | 12:00 | 8 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-02 | 16:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-10 | 16:30 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-18 | 15:00 | 8 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-20 | 14:00 | 8 | Նիստը կայացել է |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՔԱՐԱՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի (ծնված՝ 28․02․1980թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Ոսկանյան փողոց տուն 105/1 հասցեում, ներկայումս գտնվում է ՀՀ ԱՆ “Նուբարաշեն” ՔԿՀ-ում), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել թիվ 12197224 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ մասն անջատելու և նախաքննությունը թիվ 12822124 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը 2025 թվականի հունվարի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12197224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը)
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ՔԱՐԱՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի (ծնված՝ 28․02․1980թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Ոսկանյան փողոց տուն 105/1 հասցեում, ներկայումս գտնվում է ՀՀ ԱՆ “Նուբարաշեն” ՔԿՀ-ում), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել թիվ 12197224 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ մասն անջատելու և նախաքննությունը թիվ 12822124 համարի ներքո շարունակելու մասին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը 2025 թվականի հունվարի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12197224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։
Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը)
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/4028/01/24
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ս.Անդրեասյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի,
Ա.Դանիելյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ա.Քարամյանի,
մեղադրյալ՝ Վ.Հակոբյանի.
«08» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը թիվ 12197224 վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 7-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատաճռով վճռվել է։
«Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել»:
3. 2025 թվականի մայիսի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 3-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Ա․Դանիելյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»: 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը)
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ (...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, քանի որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ դատավճռով 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա` ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, ինչի արդյունքում չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, չի ապահովվել կիրառվող օրենսդրության և պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, որպիսի պայմաններում կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` պետք է արձանագրել է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից ամենամեղմը՝ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել վերջինիս կողմից կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հետևյալ գործոնները.
ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ,
բ) անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ:
գ) հանցագործության եղանակը և իրադրությունը՝ այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը հանցանքը կատարելու պահին գտնվել է կալանքի տակ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, թմրամիջոցը ձեռք է բերել քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելուց և բժշկական կենտրոն տեղափոխվելուց հետո, որտեղ հանդիպել է ինչպես մերձավոր ազգականներին, այնպես էլ այլ անձանց:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը, թվարկելով վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք պատշաճ գնահատման չի ենթարկել վերը նշված առանձնահատկությունների համատեքստում, և նման մոտեցման անհրաժեշտությունը ուղիղ նախատեսված է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը մեջբերված որոշմամբ, իսկ նշված հանգամանքը՝ մեղքը ընդունելը և զղջալը, այն աստիճան չի նվազեցրել մեղադրյալի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ հիմք հանդիսանային նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելուն:
Ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակված պատժի կիրառման արդյունքում, պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Բողոքաբերը նշել է, որ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ պատժի նշանակման հարցը քննարկելու ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը հարց է բարձրացրել, արդյոք տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով անձը կարող է նշված տուգանքը վճարել այն դեպքում, երբ վերջինս գտնվում է կալանքի տակ, պաշտպանական կողմից նշվել է այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի ընտանիքը ֆինանսական առումով գտնվում է բավարար վիճակում և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում, ընտանիքը պատրաստ է այն վճարել, սույն դեպքում մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով, ընտանիքի անդամների կողմից այն վճարելով, իրավաչափորեն հարց է առաջանում արդյոք նշանակված պատիժը կծառայի իր նպատակին՝ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու /ամբողջությամբ կամ մասամբ/ թե ոչ: Արդյունքում գտնում եմ, որ առաջին հերթին օբյեկտիվ դիտորդի մոտ նույնպես կառաջանա այն համոզմունքը, որ նշանակված պատիժը կրում է ձևական բնույթ և նշվածի մասով չի ծառայում իր նպատակին:
Բողոքաբերը նաև գտել է, որ հանցագործությունները կանխելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը՝ թիվ ԵԴ1/1765/01/23 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքների համար, ամենևին էլ չխախտելով անձի անմեղության կանխավարկածը, անհրաժեշտ է ընդգծել, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում անձի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոց կալանքը կիրառվում է՝ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու նպատակ հետապնդելով, այսպիսով համեմատական վերլուծություն իրականացնելով պատժի նպատակների և խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմանների միջև, նշվածի մասով՝ հանցագործությունները կանխելու և մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու կարելի է ասել, որ նույնանում են, արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճռի առկայության դեպքում հաստատվում է այն հանգամանքը, որ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման արդյունքում հնարավոր չի եղել կանխել մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը, ուստի համեմատական վերլուծություն կիրառելով պետք է հանգել այն ողջամիտ համոզմունքին, որ մեղադրյալի նկատմամբ ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանքը կիրառելով, այն չի կարող հասնել իր՝ հանցագործությունները կանխելու նպատակին:
Բղոքաբերը նաև փաստել է, որ հաշվի առնելով Վ.Հակոբյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը՝ այն, որ վերջինս ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ, գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, թմրամիջոցի տեսակը՝ հերոին, խոշոր չափերի լինելու հանգամանքը, արարքը կատարելու ժամանակ կալանքի տակ գտնվելը՝ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որը տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելուն, այդպիսով՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված նշանակված պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին:
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Ս.Մնացականյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ա.Քարամյանը խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով Բողոքաբերի հիմնավորումները՝ վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դրա դեմ մեղադրյալի առարկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները,
10. Անդրադառնալով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի տեսակներն են՝
1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը,
2) տուգանքը,
3) հանրային աշխատանքները,
4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը,
5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը,
7) ազատության սահմանափակումը,
8) կարճաժամկետ ազատազրկումը,
9) կարգապահական գումարտակում պահելը,
10) ազատազրկումը,
11) ցմահ ազատազրկումը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով:
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը:
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով:
10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով:
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը`
1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի,
2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»:
11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացրած որոշումներում, և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Պատժի անհատականացման փաստական հիմքերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԿԴ/0252/01/13, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում։
Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)»։
Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով որոշման մեջ զարգացնելով պատասխանատվության և պատժի անհատականացման առնչությամբ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման:
(...) պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ:
(...) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն»:
Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ վերահաստատելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման (...) հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները»:
12. Վերը նշված իրավական նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին՝ անչափահաս երեխայի առկայությունը) ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները (նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է), հետհանցավոր վարքագիծը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է մեղմ պատիժ:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը՝ առաջնորդվելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ընտրել ավելի խիստ պատժատեսակ՝ ազատազրկումը, քանի որ ի թիվս վերոնշյալ՝ անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, սույն գործով էական հանգամանք է հանդիսանում կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը և բնույթը: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը հանցանքը կատարել է մեկ այլ գործով կալանավորված լինելու պայմաններում՝ քրեակատարողական հիմնարկում, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը:
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել: Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկումը՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով : Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, իսկ դատավճիռը՝ մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով :
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ս.Անդրեասյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի,
Ա.Դանիելյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի,
մասնակցությամբ՝
պաշտպան՝ Ա.Քարամյանի,
մեղադրյալ՝ Վ.Հակոբյանի.
«08» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը:
2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նույն օրը թիվ 12197224 վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 7-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատաճռով վճռվել է։
«Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել»:
3. 2025 թվականի մայիսի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը:
Թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 3-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:
Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Ա․Դանիելյանը:
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»: 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը)
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»:
Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ (...)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
6. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, քանի որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ դատավճռով 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա` ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, ինչի արդյունքում չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, չի ապահովվել կիրառվող օրենսդրության և պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, որպիսի պայմաններում կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` պետք է արձանագրել է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից ամենամեղմը՝ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել վերջինիս կողմից կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հետևյալ գործոնները.
ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ,
բ) անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ:
գ) հանցագործության եղանակը և իրադրությունը՝ այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը հանցանքը կատարելու պահին գտնվել է կալանքի տակ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, թմրամիջոցը ձեռք է բերել քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելուց և բժշկական կենտրոն տեղափոխվելուց հետո, որտեղ հանդիպել է ինչպես մերձավոր ազգականներին, այնպես էլ այլ անձանց:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը, թվարկելով վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք պատշաճ գնահատման չի ենթարկել վերը նշված առանձնահատկությունների համատեքստում, և նման մոտեցման անհրաժեշտությունը ուղիղ նախատեսված է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը մեջբերված որոշմամբ, իսկ նշված հանգամանքը՝ մեղքը ընդունելը և զղջալը, այն աստիճան չի նվազեցրել մեղադրյալի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ հիմք հանդիսանային նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելուն:
Ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակված պատժի կիրառման արդյունքում, պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Բողոքաբերը նշել է, որ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ պատժի նշանակման հարցը քննարկելու ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը հարց է բարձրացրել, արդյոք տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով անձը կարող է նշված տուգանքը վճարել այն դեպքում, երբ վերջինս գտնվում է կալանքի տակ, պաշտպանական կողմից նշվել է այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի ընտանիքը ֆինանսական առումով գտնվում է բավարար վիճակում և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում, ընտանիքը պատրաստ է այն վճարել, սույն դեպքում մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով, ընտանիքի անդամների կողմից այն վճարելով, իրավաչափորեն հարց է առաջանում արդյոք նշանակված պատիժը կծառայի իր նպատակին՝ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու /ամբողջությամբ կամ մասամբ/ թե ոչ: Արդյունքում գտնում եմ, որ առաջին հերթին օբյեկտիվ դիտորդի մոտ նույնպես կառաջանա այն համոզմունքը, որ նշանակված պատիժը կրում է ձևական բնույթ և նշվածի մասով չի ծառայում իր նպատակին:
Բողոքաբերը նաև գտել է, որ հանցագործությունները կանխելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը՝ թիվ ԵԴ1/1765/01/23 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքների համար, ամենևին էլ չխախտելով անձի անմեղության կանխավարկածը, անհրաժեշտ է ընդգծել, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում անձի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոց կալանքը կիրառվում է՝ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու նպատակ հետապնդելով, այսպիսով համեմատական վերլուծություն իրականացնելով պատժի նպատակների և խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմանների միջև, նշվածի մասով՝ հանցագործությունները կանխելու և մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու կարելի է ասել, որ նույնանում են, արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճռի առկայության դեպքում հաստատվում է այն հանգամանքը, որ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման արդյունքում հնարավոր չի եղել կանխել մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը, ուստի համեմատական վերլուծություն կիրառելով պետք է հանգել այն ողջամիտ համոզմունքին, որ մեղադրյալի նկատմամբ ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանքը կիրառելով, այն չի կարող հասնել իր՝ հանցագործությունները կանխելու նպատակին:
Բղոքաբերը նաև փաստել է, որ հաշվի առնելով Վ.Հակոբյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը՝ այն, որ վերջինս ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ, գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, թմրամիջոցի տեսակը՝ հերոին, խոշոր չափերի լինելու հանգամանքը, արարքը կատարելու ժամանակ կալանքի տակ գտնվելը՝ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որը տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելուն, այդպիսով՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված նշանակված պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին:
7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
8. Դատախազ Ս.Մնացականյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ա.Քարամյանը խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը:
Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով Բողոքաբերի հիմնավորումները՝ վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դրա դեմ մեղադրյալի առարկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները,
10. Անդրադառնալով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի տեսակներն են՝
1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը,
2) տուգանքը,
3) հանրային աշխատանքները,
4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը,
5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը,
6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը,
7) ազատության սահմանափակումը,
8) կարճաժամկետ ազատազրկումը,
9) կարգապահական գումարտակում պահելը,
10) ազատազրկումը,
11) ցմահ ազատազրկումը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով:
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը:
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով:
10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով:
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:
12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով:
13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին:
14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը`
1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի,
2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»:
11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացրած որոշումներում, և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Պատժի անհատականացման փաստական հիմքերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԿԴ/0252/01/13, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում։
Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)»։
Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով որոշման մեջ զարգացնելով պատասխանատվության և պատժի անհատականացման առնչությամբ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման:
(...) պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ:
(...) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն»:
Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ վերահաստատելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման (...) հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները»:
12. Վերը նշված իրավական նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին՝ անչափահաս երեխայի առկայությունը) ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները (նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է), հետհանցավոր վարքագիծը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է մեղմ պատիժ:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը՝ առաջնորդվելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ընտրել ավելի խիստ պատժատեսակ՝ ազատազրկումը, քանի որ ի թիվս վերոնշյալ՝ անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, սույն գործով էական հանգամանք է հանդիսանում կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը և բնույթը: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը հանցանքը կատարել է մեկ այլ գործով կալանավորված լինելու պայմաններում՝ քրեակատարողական հիմնարկում, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը:
12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել: Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկումը՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով : Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, իսկ դատավճիռը՝ մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով :
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/4028/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12197224 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով' ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ' Սարդիս Հակոբյանի, էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է Համապատասխան բժշկական հետազոտություններ Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում' Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և Հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, «Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է' ունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու' թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված' ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով' խոշոր չափերի' 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին' կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո' հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վրթանես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Սիմոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 30-12-2024 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 07-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «07» հունվարի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ այն ստացվել է: 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2025 թվականի հունվարի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունվարի 20-ին՝ ժամը 14։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք.Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծի պող. 23/1) դատավոր Ս.Անդրեասյանի նախագահությամբ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վրթանես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Քարամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Մովսես Խորենացի 162ա |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «02» ապրիլի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ՔԱՐԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել թիվ 12197224 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ մասն անջատելու և նախաքննությունը թիվ 12822124 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը 2025 թվականի հունվարի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12197224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։ Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Պաշտպանը առարկություն չներկայացրեց հանրային մեղադրողի ներկայացրած միջնորդության դեմ։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ կայացվելիք դատավճռի կատարումն ապահովելու համար՝ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:14 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 8 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վրթանես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 22-04-2025 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ս․ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ՔԱՐԱՄՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ 2025 թվականի ապրիլի 22-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի (ծնված՝ 28․02․1980թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Ոսկանյան փողոց տուն 105/1 հասցեում, ներկայումս գտնվում է ՀՀ ԱՆ “Նուբարաշեն” ՔԿՀ-ում), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել թիվ 12197224 քրեական վարույթից անհայտ անձի կողմից թմրամիջոցը ապօրինի իրացնելու վերաբերյալ մասն անջատելու և նախաքննությունը թիվ 12822124 համարի ներքո շարունակելու մասին։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը 2025 թվականի հունվարի 03-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հունվարի 07-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի ապրիլի 02-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի որոշմամբ՝ թիվ 12197224 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։ Արագացված վարույթ Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին: (Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պատճառաբանական մաս. Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։ -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը) -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»: Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով: Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-04-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 130 թերթ և 2-րդ հատորը 99 թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-05-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-05-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 130, 99 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-61940/25 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 17-02-2026 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր՝ 1-ին հատորը՝ "130" թերթ, 2-րդ հատորը՝"99" թերթ, 3-րդ հատորը՝ "122" թերթ։ |
| Այլ նշումներ | 19․03․2026 թ․ հանձնվեց գրասենյակ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործը՝ բաղկացած 3 հատորից․ 1-ին հատորը՝ "130" թերթ, 2-րդ հատորը՝ "99" թերթ, 3-րդ հատորը՝ "127" թերթ, որի 126-րդ էջում կցված է 1 փաթեթ իրեղեն ապացույց։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր |
| Գործին կից նյութերը | 3-րդ հատորին կցվ․ 1 փաթեթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/4028/01/24
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 27-05-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-05-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սպարտակ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վրթանես Հակոբյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/ 22.04.2024թ. կայացրած դատավճիռը , մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 02-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Դատավորի փոխարինում
| Փոխարինման ամսաթիվ | 05-06-2025 |
|---|---|
| Բացակայող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Փոխարինող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 06-06-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Կոլոգիալ կազմի դատավոր Ա.Դանիելյանի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վրթանես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/4028/01/24 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Ս.Անդրեասյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, Դատավորներ՝ Տ.Գրիգորյանի, Ա.Դանիելյանի, քարտուղարությամբ՝ Ք.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ պաշտպան՝ Ա.Քարամյանի, մեղադրյալ՝ Վ.Հակոբյանի. «08» հուլիսի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12197224 քրեական վարույթը: 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ Նույն օրը թիվ 12197224 վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվել՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի համարը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունվարի 7-ի որոշմամբ, թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատաճռով վճռվել է։ «Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել»: 3. 2025 թվականի մայիսի 27-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը: Թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 2-ին։ Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան, կազմի դատավորներ՝ Վ․Ռշտունի, Տ.Գրիգորյան) և 2025 թվականի հունիսի 3-ին հանձնվել է նախագահող դատավորին: Կոլեգիալ կազմի դատավոր Վ.Ռշտունու արձակուրդում գտնվելու կապակցությամբ որպես կոլեգիալ կազմի դատավոր է ներգրավվել դատավոր՝ Ա․Դանիելյանը: Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ «նա, հանդիսանալով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին «Արմենիա» բժշկական կենտրոն տեղափոխվելու և բժշկական հետազոտություններ անցնելու նպատակով՝ ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելու համար ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից օրենքով արգելված իրեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել, որից հետո ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողներ՝ Սարգիս Հակոբյանի, Էդուարդ Ղազարյանի և Արթուրիկ Մանուկյանի ուղեկցությամբ տեղափոխվել է Երևան քաղաքի Մարգարյանի փողոցի 6-րդ հասցեում գտնվող «Արմենիա» բժշկական կենտրոն, որտեղ անցել է համապատասխան բժշկական հետազոտություններ: Քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գտնվելու ընթացքում՝ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝` թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին դեռևս քննությամբ չպարզված անձից և հանգամանքներում առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և անձնական օգտագործման համար պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափի նվազագույն շեմի վաթսունութապատիկը գերազանցող չափով՝ խոշոր չափերի՝ 0.41 գրամ քաշով «հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 06-ին՝ կալանավոր Վրթանես Հակոբյանին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ վերադարձնելուց հետո՝ հիմնարկի հավաքակայանում խուզարկությունների համար նախատեսված խցում վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»: 5. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռով արձանագրել է հետևյալը. «(...) Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (հանցանքը հասցվել է ավարտին), հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանն չի արձանագրում։ -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը (ներկայացվել է մեղադրյալի անչափահաս դստեր՝ Աֆինա Վրթանեսի Հակոբյանի ծննդյան վկայականի պատճենը և հայրության որոշման մասին պետական վկայականի պատճենը) -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը: Վերջինս նաև վատառողջ է։ Մասնավորապես․ Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ միջգերատեսչական հանձնաժողովային փորձագետի 07․09․2024թ․ թիվ 706/հձ եզրակացության համաձայն՝ «Համաձայն Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ (․․․) առկա է ախտորոշում՝ «Աջ ստորին վերջույթի ՀԹՖՀ /հետթրոմբոֆլեբիտիկ հիվանդություն/: Ստորին վերջույթների վարիկոզ հիվանդություն: Ստորին վերջույթների լիմֆոստազ՝ առավել արտահայտված աջից։ ՔԵԱ /քրոնիկ երակային անբավարարություն/: CEAP 4-5S աջից: Սինուսային բրադիկարդիա 50գ/ր ըստ ԷՍԳ քննության: Քրոնիկական բրոնխիտ՝ ռեմիսիայի շրջան: Պերիբրոնխեալ անևմոսկլերոզ ըստ՝ 04.11.2024թ. ոենտգեն քննության: Գլխուղեղի սպիտակ նյութի եզակի անոթային/ռեզիդուալ օջախներ՝ մինչև 0.4սմ, տեսողական պերինևրալ սուբարախնոիդալ տարածությունների արտահայտված լայնացում՝ ըստ 06.11.24թ.-ի 1.5Տ ՄՌՇ-ի, և մնացորդային՝ երևույթներ կրած գլխուղեղի հրազենային վիրավորումից հետո ըստ անամնեզի, (գանգի ոսկրային փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել ըստ 04.11.24թ.ի գանգի ռենտգենի), գլխացավերով և պրեսինկոպեալ վիճակներով՝ ըստ անամնեզի: ԷԷԳ-ն նեգատիվ: Ըստ ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի տվյալների՝ Պոդագրա։ Պոդագրիկ արթրիտ: Էնցեֆալոպաթիա: Վերակրափողի դիաֆրագմալ հատվածի ճողվածք: Էրոզիվ գաստրիտ: HCV Shtigente. 3) հակամարմիններ՝ դրական հեպատիտ: Խոլեցիստիտ: Աղիների դիվերտիկուլյոզ: Նևրասթենիա: Խրոնիկ անքնություն(․․․)»: Բացի այդ, Դատարանն արձանագրում է, որ «Datalex» տեղեկատվական համակարգից ստացված տվյալների համաձայն՝ Վրթանես Հակոբյանը թիվ ԵԴ1/1765/01/23 գործով հանդիսանում է մեղադրյալ, նրան մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքների կատարում։ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները՝ պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացող տվյալը, մեղադրյալի վատառողջ լինելու, ինչպես նաև մեկ այլ գործով անցնելու հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ՝ տուգանքի ձևով: Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսի չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Այսպիսով՝ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի կատարման համար նշանակել պատիժ տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց է ճանաչվել մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0․41 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «Հերոին» տեսակի թմրամիջոցը անհրաժեշտ է վերադարձնել նախաքննական մարմնին (ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչոության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջաննրի քննչական բաժին)՝ սույն վարույթից անջատված՝ թիվ 12822124 քրեական վարույթի նյութերին կցելու նպատակով։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ (...)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 6. Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշել է, որ դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, քանի որ մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ դատավճռով 1.125.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա` ճիշտ չի կիրառվել նյութական՝ քրեական օրենքը, ինչի արդյունքում չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, չի ապահովվել կիրառվող օրենսդրության և պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, որպիսի պայմաններում կայացված դատավճիռը ենթակա է բեկանման: Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործում առկա փաստական տվյալները գնահատելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` պետք է արձանագրել է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից ամենամեղմը՝ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել վերջինիս կողմից կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հետևյալ գործոնները. ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը՝ այն, որ մեղադրյալը ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ, բ) անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ: գ) հանցագործության եղանակը և իրադրությունը՝ այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը հանցանքը կատարելու պահին գտնվել է կալանքի տակ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, թմրամիջոցը ձեռք է բերել քրեակատարողական հիմնարկից դուրս բերվելուց և բժշկական կենտրոն տեղափոխվելուց հետո, որտեղ հանդիպել է ինչպես մերձավոր ազգականներին, այնպես էլ այլ անձանց: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը, թվարկելով վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք պատշաճ գնահատման չի ենթարկել վերը նշված առանձնահատկությունների համատեքստում, և նման մոտեցման անհրաժեշտությունը ուղիղ նախատեսված է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը մեջբերված որոշմամբ, իսկ նշված հանգամանքը՝ մեղքը ընդունելը և զղջալը, այն աստիճան չի նվազեցրել մեղադրյալի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, որ հիմք հանդիսանային նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելուն: Ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակված պատժի կիրառման արդյունքում, պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Բողոքաբերը նշել է, որ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ պատժի նշանակման հարցը քննարկելու ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը հարց է բարձրացրել, արդյոք տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով անձը կարող է նշված տուգանքը վճարել այն դեպքում, երբ վերջինս գտնվում է կալանքի տակ, պաշտպանական կողմից նշվել է այն, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի ընտանիքը ֆինանսական առումով գտնվում է բավարար վիճակում և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում, ընտանիքը պատրաստ է այն վճարել, սույն դեպքում մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով, ընտանիքի անդամների կողմից այն վճարելով, իրավաչափորեն հարց է առաջանում արդյոք նշանակված պատիժը կծառայի իր նպատակին՝ պատժի ենթարկված անձին վերասոցիալականացնելու /ամբողջությամբ կամ մասամբ/ թե ոչ: Արդյունքում գտնում եմ, որ առաջին հերթին օբյեկտիվ դիտորդի մոտ նույնպես կառաջանա այն համոզմունքը, որ նշանակված պատիժը կրում է ձևական բնույթ և նշվածի մասով չի ծառայում իր նպատակին: Բողոքաբերը նաև գտել է, որ հանցագործությունները կանխելու նպատակին անդրադարձ կատարելով անհրաժեշտ է ընդգծել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանը՝ թիվ ԵԴ1/1765/01/23 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 318-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքների համար, ամենևին էլ չխախտելով անձի անմեղության կանխավարկածը, անհրաժեշտ է ընդգծել, որ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում անձի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոց կալանքը կիրառվում է՝ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու նպատակ հետապնդելով, այսպիսով համեմատական վերլուծություն իրականացնելով պատժի նպատակների և խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմանների միջև, նշվածի մասով՝ հանցագործությունները կանխելու և մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու կարելի է ասել, որ նույնանում են, արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճռի առկայության դեպքում հաստատվում է այն հանգամանքը, որ ամենախիստ խափանման միջոցի կիրառման արդյունքում հնարավոր չի եղել կանխել մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարումը, ուստի համեմատական վերլուծություն կիրառելով պետք է հանգել այն ողջամիտ համոզմունքին, որ մեղադրյալի նկատմամբ ամենամեղմ պատժատեսակը՝ տուգանքը կիրառելով, այն չի կարող հասնել իր՝ հանցագործությունները կանխելու նպատակին: Բղոքաբերը նաև փաստել է, որ հաշվի առնելով Վ.Հակոբյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը՝ այն, որ վերջինս ոտնձգել է բնակչության առողջության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերության դեմ, գործել է ուղղակի դիտավորությամբ, թմրամիջոցի տեսակը՝ հերոին, խոշոր չափերի լինելու հանգամանքը, արարքը կատարելու ժամանակ կալանքի տակ գտնվելը՝ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որը տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելուն, այդպիսով՝ ոչ արդարացի պատժի, ինչով պայմանավորված նշանակված պատիժը չի կարող հասնել իր նպատակներին: 7. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ին կայացրած դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել, մեղադրյալ Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. 8. Դատախազ Ս.Մնացականյանը Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված դիմումով չի առարկել դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ: Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ա.Քարամյանը խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը: Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով Բողոքաբերի հիմնավորումները՝ վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դրա դեմ մեղադրյալի առարկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից հիմնավորված են արդյո՞ք մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները, 10. Անդրադառնալով սույն որոշման 9-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2.Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատժի տեսակներն են՝ 1) պատվավոր կամ զինվորական կոչումից, կարգից, աստիճանից, որակավորման դասից կամ պետական պարգևից զրկելը, 2) տուգանքը, 3) հանրային աշխատանքները, 4) որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը, 5) օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելը, 6) զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակումը, 7) ազատության սահմանափակումը, 8) կարճաժամկետ ազատազրկումը, 9) կարգապահական գումարտակում պահելը, 10) ազատազրկումը, 11) ցմահ ազատազրկումը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ 4. Տուգանքը որպես լրացուցիչ պատիժ կարող է նշանակվել ծանր և առանձնապես ծանր՝ գույքային վնաս պատճառելու հետ կապված կամ շահադիտական դրդումներով կատարված հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի կրկնապատիկից քսանապատիկի չափով: 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: 6. Տուգանքի կիրառմամբ պետական բյուջեում գոյացած միջոցների հաշվին յուրաքանչյուր տարի պետությունը կարող է իրականացնել հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցմանն ուղղված սոցիալական ծրագրեր: Հանցագործությամբ տուժողներին պատճառված վնասի փոխհատուցման սկզբունքները, առաջնահերթությունները, փոխհատուցման կարգը և չափը սահմանում է Կառավարությունը: 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: 9. Եթե սույն հոդվածի 8-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը գերազանցում է 270 ժամը, ապա նշանակվում են 270 ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ։ Եթե հաշվարկի արդյունքով հանրային աշխատանքների տևողությունը պակաս է ստացվում 60 ժամից, ապա հանրային աշխատանքները նշանակվում են այն տևողությամբ, որն ստացվել է հաշվարկի արդյունքով: 10. Այն դեպքերում, երբ տուգանքը նշանակվում է որպես լրացուցիչ պատիժ` ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի հետ, կամ հանցագործությունների կամ դատավճիռների համակցությամբ, և դատապարտվողը հնարավորություն չի ունենում անհապաղ կամ պատիժը կրելու ընթացքում վճարելու այն, ապա տուգանքի վճարումը կարող է հետաձգվել մինչև հիմնական պատիժը կրելու ավարտը: Եթե հիմնական պատիժը կրելուց հետո դատապարտյալն ի վիճակի չի լինում վճարել նշանակված տուգանքը, ապա դրա կատարման հարցը լուծվում է սույն հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով: 11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց: 12. Տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի հետևանքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է ստացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով ստացված ժամկետի չափով: 13. Սույն հոդվածի 11-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նաև այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 տարին: 14. Տուգանքը վճարելուց խուսափող է համարվում այն դատապարտյալը, որը` 1) տուգանքի մասին պրոբացիայի ծառայության կողմից պատշաճ ծանուցվելուց հետո՝ 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում, տուգանքի վճարման անդորրագիրը չի ներկայացրել լիազոր մարմին, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի, 2) խախտել է տուգանքի վճարումը հետաձգելու կամ տուգանքը մաս առ մաս վճարելու կարգն ու պայմանները, բացառությամբ սույն հոդվածի 8-րդ մասով նախատեսված դեպքերի»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: 2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով: 3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից: 4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին: 5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»: 11. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացրած որոշումներում, և կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Պատժի անհատականացման փաստական հիմքերի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԿԴ/0252/01/13, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և մի շարք այլ որոշումներում։ Հազարապետ Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)»։ Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով որոշման մեջ զարգացնելով պատասխանատվության և պատժի անհատականացման առնչությամբ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման: (...) պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ: (...) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն»: Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման մեջ վերահաստատելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման (...) հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները»: 12. Վերը նշված իրավական նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի վերաբերյալ Բողոքաբերի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը, համակողմանիորեն ուսումնասիրելով մեղադրյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (խնամքին՝ անչափահաս երեխայի առկայությունը) ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները (նախկինում դատապարտված չի եղել, վատառողջ է), հետհանցավոր վարքագիծը, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է մեղմ պատիժ: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը՝ առաջնորդվելով արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, գտնում է, որ մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ընտրել ավելի խիստ պատժատեսակ՝ ազատազրկումը, քանի որ ի թիվս վերոնշյալ՝ անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, սույն գործով էական հանգամանք է հանդիսանում կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը և բնույթը: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը հանցանքը կատարել է մեկ այլ գործով կալանավորված լինելու պայմաններում՝ քրեակատարողական հիմնարկում, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում է հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը: 12. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը՝ պատժի մասով փոփոխել: Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկումը՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով : Պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից, իսկ դատավճիռը՝ մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ս․Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/4028/01/24 քրեական գործով 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել: Մեղադրյալ Վրթանես Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը 1 /մեկ/ տարի ժամկետով : Պատժի կրման սկիզբը հաշվել մեղադրյալին սույն գործով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-07-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 130, 99, 80 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 130, 99, 80 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 86971/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/4028/01/24
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Քարամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Վրթանես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 19-01-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/4028/01/24 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 19 հունվարի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 8-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա․Քարամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի ապրիլի 22-ի դատավճռով Վ․Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 8-ի որոշմամբ դատախազի բողոքը բավարարել է, պատժի մասով փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճիռը և Վ․Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Ա․Քարամյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները, այն է` վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտը, ի թիվս այլնի, հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Նարեկ Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին: Ըստ բողոքաբերի, ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի պահանջները: Բողոքաբերը մեջբերելով վերաբերելի օրենսդրական կարգավորումներ, Վճռաբեկ դատարանի նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումներ և դրանց համատեքստում գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, մասնավորապես՝ Վ․Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալները, առողջական վիճակը, ըտանեկան դրությունը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ըստ էության նշել է, որ իր գնահատմամբ, Վ․Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը ազատազրկման փոխելու և դա կրելու անհրաժեշտության մասով Վերաքննիչ դատարանը կայացրել է անհիմն դատական ակտ։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշումը՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ դատավճիռը, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ․Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել ազատության սահմանափակումը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով, կամ նույն օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վ․Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, կամ Վ․Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումները 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: 2. Սույն հոդվածի իմաստով` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, եթե` (...) 4) բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը (հիմնավորումը) հակասում է մեկ այլ վարույթով Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը (հիմնավորումներին). 3. Սույն հոդվածի իմաստով՝ լուրջ են համարվում հետևյալ դատական սխալները: (...) 4) թույլ է տրվել սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված` քրեադատավարական օրենքի որևէ խախտում: (...)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն: Եթե վճռաբեկ բողոքում վկայակոչված է վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու` սույն օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված որևէ պայման, ապա վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը պետք է հիմնավորի վկայակոչված պայմանի բացակայությունը»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի կողմից ներկայացված փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, և Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում նշված որոշմանը։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վրթանես Սիմոնի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 8-ի որոշման դեմ պաշտպան Ա․Քարամյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 08-07-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 17-10-2025 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 3 հատորից․ /130, 99, 80/։ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 17-10-2025 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր՝ 130, 99, 112 թերթ։ |