Գործ հ.ԵԴ1/3960/01/24
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
07 մայիսի 2026թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան/

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի պաշտպան Հ․Մուրադյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Ս․Ռուշանյան/ 2026թ․ մարտի 19-ի թիվ ԵԴ1/3960/01/24 որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1․Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է թիվ ԵԴ1/3960/01/24 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արցախ Քերոբի Սարգսյանի՝ 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին/ և 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/։
Առաջին ատյանի դատարանի 2026թ․ մարտի 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 /երեք/ ամիս ժամանակով։
Մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանին արգելվել է լքել իր բնակության վայրը՝ Շիրակի մարզ, Գյումրի քաղաք, Աղյուսի փողոց, 54-րդ տունը:
Տնային կալանքի ընթացքում Արցախ Քերոբի Սարգսյանին արգելվել է իր բնակության վայրում՝ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Աղյուսի փողոցի 54-րդ տանը, հյուրընկալել վարույթի մասնավոր մասնակիցներին և վարույթին օժանդակող անձանց, վերջիններիս հետ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, բացառությամբ՝ իր պաշտպան/ներ/ի։
Որոշվել է մեղադրյալի նկատմամբ հսկողությունն իրականացնել ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով:
Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան բաժնին։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստի միջոցով 06․04․2026թ. հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Հ․Մուրադյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 2026թ․ ապրիլի 27-ի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով և դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 07․05․2026թ․:
Հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ վերանայման վարույթի մասնակիցների կողմից պատասխան, բացատրություն, նյութեր և միջնորդություններ չեն ներկայացվել։

2․Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Արցախ Քերոբի Սարգսյանին 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին/ և 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ՝ <<․․․նա Էդգար Ալեքսանի Հարությունյանի և քննությամբ ինքնությունները դեռևս չպարզված այլ անձանց հետ, նախնական համաձայնությամբ և միասնական դիտավորությամբ, մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, տևական՝ 2021թ․ օգոստոսի 01-ից մինչև 2021թ․ օգոստոսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում բազմաթիվ նույնաբնույթ գործողություններով համակարգչային հափշտակությամբ ձեռք են բերել ուրիշի գույք հանդիսացող առանձնապես խոշոր չափերի՝ 5.499.000 ՀՀ դրամ գումարը:
Մասնավորապես, Արցախ Քերոբի Սարգսյանը և նրա հանցակիցները, տեղյակ լինելով <<Արարատբանկ>> ԲԲ և <<Էվոկաբանկ>> ՓԲ ընկերությունների համակարգչային համակարգերի կողմից խաղային օգտահաշիվներից նշված ընկերությունների ավտոմատ կանխիկացման մեքենաներով /այսուհետ նաև՝ բանկոմատ/ գումար կանխիկացնելու բնականոն ընթացքն ապահովող ծրագրային ապահովման թերությունից՝ <<Արարատբանկ>> ԲԲ և <<Էվոկաբանկ>> ՓԲ ընկերությունների բանկոմատների միջոցով գումարի կանխիկացման հարցմամբ խաղային օգտահաշիվներին կցված բջջային հեռախոսահամարին յուրաքանչյուր կանխիկացման նպատակով ստացված թվերի տեսքով մեկանգամյա կանխիկացման գաղտնաբառը երկու տարբեր բանկոմատներում մուտքագրելու և նույն խաղային հաշվից միևնույն գումարը միաժամանակ ստանալու հնարավորության մասին, <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport․vbet.am>> և <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերության <<totogaming.am>> բուքմեյքերական կայքերում, խաղադրույթներ կատարելու պատրվակով, իր և այլ անձանց անվամբ գրանցված խաղային հաշիվներին մուտքագրել են դրամական միջոցներ: Այնուհետև, իրենց նախնական հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու՝ խաղային օգտահաշիվներին մուտքագրված դրամական միջոցները կրկնակի կանխիկացնելու և հափշտակելու նպատակով, ապահովել են դրամական միջոցները կանխիկացնելու հնարավորությունը, մասնավորապես, մուտքագրված դրամական միջոցների արհեստական շրջանառությունն ապահովելու նկատառումով, կատարել են պարտության ցածր հավանականություն ունեցող խաղադրույքներ, որի արդյունքում խաղային օգտահաշվին գոյացած դրամական միջոցները 39 կանխիկացման գործարքներով՝ <<Արարատբանկ>> ԲԲ և <<Էվոկաբանկ>> ՓԲ ընկերությունների բանկոմատների միջոցով գումարի կանխիկացման հարցմամբ խաղային օգտահաշիվներին կցված բջջային հեռախոսահամարին յուրաքանչյուր կանխիկացման նպատակով ստացված թվերի տեսքով մեկանգամյա կանխիկացման գաղտնաբառը և այդ խաղային օգտահաշվի նույնականացման համարը /user կամ unique ID-ին/ առանց իրավաչափ հիմքով նախատեսված թույլտվության երկու տարբեր բանկոմատների ծրագրերում մուտքագրելով՝ բանկոմատների բնականոն աշխատանքին ներգործելով, Երևան և Գյումրի քաղաքներում գտնվող երկու տարբեր բանկոմատներից միևնույն խաղային օգտահաշվից միաժամանակ կատարել են միևնույն գումարի կանխիկացում, այդ կերպ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի՝ 5.499.000 ՀՀ դրամ գումար՝ <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ 5․048․000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս, իսկ <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերությանը՝ մանր չափերի՝ 451.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս:
Այսպես.
Արցախ Սարգսյանը հանցավոր խմբի, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված, անդամի՝ հանցակցի, հետ միասին <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ԿԱՐԱՊԵՏ ԽԱՉԻԿԻ ԲԵՐԲԵՐՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 13212056>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
1. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:29:27-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 38.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ։
2. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 00:45:13-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեումում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 190.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
3. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:50:59-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087 համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 270.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
4. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 04:36:38-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871 համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 170.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ՍՄԲԱՏ ԼՅՈՒԴՎԻԳԻ ԱԴԱՄՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 16668751 նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
5. 28.08.2021թ․ն՝ ժամը 02:14:19-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի գումարի և Երևան քաղաքի է Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 191.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ՀԵՆՐԻԿ ԼՅՈՎԱՅԻ ՄԱՐԴՈՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 251811806>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
6. 28.08.2021թ․ն՝ ժամը 02:17:22-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի գումարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 42.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում հանցանքներ կատարելու համար ստեղծված խմբի անդամ հանդիսացող <<ԷԴԳԱՐ ԱԼԵՔՍԱՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 354213644>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
7. 23.08.2021թ․ն՝ ժամը 23:52:19-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 100.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
8. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 03:16:25-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 115.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
9. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 04:20:51-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի գումարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 125.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
10. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:49:25-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 151.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
11. 26.08.2021թ․ն՝ ժամը 22:45:43-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի գումարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916 համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 70.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
12. 28.08.2021թ․ն՝ ժամը 03:01:05-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009 համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 170.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
Իր՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի անվամբ <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում գրանցված թիվ ID 369818506 նույնականացման համարի խաղային հաշվից։
Հանցանքներ կատարելու համար ստեղծված խմբի, որում եղել է ներգրավված նաև ինքը, անդամներին տրամադրել է իր անվամբ <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում գրանցված թիվ ID 369818506>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից գումար կանխիկացնելու տվյալները, որոնց օգտագործմամբ՝
13. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:19.03-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 210.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
14. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 03:21:11-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087 համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 150.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
15. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 04:12:25-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 120.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
16. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:45:34-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 200.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
17. 26.08.2021թ․ն՝ ժամը 21:41:55-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 271.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
18. 27.08.2021թ․ն՝ ժամը 00:47:55-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 296.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում հանցանքներ կատարելու համար ստեղծված խմբի անդամ հանդիսացող <<ՄՆԱՑԱԿԱՆ ՌՈՒԲԵՆԻ ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ ID 437759502 նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
19. 22.08.2021թ․ն՝ ժամը 22:39:34-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009 համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 110.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
20. 23.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:51:51-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916- համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 135.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
21. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 23:44:53-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 210.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
22. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 02:49:46-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 286.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
23. 25.08.2021թ․ն՝ ժամը 06:04:48-ին, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի և Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 177.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
24. 26.08.2021թ․ն՝ ժամը 23.35:49-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 241.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
25․ 27.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:43:40-ին, Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 273.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ԳԱՐԻԿ ԱՇՈՏԻ ԲՈՅԱԽՉՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 56373080>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
26. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 23:17:53-ին Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 90.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ԳՈՒՐԳԵՆ ԳԵՎՈՐԳԻ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 95030524>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
27. 24.08.2021թ․ն՝ ժամը 01:52:43-ին Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ Խանջյան խաչմերուկ գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 60.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ։
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ԼԵՆՑԻԿ ԱՐՄԵՆԻ ՍՈՒՔԻԱՍՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 2146029>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
28. 22.08.2021թ․ն՝ ժամը 04:35:59-ին Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 145.000-ական ՀCI դրամ գումարներ։ <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ՇՈՒՌԱ ԱՆԴՐԱՆԻԿԻ ԳԱԼՈՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ ID 278376043 նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
29. 22.08.2021թ․ն՝ ժամը 22:30:15-ին Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 142.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
30. 23.08.2021թ․ն՝ ժամը 03:28:39-ին Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <18020009% համարի և Երևան Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 150.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<sport.vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում <<ՄՆԱՑԱԿԱՆ ՌՈՒԲԵՆԻ ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 437759502>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
31. 23.08.2021թ․ն՝ ժամը 05:28:28-ին Երևան քաղաքի Պուշկինի 19 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020009>> համարի և Երևան Հյուսիսային պողոտա 10 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020871>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 150.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
Իր կողմից կառավարվող <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերության <<totogaming.am>> բուքմեյքերական կայքում <<Ցողիկ Արթուրի Սարգսյանի>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 100983693>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից.
Հանցավոր խմբի, որում եղել է ներգրավված նաև ինքը, անդամներին տրամադրել է իր կողմից կառավարվող <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերության <totogaming.am>> բուքմեյքերական կայքում կնոջ՝ <<Ցողիկ Արթուրի Սարգսյանի>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 100983693>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից գումար կանխիկացնելու տվյալները, որոնց օգտագործմամբ՝
32. 01.08.2021թ-ին՝ ժամը 17:50:38-ին Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի է Տիգրան Մեծ Խանջյան խաչմերուկ գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 57.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
33. 02.08.2021թ-ին՝ ժամը 14:01:37-ին Երևան քաղաքի Րաֆֆիի փողոցի 39/1 տարածք 39 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոց 134/8 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020916>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 40.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
34. 02.08.2021թ-ին՝ ժամը 19:52:11-ին Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 30 տարածք 10 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020535>> համարի և Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 9-45 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020839>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 40.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
35. 03.08.2021թ-ին՝ ժամը 19:39:14-ին Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 30 տարածք 10 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020535>> համարի և Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 9-45 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի 22020839>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 96.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ: Իր կողմից կառավարվող <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերության <<totogaming.am>> բուքմեյքերական կայքում եղբոր՝ <<Արտաշես Քերոբի Սարգսյանի>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 100705351>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից
Հանցավոր խմբի, որում եղել է ներգրավված նաև ինքը, անդամներին տրամադրել է իր կողմից կառավարվող <<Դիջիթեյն>> ՍՊ ընկերության totogaming.am>> բուքմեյքերական կայքում Արտաշես Քերոբի Սարգսյանի>> անվամբ գրանցված թիվ <<ID 100705351>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից գումար կանխիկացնելու տվյալները, որոնց օգտագործմամբ՝
36. 01.08 2021թ-ին՝ ժամը 16:45:23-ին Երևան քաղաքի Խանջյան 5 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020087>> համարի և Երևան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 44/2 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020911>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 47.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
37. 02.08.2021թ-ին՝ ժամը 13:59-35-ին Երևան քաղաքի Րաֆֆիի փողոցի 39/1 տարածք 39 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020297 համարի և Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոց 134/8 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020868>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 40.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
38. 02.08.2021թ-ին՝ ժամը 19:42:31-ին Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 30 տարածք 10 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020535>> համարի և Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 9-45 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020839>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 80.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ
39. 03.08.2021թ-ին՝ ժամը 19:41:10-ին Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 30 տարածք 10 հասցեում գտնվող Արարատբանկի <<18020535>> համարի և Երևան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի փողոցի 9-45 հասցեում գտնվող Էվոկաբանկի <<22020839>> համարի բանկոմատներից կանխիկացրել են 51.000-ական ՀՀ դրամ գումարներ:
Այսինքն՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանին մեղսագրվում է արարք՝ նախատեսված արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին։
Բացի այդ, Արցախ Քերոբի Սարգսյանը 2022 թվականի փետրվարի 25-ին և 26-ին համակարգչային հափշտակությամբ ձեռք է բերել ուրիշի գույք հանդիսացող խոշոր չափերի՝ առնվազն 4.631.000 ՀՀ դրամ գումար:
Մասնավորապես, Արցախ Քերոբի Սարգսյանը տեղյակ լինելով <<Արդշինբանկ>> ՓԲ և <<Արարատբանկ>> ԲԲ ընկերությունների համակարգչային համակարգերի, ծրագրերի կողմից խաղային օգտահաշիվներից նույն ընկերության բանկոմատներից գումար կանխիկացնելու բնականոն ընթացքն ապահովող ծրագրային ապահովման թերությունից՝ <<Արդշինբանկ>> ՓԲ և <<Արարատբանկ>> ԲԲ ընկերությունների բանկոմատների միջոցով <<Սոֆթ կոնստրակտ>> ընկերության խաղային օգտահաշվից գումարի կանխիկացման դեպքում կանխիկացման նպատակով թվերի տեսքով հեռախոսահամարին ստացված մեկանգամյա, 24 ժամ ակտիվ, կանխիկացման գաղտնաբառը և այդ խաղային օգտահաշվի նույնականացման համարը՝ /user 10/-ին, մուտքագրելու դեպքում բանկոմատի կողմից տրամադրվող թղթադրամները՝ բացառությամբ մեկի վերցնելու և բանկոմատում մեկ թղթադրամ թողնելու դեպքում բանկոմատը այն հետ տանելով արձանագրում է ամբողջ գումարի չստացման հնարավորության մասին, 2022 թվականի փետրվարի 25-ին և 26-ին բազմաթիվ նույնաբնույթ գործողություններով համակարգչային հափշտակությամբ ձեռք է բերել ուրիշի գույք հանդիսացող խոշոր չափերի՝ առնվազն 4.631.000 ՀՀ դրամ գումար, <<Արարատբանկ>> ԲԲ ընկերությանը պատճառելով խոշոր չափերի՝ առնվազն 2.508.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս, իսկ <<Արդշինբանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառելով խոշոր չափերի՝ առնվազն 2.123.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս:
Այսպես.
Արցախ Քերոբի Սարգսյանը <<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում իր՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի անվամբ գրանցված թիվ ID 369818506>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
1. 2022 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 23:54:52-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323 000 ՀՀ դրամ գումար:
2. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 00:55:20-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323 000 ՀՀ դրամ գումար:
3. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 00:59:09-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323,000 ՀՀ դրամ գումար:
4. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 01:02:45-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323,000 ՀՀ դրամ գումար:
5. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 01:19:00-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323.000 ՀՀ դրամ գումար:
6 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 01:23:35-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 323.000 ՀՀ դրամ գումար:
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում իր՝ ԿԱՐԻՆԵ ԳՐԻՇԱՅԻ ՇԱՀԻՆՅԱՆԻ անվամբ գրանցված թիվ <<ID 93501538>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
7. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 00:57:31-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի <<15020256>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 185.000 ՀՀ դրամ գումար։
<<Սոֆթ Կոնստրակտ>> ՓԲ ընկերության <<vbet.am>> բուքմեյքերական կայքում իր՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի անվամբ գրանցված թիվ ID 369818506>> նույնականացման համարի խաղային հաշվից՝
8. 2022 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 18:40:03-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 2.000 ՀՀ դրամ գումար:
9. 2022 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 18:56:12-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 5.000 ՀՀ դրամ գումար:
10. 2022 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 19:18:19-ին, Գյումրի քաղաքի Չարենցի 23 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 8.000 ՀՀ դրամ գումար:
11. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:19:44-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 18.000 ՀՀ դրամ գումար:
12 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:18:13-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129. համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 18.000 ՀՀ դրամ գումար:
13. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 16:23:15-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129. համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
14 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 16:20:00-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
15. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 16:16:28-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
16. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 16:02:57-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
17. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 16:01 23-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
18. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:54:23-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
19. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:43:38-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
20. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:37:59-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129>> համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար:
21. 2022 թվականի փետրվարի 26-ին՝ ժամը 15:35:39-ին, Արմավիր քաղաքի Հանրապետության 6 հասցեում գտնվող <<Արարատբանկ>> ԲԲԸ-ի <<18020129 համարի բանկոմատից կանխիկացրել է առնվազն 273.000 ՀՀ դրամ գումար>>։

3․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով։
Պաշտպան Հ․Մուրադյանը իր ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքում անդրադառնալով դատարանի եզրահանգումներին՝ կապված տնային կալանքի շարունակաբար առկա հիմքերին՝ հարկ է համարում նշել հետևյալը՝
Անդրադառնալով Արցախ Սարգսյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու կալանքի հիմքին, ապա դատարանն այն պայմանավորել է միայն նրանով, որ դատարանում քննվում է քրեական գործ, որով Արցախ Սարգսյանն ունի մեղադրյալի կարգավիճակ, նրա նկատմամբ կիրառված է եղել խափանման միջոց և այդ պայմաններում կատարել է նոր արարք: Հարկ է նշել, որ այդ քրեական գործով առկա չէ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, այսինք Արցախ Սարգսյանը համարվում է անմեղ, քանի դեռ հակառակը չի ապացուցվել:
Դատարանի որոշմամբ չի նշվել որևէ իրավական հիմնավորում այն մասին, թե տնային կալանքի կիրառման պարագայում ինչու չի ապահովվի Արցախ Սարոյանի օրինական վարքագիծը: Քանի որ առկա է հստակ օրենսդրական կարգավորումներ և գործիքակազմ, որի կիրառման պարագայում Արցախ Սարոյանը չի կարող լքել իր բնակության վայրը, շփում ունենալ այլ անձնաց հետ, այսինքն կչեզոքացվեր նոր արարք կատարելու ռիսկը:
Դատարանն իր որոշմամբ որպես կալանքի կիրառման հիմք նաև նշել է, որ Արցախ Սարգսյանը մնալով ազատության մեջ՝ կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին:
Հարկ է նշել, որ քրեական գործը դեռևս հարուցվել է 2021թ․ և մինչ այս պահը որևէ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել առ այն, որ Արցախ Սարգսյանը խոչընդտել է քրեական վարույթի ընթացքին, թե՛ նախաքննության փուլում և թե՛ դատարանում: Ավելին, պաշտպանական կողմից առաջարկված վարչական հսկողություն՝ իր սահմանափակումերով, գրավ, բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցված կիրառման պարագայում այլևս փաստարկված չէր լինի խոչընդոտելու ռիսկի առկայությունը:
Դատարանը հաշվի չի առել Արցախ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները մասնավորապես այն, որ նա ամուսնացած է ունի անչափահաս՝ մանկահասակ երեխա, որը ծնվել է 2023թ․ դեկտեմբերի 7-ին, ընտանիքի միակ աշխատողն է, հայրը՝ Քերոբ Սարգսյանն ունի հաշմանդամություն: Արցախ Սարգսյանն ունի մշտական աշխատանք, ընտանիքի միակ աշխատողն է, աշխատում է Գյումրի համայնքի ազատ ոճի ըմբշամարտի մանկապատանեկան մարզադպրող ՀՈԱԿ-ում որպես մարզիչ, բնութագրվում է դրական, ունի սպորտային բազմաթիվ ներհանրապետական, միջազգային մրցանակներ որոնց հավաստող փաստաթղթերն առկա են քրեական վարույթի նյութերում: Հարկ է նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր ՀԿԴ/0019/06/24 որոշմամբ, ըստ էության նշել է, որ խափանման միջոցներ կիրառելիս նաև պետք է առաջնորդվել մեղադրյալի խնամքին առկա երեխայի լավագույն շահից:
Բացի այդ, հարկ է նաև արձանագրել, որ Արցախ Սարգսյանը տևական ժամանակ է, ինչ գտնվում է անազատության մեջ, դեռևս 2024թ․ հուլիսի 11-ից անձը գտնվում է անազատության մեջ, այսինքն՝ 1 տարի 9 ամիս: Այս ընթացքում քրեական գործով անցում է կատարվել հիմնական դատալսումների փուլ, հարցաքննվել են մի շարք վկաներ և վարչական հսկողություն խափանման միջոցը՝ որոշակի անձանց՝ այն է քրեական վարույթով կարգավիճակ ունեցող անձանց հետ հաղորդակցվելու արգելքով, կիրառված գրավով և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների համակցությամբ լիարժեք ի զորու է ապահովել քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների լուծումը:
Վերոգրյալի պայմաններում՝ բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, որ դատարանը չի ղեկավարվել նվազագույնի սկզբունքով, առկա են եղել այլընտրանքային արդյունավետ միջոցներ՝ զսպելու մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը, մասնավորապես՝ վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ իր սահմանափակումներով, զուգակցված կիրառված գրավն անփոփոխ թողնելով և բացակայելու արգելք խափանման միջոցների կիրառումն արդյունավետ միջոց է, ինչը բխում է քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն սահմանումից, ըստ որի վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ բողոք ներկայացրած անձը գտնում է, բողոքարկվող որոշումը հիմնված չէ անձի իրավունքների և ազատությունների երաշխավորման համատեքստում, իսկ այն կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի, 81-րդ հոդվածի 1-ին մասի, Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի, Դատական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 9-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 16-րդ, 18-րդ, 21-րդ հոդվածների, 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի խախտումներ։
Այս խախտումները նույնպես հիմք են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի, 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 3-րդ կետերի, նույն հոդվածի 2-րդ և 4-րդ մասերի հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանի՝ որոշումը բեկանելու համար։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոք ներկայացրած անձը խնդրում է ամբողջությամբ բեկանել Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2026թ․ մարտի 19-ի՝ թիվ ԵԴ1/3960/01/24 որոշումը՝ կայացնելով դատական ակտ, մեղադրյալ Արցախ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառել առավել մեղմ խափանման միջոց՝ վարչական հսկողությունը՝ որոշակի անձանց՝ այն է քրեական վարույթով կարգավիճակ ունեցող անձանց հետ հաղորդակցվելու արգելքով, անփոփոխ թողնելով կիրառված գրավ և բացակայելու արգելք խափանման միջոցները:

4․Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումները ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոփոխելու կամ դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Առաջին ատյանի դատարանի 2026թ․ մարտի 19-ի որոշումը, հանգում է այն հետևության, որ Պաշտպան Հ․Մուրադյանի հատուկ վերանայման բողոքը ենթակա է մերժման, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` /…/
4/ անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով./…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ /…/
3/ չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1/ մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2/ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3/ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: /…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
/…/
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները։ Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝
1/ վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. /…/>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Սույն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1/ ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2/ շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավարհ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
<<3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը`
1/ դատական ակտը թողնում է անփոփոխ.
2/ փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ.
3/ ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
2. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքով կայացված դատական ակտն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից, իսկ գրավոր ընթացակարգով վարույթի դեպքում՝ կայացնելու օրը: Դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան երեք օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատական վարույթի մասնակիցներին և համապատասխան առաջին ատյանի դատարան:
3. Եթե վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայումն իրականացվում է առաջին ատյանի դատարանում ընթացող վարույթի պայմաններում, ապա վերանայման արդյունքով վերաքննիչ դատարանի կայացրած եզրափակիչ դատական ակտը հայտարարվում է առաջին ատյանի դատարանի առաջիկա նիստում>>։
Վահրամ Գևորգյանի վերաբերյալ 2011թ. փետրվարի 24-ի ԵԿԴ/0678/06/10 որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <</…/ Կալանավորման պայմանների թվում հատուկ կարևորություն ունի անձի կողմից իրեն վերագրվող հանցագործությունը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, որի առկայությունը հավաստելուց հետո միայն հնարավոր է անդրադառնալ կալանավորման հիմքերին:
/…/ Մեկնաբանելով անձի ազատության սահմանափակման համար անհրաժեշտ պայմանը՝ հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ է հիմնավոր կասկած առ այն, որ նա իրավախախտում է կատարել, ընդ որում` յուրաքանչյուր դեպքում կասկածը պետք է լինի ողջամիտ: Դիրքորոշում սահմանելով այն մասին, որ կասկածը պետք է լինի ողջամիտ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ <<հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկած>> ձևակերպումը չի ենթադրում, որ մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ հանցանքը տվյալ անձի կողմից կատարված լինելու բավարար ապացույցներ, ինչն ավելի բարձր ապացուցողական չափանիշ է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է: Այլ կերպ` կասկածը կարող է համարվել հիմնավոր միայն այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնող պաշտոնատար անձը` քննիչը կամ դատախազը, կասկածվող անձի կատարած գործողությունների /անգործության/ վերաբերյալ կներկայացնի տեղեկություններ, փաստեր կամ ապացույցներ, որոնք ուղղակիորեն կմատնանշեն նրա առնչությունն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությանը, ինչպես նաև կհիմնավորեն, որ դեպքը, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է, համընկնում է իրեն վերագրվող հանցանքի դեպքին>>:
Արամ Ճուղուրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ <</.../ կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը>>:
Տիգրան Պետրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ <</…/ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք/եր/ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ /…/>>:
Արշակ Հակոբյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2022թ․ դեկտեմբերի 2-ի թիվ ԵԴ/1194/06/21 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ <</.../Խափանման միջոցները, դասակարգվելով կալանավորման ու կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցների, նպատակ ունեն ապահովելու քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, և կիրառվում են միայն այն դեպքում, երբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ անձը կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կամ դրանցից որևէ մեկը։ Ընդ որում, վերոնշյալ նպատակի իրականացման համար անհրաժեշտ ու պիտանի խափանման միջոցի կոնկրետ տեսակի ընտրության հարցն օրենսդիրը վերապահել է վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը՝ միաժամանակ երաշխավորելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովելու հնարավորությունը։ Մասնավորապես, օրենսդիրն ամրագրել է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցների աստիճանակարգության մեջ, ելնելով՝ ներգործության բնույթից, աստիճանից և վրա հասնող հետևանքներից՝ կալանքը համարվում է ամենախիստը, քանի որ առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, և որպես անձի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխման վերջին հնարավոր միջոց /uitima ratio/ պետք է կիրառվի այն բացառիկ դեպքերում, երբ կհիմնավորվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով երաշխավորելու անհնարինությունը։ Այլ խոսքով՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ վարույթն իրականացնող մարմինը փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ կհիմնավորի, իսկ դատարանն էլ պատճառաբանված որոշմամբ կհաստատի, որ միայն այդ խափանման միջոցի կիրառմամբ է հնարավոր հասնել խափանման միջոցների կիրառմամբ հետապնդվող նպատակներին՝ այդ համատեքստում հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ու դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները։ /․․․/>>։
Դատական քննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. <</.../ [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։
/…/ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։/…/>>:
Անդրադառնալով դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020թ․ մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ <<․․․որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/>> ։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքը երկարաձգելու հարցը, անդրադառնալով դրա հիմքերին՝ իրավաչափորեն արձանագրել է, որ կալանավորման ժամկետի երկարաձգման հիմքերը և դրանց առկայությամբ պայմանավորված՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը պահպանվում են նաև քրեական վարույթի հիմնական դատալսումների տվյալ փուլում։ Շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հիմքին՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով արձանագրել է, որ առկա է ողջամիտ ենթադրություն, որ մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանը մնալով ազատության մեջ՝ կարող է կատարել հանցավոր արարք, որպիսի հետևության հանգել է՝ հաշվի առնելով մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի անձը, վերջինիս վերագրվող արարքների քանակը, այդ արարքների նույնասեռ հանցավոր բնույթը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ Շիրակի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում Արցախ Սարգսյանի վերաբերյալ քննվում է մեկ այլ քրեական գործ՝ նրա կողմից 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք ենթադրաբար կատարելու վերաբերյալ:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու հիմքին՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես ազատության սահմանափակման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին դատարանին հնարավորություն են տվել հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով փաստել է, որ մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանին մեղսագրվում է 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 05-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին/ և 2003թ․ ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 181-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով /որը համապատասխանում է 2021թ․ մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 257-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին/ նախատեսված ենթադրյալ հանցանքերի կատարում, որոնք համապատասխանաբար դասվում են ծանր և միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, և որոնց համար նախատեսված է մինչև ութ տարի ազատազրկման ձևով պատիժ, ուստի հաշվի առնելով վերագրվող հանցանքների ծանրությունը, արարքի բնույթը, վտանգավորության աստիճանը և ակնկալվող պատժի խստությունը, ինչպես նաև դեռևս քրեական գործի հիմնական դատալսումների փուլում գտնվելու փաստը և դրանք համադրելով գործում առկա այլ փաստական հանգամանքների հետ՝ առկա է ողջամիտ ենթադրություն, որ մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին։
Անդրադառնալով այն հիմքին, որ մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանը մնալով ազատության մեջ՝ կարող է դիմել փախուստի՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է, որ առկա չեն բավարար փաստական հանգամանքներ, որոնք կարող էին հիմնավորել մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը։
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն արձանագրել է, որ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննության և կալանքի հիմքում դրված կանխատեսական մտահոգությունների օբյեկտիվ փաստական հիմքերի վերացման ուղղությամբ դատարանը ձեռնարկել է անհրաժեշտ բոլոր միջոցները։
Ինչ վերաբերում է ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ որոշմամբ շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի յուրաքանչյուրին առանձին լրացուցիչ անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Ամփոփելով նշվածը՝ Առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով արձանագրել է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են դատարանի կողմից նախկինում արձանագրված՝ Արցախ Քերոբի Սարգսյանին տնային կալանքի տակ պահելու հիմքը, ուստի՝ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված տնային կալանք խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու փաստական հիմքեր չկան և վարույթի տվյալ փուլում շարունակում է պահպանվել տնային կալանքի տակ պահելու հիմքը:
Հետևաբար՝ հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված տնային կալանքի առկա հիմքով ու հիմնավորումներով՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այս փուլում այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, հետևաբար՝ վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել է 3 /երեք/ ամիս ժամանակով։
Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի և ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը լուծելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Արցախ Սարգսյանին մեղսագրվող արարքների հակաիրավականությունը, նրա անձի հանրային վտանգավորության աստիճանը, եկել է իրավաչափ հետևության, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների բնույթը՝ դրա կատարման եղանակը, առանձնահատկությունները և ժամանակագրությունը թույլ են տվել պատկերացում կազմել վերջինիս հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման վերաբերյալ ու բացահայտել մեղադրյալի անձնային այն հատկանիշները, որոնք բացասական են բնութագրում վերջինիս ու էապես բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում նոր հանցանք կատարելու, ինչպես նաև գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, և այդ համատեքստում իրավացիորեն գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հիմքերը բացակայում են, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի դիրքորոշումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա:
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ և հիմնավոր եզրահանգման առ այն, որ Արցախ Սարգսյանին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված տնային կալանքի հիմքերի չեզոքացման և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ, հաշվի առնելով, որ դրանք բավարար և պիտանի միջոց չեն հանդիսանում բացառելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը։
Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ մեղադրյալ Արցախ Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց տնային կալանքն այլընտրանքային ավելի մեղմ խափանման միջոցով փոխարինելու հարցը քննարկելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանն արել է իրավաչափ հետևություններ, որոնք ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Ուստի, նման պայմաններում հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արցախ Սարգսյանի՝ տնային կալանքի տակ գտնվելու տևողության վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում բերված փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Վճռաբեկ դատարանը նախադեպային որոշումներով բազմիցս արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում այսպիսի մոտեցում ունի նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը՝ նշելով, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ։ Տվյալ դեպքում՝ սույն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում, Արցախ Սարգսյանի տնային կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը չի կարող համարվել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոն:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հատուկ վերանայման բողոքում բարձրացված մյուս հարցերին Առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ անդրադարձել է իր կողմից կայացված որոշման մեջ, որի հետևություններին Վերաքննիչ դատարանը համաձայն է և այդ պատճառով նպատակահարմար չի գտնում նորից մեկ առ մեկ անդրադառնալ դրանց:
Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում նշված՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության խնդրին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<…չնայած <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը պարտավորեցնում է դատարաններին պատճառաբանել իրենց դատական ակտերը, սակայն դա չի կարող մեկնաբանվել որպես ցանկացած փաստարկի առնչությամբ պատճառաբանված պատասխան ներկայացնելու պահանջ /տե՛ս Van de Hurk v. the Netherlands գործով Եվրոպական դատարանի` 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61/ և Դատարանի որոշումից պետք է պարզ դառնա, որ գործի համար էական նշանակություն ունեցող հարցերը քննարկվել են>> /տե՛ս Boldea v. Romania գործով Եվրոպական դատարանի` 2007 թվականի փետրվարի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 19997/02, կետ 30/:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արցախ Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամիս ժամկետով երկարաձգելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքից:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով՝ Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Արցախ Քերոբի Սարգսյանի պաշտպան Հ․Մուրադյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել, իսկ <<Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննության առնելու մասին>> Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026թ․ մարտի 19-ի թիվ ԵԴ1/3960/01/24 որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից 15-օրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ