Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/4029/01/24
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Սերժիկ Եսայան Միքայելի
Սերժիկ Եսայան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արտակ Կարապետյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Արտակ Կարապետյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-23 | 14:30 | 7 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-04-04 | 15:00 | 7 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-03-05 | 17:00 | 7 | Նիստը չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-02-04 | 17:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-01-21 | 14:00 | 7 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/4029/01/24
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, (այսուհետ՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Վ.ՎԱՐԺԱՊԵՏՅԱՆԻ և
Է․ԱԲԵԼՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս.ԵՍԱՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 23-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերժիկ Միքաելի Եսայանի՝ ծնվել է 1998 թվականի ապրիլի 10-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած է, չի աշխատում, արարքը կատարելու պահին ունեցել է դատվածություն, հաշվառված է Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գյուղի Լևոն Ավետիսյան փողոցի 61-րդ հանրակացարանի 102-րդ բնակարանում, այլ գործով խափանման միջոց է կիրառված կալանքը, որը կրում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60549424 քրեական վարույթը:
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում, վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես․
Սերժիկի Եսայանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունն արտաշնչած օդում 0,538 մգ/լ, 2024 թվականի հունիսի 22-ին՝ ժամը 18։15-ին, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է <<Օպել>> մակնիշի, 37 QL 423 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրությունը:
2024 թվականի օգոստոսի 30-ին Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննությունն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։
ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման պետի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի գրության համաձայն Սերժիկ Եսայանը պահվում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սերժիկ Եսայանին ներկայացվել է մեղադրանք։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 60549424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/4029/01/24 համարը, այնուհետև գործը մակագրվել և հունվարի 3-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին: 2025 թվականի հունվարի 7-ին դատավոր Ա.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը և պաշտպան Սերգեյ Մանուկյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
Հանրային մեղադրող Վ․Եդիգարյանը չառարկեց արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալին վերագրվող արարքների որակման և ըստ այդմ՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում․
- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
- պատիժ նշանակելու պահին խնամքին անչափահաս երեխա ունենալը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է․
- վերագրվող արարքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը (հիմք՝ թիվ ԵԴ/0362/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճիռ, 2-րդ հատոր, վ․է․ 123-127)։
Դատարանը մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում այն, որ վերջինս երիտասարդ է։
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն:
Հաշվի առնելով վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 55-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, որի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները Դատարանին հնարավորություն են տալիս գալու հետևության, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ 150 (հարյուրհիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ նշանակելով: Այս համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև այն, որ մեղադրյալն ինքն է միջնորդել, որպեսզի իր նկատմամբ որպես պատիժ՝ նշանակվեն հանրային աշխատանքները։
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ անհրաժեշտ է նշանակված պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<(...)
8․ Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)
(…)>>:
Թեև մեղադրյալը սույն գործի քննության ընթացքում չի միջնորդել իր նկատմամբ տուգանք պատիժը նշանակելու դեպքում տարաժամկետել դրա վճարումը, այնումանայնիվ, Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դեռևս 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԳԴ/0106/01/24 գործով դատավճիռ կայացնելիս Սերժիկ Եսայանի գույքային վիճակը հաշվի առնելով, նշանակված 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի վճարման համար սահմանել է 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ: Ավելին՝ պարզվել է, որ մեղադրյալը սույն պահին ևս չի աշխատում։ Այսինքն՝ մեղադրյալի գույքային վիճակն այնպիսինն է, որ նա չի կարող միանգամից և ամբողջությամբ վճարել նշանակվող տուգանքի գումարը։
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ անկախ Սերժիկ Եսայանի կողմից համապատասխան միջնորդությամբ հանդես գալու հանգամանքից՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարման համար պետք է սահմանել 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պետք է պահել քրեական գործում:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464․4 և 464․5 հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սերժիկ Միքաելի Եսայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պահել քրեական գործում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, (այսուհետ՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Վ.ՎԱՐԺԱՊԵՏՅԱՆԻ և
Է․ԱԲԵԼՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս.ԵՍԱՅԱՆԻ
2025 թվականի ապրիլի 23-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերժիկ Միքաելի Եսայանի՝ ծնվել է 1998 թվականի ապրիլի 10-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած է, չի աշխատում, արարքը կատարելու պահին ունեցել է դատվածություն, հաշվառված է Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գյուղի Լևոն Ավետիսյան փողոցի 61-րդ հանրակացարանի 102-րդ բնակարանում, այլ գործով խափանման միջոց է կիրառված կալանքը, որը կրում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60549424 քրեական վարույթը:
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում, վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես․
Սերժիկի Եսայանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունն արտաշնչած օդում 0,538 մգ/լ, 2024 թվականի հունիսի 22-ին՝ ժամը 18։15-ին, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է <<Օպել>> մակնիշի, 37 QL 423 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրությունը:
2024 թվականի օգոստոսի 30-ին Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննությունն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։
ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման պետի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի գրության համաձայն Սերժիկ Եսայանը պահվում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում։
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։
2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սերժիկ Եսայանին ներկայացվել է մեղադրանք։
2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 60549424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/4029/01/24 համարը, այնուհետև գործը մակագրվել և հունվարի 3-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին: 2025 թվականի հունվարի 7-ին դատավոր Ա.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը և պաշտպան Սերգեյ Մանուկյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ:
Հանրային մեղադրող Վ․Եդիգարյանը չառարկեց արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալին վերագրվող արարքների որակման և ըստ այդմ՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար:
Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում․
- առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը,
- պատիժ նշանակելու պահին խնամքին անչափահաս երեխա ունենալը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է․
- վերագրվող արարքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը (հիմք՝ թիվ ԵԴ/0362/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճիռ, 2-րդ հատոր, վ․է․ 123-127)։
Դատարանը մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում այն, որ վերջինս երիտասարդ է։
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն:
Հաշվի առնելով վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 55-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, որի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները Դատարանին հնարավորություն են տալիս գալու հետևության, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ 150 (հարյուրհիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ նշանակելով: Այս համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև այն, որ մեղադրյալն ինքն է միջնորդել, որպեսզի իր նկատմամբ որպես պատիժ՝ նշանակվեն հանրային աշխատանքները։
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ անհրաժեշտ է նշանակված պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<(...)
8․ Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)
(…)>>:
Թեև մեղադրյալը սույն գործի քննության ընթացքում չի միջնորդել իր նկատմամբ տուգանք պատիժը նշանակելու դեպքում տարաժամկետել դրա վճարումը, այնումանայնիվ, Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դեռևս 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԳԴ/0106/01/24 գործով դատավճիռ կայացնելիս Սերժիկ Եսայանի գույքային վիճակը հաշվի առնելով, նշանակված 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի վճարման համար սահմանել է 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ: Ավելին՝ պարզվել է, որ մեղադրյալը սույն պահին ևս չի աշխատում։ Այսինքն՝ մեղադրյալի գույքային վիճակն այնպիսինն է, որ նա չի կարող միանգամից և ամբողջությամբ վճարել նշանակվող տուգանքի գումարը։
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ անկախ Սերժիկ Եսայանի կողմից համապատասխան միջնորդությամբ հանդես գալու հանգամանքից՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարման համար պետք է սահմանել 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պետք է պահել քրեական գործում:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464․4 և 464․5 հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սերժիկ Միքաելի Եսայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պահել քրեական գործում:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/4029/01/24
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-12-2024 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60549424 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սերժիկ Միքայելի Եսայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ (հարբած) վիճակում՝ վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Եսայան |
| Հայրանուն | Միքայելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | դատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-12-2024 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2021 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 07-01-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/4029/01/24 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին 7-ը հունվարի, 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Ա.Կարապետյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/4029/01/24 (նախաքննական համար 60549424) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերժիկ Միքաելի Եսայանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործը դատավորին է հանձնվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/4029/01/24 քրեական գործի վարույթը և գործով նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունվարի 21-ին՝ ժամը 14:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրի (ք. Երևան, Գյուլիքևխվյան փող. 20) թիվ 7 դատական նիստերի դահլիճում դռնբաց դատական նիստում՝ դատավոր Ա.Կարապետյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Եսայան |
| Հայրանուն | Միքայելի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ԷՐԵԲՈՒՆԻ ԵՎ ՆՈՒԲԱՐԱՇԵՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2024 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-01-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-02-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | դատական նիստը նշանակվել է այլ հերթի |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 05-03-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | դատախազ Վ․Եդիգարյանը հեռախոսազանգի միջոցով տեղեկացրել է, որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։ Միևնույն ժամանակ ՀՀ ՆԳՆ ՈՍ ՀՈԳՎ հերթապահ ծառայության վարչության Երևան քաղաքի ուղեկցող գումարտակից ներկացվել է գրություն այն մասին, որ մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին չեն կարող ուղեկցել Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան նշանակված դատական նիստին մասնակցելու՝ ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ հերթապահ ծառայության վարչության Երևան քաղաքի ուղեկցող գումարտակի ծանրաբեռնվածության, ինչպես նաև անձնակազմի թափուր հաստիքների պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 04-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | չի կայացել նախագահող դատավորի մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներով ներկայացված միջնորդությունների քննությունով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Եսայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 23-04-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/4029/01/24 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, (այսուհետ՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Վ.ՎԱՐԺԱՊԵՏՅԱՆԻ և Է․ԱԲԵԼՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Վ.ԵԴԻԳԱՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Ս․ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս.ԵՍԱՅԱՆԻ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերժիկ Միքաելի Եսայանի՝ ծնվել է 1998 թվականի ապրիլի 10-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած է, չի աշխատում, արարքը կատարելու պահին ունեցել է դատվածություն, հաշվառված է Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գյուղի Լևոն Ավետիսյան փողոցի 61-րդ հանրակացարանի 102-րդ բնակարանում, այլ գործով խափանման միջոց է կիրառված կալանքը, որը կրում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿՀ-ում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60549424 քրեական վարույթը: ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցանքի կատարման համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում, վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես․ Սերժիկի Եսայանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և գտնվելով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ ալկոհոլի պարունակությունն արտաշնչած օդում 0,538 մգ/լ, 2024 թվականի հունիսի 22-ին՝ ժամը 18։15-ին, Երևան քաղաքի Արցախի փողոցում վարել է <<Օպել>> մակնիշի, 37 QL 423 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրությունը: 2024 թվականի օգոստոսի 30-ին Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: Նախաքննությունն իրականացրած մարմնի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով։ ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման պետի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի գրության համաձայն Սերժիկ Եսայանը պահվում է ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկում։ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Վ․Եդիգարյանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սերժիկ Եսայանին ներկայացվել է մեղադրանք։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 60549424 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/4029/01/24 համարը, այնուհետև գործը մակագրվել և հունվարի 3-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Կարապետյանին: 2025 թվականի հունվարի 7-ին դատավոր Ա.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի քննարկման ընթացքում մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը և պաշտպան Սերգեյ Մանուկյանը միջնորդեցին կիրառել արագացված վարույթ: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը հրապարակելուց հետո մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին, հայտնեց, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու հետևանքները, ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, ինչպես նաև հայտնեց, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում ամբողջությամբ: Հանրային մեղադրող Վ․Եդիգարյանը չառարկեց արագացված վարույթով դատաքննություն անցկացնելու միջնորդության դեմ: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: Անդրադառնալով մեղադրյալին վերագրվող արարքների որակման և ըստ այդմ՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է նախատեսում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելու կամ խուսափելու համար: Որպես նկարագրված արարքի համար պատիժ՝ նախատեսված է տուգանքը՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքները՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկումը՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը որպես մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում․ - առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը, - պատիժ նշանակելու պահին խնամքին անչափահաս երեխա ունենալը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է․ - վերագրվող արարքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը (հիմք՝ թիվ ԵԴ/0362/01/23 քրեական գործով կայացված դատավճիռ, 2-րդ հատոր, վ․է․ 123-127)։ Դատարանը մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտարկում այն, որ վերջինս երիտասարդ է։ Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1 մասի համաձայն՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ Սերժիկ Եսայանին վերագրվում է դիտավորությամբ կատարված ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն: Հաշվի առնելով վերոգրյալ բոլոր հանգամանքները և հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 55-րդ հոդվածների պահանջները, ինչպես նաև 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, որի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ, Դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները Դատարանին հնարավորություն են տալիս գալու հետևության, որ տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ 150 (հարյուրհիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ նշանակելով: Այս համատեքստում Դատարանը գնահատման է արժանացնում նաև այն, որ մեղադրյալն ինքն է միջնորդել, որպեսզի իր նկատմամբ որպես պատիժ՝ նշանակվեն հանրային աշխատանքները։ Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ անհրաժեշտ է նշանակված պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Անդրադառնալով տուգանքի վճարման վերաբերյալ հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<(...) 8․ Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…) (…)>>: Թեև մեղադրյալը սույն գործի քննության ընթացքում չի միջնորդել իր նկատմամբ տուգանք պատիժը նշանակելու դեպքում տարաժամկետել դրա վճարումը, այնումանայնիվ, Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, դեռևս 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԳԴ/0106/01/24 գործով դատավճիռ կայացնելիս Սերժիկ Եսայանի գույքային վիճակը հաշվի առնելով, նշանակված 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի վճարման համար սահմանել է 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ: Ավելին՝ պարզվել է, որ մեղադրյալը սույն պահին ևս չի աշխատում։ Այսինքն՝ մեղադրյալի գույքային վիճակն այնպիսինն է, որ նա չի կարող միանգամից և ամբողջությամբ վճարել նշանակվող տուգանքի գումարը։ Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ անկախ Սերժիկ Եսայանի կողմից համապատասխան միջնորդությամբ հանդես գալու հանգամանքից՝ վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատժի՝ տուգանքի վճարման համար պետք է սահմանել 1 (մեկ) տարի վճարման ժամկետ: Անդրադառնալով մեղադրյալ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պետք է պահել քրեական գործում: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված մյուս հարցերի քննարկմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսիք սույն գործով առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464․4 և 464․5 հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Սերժիկ Միքաելի Եսայանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներ պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԳԴ/0106/01/24 դատավճռով Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատիժը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը և Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքները՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ և տուգանքը՝ 1․335.000 (մեկ միլիոն երեք հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սերժիկ Եսայանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել: Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408315 արձանագրության, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 02576 կտրոնի, ստուգաչափման թիվ 113412 վկայականի պատճենները, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունից ստացված էլոկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքը պահել քրեական գործում: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-04-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 01-08-2025 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | դատավճիռը օրինական ուժի մեջ է մտել 29.07.2025 թ.-ին |
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 25-08-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ դատավճիռը ընդունվել է կատարման: |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը 84 թերթ, 2-րդ հատորը 175 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը 84 թերթ, 2-րդ հատորը 175 թերթ |